Kỷ nguyên không dây đang mở ra một thế giới kết nối không giới hạn, nơi hàng triệu thiết bị có thể giao tiếp với nhau mà không cần đến nhiều dây cáp vật lý. Trong số đó, Wi-Fi và Bluetooth là hai công nghệ kết nối chủ đạo. Mặc dù cả hai đều sử dụng sóng radio để truyền tải dữ liệu, nhưng cách thức hoạt động của chúng lại có sự khác biệt rõ rệt.
Bluetooth được thiết kế cho các kết nối đơn giản và có phạm vi ngắn, trong khi Wi-Fi có khả năng kết nối rộng hơn và cung cấp mạng không dây cho nhiều thiết bị cùng lúc. Wi-Fi cho phép người dùng kết nối với internet từ xa, trong khi Bluetooth giúp mở rộng khả năng kết nối trong không gian gần. Mặc dù Wi-Fi có thể thực hiện chức năng của Bluetooth, nhưng sự phức tạp và tiêu tốn năng lượng của nó khiến Bluetooth trở thành lựa chọn tối ưu cho các kết nối nhanh chóng và cục bộ.
Công nghệ Wi-Fi có nguồn gốc từ nhiều phát minh trong lĩnh vực phát sóng không dây từ thế kỷ 19. Đặc biệt, những đóng góp của nữ diễn viên và nhà phát minh Hedy Lamarr trong Thế chiến thứ hai đã tạo nền tảng cho khả năng nhảy tần số của Wi-Fi ngày nay.
Tiêu chuẩn Wi-Fi đầu tiên, 802.11, được Viện Kỹ sư Điện và Điện tử (IEEE) công bố vào năm 1997, và một liên minh các công ty đã cùng nhau quản lý công nghệ này. Mặc dù nhiều người cho rằng “Wi-Fi” là viết tắt của “wireless fidelity” (độ trung thực không dây), tuy nhiên đây chỉ là một cái tên được tạo ra bởi một công ty tiếp thị để nghe hấp dẫn hơn.
Wi-Fi hoạt động bằng cách sử dụng tần số vô tuyến để truyền dữ liệu, chia nhỏ tín hiệu thành nhiều phần và phân phối chúng trên nhiều dải tần số, cho phép truyền tải một lượng lớn dữ liệu với tốc độ cao từ nhiều thiết bị cùng lúc. Tuy nhiên, Wi-Fi chỉ hỗ trợ kết nối cục bộ, trong khi internet không dây cho phép kết nối rộng hơn thông qua router. Sự phức tạp và tiêu tốn năng lượng của Wi-Fi khiến nó không phải là lựa chọn kinh tế cho các kết nối gần gũi, nơi Bluetooth có thể phát huy ưu thế.
Được phát minh vào năm 1994 bởi tiến sĩ Jaap Haartsen (Hà Lan), Bluetooth sử dụng sóng radio UHF 2,4 GHz để thiết lập kết nối ổn định trong phạm vi ngắn. Tên gọi “Bluetooth” được đặt theo một nhân viên của Intel, Jim Kardach, lấy cảm hứng từ vị vua Viking Harald Gormsson. Bluetooth có thiết kế đơn giản, tiêu tốn ít năng lượng và có thể tích hợp vào nhiều thiết bị khác nhau. Nó cho phép kết nối mạnh mẽ giữa các thiết bị gần nhau mà không cần đường truyền trực tiếp.
Mặc dù Bluetooth không nhanh bằng Wi-Fi, với tốc độ tối đa khoảng 50 Mbps và phạm vi hoạt động khoảng 9 mét, nhưng nó vẫn là giải pháp lý tưởng để loại bỏ dây cáp và tạo ra kết nối liền mạch giữa các thiết bị như bàn phím, tai nghe và nhiều thiết bị thông minh khác.
Khi công nghệ phát triển, Wi-Fi và Bluetooth tiếp tục âm thầm vận hành thế giới không dây theo cách riêng, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các thiết bị, mang lại sự tiện lợi và hiệu quả cho người dùng.
Tuy nhiên, các mạng miễn phí như Wi-Fi công cộng cũng là mục tiêu yêu thích của tin tặc vì thường có mức bảo mật thấp. Chỉ một thao tác bất cẩn cũng có thể khiến thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu công việc bị đánh cắp. Nắm bắt những điều nên tránh khi sử dụng Wi-Fi công cộng sẽ giúp người dùng hạn chế rủi ro bảo mật.
Người dùng không nên đăng nhập vào tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện giao dịch tài chính trên mạng Wi-Fi công cộng. Những kết nối công cộng thường không được mã hóa đầy đủ, tạo cơ hội cho hacker theo dõi dữ liệu truyền tải. Nếu cần thanh toán hoặc chuyển khoản, người dùng nên sử dụng mạng di động cá nhân thay vì Wi-Fi công cộng.
Bên cạnh đó, việc mua sắm trực tuyến trên các mạng này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Thông tin thẻ tín dụng, địa chỉ giao hàng hay tài khoản mua sắm có thể bị đánh cắp nếu người dùng truy cập vào trang web không an toàn hoặc kết nối với điểm phát Wi-Fi giả mạo.
Đặc biệt, người dùng nên tránh đăng nhập vào các tài khoản quan trọng như email công việc, dịch vụ lưu trữ đám mây hay mạng xã hội khi dùng Wi-Fi công cộng. Nếu bị lộ thông tin đăng nhập, hacker có thể truy cập vào dữ liệu cá nhân hoặc sử dụng tài khoản để lừa đảo.
Người dùng cũng không nên bật tính năng tự động kết nối Wi-F, vốn là thiết lập mặc định trên nhiều điện thoại và laptop nhằm hỗ trợ nhanh chóng kết nối vào các mạng đã truy cập trong quá khứ. Tin tặc có thể tạo mạng Wi-Fi giả với tên tương tự để đánh lừa thiết bị tự động truy cập.
Việc chia sẻ tập tin qua AirDrop, Bluetooth hoặc tính năng chia sẻ mạng nội bộ cũng nên được tắt khi ở nơi công cộng. Nếu để mở, người lạ có thể gửi nội dung không mong muốn hoặc tìm cách truy cập vào thiết bị.
Ngoài ra, người dùng cũng không nên bỏ qua cảnh báo bảo mật từ trình duyệt hoặc thiết bị. Khi truy cập website, nếu xuất hiện thông báo dạng "không an toàn" hoặc "kết nối riêng tư", người dùng nên thoát ngay thay vì tiếp tục truy cập.
Đặc biệt chú ý khi sử dụng các ứng dụng hoặc website không có giao thức HTTPS. Những trang web thiếu biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ thường không mã hóa dữ liệu, khiến thông tin dễ bị đánh cắp trong quá trình truyền tải.
Người dùng cần hạn chế tải xuống tập tin hoặc cập nhật phần mềm khi dùng Wi-Fi công cộng. Lý do vì hacker có thể cài mã độc vào các tập tin giả mạo hoặc lợi dụng lỗ hổng trong quá trình cập nhật để tấn công thiết bị.
Việc để VPN tắt khi dùng Wi-Fi miễn phí cũng làm tăng nguy cơ bị theo dõi. Lý do vì VPN giúp mã hóa lưu lượng internet, khiến dữ liệu khó bị đọc trộm hơn. Đây được xem là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để tăng cường bảo mật khi truy cập mạng công cộng.
Ngoài ra, không nên sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều tài khoản khác nhau. Nếu một tài khoản bị lộ trên Wi-Fi công cộng, hacker có thể dùng mật khẩu đó để thử đăng nhập vào email, mạng xã hội hoặc dịch vụ ngân hàng của người dùng.
Cuối cùng, người dùng cần tránh kết nối vào các mạng Wi-Fi không rõ nguồn gốc. Những tên mạng như "Free Airport Wi-Fi" hay "Coffee Shop Guest" có thể là điểm truy cập giả do hacker tạo ra để đánh cắp dữ liệu. Trước khi kết nối, nên hỏi nhân viên để xác nhận đúng tên mạng chính thức.
Khi mà các cuộc tấn công mạng ngày càng phổ biến, Wi-Fi công cộng không còn đơn thuần là tiện ích miễn phí mà có thể trở thành "cánh cửa" cho các hành vi đánh cắp dữ liệu. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ như dùng VPN, tắt tự động kết nối và tránh giao dịch tài chính trên mạng công cộng, người dùng đã có thể giảm đáng kể nguy cơ bị tấn công mạng.
19h ngày 6/4 (6h ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II tới gần Mặt Trăng nhất khi chỉ cách 6.545 km. Tại thời điểm này, tàu di chuyển với tốc độ khoảng 97.950 km/h so với Trái Đất, nhưng chỉ 5.052 km/h so với Mặt Trăng.
Hai phút sau, tàu tiếp tục bay xa Trái Đất nhất, cách 406.771 km, lập kỷ lục mới cho chuyến bay vũ trụ có người lái. Cột mốc đưa phi hành đoàn đến vị trí cách hành tinh xanh xa hơn 6.616 km so với nhiệm vụ Apollo 13 năm 1970.
Ở khoảng cách này, Mặt Trăng xuất hiện trước mắt phi hành đoàn Artemis II với kích thước tương đương quả bóng rổ đặt cách một cánh tay. Họ cũng là những người đầu tiên nhìn thấy một số khu vực ở phía xa Mặt Trăng (phía luôn bị khuất khi nhìn từ Trái Đất) bằng mắt thường.
Trước đó, 13h56 ngày 6/4 (0h56 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Artemis II cũng phá kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, với 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970. "Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian", Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu", ông nói thêm.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng. Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ trên tàu cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Đã bao giờ bạn tự hỏi tại sao mình lại mua những món đồ hoàn toàn không có trong danh sách khi bước vào siêu thị? Câu trả lời có thể nằm ở chính những chiếc camera an ninh đang âm thầm quan sát bạn từ phía trên trần nhà.
Theo đó, trong cuộc đua tăng doanh thu, các nhà bán lẻ hiện nay không còn chỉ dựa vào linh cảm. Họ đang sử dụng một 'vũ khí' vô cùng lợi hại, đó là hệ thống camera an ninh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Thay vì chỉ ghi lại hình ảnh để đề phòng mất trộm, những chiếc camera này giờ đây đóng vai trò như những chuyên gia phân tích tâm lý và hành vi khách hàng theo thời gian thực.
Bằng cách theo dõi luồng di chuyển của khách hàng, AI có thể tạo ra các 'bản đồ nhiệt' (heat map) chỉ ra đâu là khu vực thu hút nhiều người qua lại nhất. Nếu bạn thấy một gian hàng khuyến mãi xuất hiện ngay trên lối đi quen thuộc của mình đến quầy thanh toán, đó không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả của việc AI đã tư vấn cho nhà quản lý vị trí 'vàng' để tối đa hóa khả năng khách hàng sẽ bỏ thêm sản phẩm vào giỏ.
Công nghệ này còn mang lại lợi ích thực tế cho người tiêu dùng. AI có thể đếm số người đang xếp hàng để cảnh báo quản lý mở thêm quầy thanh toán, giúp giảm thời gian chờ đợi. Tại các chuỗi lớn như Adidas, việc kết hợp dữ liệu camera với doanh thu tại quầy giúp họ tính toán chính xác tỷ lệ chuyển đổi và điều chỉnh chiến dịch marketing cho từng thị trường cụ thể.
Tất nhiên, nhiệm vụ chống trộm vẫn được ưu tiên. Tuy nhiên, thay vì cần nhân viên ngồi dán mắt vào màn hình, AI sẽ tự động nhận diện các hành vi bất thường và cảnh báo ngay lập tức. Thậm chí, công nghệ này còn giúp theo dõi kệ hàng; nếu một món đồ sắp hết, hệ thống sẽ tự báo để nhân viên bổ sung, đảm bảo bạn luôn tìm thấy thứ mình cần.
Với thị trường phân tích video dự kiến đạt gần 38 tỉ USD vào năm 2030, có thể khẳng định những 'con mắt' trên trần nhà sẽ ngày càng thông minh hơn. Chúng không chỉ bảo vệ hàng hóa mà còn đang định hình lại hoàn toàn cách chúng ta mua sắm trong tương lai.
