Nhiều người bắt đầu ngày mới trong trạng thái vội vã với hàng loạt công việc và áp lực cần giải quyết. Tuy nhiên các nhà khoa học cho rằng chính khoảng thời gian đầu ngày lại đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập trạng thái sinh lý và tinh thần cho toàn bộ 24 giờ tiếp theo.
Theo bác sĩ Jeffrey Egler – Giám đốc y khoa của Next Health (Mỹ), các thói quen buổi sáng có liên quan trực tiếp đến việc điều hòa nhịp sinh học của cơ thể. Đây là hệ thống kiểm soát nhiều chức năng quan trọng như sản xuất hormone, chuyển hóa năng lượng, chất lượng giấc ngủ và khả năng phục hồi của cơ thể.
Khi những hoạt động lành mạnh được lặp lại đều đặn vào mỗi sáng, cơ thể sẽ duy trì được trạng thái cân bằng tốt hơn, từ đó giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính liên quan đến tuổi tác.
Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể thường rơi vào tình trạng thiếu nước nhẹ. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống một cốc nước ngay khi thức dậy để hỗ trợ quá trình trao đổi chất và giúp các cơ quan hoạt động hiệu quả hơn.
Bác sĩ Jeffrey Egler cho biết việc bổ sung nước vào đầu ngày có thể hỗ trợ tiêu hóa, kích thích chuyển hóa và góp phần đào thải các sản phẩm chuyển hóa của cơ thể.
Ngoài lợi ích về thể chất, nước còn có vai trò quan trọng đối với chức năng não bộ. Một số nghiên cứu cho thấy ngay cả tình trạng mất nước nhẹ cũng có thể làm giảm khả năng tập trung, khiến cơ thể mệt mỏi và ảnh hưởng đến tâm trạng.
Các chuyên gia dinh dưỡng tiếp tục nhấn mạnh vai trò của bữa sáng trong việc cung cấp năng lượng và dưỡng chất cho cơ thể.
Tiến sĩ Federica Amati, chuyên gia dinh dưỡng tại Công ty khoa học dinh dưỡng và sức khỏe đường ruột ZOE (Anh), cho rằng một bữa sáng lý tưởng nên giàu chất xơ, protein và các thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
Những lựa chọn như yến mạch, sữa chua không đường, các loại hạt, quả mọng hoặc trái cây tươi không chỉ giúp tạo cảm giác no lâu mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết và sức khỏe tim mạch.
Theo các chuyên gia, bữa sáng cũng là cơ hội để cải thiện chất lượng khẩu phần ăn trong ngày thông qua việc bổ sung nhiều thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng.
Không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao vào mỗi buổi sáng. Chỉ vài phút vận động nhẹ cũng có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Các hình thức đơn giản như giãn cơ, yoga, đi bộ hoặc các bài tập khởi động giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, tăng tính linh hoạt của cơ thể và cải thiện sự tỉnh táo.
Nếu có thể vận động ngoài trời dưới ánh nắng tự nhiên vào buổi sáng, cơ thể còn được hỗ trợ điều chỉnh nhịp sinh học hiệu quả hơn, góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ về đêm.
Theo Andrew Hogue – đồng Giám đốc điều hành của NEUROFIT, công ty nghiên cứu sức khỏe thần kinh và quản lý căng thẳng tại Mỹ, hệ thần kinh cũng cần được “khởi động” tương tự như cơ bắp.
Một số hoạt động đơn giản như vỗ nhẹ lên cơ thể, thực hiện các động tác vận động ngắn hoặc tập trung vào cảm nhận cơ thể trong vài phút có thể giúp tăng khả năng thích ứng với căng thẳng.
Các chuyên gia cho rằng việc chú ý đến những vùng cơ thể đang căng cứng hoặc khó chịu giúp con người nhận diện áp lực tâm lý sớm hơn, từ đó chủ động điều chỉnh, thay vì để căng thẳng tích tụ kéo dài.
Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy căng thẳng mạn tính là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý như tim mạch, tiểu đường, rối loạn miễn dịch và trầm cảm.
Vì vậy các chuyên gia khuyến khích dành vài phút mỗi sáng để thực hành chánh niệm thông qua thiền, hít thở sâu hoặc viết nhật ký biết ơn.
Những hoạt động này giúp cải thiện khả năng tập trung, ổn định cảm xúc và giảm phản ứng căng thẳng của cơ thể. Theo các chuyên gia, ngay cả vài phút thực hành mỗi ngày cũng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể nếu được duy trì lâu dài.
Dành vài phút để lên kế hoạch và xác định các ưu tiên trong ngày là một thói quen được nhiều chuyên gia sức khỏe khuyến nghị.
Theo bác sĩ Jeffrey Egler, việc thiết lập mục tiêu giúp tăng khả năng tập trung, nâng cao hiệu suất làm việc và tạo cảm giác kiểm soát cuộc sống tốt hơn.
Người thực hiện có thể ghi nhanh các công việc quan trọng cần hoàn thành, hoặc đơn giản là xác định một vài mục tiêu ưu tiên trong đầu trước khi bắt đầu ngày mới.
Đối với nhiều người, cà phê là một phần không thể thiếu của buổi sáng. Các nghiên cứu gần đây cho thấy thức uống này không chỉ giúp tăng sự tỉnh táo mà còn có thể mang lại lợi ích cho hệ vi sinh đường ruột.
Theo tiến sĩ Federica Amati, những người thường xuyên uống cà phê có xu hướng sở hữu một số nhóm vi khuẩn đường ruột đặc trưng phát triển thuận lợi nhờ các hợp chất sinh học có trong cà phê.
Điều đáng chú ý là lợi ích này cũng được ghi nhận ở người uống cà phê không chứa caffeine, cho thấy tác động tích cực không chỉ đến từ chất kích thích caffeine, mà còn từ nhiều hợp chất thực vật khác có trong hạt cà phê.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng tuổi thọ không được quyết định bởi một hành động đơn lẻ, mà là kết quả của những thói quen nhỏ được duy trì trong thời gian dài.
Việc uống nước sau khi thức dậy, ăn sáng đầy đủ, vận động nhẹ, giảm căng thẳng và xây dựng mục tiêu cho ngày mới đều là những thay đổi đơn giản nhưng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe thể chất và tinh thần.
Thay vì cố gắng thay đổi toàn bộ lối sống trong một ngày, việc bắt đầu từ một hoặc hai thói quen nhỏ vào mỗi buổi sáng có thể là bước đi hiệu quả hơn trên hành trình hướng tới một cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ.
Chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Nam Sang-geun, chuyên gia phẫu thuật tuyến vú và tuyến giáp với 15 năm kinh nghiệm, cho hay "mỗi bữa ăn được chăm chút kỹ lưỡng hàng ngày chính là một phương thuốc chữa bệnh kỳ diệu".
Từng công tác tại Trung tâm Ung thư vú thuộc Bệnh viện Severance (Đại học Y khoa Yonsei), ông Nam đi đầu trong việc chẩn đoán chính xác để phát hiện sớm và điều trị ung thư hiệu quả. Ông hiện là giám đốc Phòng khám Yonsei Onyu tại thành phố Gimpo, tỉnh Gyeonggi, giúp mang đến cho người dân địa phương dịch vụ chăm sóc y tế chuyên sâu tương đương với các bệnh viện đại học lớn.
Để hỗ trợ phòng ngừa và đẩy lùi căn bệnh ung thư, chuyên gia gợi ý 5 nhóm thực phẩm vàng nên có mặt trong thực đơn mỗi ngày. Đứng đầu danh sách là các loại rau họ cải như súp lơ xanh, bắp cải và súp lơ trắng. Nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng hợp chất thực vật sulforaphane dồi dào, có khả năng ức chế sự tăng trưởng của tế bào ác tính và thúc đẩy quá trình tự hủy diệt của chúng.
Để đạt hiệu quả tốt nhất, mỗi người nên tiêu thụ khoảng 100 đến 200 gram rau nhóm này mỗi ngày. Riêng súp lơ xanh nên chế biến bằng cách hấp sơ hoặc chần, tránh đun nấu quá lâu vì nhiệt độ cao có thể phá hủy các thành phần chống ung thư quý giá.
Nhóm tiếp theo được bác sĩ Nam gợi ý là thực phẩm lên men như kim chi và Cheonggukjang (tương đậu nành lên men). Nhờ hàm lượng lợi khuẩn (probiotics) dồi dào, các thực phẩm này giúp tối ưu hóa hệ vi sinh đường ruột, củng cố hàng rào niêm mạc ruột và kích hoạt mạnh mẽ các tế bào miễn dịch. Việc duy trì thói quen ăn đồ lên men hàng ngày còn giúp cơ thể giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm đáng kể.
Đối với bệnh nhân ung thư, duy trì khối lượng cơ bắp và cân nặng là ưu tiên hàng đầu, do đó việc bổ sung protein rất quan trọng. Đậu nành và đậu phụ chính là nguồn cung cấp đạm thực vật lý tưởng, chứa nhiều chất béo không bão hòa và chất xơ hơn hẳn mỡ động vật. Đặc biệt, hoạt chất isoflavone trong đậu nành giúp ngăn chặn sự lan rộng của tế bào ung thư. Tuy nhiên, bác sĩ khuyên không nên ăn quá nhiều; một ngày chỉ khoảng nửa bìa đậu phụ hoặc một cốc sữa đậu nành không đường.
Bên cạnh bổ sung đạm thực vật, việc lựa chọn nguồn chất béo lành mạnh cũng đóng vai trò then chốt, trong đó dầu tía tô và dầu hạt lanh là những đại diện thuộc nhóm Omega-3 thực vật. Việc sử dụng dầu ăn tái chế nhiều lần làm xơ cứng màng tế bào và thúc đẩy tình trạng căng thẳng oxy hóa, hình thành môi trường lý tưởng cho sự sinh sôi của các tế bào ác tính. Ngược lại, dầu tía tô và dầu hạt lanh lại giúp duy trì độ đàn hồi của màng tế bào, đồng thời thúc đẩy quá trình trao đổi oxy và các dưỡng chất thiết yếu.
Theo chuyên gia, danh sách các thực phẩm hỗ trợ phòng ngừa ung thư còn có cà chua và tỏi. Sự kết hợp của hai thực phẩm này tạo nên một "lá chắn" chống oxy hóa mạnh mẽ. Hợp chất lycopene tạo nên sắc đỏ của cà chua giúp loại bỏ các gốc tự do và ngăn ngừa tổn thương tế bào, trong khi allicin trong tỏi có tác dụng ức chế sự sinh sôi của tế bào ung thư. Bác sĩ khuyến nghị mỗi người nên duy trì ăn 1-2 quả cà chua cỡ vừa và khoảng 2-3 tép tỏi mỗi ngày để bảo vệ cơ thể từ bên trong.
Khoảng hai tuần trước nhập viện, cô gái xuất hiện biểu hiện tinh thần bất thường, được chẩn đoán rối loạn tâm thần dạng phân liệt và điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng xấu đi với biểu hiện ngủ li bì, thỉnh thoảng la hét, rối loạn ý thức. Khi chuyển đến Bệnh viện Nguyễn Trãi, người bệnh được xác định mắc viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA, bệnh lý hiếm dễ nhầm với rối loạn tâm thần do có thể gây thay đổi hành vi, co giật và rối loạn tri giác.
Ban đầu, bệnh nhân được điều trị bằng thay huyết tương, corticoid liều cao, thuốc chống động kinh và kháng sinh do kèm viêm phổi. Song chỉ ít ngày sau, tình trạng diễn tiến nặng với sốt cao 39-40 độ C, suy hô hấp, tụt huyết áp, co giật toàn thân nhiều cơn và loạn động vùng mặt.
Người bệnh được chuyển khoa Hồi sức tích cực chống độc trong tình trạng nguy kịch, phải đặt nội khí quản, thở máy và dùng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp. Các bác sĩ chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi bệnh viện, nghi nhiễm trùng huyết do nấm trên nền viêm não tự miễn và trạng thái động kinh kéo dài.
Ngày 3/6, bác sĩ Bùi Ngọc Tân, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, cho biết trong hơn hai tháng điều trị, bệnh nhân liên tục đối mặt biến chứng nặng. Kết quả cấy đàm và dịch rửa phế quản nhiều lần ghi nhận các loại vi khuẩn đa kháng thuốc gây viêm phổi bệnh viện. Êkíp phải thay đổi phác đồ kháng sinh thế hệ mới theo kết quả kháng sinh đồ để kiểm soát nhiễm trùng.
Song song đó, bệnh nhân được thay huyết tương tổng cộng 7 lần, duy trì thuốc ức chế miễn dịch liều cao và phối hợp nhiều thuốc chống động kinh để kiểm soát các cơn co giật. Do đáp ứng kém với điều trị bước đầu, bệnh viện hội chẩn chuyên gia thần kinh của Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM và quyết định sử dụng Rituximab - thuốc điều trị miễn dịch bậc hai dành cho các trường hợp viêm não tự miễn nặng.
Sau gần ba tháng điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, hết co giật, tri giác hồi phục, cai được máy thở và xuất viện. Khi tái khám, bệnh nhân tỉnh táo, giao tiếp được, tự thở tốt và đã rút ống mở khí quản.
Viêm não tự miễn Anti-NMDAR là bệnh hiếm nhưng không quá hiếm gặp ở người trẻ, đặc biệt phụ nữ. Bệnh thường khởi phát bằng các biểu hiện như thay đổi hành vi, kích động, mất ngủ, la hét, nói nhảm hoặc ngủ li bì nên dễ bị nhầm với rối loạn tâm thần.
Bác sĩ khuyến cáo khi người thân, đặc biệt người trẻ, xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc diễn tiến nhanh, cần đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được chẩn đoán sớm, tránh nguy cơ di chứng nặng hoặc tử vong. Sau điều trị, người bệnh cần tuân thủ thuốc chống động kinh, thuốc dự phòng tái phát và tái khám đúng hẹn để theo dõi hồi phục.
Theo Hãng tin AFP, ngày 11-5 (giờ địa phương), tàu du lịch MV Hondius từng chở hành khách nhiễm bệnh do vi rút Hanta đã rời cảng Granadilla de Abona trên đảo Tenerife (quần đảo Canary, Tây Ban Nha), hướng về Hà Lan.
Công ty vận hành Oceanwide Expeditions cho biết tàu dự kiến cập cảng Rotterdam vào tối 17-5. Hiện trên tàu còn 25 thủy thủ, hai nhân viên y tế và thi thể một hành khách người Đức tử vong trong hành trình.
Tàu rời cảng lúc 19h sau khi toàn bộ 125 hành khách và thủy thủ mang 23 quốc tịch đã được sơ tán, hồi hương hoặc đang trên đường về nước.
Trước đó, ngày 10-5, một chiến dịch sơ tán phức tạp đã đưa 94 người mang 19 quốc tịch rời con tàu treo cờ Hà Lan. Do thời tiết xấu, tàu được phép cập cảng thay vì thả neo ngoài khơi như quy định ban đầu.
Trên hải trình từ Argentina đến Tây Ban Nha, tàu MV Hondius ghi nhận ba người tử vong sau khi phát hiện loại vi rút hiếm gặp này trên tàu - vốn thường lây qua các loài gặm nhấm.
Sau khi tàu về đến đất liền, một số hành khách tiếp tục có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta.
Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp hồi hương đang được cách ly tại Paris đã có triệu chứng vào tối 10-5 và xét nghiệm dương tính.
Một hành khách Tây Ban Nha cũng có kết quả tương tự, trong khi 13 người Tây Ban Nha còn lại cho kết quả âm tính.
Tính đến nay, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và giới chức y tế các nước, đã có bảy ca được xác nhận và một ca "nghi ngờ", liên quan công dân của sáu quốc gia.
Sự kiện này làm dấy lên lo ngại y tế toàn cầu. Dù chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu, giới chức y tế thế giới khẳng định nguy cơ lây lan trong cộng đồng là thấp và bác bỏ những so sánh với đại dịch COVID-19.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus dự kiến gặp Thủ tướng Tây Ban Nha tại Madrid ngày 12-5, trấn an rằng các hành khách "đang được chăm sóc tốt" và nhấn mạnh "đây không phải là một COVID nữa".
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia Gomez cũng tuyên bố ngắn gọn tại cảng Granadilla de Abona, Tenerife: "Nhiệm vụ đã hoàn thành".
Tàu MV Hondius rời Argentina - nơi vi rút Hanta là bệnh đặc hữu - hôm 1-4 để vượt Đại Tây Dương sang Cabo Verde.
WHO nhận định ca nhiễm đầu tiên đã xảy ra trước hành trình, sau đó vi rút lây từ người sang người trên tàu. Tuy nhiên giới chức y tế Argentina nghi ngờ ổ dịch có thực sự khởi phát tại Ushuaia hay không, dựa trên thời gian ủ bệnh kéo dài nhiều tuần và một số yếu tố khác.
