Theo tiến sĩ – bác sĩ Ketan Bulsara, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ tại Cleveland Clinic (Mỹ), cơ chế liên quan giữa nắng nóng và đột quỵ là rất thực tế. Trong điều kiện nhiệt độ cao, cơ thể mất nước và muối khoáng nhanh chóng. Khi đó, máu trở nên cô đặc hơn, tâm thất và mạch máu phải làm việc nhiều hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông – nguyên nhân chính gây ra đột quỵ thiếu máu cục bộ.
Một nghiên cứu đăng trên Harvard Health Publishing (Mỹ) cũng ghi nhận rằng môi trường nhiệt độ cao có thể tác động xấu đến hệ tuần hoàn. Dữ liệu lớn được thu thập từ các bệnh viện trên khắp nước Mỹ cho thấy nguy cơ nhập viện vì đột quỵ tăng lên trong những ngày nắng nóng, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, huyết áp cao hoặc tiểu đường.
Bên cạnh đó, tiến sĩ – bác s Rebecca Fieles, chuyên gia thần kinh của University of Maryland Medical Center (Mỹ), cho biết nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não – một dạng đột quỵ nghiêm trọng khác.
Nhiệt độ cao khiến các mạch máu bị giãn nở và áp lực tuần hoàn thay đổi thất thường, nhất là ở người có vữa xơ động mạch. Sự mất cân bằng này có thể dẫn tới vỡ mạch, gây xuất huyết trong não.
Một tổng quan đăng tải trên tạp chí Frontiers in Neurology cũng chỉ ra rằng nhiệt độ thời tiết cực đoan (quá nóng hoặc quá lạnh) đều liên quan tới nguy cơ đột quỵ tăng lên, đặc biệt ở những người có bệnh nền từ trước. Sự mất nước, rối loạn điện giải và thay đổi huyết áp thất thường khi thời tiết nóng là những yếu tố làm não thiếu oxy nhanh hơn, từ đó tác động tới nguy cơ tai biến.
Không chỉ vậy, điều mà nhiều người hay bỏ qua là ”đột quỵ nhiệt” – tình trạng đột ngột suy giảm chức năng não do nhiệt độ cơ thể quá cao (trên 40 °C). Biến chứng này có thể xảy ra khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ cao, dẫn đến tổn thương tế bào não và hệ thần kinh nếu không được sơ cứu kịp thời.
Các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng nắng nóng không trực tiếp “gây” đột quỵ đối với người hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng ở những người có yếu tố nguy cơ (cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, tiền sử tim mạch hoặc đột quỵ), nhiệt độ cao là “chất xúc tác” nguy hiểm khiến bệnh tiến triển nhanh và biến chứng nặng.
Do đó, phòng ngừa đột quỵ mùa nắng nóng – đặc biệt ở người cao tuổi – cần chú trọng:
Giới chức New York và New Jersey vừa đưa ra cảnh báo về chất lượng không khí do ảnh hưởng từ khói cháy rừng, chỉ vài ngày trước khi trận chung kết World Cup 2026 diễn ra, theo BBC. Làn sương mù dày đặc do cháy rừng từ Canada đã bao trùm toàn bộ khu vực New York, khiến các cơ quan chức năng phải khuyến cáo người dân hạn chế vận động mạnh ngoài trời và nên ở trong nhà nếu có thể.
Theo lịch trình, trận chung kết lịch sử sẽ diễn ra tại sân vận động New York New Jersey (sân MetLife) vào lúc 20h ngày 19/7 (tức 2h ngày 20/7 giờ Hà Nội). Tính đến ngày 16/7, chỉ số chất lượng không khí tại bang New Jersey đã chạm ngưỡng "không tốt cho nhóm nhạy cảm".
Nhà khí tượng học Alex DaSilva từ AccuWeather nhận định mật độ khói bụi dày đặc có thể gây ra các bệnh hô hấp cấp tính. Tuy nhiên, chuyên gia này dự báo một cơn mưa lớn vào ngày 18/7 kèm đợt không khí lạnh tràn về vào sáng hôm sau sẽ giúp lọc sạch bụi bẩn, cải thiện bầu không khí ngay sát giờ thi đấu.
Hiện tại, hai đội tuyển có những phản ứng khác nhau trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Tây Ban Nha đã có mặt tại New Jersey từ tối 15/7 và duy trì tập luyện ngoài trời. Trong khi đó, Argentina vẫn lưu lại bang Georgia và dự kiến chỉ bắt đầu làm quen sân bãi tại New Jersey từ chiều 17/7. Lo ngại về chất lượng không khí hoàn toàn có cơ sở khi các vũ công chuẩn bị cho lễ khai mạc cho biết họ cảm thấy nặng nề và cực kỳ khó thở khi thực hiện các động tác vận động mạnh dưới bầu trời mù mịt.
Tiến sĩ Vin Gupta, chuyên gia bệnh phổi thuộc Hiệp hội Phổi Mỹ, nhận định sự kết hợp giữa ô nhiễm và nhiệt độ cao tạo ra "cú đấm kép" lên hệ tim mạch của các vận động viên. Ông nhấn mạnh việc kiểm soát thân nhiệt cho cầu thủ là yếu tố sống còn, đồng thời đề xuất ban tổ chức cần bổ sung thêm các lượt nghỉ tiếp nước trong mỗi hiệp đấu. Thống đốc bang New York, bà Kathy Hochul, cũng khuyến cáo người dân nên ở trong nhà và hạn chế vận động ngoài trời để bảo vệ sức khỏe trước hiện tượng thời tiết cực đoan vốn đã trở thành thông lệ hàng năm này.
Đối với khán giả, các chuyên gia y tế khuyên những người có vấn đề về hô hấp hoặc suy giảm miễn dịch nên đeo khẩu trang khi đến sân, thậm chí cân nhắc theo dõi qua truyền hình để đảm bảo an toàn. Dù các chỉ số dự báo sẽ cải thiện vào ngày 19/7, ban tổ chức vẫn đặt mục tiêu ưu tiên sức khỏe con người lên hàng đầu trước khi trận đấu quan trọng nhất hành tinh bắt đầu khởi tranh.
Ngày 17/6, Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh cho biết, đang điều trị cho 3 bệnh nhân bị ngộ độc sau khi ăn nấm mọc tự nhiên.
Một ngày trước, bệnh viện tiếp nhận 3 người trong cùng một gia đình với các triệu chứng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy sau bữa ăn tối có sử dụng nấm mọc tự nhiên hái sau nhà.
Theo người nhà, ngày 15/6, gia đình hái khoảng 100g nấm mọc tự nhiên có dạng trụ tròn, màu nâu sẫm để chế biến thức ăn do nhầm tưởng là nấm mối mọc sau mưa.
Tuy nhiên, khoảng 3 giờ sau bữa tối, cả 3 người đều xuất hiện các triệu chứng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, kèm đau đầu, hoa mắt, chóng mặt nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Theo Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh, các bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tỉnh táo, tiếp xúc tốt. Việc các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện sớm dưới 6 giờ sau khi ăn, thường có tiên lượng tốt hơn các trường hợp ngộ độc nấm có biểu hiện muộn.
Dù vậy, các bệnh nhân vẫn đang được theo dõi và điều trị chặt chẽ do một số loại nấm độc có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận hoặc hệ thần kinh.
Thống kê từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh ghi nhận 8 trường hợp rối loạn tiêu hóa liên quan đến ăn nấm. Đáng chú ý, số ca bệnh tăng rõ rệt từ đầu mùa mưa và tập trung nhiều trong tháng 5, tháng 6.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý hái và sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên nếu không xác định chính xác loài, bởi nhiều loại nấm độc có hình dạng rất giống nấm ăn được.
Trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị dinh dưỡng cho người bệnh ung thư vừa ban hành, Bộ Y tế nhấn mạnh dinh dưỡng là một phần không thể tách rời trong quá trình điều trị. Việc can thiệp dinh dưỡng cần được cá thể hóa cho từng bệnh nhân, bắt đầu từ thời điểm chẩn đoán và theo dõi xuyên suốt quá trình điều trị.
Bộ Y tế khuyến nghị người bệnh ung thư bổ sung 25-30 kcal/kg cân nặng/ngày. Lượng protein tối thiểu là 1,2 g/kg/ngày, trường hợp suy dinh dưỡng nặng hoặc mất nhiều khối cơ có thể tăng lên 1,5 g/kg/ngày.
Chất béo nên chiếm dưới 30% tổng năng lượng khẩu phần, ưu tiên các loại chất béo không bão hòa và hạn chế chất béo bão hòa cũng như chất béo chuyển hóa. Vitamin và khoáng chất được bổ sung theo nhu cầu khuyến nghị như người bình thường; chỉ sử dụng liều cao khi có bằng chứng thiếu hụt cụ thể và theo chỉ định của nhân viên y tế.
Đáng chú ý, Bộ Y tế khuyến cáo không áp dụng các chế độ ăn kiêng nghèo năng lượng, bao gồm chế độ ăn keto, cho người bệnh ung thư. Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh các chế độ ăn này giúp cải thiện hiệu quả điều trị, song có thể làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, nhất là với bệnh nhân thể trạng yếu.
Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới và tại Việt Nam. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính căn bệnh này đã cướp đi khoảng 10 triệu sinh mạng trong năm 2022. Số ca mắc mới tiếp tục gia tăng do già hóa dân số, đô thị hóa và các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn uống không lành mạnh và ít vận động.
Những tiến bộ trong phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch đã giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ sống. Song, các phương pháp này cũng gây nhiều tác dụng phụ lên hệ tiêu hóa, làm giảm khả năng ăn uống, tăng nhu cầu chuyển hóa và dẫn đến suy dinh dưỡng, suy mòn.
Theo Bộ Y tế, mối liên hệ giữa ung thư và dinh dưỡng mang tính hai chiều. Bản thân khối u và quá trình điều trị có thể gây suy dinh dưỡng, trong khi tình trạng dinh dưỡng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng điều trị, mức độ dung nạp hóa trị, xạ trị cũng như tiên lượng sống của người bệnh. Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư có thể lên tới 80%, tùy thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh và phương pháp điều trị. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở người mắc ung thư đường tiêu hóa, gan mật tụy và vùng đầu cổ.
Vì vậy, hướng dẫn mới yêu cầu sàng lọc nguy cơ suy dinh dưỡng và đánh giá tình trạng dinh dưỡng ngay từ khi chẩn đoán. Người bệnh có nguy cơ hoặc đã bị suy dinh dưỡng cần được đánh giá toàn diện về cân nặng, chỉ số BMI, mức độ sụt cân, khối lượng cơ, khẩu phần ăn và các chỉ số cận lâm sàng liên quan để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
Bộ Y tế cho rằng phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng, can thiệp kịp thời và phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ điều trị với bác sĩ dinh dưỡng sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng, cải thiện chất lượng sống và tiên lượng lâu dài cho người bệnh ung thư.
