Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: “Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì”.
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.
Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.
Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.
Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.
Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.
“Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức ‘bảo đảm’ cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm”, luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.
Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.
“Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương”, ông cho biết.
Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.
Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.
“Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13”, Quyên chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.
“Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng”, Kiên nói.
Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý “làm tạm”, từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.
Đặc biệt, tâm lý “làm thêm cho vui” hoặc “chỉ làm tạm thời” khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: “Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp”.
Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.
“Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi”, bà nhấn mạnh.
Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.
Trung sĩ Lê Kiên (27 tuổi, quê xã Vĩnh Tường, TP.Cần Thơ) hiện công tác tại Trại tạm giam số 3 Công an TP.Cần Thơ. Anh được nhiều người biết đến là một người chiến sĩ trẻ rất giỏi võ jujitsu.
Từ nhỏ, Kiên thích tập võ nên thử tìm hiểu nhiều môn như: karate, taekwondo, judo. Tuy nhiên, sau cùng anh đam mê nhất với jujitsu bởi môn võ này chú trọng những kỹ thuật thiên về khống chế, kiểm soát đối phương, thay vì các kỹ thuật như đòn đấm, đá, chỏ, gối. Đây là môn võ xuất xứ từ Brazil. Lực lượng cảnh sát, quân đội một số nước còn lấy làm giáo án bắt buộc trong chương trình huấn luyện.
Thấy hấp dẫn, khi là sinh viên năm 2, Kiên tìm kiếm các câu lạc bộ dạy môn võ jujitsu nhưng không có. Lúc đó, anh chịu khó tự tập luyện cùng một nhóm bạn, thuê huấn luyện viên từ TP.HCM xuống dạy mỗi tháng. Phải chờ một thời gian khá lâu thì mới có chỗ tập đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị. Với sự khổ luyện, đến năm 2021 Kiên đoạt huy chương bạc giải vô địch quốc gia, mở đầu cho chuỗi thành tích sau này.
Kiên có 2 bằng cử nhân triết học và luật tại Đại học Cần Thơ. Ra trường, Kiên có ngay việc làm yêu thích, thu nhập ổn định. Tuy nhiên, với mong muốn phục vụ Tổ quốc, tháng 2.2024, anh tình nguyện nhập ngũ. Hồ sơ của Kiên được địa phương xem xét cho tham gia nghĩa vụ công an nhân dân tại Công an tỉnh Hậu Giang (cũ).
Kiên cho biết việc anh thi đấu thể thao được các cấp chỉ huy tạo nhiều thuận lợi về thời gian tập luyện và điều kiện thi đấu. Năm đầu nhập ngũ, anh đã được điều động ra Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao công an nhân dân. "Tại đây, sự hướng dẫn tận tình của các cán bộ, huấn luyện viên và các vận động viên giàu kinh nghiệm đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều để phát triển chuyên môn", Kiên bộc bạch.
Đây chính là một yếu tố quan trọng giúp Kiên giành nhiều thành tích với môn võ jujitsu. Anh đã thi đấu bùng nổ tại Đại hội thể thao cảnh sát và cứu hỏa thế giới năm 2025 diễn ra tại Mỹ. Ở hạng cân dưới 62 kg, Kiên thể hiện phong độ ấn tượng khi giành chiến thắng tuyệt đối ở cả 2 nội dung GI và No GI, mang về 2 tấm huy chương vàng danh giá.
Không lâu sau đó, tại giải vô địch jujitsu Đông Nam Á năm 2025 diễn ra ở Philippines, Kiên tiếp tục mang về 1 huy chương bạc và 1 huy chương đồng cho đoàn VN. Không chỉ tỏa sáng trên thảm đấu, tại đơn vị công tác, Kiên luôn được đồng đội và chỉ huy tin tưởng. Từ một chiến sĩ nghĩa vụ, bằng sự nỗ lực tự thân, anh đã được Công an TP.Cần Thơ xét chuyển sang chế độ chuyên nghiệp vào tháng 2.2026.
Đánh giá về Kiên, trung tá Nguyễn Văn Phương, Trưởng phân trại tạm giam Phụng Hiệp, Trại tạm giam số 3 Công an TP.Cần Thơ, cho biết Kiên là chiến sĩ trẻ có ý chí cầu tiến cao. Dù thường xuyên phải tập trung huấn luyện cường độ cao cho các giải đấu lớn, nhưng khi trở về đơn vị, Kiên luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Kiên sống hòa đồng và sẵn sàng giúp đỡ đồng đội. Sự nỗ lực của Kiên là tấm gương sáng để các đoàn viên, thanh niên trong đơn vị học tập và noi theo.
Ngày 21.5, lãnh đạo Thành đoàn Đà Nẵng cho biết chương trình "Tiếp sức mùa thi" năm 2026 được triển khai từ tháng 5 đến hết tháng 8, trọng tâm trong tháng 6, với nhiều hoạt động hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến dành cho thí sinh.
Theo kế hoạch, Thành đoàn Đà Nẵng thành lập 122 đội hình phục vụ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 và 99 đội hình phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tại mỗi điểm thi đều bố trí lực lượng thanh niên tình nguyện thường trực để hỗ trợ thí sinh và phụ huynh.
Năm nay, bên cạnh các hoạt động quen thuộc như phát nước uống, hướng dẫn phòng thi, hỗ trợ giao thông, chương trình còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, triển khai chatbot tư vấn, đội hình "Tình nguyện số - tiếp sức mùa thi" và nhiều kênh hỗ trợ tâm lý trực tuyến cho học sinh.
Tại Đoàn phường Hòa Cường, công tác chuẩn bị cho mùa thi đã được triển khai từ sớm. Trao đổi với PV Thanh Niên, Bí thư Đoàn phường Hòa Cường Lê Viên Thành cho biết sau khi nhận kế hoạch từ Thành đoàn, đơn vị đã chủ động xây dựng lực lượng cho các điểm tiếp sức mùa thi phục vụ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 và kỳ thi tốt nghiệp THPT.
"Đến thời điểm hiện tại, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, sẵn sàng cho các hoạt động tiếp sức mùa thi. Đặc biệt, với sự đồng hành của các doanh nghiệp trên địa bàn, Đoàn phường đã chuẩn bị nước uống, bút chì và một số dụng cụ học tập để cung cấp, phát miễn phí cho thí sinh", anh Lê Viên Thành thông tin.
Theo anh Thành, năm nay lực lượng tình nguyện viên chủ yếu là đoàn viên, thanh niên địa phương và sinh viên đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố. Các đội hình sẽ túc trực xuyên suốt thời gian diễn ra kỳ thi để kịp thời hỗ trợ thí sinh trong các tình huống phát sinh.
Đáng chú ý, giữa thời tiết nắng nóng đầu hè tại TP.Đà Nẵng, lực lượng tiếp sức mùa thi đã chủ động chuẩn bị sức khỏe và các phương án chống nắng nhằm bảo đảm hoạt động hỗ trợ diễn ra liên tục, hiệu quả. Nhiều đoàn viên cho biết đã sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, chuẩn bị áo khoác, nước uống cá nhân và luân phiên trực theo ca để giữ sức trong những ngày cao điểm.
"Dù thời tiết nắng nóng nhưng các bạn đoàn viên đều rất hào hứng. Ai cũng mong muốn góp một phần nhỏ để tiếp thêm động lực cho các em học sinh bước vào kỳ thi quan trọng", anh Lê Viên Thành chia sẻ.
Anh Nguyễn Văn Duy, Phó bí thư Đoàn Trường CĐ Đại Việt Đà Nẵng, cho biết bám sát kế hoạch của Đoàn phường Hòa Cường, Đoàn trường đã thành lập các đội hình tình nguyện chuyên trách hỗ trợ phân luồng giao thông, hướng dẫn vào phòng thi, phát nước uống, văn phòng phẩm miễn phí và tổ phản ứng nhanh hỗ trợ thí sinh gặp sự cố. Sau thời gian phát động, đơn vị đã chọn 50 tình nguyện viên nòng cốt tham gia tiếp sức mùa thi tại các cụm thi trọng điểm.
Theo anh Duy, dù thời tiết nắng nóng gay gắt, các tình nguyện viên vẫn giữ tinh thần "vượt nắng, thắng mưa", sẽ có mặt từ sáng sớm để chuẩn bị vật dụng, hỗ trợ thí sinh.
Không chỉ hỗ trợ vật chất, các đội hình tình nguyện còn tập trung động viên tinh thần thí sinh và phụ huynh. Tại nhiều điểm thi, đoàn viên sẽ hướng dẫn khu vực gửi xe, hỗ trợ tìm phòng thi, nhắc nhở thời gian làm thủ tục và hỗ trợ các trường hợp quên dụng cụ học tập.
Theo kế hoạch của Thành đoàn Đà Nẵng, sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, các đội thanh niên tình nguyện tiếp tục đồng hành cùng tân sinh viên trong giai đoạn nhập học, hỗ trợ tìm nhà trọ an toàn, giới thiệu học bổng và triển khai các hoạt động "Tiếp sức đến trường" cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
17 giờ 30, đông đảo bạn trẻ đã có mặt tại Nhà thi đấu Phú Thọ, xem chương trình Sao Concert, đứng xếp hàng ngay ngắn chờ qua cổng kiểm soát vé, để vào khu vực khán đài. Dù còn khá lâu chương trình mới bắt đầu, không ít bạn trẻ vẫn kiên nhẫn chờ đợi vài tranh thủ chụp ảnh lưu niệm.
Đông đảo bạn trẻ cầm điện thoại ghi lại những khoảnh khắc của ca sĩ bước ra sân khấu, cả không khí bùng nổ với những tiếng hò reo và màn đồng thanh hát theo từng giai điệu của ca sĩ biểu diễn. Mọi ánh nhìn đều hướng về sân khấu, hòa mình vào bầu không khí sôi động và cuồng nhiệt kéo dài suốt đêm diễn.
Có mặt từ sớm để chờ chiêm ngưỡng các ca sĩ biểu diễn, Đặng Y Phụng (23 tuổi), nhân viên văn phòng ở TP.HCM, cho biết đến nơi đây khoảng 18 giờ cùng người yêu để chờ xem phần biểu diễn của ca sĩ Đoàn Thế Lân (nghệ danh Grey D).
"Mình theo dõi ca sĩ Grey D khá lâu, mình yêu thích những ca khúc và phong cách âm nhạc mà Grey D đang theo đuổi. Ngoài ra, ca sĩ Phùng Khánh Linh cũng là một trong những người mà mình mong chờ trong đêm diễn", Phụng nói.
Sau khi thưởng thức phần biểu diễn của Grey D và Phùng Khánh Linh, Phụng cho biết rất ấn tượng với chất giọng giàu cảm xúc và khả năng khuấy động không khí của các ca sĩ. Theo Phụng, việc được trực tiếp nghe thần tượng biểu diễn trực tiếp mang đến trải nghiệm khác hẳn so với khi nghe qua các nền tảng âm nhạc trực truyến.
Trong khi đó, Lê Nguyễn Tuấn Khang, sinh viên ĐH Kinh tế TP.HCM, chia sẻ đã mua vé khoảng 1,6 triệu đồng để được gặp các ca sĩ. Trong số các ca sĩ góp mặt tại Sao Concert, thì ca sĩ Khương Hoàn Mỹ (nghệ danh Orange), đã để lại nhiều cảm xúc nhất với bản thân.
"Mình yêu thích nữ ca sĩ bởi chất giọng nội lực cùng nhiều ca khúc quen thuộc mà mình thường nghe ở nhà. Khi xem ca sĩ Orange biểu diễn trên sân khấu là trải nghiệm vượt ngoài mong đợi của mình", Khang bộc bạch.
Theo Khang, với tinh thần cống hiến của các ca sĩ trong đêm diễn, không chỉ được thưởng thức những tiết mục chất lượng, chương trình còn mang đến bầu không khí sôi động, giúp khán giả lưu lại nhiều khoảnh khắc đáng nhớ. "Mình cảm thấy rất hài lòng và xứng đáng khi dành thời gian đến tham dự đêm nhạc", Khang nói.
Có mặt tại sự kiện lúc 14 giờ, Trần Thị Thúy Loan (20 tuổi), làm việc tại AEON MALL Bình Tân, TP.HCM, chia sẻ biết đến chương trình qua fanpage và quyết định mua vé ngay khi mở bán. Loan dành 980.000 đồng để tham dự vì không muốn bỏ lỡ cơ hội được gặp trực tiếp những ca sĩ mình yêu mến.
"Mỗi tiết mục đều mang đến những cảm xúc khác nhau, giúp tất cả khán giả được chữa lành trái tim trong đó có mình. Ca nhạc sĩ Trần Đăng Dương (nghệ danh Dương Domic) là nghệ sĩ để lại nhiều thiện cảm nhất đối với mình bởi sự gần gũi, ấm áp cùng phong cách biểu diễn cuốn hút", Loan chia sẻ.
Sau chương trình, Loan cho biết hài lòng với những gì đêm diễn mang lại. "Sân khấu được đầu tư đẹp mắt, âm thanh và ánh sáng tốt. Hơn nữa, mình mong sẽ có thêm nhiều concert được tổ chức với quy mô lớn để khán giả có thêm cơ hội thưởng thức âm nhạc và gặp gỡ thần tượng", Loan nói.
