Sáng 25.4 vừa qua, đoàn công tác số 12 gồm 203 đại biểu do chuẩn đô đốc Lê Bá Quân, Phó tư lệnh Quân chủng Hải quân làm trưởng đoàn; Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông làm Phó trưởng đoàn thường trực cùng các đại biểu TP.HCM, Cà Mau, Đồng Tháp, An Giang, Tây Ninh, Bộ Tài chính… khởi hành đến quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa).
Trước giờ xuất phát, đoàn đã tổ chức dâng hương tại Tượng đài Đoàn tàu không số – Di tích lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển, bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với các thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Tham dự lễ và tiễn đoàn có bà Trương Thị Bích Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban MTTQ VN TP.HCM; ông Phạm Minh Tuấn, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ VN TP.HCM, cùng lãnh đạo các cơ quan, đơn vị.
Sau chuyến hải trình 7 ngày, đoàn công tác đã vượt hơn 1.000 hải lý để đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ, các lực lượng đang công tác cùng nhân dân sinh sống trên 6 đảo: Đá Lớn, Sinh Tồn, Núi Le, Phan Vinh, Đá Tây A, Trường Sa và nhà giàn DK1/8 (Quế Đường).
Trong suốt hành trình, đoàn công tác đã tổ chức các hoạt động ý nghĩa, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, như: viết cảm nhận và sáng tác thơ, ca về Trường Sa, các tiết mục đồng diễn trên tàu, tại đảo Trường Sa và nhà giàn DK1/8. Đặc biệt, đoàn công tác đã tổ chức lễ dâng hương nhân ngày Giỗ tổ Hùng Vương; tổ chức lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại khu vực biển Cô Lin, Len Đao, Gạc Ma và thềm lục địa phía nam để tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng.
Khi đặt chân lên các đảo, đoàn đại biểu thăm, gặp gỡ, động viên và tặng nhiều phần quà có giá trị, động viên cán bộ, chiến sĩ các lực lượng và người dân yên tâm, vượt mọi khó khăn, trụ vững nơi đầu sóng ngọn gió, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đoàn công tác cũng tổ chức thắp hương tại chùa trên các đảo; dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và dự lễ chào cờ tại đảo Trường Sa. Trong đó, đoàn đại biểu TP.HCM đã trao tặng tiền, hàng trị giá hơn 9,6 tỉ đồng.
Là một trong những đại biểu thuộc đoàn TP.HCM, ông Nguyễn Văn Đắng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty cấp nước Sài Gòn (SAWACO), đại diện tổng công ty gửi những phần quà giá trị đến cán bộ, chiến sĩ trên các đảo. Ông Đắng chia sẻ: “Biển Trường Sa trong mắt tôi không chỉ là màu xanh trải dài vô tận mà là nơi từng cơn sóng phủ chạm vào trái tim, gõ lên những nhịp điệu sôi động và sâu kín nhất”.
“Nhất là đến đảo Sinh Tồn, tôi không kìm được cảm xúc khi thấy những hàng cây xanh mướt vươn mình giữa nắng gió mênh mông biển cả. Tôi thấy sự sống vẫn hiện hữu mạnh mẽ như một điều kỳ diệu. Những cái bắt tay thật chặt, những lời hỏi thăm giản dị, những tiếng cười chân thành khiến tôi cảm thấy như mình đứng giữa một gia đình lớn. Chính lúc ấy, tôi mới nhận ra Trường Sa ở rất gần trong từng nhịp đập trái tim”, ông Đắng nói.
Bà Nguyễn Thị Việt Anh, Phó cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính), bày tỏ xúc động và tự hào khi được đặt chân lên đảo Đá Lớn. Bà Việt Anh thay mặt Bộ Tài chính và đoàn công tác, gửi tặng những món quà, lời động viên tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ và người dân trên đảo. Bà Việt Anh nói rằng khi đứng tại đảo, tận mắt chứng kiến điều kiện sinh hoạt, làm việc giữa nơi đầu sóng ngọn gió, càng thấu hiểu sâu sắc những gian khổ mà các chiến sĩ đang vượt qua. Giữa bốn bề sóng nước, sự hy sinh thầm lặng của những người gác cửa cho sự bình yên của Tổ quốc là biểu tượng cao đẹp nhất của ý chí kiên trung và lòng yêu nước nồng nàn của người lính Bộ đội Cụ Hồ, người chiến sĩ hải quân trong thời đại mới.
“Các chiến sĩ không chỉ bảo vệ chủ quyền, mà còn là điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển. Sự kiên trung của các chiến sĩ hải quân chính là nguồn cảm hứng, là bài học vô giá về lòng yêu nước mà những người cán bộ công chức ở đất liền luôn khắc ghi”, bà Việt Anh chia sẻ.
Ông Nguyễn Thành Trung, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ VN TP.HCM, khẳng định chuyến công tác đến quần đảo Trường Sa của đoàn công tác số 12 mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Đoàn đã thực hiện hành trình thăm 6 đảo và một nhà giàn, tổ chức tặng quà cho các lực lượng và cán bộ, chiến sĩ đang công tác tại đây, đặc biệt là những người con của TP.HCM đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng.
Theo ông Trung, chuyến đi lần này càng trở nên đặc biệt khi diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất, cũng là mốc son lịch sử ngày giải phóng quần đảo Trường Sa. Đây không chỉ đơn thuần là hoạt động thăm hỏi mà còn là sự kết nối tình cảm, mang hơi ấm và niềm tin từ Đảng bộ, chính quyền và người dân TP.HCM đến với các chiến sĩ. Ông Trung nhìn nhận sự hiện diện của đoàn là nguồn động viên lớn lao cho quân dân trên đảo, đồng thời tạo điều kiện để TP.HCM quan tâm, chăm lo tốt hơn cho chủ quyền biển đảo thiêng liêng.
Ông Trung chia sẻ thêm tinh thần và ý chí kiên cường của các chiến sĩ nơi tiền tuyến đã truyền động lực mạnh mẽ cho các thành viên trong đoàn công tác số 12. “Dù đã nhiều lần ra thăm đảo, nhưng mỗi chuyến đi đều mang lại cho tôi những cảm xúc tự hào và vinh dự khó tả. Hình ảnh những người lính vững tay súng giữa trùng khơi chính là tấm gương để mỗi cán bộ ở đất liền soi rọi, từ đó nỗ lực hoàn thành tốt hơn chức trách, nhiệm vụ của mình, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của TP.HCM. Hành trình này không chỉ là sự tiếp sức từ hậu phương mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự đoàn kết, khẳng định niềm tin sắt đá vào ý chí bảo vệ chủ quyền của cán bộ và chiến sĩ tại quần đảo Trường Sa”, ông Trung bày tỏ.
Theo kế hoạch, từ ngày 15 - 18.6, lực lượng tham gia nhiệm vụ khảo sát, thăm dò tìm mộ liệt sĩ gồm Bộ Tư lệnh TP.HCM, lực lượng công binh, nhân viên bản đồ, các chuyên gia, nhân chứng cùng đơn vị chuyên môn thuộc Trường ĐH Khoa học tự nhiên, Trường ĐH Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật và Binh chủng Công binh.
Báo cáo tại thực địa, thiếu tá Bùi Tấn Phát, Ban tác huấn Bộ Tư lệnh TP.HCM, cho biết qua quá trình khảo sát, lực lượng chức năng xác định có 3 khu vực trọng điểm cần chú ý trong khuôn viên công viên.
Theo kế hoạch, khu vực 1, tức vị trí A trên sơ đồ, có tâm tham chiếu tọa độ 10.78462, 106.66466, diện tích khoảng 800 m². Khu vực 2, vị trí B, có tâm tham chiếu tọa độ 10.78393, 106.66458, diện tích khoảng 1.200 m². Khu vực 3, vị trí C, có tâm tham chiếu tọa độ 10.78433, 106.66443, diện tích khoảng 500 m².
Việc xác định các khu vực này dựa trên nhiều nguồn thông tin, trong đó có ảnh tư liệu, không ảnh cũ, dấu vết địa hình, thông tin nhân chứng và phân tích của nhóm nghiên cứu hỗ trợ công tác tìm kiếm. Các vị trí được khoanh vùng không chỉ để tìm kiếm trực tiếp, mà còn nhằm kiểm tra dấu hiệu bất thường dưới lòng đất, qua đó thu hẹp phạm vi nếu cần triển khai khai quật.
Trong đợt khảo sát này, nhóm chuyên môn của Trường ĐH Khoa học tự nhiên sử dụng 2 phương pháp chính là radar xuyên đất và đo ảnh điện.
PGS-TS Lê Văn Anh Cường, Trưởng bộ môn vật lý địa cầu, Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, cho biết tổ khảo sát huy động 12 người cùng 3 thiết bị, gồm 2 máy radar xuyên đất và 1 máy đo ảnh điện. Theo PGS-TS Cường, radar xuyên đất hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống lòng đất, khi gặp dị vật hoặc khu vực có tính chất bất thường, sóng sẽ phản xạ trở lại và được thiết bị ghi nhận. Từ dữ liệu này, nhóm nghiên cứu phân tích các lát cắt để tìm ra những vị trí có dấu hiệu dị thường.
Tuy nhiên, ông Cường nhấn mạnh thiết bị không thể khẳng định ngay dị thường đó là hài cốt liệt sĩ. Một vị trí bất thường dưới lòng đất có thể là rãnh mộ, nhưng cũng có thể là hố sụt, đường ống, cáp ngầm hoặc công trình cũ. Vì vậy, phương pháp này chủ yếu giúp khoanh vùng nghi vấn, tiết kiệm thời gian và công sức cho các bước thám sát, khai quật sau này.
Để tăng độ tin cậy, nhóm sẽ quét toàn bộ khu vực nghiên cứu theo các tuyến đo, sau đó dựng dữ liệu thành mô hình 3D. Bên cạnh radar xuyên đất, phương pháp ảnh điện được sử dụng nhằm khảo sát sâu hơn, bổ sung thông tin ở những tầng đất mà radar khó tiếp cận. Việc kết hợp hai phương pháp nhằm bao phủ tốt hơn khu vực cần nghiên cứu.
PGS-TS Lê Văn Anh Cường cho biết nhóm dự kiến hoàn tất việc đo radar xuyên đất trong 1 - 2 ngày, tùy điều kiện thực địa. Phương pháp ảnh điện cần nhiều thời gian và nhân lực hơn, có thể mất khoảng 2 ngày. Những vị trí có nhiều công trình, cây xanh, hồ nước hoặc vật cản sẽ gây khó khăn cho quá trình đo đạc và phân tích tín hiệu.
Trước đó ngày 8.6, tại hội thảo về xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể được an táng tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, nay là khu vực Công viên Lê Thị Riêng, do Ban Chỉ đạo 515 quốc gia tổ chức, thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7, Trưởng ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, cho biết nhiều nguồn tư liệu lịch sử cho thấy sau các đợt chiến đấu ác liệt trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, nhiều cán bộ, chiến sĩ cách mạng hy sinh được chôn cất tập trung tại Nghĩa địa Đô Thành, còn gọi là Nghĩa địa Chí Hòa. Qua nghiên cứu, khảo sát bước đầu, các lực lượng đã khoanh vùng một số khu vực nghi vấn với độ tin cậy ngày càng cao.
Đáng chú ý, Quân khu 7 đề xuất nếu phát hiện hài cốt nhưng chưa xác định được danh tính, cần nghiên cứu phương án xây dựng công viên nghĩa trang hoặc khu tưởng niệm ngay trong khuôn viên Công viên Lê Thị Riêng nhằm tạo không gian văn hóa - tâm linh trang trọng, để những người đã khuất được yên nghỉ tại nơi họ ngã xuống.
Cũng tại hội thảo, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, các nguồn tài liệu lưu trữ của VN, hệ thống bản đồ, ảnh tư liệu, kho ảnh quân sự do phía Mỹ giải mật và cung cấp, lời kể của nhân chứng từ hai phía chiến tuyến, cùng kết quả khảo sát, đối chiếu thực địa đã cho thấy sự tương đồng đáng chú ý về địa điểm, thời gian, diễn biến trận đánh và việc chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Trên cơ sở đó, Phó thủ tướng kết luận đã có đầy đủ cơ sở lịch sử, khoa học, pháp lý và thực tiễn để khẳng định độ tin cậy cao về khu mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng; đủ điều kiện triển khai khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và khai quật.
Phó thủ tướng yêu cầu thời gian tới tập trung xác định chính xác vị trí mộ tập thể, tổ chức khảo sát, tìm kiếm, khai quật, quy tập hài cốt liệt sĩ; đồng thời thực hiện giám định ADN càng nhanh càng tốt, từng bước đưa các anh hùng liệt sĩ trở về quê hương, gia đình và đồng đội. Toàn bộ phương án phải được xây dựng sớm, triển khai khai quật chậm nhất đầu tháng 7.2026.
29 xã gồm: An Nhơn Tây, Bình Hưng, Bình Chánh, Bà Điểm, Bình Lợi, Bình Mỹ, Đông Thạnh, Hóc Môn, Hưng Long, Long Hải, Long Điền, Nhà Bè, Hồ Tràm, Ngãi Giao, Tân An Hội, Tân Nhựt, Tân Vĩnh Lộc, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn, Thái Mỹ, Củ Chi, Đất Đỏ, Cần Giờ, Hiệp Phước, Phú Hòa Đông, Châu Pha, Long Sơn, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên.
Đây là những địa phương nằm các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh hoặc giữ vai trò động lực tăng trưởng của TP HCM, đáp ứng 9/9 tiêu chí của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chuyển từ xã thành phường.
Tại khu vực TP HCM cũ có 20 xã, tập trung nhiều ở các huyện cũ như Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi, Nhà Bè và Cần Giờ. Trước khi bỏ cấp huyện, các khu vực này cũng được định hướng chuyển sang thành phố vì chuyển dịch mạnh từ nông thôn sang đô thị, có dân số đông, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp cao.
Nổi bật là nhóm xã Bình Chánh, Bình Hưng, Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bà Điểm, Hóc Môn vốn có quy mô dân số tương đương nhiều quận nội thành từ trên 100.000-200.000 người.
Nhà Bè, Hiệp Phước và Cần Giờ được định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và cảng biển của thành phố.
Khu vực Bình Dương cũ có hai xã đủ điều kiện là Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên. Hai địa bàn có công nghiệp phát triển nhanh, tập trung nhiều khu công nghiệp, khu đô thị mới và có tỷ lệ lao động phi nông nghiệp cao.
Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có 7 xã gồm Long Hải, Long Điền, Hồ Tràm, Ngãi Giao, Đất Đỏ, Châu Pha và Long Sơn. Các địa phương này nằm trong hành lang phát triển du lịch biển, cảng biển và công nghiệp năng lượng.
Riêng Long Sơn là nơi đặt Tổ hợp hóa dầu Long Sơn, Hồ Tràm và Long Hải là hai trung tâm du lịch nghỉ dưỡng lớn thành phố và vùng Đông Nam Bộ.
Sau khi chủ trương được thống nhất, các địa phương hoàn thiện đề án và lấy ý kiến người dân, trình HĐND TP HCM. Hồ sơ sau đó được Bộ Nội vụ thẩm định, Chính phủ xem xét và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã muốn chuyển lên phường phải đáp ứng 5 nhóm tiêu chí gồm quy mô dân số từ 21.000 người trở lên; diện tích tự nhiên tối thiểu 5,5 km2; tỷ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên. Đồng thời xã phải đạt các chỉ tiêu về cơ cấu kinh tế - xã hội như tự cân đối ngân sách, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của TP HCM trong ba năm gần nhất.
Do tốc độ đô thị hóa cao, hạ tầng nhiều xã ở TP HCM đã được cải thiện, hình thành một số khu đô thị hiện đại nhưng bị giới hạn bởi mô hình quản lý đơn vị hành chính nông thôn. Theo quy định, khi chuyển xã thành phường, bộ máy được thêm biên chế từ 50 lên 70 người; chính sách về đất đai, quy hoạch sẽ quản lý theo mô hình đô thị, giải quyết tốt hơn nhu cầu của người dân.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo.
Trong chuyến thăm và làm việc tại Quảng Trị dịp kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng miền nam thống nhất đất nước vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh và đã để lại những dòng lưu niệm trong sổ vàng của di tích.
Đây cũng là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến thăm "tọa độ lửa" đầy hào hùng trong kháng chiến này.
Tại di tích Bến phà Gianh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã bày tỏ lòng tri ân sâu sắc trước những đóng góp, hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước.
Trong sổ vàng lưu niệm tại di tích, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xúc động viết: "Sông Gianh - Bến phà sông Gianh lịch sử, miền đất anh hùng gắn liền với lịch sử anh hùng của đất nước".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nơi đây là chứng tích lịch sử, chứng kiến sự hy sinh anh dũng, sự kiên cường dũng cảm của lực lượng thanh niên xung phong anh hùng, của bộ đội, nhân dân Quảng Trị và nhân dân cả nước. Chính tinh thần bất khuất đó đã đóng góp quan trọng cho những chiến thắng vĩ đại của dân tộc, đặc biệt là trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
"Nhân dịp kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chúng tôi được trở về với sông Gianh lịch sử, được tri ân sự đóng góp của những người anh hùng và nhân dân vùng đất lửa.
Những đóng góp, hy sinh của những thế hệ đi trước, để đất nước có hòa bình, thống nhất, độc lập, nhân dân được ấm no, hạnh phúc, đất nước tiếp tục phát triển. Đời đời ghi nhớ công ơn của các anh, các chị" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết.
Di tích Bến phà Gianh từ lâu đã trở thành biểu tượng cho tinh thần "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" của quân và dân Quảng Trị.
Đây được mệnh danh là "tọa độ lửa" khi chịu sự đánh phá vô cùng ác liệt của Mỹ để ngăn chặn tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam của quân giải phóng.
Năm 2026, di tích này đã được tôn tạo thành khu tưởng niệm khang trang rộng 2,8ha ở ngay sát bờ bắc sông Gianh.
