Hạch to bằng ngón tay cái xuất hiện ở vùng cổ bên phải, không đau, anh dùng nhang đang cháy để châm đốt trực tiếp vào vùng da có hạch. Hạch không tan mà vùng da cổ bị bỏng để lại nhiều vết sẹo rỗ lỗ chỗ. Hạch ngày càng phình to, biến dạng vùng cổ, anh đến Bệnh viện Ung bướu TP HCM kiểm tra.
TS.BS.CK2 Lâm Đức Hoàng, Trưởng khoa Xạ trị Đầu cổ, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, cho biết kết quả nội soi vòm hầu bệnh nhân phát hiện khối u sùi dễ chảy máu đã phát triển bít tắc hoàn toàn lỗ mũi trái. Hạch cổ xuất hiện ở cả hai bên (trái lớn hơn phải), dính chặt thành một khối to 6-7 cm.
Các kết quả chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. CT scan ghi nhận khối choán chỗ ở vòm hầu đã xâm lấn lên nền sọ giữa. Xạ hình xương phát hiện các tổn thương hủy xương vùng nền sọ. Xét nghiệm định lượng virus EBV – tác nhân liên quan mật thiết đến ung thư vòm hầu, tăng vọt.
Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc ung thư vòm hầu giai đoạn cuối. Khối u đã lớn và xâm lấn phức tạp, bệnh nhân được hóa trị trước nhằm kiểm soát bệnh và thu nhỏ khối bướu.
Theo bác sĩ Hoàng, các triệu chứng ung thư vòm hầu thường không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh tai mũi họng thông thường nên nhiều người bỏ qua “thời gian vàng”.
Ung thư vùng đầu cổ có tốc độ nhân đôi và phát triển rất nhanh so với nhiều bệnh lý khác, có thể diễn tiến tại chỗ, tại vùng và di căn xa chỉ trong một thời gian ngắn. Phát hiện và can thiệp sớm, cơ hội điều trị hiệu quả rất cao, có thể khỏi bệnh. Trì hoãn điều trị hoặc áp dụng phương pháp thiếu khoa học như đốt thuốc, đắp lá… có thể kích thích khối u phát triển nhanh, tăng nguy cơ di căn.
Ù tai thường là dấu hiệu sớm và hay gặp nhất của ung thư vòm hầu, kèm theo nghe kém một hoặc hai bên tai. Bệnh có thể gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi lẫn máu, nhức đầu, đau mặt giống viêm xoang. Ngoài ra, người bệnh dễ bị chảy máu cam tái diễn, đôi khi dẫn đến thiếu máu mạn tính.
Bác sĩ khuyến cáo không áp dụng các phương pháp thiếu chứng cứ khoa học như đắp lá, châm cứu hay “đốt nhang” vào các khối u, hạch bất thường trên cơ thể. Điều này có thể kích thích tế bào ung thư phát triển nhanh hơn, gieo rắc ra mô lành xung quanh và thậm chí đẩy tế bào ung thư di căn xa theo đường máu.
Cần đi khám sớm khi có dấu hiệu như ù tai, nghẹt mũi kéo dài, chảy máu mũi hoặc hạch cổ to dần, ít đau. Hạch nghi ngờ ung thư thường trên một cm, cứng chắc, không đau, di động kém cần được kiểm tra kịp thời.
Các nhà khoa học tại Đại học College London và Đại học Glasgow (Anh) công bố kết quả mang tính bước ngoặt này tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Thống kê Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago ngày 30/5.
Cụ thể, thông qua thử nghiệm lâm sàng quốc tế mang tên Optima, nhóm nghiên cứu theo dõi hơn 4.000 bệnh nhân ung thư vú mới chẩn đoán tại Anh, Na Uy, Thụy Điển, Australia, New Zealand và Thái Lan.
Nghiên cứu sử dụng xét nghiệm hệ gene Prosigna - hoạt động bằng cách phân tích mức độ hoạt động của 50 gene bên trong mẫu mô khối u (tức bản đồ ADN của tế bào ung thư), qua đó chấm điểm mức độ hung hãn và dự báo rủi ro ung thư quay lại trong 10 năm tới.
Các chuyên gia tiến hành thử nghiệm trên 4.429 bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên mắc ung thư vú phụ thuộc nội tiết. Đây là dạng bệnh dùng chính hormone của cơ thể người bệnh làm nguồn nuôi dưỡng khối u, chiếm 80% tổng số ca mắc toàn cầu.
Nhóm nghiên cứu chia bệnh nhân thành hai nhánh. Ở nhánh tiêu chuẩn, bác sĩ cho bệnh nhân truyền hóa chất, sau đó dùng liệu pháp nội tiết (uống thuốc ức chế hormone). Ở nhánh ứng dụng xét nghiệm gene, bác sĩ chỉ định phác đồ dựa trên điểm số rủi ro. Những người điểm cao mới phải truyền hóa chất kết hợp thuốc nội tiết. Những người điểm thấp hoàn toàn bỏ qua hóa chất, chỉ uống thuốc nội tiết.
Sau 5 năm, dữ liệu cho thấy tỷ lệ điều trị thành công giữa hai nhóm gần như tương đương. Cụ thể, nhóm truyền hóa chất ghi nhận 95% bệnh nhân sống sót và không tái phát, trong khi nhóm bỏ qua hóa chất cũng đạt tỷ lệ 94%. Số liệu này khẳng định hóa trị không mang lại thêm lợi ích lâm sàng nào cho nhóm bệnh nhân có điểm nguy cơ thấp, mở đường cho việc loại bỏ hoàn toàn phác đồ độc tính cao này.
Bà Karen Bonham, 64 tuổi, sống tại Cardiff (Anh), phát hiện khối u vú kích thước 5 cm đã di căn hai hạch nách vào tháng 6/2017. Bác sĩ lúc đó lên lịch truyền hóa chất tiêu chuẩn, bà thậm chí đã cắt tóc ngắn để chuẩn bị cho quá trình rụng tóc.
Tuy nhiên, sau khi tham gia thử nghiệm Optima và nhận kết quả xét nghiệm gene nguy cơ thấp, bác sĩ hủy lịch hóa trị, chuyển sang áp dụng tia xạ và thuốc nội tiết. Gần 9 năm trôi qua, bà Bonham tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh bình thường mà không phải chịu bất kỳ di chứng nào từ hóa chất.
Giáo sư Rob Stein chuyên ngành Ung thư vú tại UCL, trưởng nhóm thử nghiệm, khẳng định phát hiện mới giúp giới y khoa giải quyết bài toán khó lâu nay là nhận diện chính xác ai thực sự cần hóa trị và ai không. Giáo sư Iain MacPherson tại Đại học Glasgow đánh giá nghiên cứu cung cấp bằng chứng mạnh mẽ để thay đổi cách bác sĩ định hình phác đồ. Nhờ đó, người bệnh tránh cảnh nôn mửa, kiệt sức, vô sinh, trong khi các cơ sở y tế tiết kiệm nguồn lực điều trị.
Ngày 7/5, TS.BS Nguyễn Đình Minh, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm, cho biết bệnh nhân vào viện trong tình trạng khuyết môi phức tạp do mất nhiều phần gây biến dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng khép miệng, phát âm, ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt. Người nhà không tìm thấy mảnh môi rời để nối lại.
Bác sĩ quyết định sử dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe nhằm tái tạo phần môi đỏ và phục hồi liên tục cơ vòng môi.
Ưu điểm quan trọng của vạt Abbe là khả năng tái tạo gần như đầy đủ các thành phần giải phẫu của môi, bao gồm môi đỏ, môi trắng, niêm mạc và đặc biệt là cơ vòng môi. Đây là điểm khác biệt lớn so với ghép da hay các phương pháp che phủ đơn thuần.
Nhờ phục hồi cơ vòng môi, bệnh nhân cải thiện hình thể môi, bảo tồn chức năng khép miệng, phát âm và ăn uống.
Bệnh nhân phải trải qua hai cuộc phẫu thuật để chỉnh sửa môi cân đối, hài hòa. Trong thời gian chờ mổ, việc ăn uống, vệ sinh và sinh hoạt có thể gặp nhiều bất tiện do hai môi còn dính với nhau.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, cho biết vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt và "bẩn" tương đương với vết thương do súc vật cắn, nguy cơ nhiễm trùng cực cao.
Để sơ cứu, cần rửa sạch vết thương và cầm máu tại chỗ. Tuyệt đối không được khâu kín hay băng bó quá chặt ngay từ đầu. Bịt kín vết thương sẽ tạo môi trường yếm khí, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Nếu bị chó mèo cắn, ưu tiên hàng đầu là tiêm phòng dại. Với vết thương do người cắn, bệnh nhân vẫn nên cân nhắc việc tiêm phòng uốn ván hoặc kiểm tra các bệnh truyền nhiễm qua đường máu nếu vết cắn sâu và người cắn có nguy cơ cao.
Du lịch thường đi kèm ăn uống “thoải mái”, nhưng đây cũng là lúc đường huyết dễ mất kiểm soát nhất. Việc thay đổi giờ giấc, ăn nhiều đồ ngọt hoặc bỏ bữa có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dao động nguy hiểm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, di chuyển, thay đổi thực phẩm và lịch sinh hoạt đều ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết, đặc biệt ở người mắc tiểu đường.
Khi ăn nhiều tinh bột tinh chế, đồ ngọt hoặc nước có đường, glucose hấp thu nhanh vào máu khiến đường huyết tăng vọt. Ngược lại, nếu bỏ bữa hoặc ăn quá ít, đường huyết có thể tụt nhanh.
Theo bác sĩ Osama Hamdy, làm việc tại Joslin Diabetes Center (ĐH Harvard), việc ăn uống thất thường là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đường huyết dao động mạnh ở người đi du lịch. Ông nhấn mạnh cơ thể cần “nhịp ăn ổn định” để kiểm soát glucose hiệu quả.
Carbohydrate là yếu tố chính chi phối mức đường huyết, và tốc độ tăng phụ thuộc vào loại thực phẩm cũng như cách kết hợp trong bữa ăn, theo CDC Mỹ.
Điều đáng lo là khi du lịch, nhiều người ăn uống “tùy hứng”, khiến cơ thể không kịp thích nghi. Tình trạng này có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí tăng nguy cơ biến chứng nếu kéo dài.
Các khuyến nghị từ CDC Mỹ cho thấy lựa chọn thực phẩm đóng vai trò then chốt.
Nên ưu tiên:
Theo Rita Kalyani, bác sĩ chuyên khoa nội tiết tại Johns Hopkins Medicine (Mỹ), việc lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và kiểm soát khẩu phần là chìa khóa giúp tránh tăng đường huyết sau ăn.
Một sai lầm phổ biến là để quá đói rồi ăn nhiều một lúc. Cách này khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn. Thay vào đó, nên ăn đúng giờ, chia nhỏ khẩu phần nếu cần.
Mang theo đồ ăn nhẹ như hạt, sữa chua không đường hoặc bánh mì nguyên cám cũng giúp tránh lệ thuộc vào đồ ăn nhanh.
Không chỉ ăn uống, lối sống khi du lịch cũng ảnh hưởng đến đường huyết.
CDC Mỹ khuyến cáo nên uống đủ nước vì mất nước có thể làm tăng đường huyết. Đồng thời, vận động nhẹ như đi bộ giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.
Việc kiểm tra đường huyết thường xuyên, đặc biệt khi lịch sinh hoạt thay đổi, cũng là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường.
Người mắc tiểu đường hoặc bệnh tim mạch cần chuẩn bị kỹ trước khi đi xa, bao gồm mang đủ thuốc và thiết bị theo dõi, theo Johns Hopkins Medicine.
Thời tiết nóng, mất nước hoặc thay đổi múi giờ có thể khiến đường huyết biến động mạnh hơn bình thường. Nếu chủ quan, nguy cơ biến chứng có thể tăng lên.
