Ngày 16/7, TAND TP HCM mở phiên sơ thẩm lần hai xét xử lại phần trách nhiệm dân sự trong vụ Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy xảy ra tại chung cư Carina 8 năm trước, khiến 13 người chết và 72 người bị thương.
Chủ đầu tư đề nghị SEJCO chịu 70% trách nhiệm
Tại tòa, một số bị hại tiếp tục yêu cầu chủ đầu tư – Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Dịch vụ Sản xuất Hùng Thanh – và các bên liên quan bồi thường thêm thiệt hại về tài sản, sức khỏe ngoài khoản tiền đã hỗ trợ trước đó. Tuy nhiên, nhiều người không xuất trình được hóa đơn, chứng cứ chứng minh thiệt hại.
Đại diện một số doanh nghiệp bảo hiểm cũng đề nghị HĐXX buộc các bên có lỗi trong vụ cháy hoàn trả khoản tiền họ đã chi trả trước đó cho gia đình các nạn nhân.
Đại diện Công ty Hùng Thanh, luật sư Nguyễn Thành Công cho biết sau vụ cháy doanh nghiệp đã bồi thường, hỗ trợ các bị hại tổng cộng 108 tỷ đồng, nhưng chỉ đề nghị HĐXX ghi nhận hơn 72 tỷ đồng là chi phí khắc phục hậu quả; hơn 30 tỷ đồng còn lại là khoản hỗ trợ tự nguyện.
Luật sư đề nghị xác định Công ty cổ phần Địa ốc Sài Gòn (SEJCO) – đơn vị quản lý, vận hành chung cư – phải chịu 70% trách nhiệm, Công ty Hùng Thanh chịu 30%; đồng thời buộc SEJCO hoàn trả hơn 50,5 tỷ đồng, tương ứng 70% khoản chi phí hơn 72 tỷ đồng mà Hùng Thanh đã bỏ ra để khắc phục hậu quả.
Đối với các yêu cầu bồi thường của cư dân và các bên liên quan, phía chủ đầu tư đề nghị chỉ chấp nhận những yêu cầu có đủ tài liệu, chứng cứ; nếu được chấp nhận thì nghĩa vụ bồi thường cũng cần phân chia theo tỷ lệ SEJCO chịu 70%, Hùng Thanh chịu 30%.
Vì sao phần bồi thường phải xét xử lại?
Cuối năm 2023, TAND TP HCM xử sơ thẩm lần đầu, tuyên phạt Nguyễn Quốc Tuấn (cựu Trưởng ban quản lý chung cư Carina) 8 năm tù và Nguyễn Văn Tùng (cựu Giám đốc Công ty Hùng Thanh) 6 năm 6 tháng tù về tội Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy.
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX khi đó tách yêu cầu bồi thường của một số bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thành vụ án dân sự khác khi các bên có yêu cầu.
Sau bản án, ông Tùng kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt; một bị hại kháng cáo đề nghị hủy phần bản án dân sự. Công ty Hùng Thanh cũng kháng cáo, đề nghị xác định rõ tỷ lệ lỗi và trách nhiệm bồi thường giữa Công ty Hùng Thanh, SEJCO và đơn vị cung cấp dịch vụ bảo vệ.
Tháng 7/2025, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM chấp nhận một phần kháng cáo của ông Tùng, giảm án còn 5 năm tù.
Đối với phần dân sự, HĐXX phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của bị hại, tuyên hủy án để xét xử lại.
Theo HĐXX, sau vụ cháy Công ty Hùng Thanh đã bồi thường cho các bị hại, song cấp sơ thẩm chưa xem xét yêu cầu buộc SEJCO liên đới bồi thường mà tách thành vụ án dân sự khác. Cấp sơ thẩm cũng chưa làm rõ mức độ lỗi và trách nhiệm bồi thường của từng bên, nên cần xét xử lại để giải quyết toàn diện vụ án.
Vụ cháy khiến 13 người chết xảy ra thế nào
Theo hồ sơ vụ án, khoảng 1h15 ngày 23/3/2018, tia lửa phát ra từ một xe Attila trong tầng hầm chung cư Carina làm bùng phát hỏa hoạn. Do hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động không hoạt động, khói, khí nóng và khí độc nhanh chóng lan theo buồng thang thoát hiểm lên các tầng.
Vụ cháy khiến 13 người tử vong, 72 người bị thương; gần 500 xe máy và 81 ôtô bị thiêu rụi.
Quá trình điều tra xác định Nguyễn Văn Tùng và Nguyễn Quốc Tuấn biết hệ thống phòng cháy chữa cháy của chung cư không hoạt động nhưng không kịp thời khắc phục. Ông Tùng còn cho đơn vị quản lý một tòa nhà khác mượn máy bơm bù áp, khiến khi xảy ra cháy, Carina không có thiết bị để hỗ trợ khống chế đám cháy.
HĐXX sơ thẩm xác định ông Tuấn, với vai trò Trưởng ban quản lý chung cư, là người chịu trách nhiệm chính do biết rõ hệ thống phòng cháy chữa cháy không hoạt động nhưng không kiên quyết yêu cầu chủ đầu tư sửa chữa, thay thế để bảo đảm an toàn.
Nội dung trên được Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp nêu trong kết luận ngày 4/5, hơn một tháng sau vụ án cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình Nguyễn Thị Bình bị TAND Khu vực 1 - Hà Nội tuyên 3 năm tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Sai phạm của bà Bình xoay quanh việc thu tiền dạy thêm cao hơn mức trần quy định tại Quyết định 22/2013 của UBND Hà Nội. Đây là một trong những căn cứ quan trọng được dùng để buộc tội bị cáo.
Theo quy định này, lớp 20-40 học sinh chỉ được thu tối đa 7.000-9.000 đồng mỗi tiết. Tuy nhiên, cô Bình yêu cầu giáo viên thu 15.000 đồng. Trong số tiền thu được, 70% trả cho giáo viên trực tiếp giảng dạy, 30% dùng cho quản lý và cơ sở vật chất.
Tại phiên tòa sơ thẩm hồi tháng 3, cô Bình cho rằng việc thu tiền được thực hiện sau khi có thỏa thuận với phụ huynh, phù hợp Thông tư 17/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cụ thể, tại Điều 7 nêu: "Mức thu tiền học thêm do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường".
Thông tư ủy quyền cho UBND cấp tỉnh (trường hợp này là UBND Hà Nội) quy định "việc thu, quản lý, sử dụng", song không có quyền áp mức trần như bảng trên.
Luật sư của cô Bình khẳng định, về luật, nếu 2 văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn (Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật). Trong trường hợp này, là Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Do vậy, việc hiệu trưởng Bình thỏa thuận học phí với phụ huynh là đúng Thông tư 17 - văn bản pháp lý có hiệu lực cao hơn Quyết định 22 của UBND Hà Nội.
Luật sư cho rằng cáo trạng sử dụng văn bản cấp dưới (Quyết định 22) để buộc tội thân chủ là trái nguyên tắc áp dụng pháp luật. Tuy nhiên, VKS giữ nguyên quan điểm, đề nghị 4-5 năm tù.
Sau đó, tòa tuyên cô Bình phạm tội. Bản án xác định bị cáo hưởng lợi vật chất không đáng kể, khoảng 72 triệu đồng, nhưng có "vụ lợi phi vật chất" khi nâng cao uy tín cá nhân thông qua việc tăng thu nhập cho giáo viên.
Sau phiên sơ thẩm, cô Bình kháng cáo toàn bộ bản án và gửi kiến nghị tới Bộ Tư pháp đề nghị xem xét tính hợp pháp của Quyết định 22/2013 của UBND Hà Nội.
Bộ Tư pháp: Hà Nội ban hành quy định không đúng thẩm quyền
Tại kết luận ngày 4/5, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật dẫn Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ nêu, tiền học thêm do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường. "Thông tư này không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tiền học thêm tối đa", kết luận của Bộ Tư pháp nêu. Như vậy, Quyết định 22 của Hà Nội áp "giá trần" là chưa phù hợp.
Sau Quyết định 22, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tiếp tục ban hành văn bản hướng dẫn với nội dung áp mức thu tối đa tương tự. Theo Bộ Tư pháp, các quy định này được ban hành "không đúng hình thức, thẩm quyền".
Bộ Tư pháp cũng cho biết theo quy định hiện hành, việc dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền học sinh; kinh phí phải sử dụng từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn hợp pháp khác. Do đó, quy định áp mức thu tối đa tại Quyết định 22 và văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội hiện không còn phù hợp.
Cơ quan này kiến nghị UBND, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội "khẩn trương xử lý" các nội dung trái pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân tham mưu, ban hành văn bản.
Một ngày sau kết luận của Bộ Tư pháp, hôm 5/5, UBND Hà Nội đã ra quyết định bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013, có hiệu lực từ ngày ký.
Vụ án của cựu hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình sẽ được xét xử bởi TAND Hà Nội trong thời gian tới. Trước động thái lần này của Bộ Tư pháp, nền tảng pháp lý của vụ án bị đặt lại vấn đề, song việc bà Bình có bị kết án oan hay không vẫn phải chờ phán quyết của cấp phúc thẩm.
Trong đơn kháng cáo toàn bộ bản án, cô Bình cho rằng việc tòa sơ thẩm lập luận "hết sức vô lý và cay nghiệt" khi xác định bà "vụ lợi phi vật chất do được nâng cao uy tín khi nâng cao thu nhập cho giáo viên".
Theo cựu hiệu trưởng, trách nhiệm của người đứng đầu trường học là chăm lo đời sống giáo viên, tạo động lực giảng dạy để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh. Bà cho rằng việc tăng thu nhập chính đáng cho giáo viên bằng công sức lao động của họ không nên bị coi là hành vi vụ lợi để cấu thành tội phạm.
TAND Tp.Hà Nội vừa tuyên phạt bị cáo Hoàng Nam (47 tuổi, quê Ninh Bình), cựu Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư tài chính FS, mức án tù chung thân về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Phiên tòa từng được mở hồi đầu tháng 2 nhưng phải hoãn do vắng mặt nhiều bị hại. Tại phiên xét xử lần này, một số bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tiếp tục không có mặt. Đứng trước bục khai báo, bị cáo Hoàng Nam thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố.
Theo lời khai của bị cáo, cuối năm 2020, Nam thành lập Công ty Cổ phần Công nghệ giải pháp tài chính, sau đó đổi tên thành Công ty Cổ phần Đầu tư tài chính PFS và giữ chức Tổng giám đốc. Doanh nghiệp được giới thiệu hoạt động trong lĩnh vực cung cấp các giải pháp tài chính, cho vay và cầm cố tài sản.
Khi chủ tọa hỏi về hiệu quả kinh doanh thực tế, Nam thừa nhận công ty không tạo ra nguồn lợi nhuận như những gì đã cam kết với khách hàng. "Bị cáo lấy tiền của người này trả cho người kia", Nam khai.
Theo hồ sơ vụ án, để huy động vốn, Hoàng Nam tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị và trực tiếp thuyết trình về cơ hội đầu tư vào PFS. Công ty quảng bá việc sử dụng nguồn vốn góp để cho vay, từ đó tạo ra lợi nhuận và chi trả lãi suất từ 1,5% đến 6% mỗi tháng cho nhà đầu tư. Ngoài mức lãi hấp dẫn, những người góp từ 100 triệu đồng trở lên còn được hứa thưởng tương đương 0,5 chỉ vàng 9999.
Trước bục khai báo, Hoàng Nam khai, việc xây dựng cơ chế hoa hồng, quyền lợi để khuyến khích những người tham gia giới thiệu thêm nhà đầu tư mới. Dù không thừa nhận đây là mô hình đa cấp, bị cáo xác nhận đã sử dụng "đòn bẩy lợi ích" nhằm mở rộng mạng lưới huy động vốn.
Cáo trạng xác định, trong thời gian giữ chức Tổng giám đốc, Hoàng Nam đã sử dụng pháp nhân Công ty PFS để tổ chức các hoạt động quảng bá, đưa ra thông tin về mức lợi nhuận cao nhằm thu hút khách hàng góp vốn.
Tin tưởng vào những lời giới thiệu này, hàng trăm người đã chuyển tiền vào tài khoản của công ty. Cơ quan tố tụng xác định Nam đã huy động được khoảng 311 tỷ đồng của gần 400 khách hàng. Tuy nhiên, phần lớn số tiền này không được sử dụng cho hoạt động kinh doanh như cam kết ban đầu. Quá trình điều tra cho thấy bị cáo đã dùng tiền của người tham gia sau để trả lãi, trả thưởng cho người tham gia trước.
Ngoài ra, số tiền huy động được còn được sử dụng để trả lương nhân viên, thuê trụ sở, tổ chức hội thảo, thanh toán các khoản nợ cá nhân và nhiều chi phí khác. Trong tổng số hơn 311 tỷ đồng huy động được, Hoàng Nam khai đã trả khoảng 9 tỷ đồng tiền gốc cho khách hàng, hơn 37 tỷ đồng tiền lãi và khoảng 42 tỷ đồng để thanh toán nợ cá nhân. Phần tiền còn lại được bị cáo sử dụng cho hoạt động của công ty và hiện không còn.
Đến tháng 5/2023, còn 396 nhà đầu tư chưa nhận lại đủ số tiền đã góp với tổng thiệt hại hơn 265 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, khi được hỏi về khả năng khắc phục hậu quả, Hoàng Nam cho biết bản thân không còn tài sản đáng kể và không có khả năng bồi thường cho các bị hại. Kết quả điều tra cũng cho thấy bị cáo không còn tiền trong các tài khoản ngân hàng và chưa khắc phục được thiệt hại.
Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ vụ án, lời khai của bị cáo và các tài liệu, chứng cứ liên quan, HĐXX nhận định hành vi của Hoàng Nam là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của nhiều người, gây thiệt hại đặc biệt lớn và ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội. Từ đó, tòa tuyên phạt Hoàng Nam mức án tù chung thân về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tôi đã học xong lớp 12 nhưng chưa có bằng tốt nghiệp THPT. Hiện tôi đang thất nghiệp nên muốn tham gia làm môi giới mua bán đất đai. Vậy tôi có đủ điều kiện hành nghề này không?
Anh Trần Quang Thiện (tỉnh Quảng Ngãi) hỏi.
Luật gia Phạm Văn Chung (Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi) trả lời:
- Theo khoản 2 điều 61 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2024 thì điều kiện của cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản: "2. Cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản;
b) Phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản.
Ngoài ra, tại điều 70 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2024 về thi sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản như sau:
1. Cá nhân dự thi sát hạch phải có đủ các điều kiện sau đây:
- Có giấy chứng nhận hoàn thành khóa học quản lý đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản;
- Có trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên;
- Đã nộp hồ sơ đăng ký dự thi và kinh phí dự thi cho đơn vị tổ chức kỳ thi sát hạch.
2. Cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
- Đã qua sát hạch về kiến thức môi giới bất động sản;
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
- Không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang bị tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
Theo các quy định nêu trên thì cá nhân muốn hành nghề môi giới bất động sản phải có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Đồng thời, để được sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản thì phải có bằng tốt nghiệp THPT trở lên.
Do đó, nếu anh chưa có bằng tốt nghiệp THPT (cấp 3) thì không đủ điều kiện để được cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cũng không được phép hành nghề này.
