Bang California vừa triển khai dự án thí điểm được gọi là “đường cao tốc thông minh” đầu tiên trên tuyến liên bang I-15, đoạn nối giữa hai thành phố Temecula và Murrieta thuộc hạt Riverside.
Dự án có tổng kinh phí 33 triệu USD, kéo dài trong hai năm và được kỳ vọng sẽ trở thành giải pháp mới cho bài toán ùn tắc giao thông kéo dài tại bang đông dân nhất nước Mỹ.
Khác với các dự án giao thông truyền thống thường tập trung mở rộng mặt đường hoặc bổ sung làn xe, hệ thống mới tận dụng mạng lưới cảm biến, các trạm điều tiết xe nhập làn được đồng bộ hóa cùng thuật toán quản lý giao thông để kiểm soát lượng xe lên cao tốc.
Điều này đồng nghĩa một số tài xế có thể phải chờ tới 4 phút tại các đường dẫn trước khi được phép nhập vào cao tốc I-15.
Theo giới chức địa phương, đây là sự đánh đổi cần thiết để duy trì lưu lượng giao thông ổn định trên toàn tuyến.
Đoạn đường từ ranh giới hạt Riverside – San Diego đến nút giao I-215 chỉ mất chưa tới 10 phút để di chuyển trong điều kiện lý tưởng. Tuy nhiên vào giờ cao điểm buổi chiều, thời gian này có thể kéo dài từ 25 – 45 phút vì ùn tắc.
Các trạm điều tiết tại Temecula Parkway, Rancho California Road và Winchester Road hiện được kết nối với nhau. Hệ thống cảm biến liên tục theo dõi mật độ phương tiện theo thời gian thực, trong khi thuật toán tính toán số lượng xe phù hợp được phép nhập làn ở từng thời điểm.
Ngoài ra các bảng điện tử trên tuyến đường cũng đưa ra tốc độ khuyến nghị nhằm hạn chế tình trạng tăng giảm tốc liên tục – nguyên nhân phổ biến gây ra các “làn sóng ùn tắc” trên cao tốc.
Các quan chức cho biết việc kéo dài thời gian chờ đợi để nhập làn có thể giúp giảm tổng thời gian di chuyển từ 20% trở lên – Video: Riverside County Transportation Commission
Một số phương tiện truyền thông gọi đây là hệ thống điều hành giao thông bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên Ủy ban Giao thông hạt Riverside cho biết cách mô tả này chưa chính xác.
Theo cơ quan này, dự án sử dụng công nghệ quản lý giao thông được lập trình sẵn dựa trên dữ liệu từ cảm biến và các thuật toán điều khiển, thay vì các mô hình AI tự học.
Ông David Knudsen, người phát ngôn của cơ quan, cho biết mục tiêu của dự án là tạo ra dòng giao thông ổn định trên toàn tuyến cao tốc.
“Nếu duy trì được lưu lượng xe đều đặn, chúng tôi có thể giảm đáng kể tình trạng xe liên tục dừng rồi tăng tốc trở lại – điều khiến nhiều tài xế cảm thấy mệt mỏi khi di chuyển trên cao tốc”, ông nói.
Mô hình điều tiết xe nhập làn không phải công nghệ mới trên thế giới. Tại thành phố Denver của Mỹ, hệ thống tương tự được ghi nhận giúp giảm khoảng 20% thời gian di chuyển trên các tuyến đường áp dụng.
Ở Úc, nơi công nghệ này được triển khai rộng rãi hơn, các nghiên cứu cho thấy tốc độ lưu thông trung bình trên nhiều tuyến đường tăng từ 35 – 65%, tùy từng khu vực.
Nếu dự án tại Temecula đạt hiệu quả như kỳ vọng, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp với Caltrans để mở rộng mô hình sang nhiều khu vực khác trong hạt Riverside và xa hơn là trên toàn bang California.
Trong bối cảnh chi phí mở rộng hạ tầng giao thông ngày càng cao, các giải pháp điều tiết thông minh như vậy đang được xem là hướng đi mới nhằm giảm ùn tắc mà không cần xây thêm đường.
Vụ cháy xe ở cây xăng Đà Nẵng hôm 2/5 khiến hai học sinh thiệt mạng được cơ quan chức năng xác định xe chở 20 khối pin và nhiều ắc-quy trong cốp. Video ghi lại sự việc cho thấy đám cháy ở cốp bùng lên ngay tức thì, dữ dội. Những biện pháp cứu hỏa thông thường của người dân như bình khí, bột, nước đều gần như không hiệu quả. Đám cháy mất tới 15 phút mới có thể dập tắt, trong khi với đám cháy các chất liệu thông dụng, diện tích cháy vài m2, ngoài trời, không cháy lan, chỉ cần một vài phút với bình chữa cháy phổ thông.
Các chuyên gia năng lượng cho biết, đám cháy bùng lên ngay lập tức và lan rộng là kiểu phản ứng dây chuyền đặc trưng của pin chứ không từ từ giống như cháy vì chập điện hay đốt lửa thông thường. Pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao và khả năng sạc lại nhiều lần, loại pin này giúp phương tiện vận hành hiệu quả, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu một cell bên trong gặp lỗi, quá nhiệt hoặc hư hỏng. Nguyên nhân chính nằm ở đặc tính hóa học của pin lithium-ion.
Pin lithium-ion hiện nay được dùng nhiều cho xe điện, cả xe máy lẫn ôtô, thường cấu tạo gồm nhiều cell lithium-ion xếp thành cụm lớn. Khi một cell bị hỏng hoặc quá nhiệt, nó có thể kích hoạt hiện tượng gọi là "phản ứng nhiệt dây chuyền" (thermal runaway). Nhiệt độ tăng nhanh khiến các cell lân cận cũng phát nổ hoặc cháy theo, tạo thành chuỗi phản ứng khó kiểm soát.
Không giống như cháy các nhiên liệu khác, vốn cần oxy để cháy, pin lithium-ion có thể tự sinh nhiệt và oxy bên trong. Điều này khiến việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả, vì ngay cả khi lửa tạm tắt, phản ứng hóa học bên trong vẫn tiếp diễn và có thể bùng cháy trở lại.
Bên cạnh đó, vụ cháy xảy ra do pin có thể đạt nhiệt độ trên 1.000 độ C, quá trình cháy còn giải phóng nhiều khí độc như hydro fluoride (HF), gây nguy hiểm cho những người ở gần nguồn cháy. Ngoài ra, áp suất tích tụ trong các cell pin có thể dẫn đến nổ, khiến việc tiếp cận đám cháy trở nên rủi ro hơn cho lực lượng cứu hộ.
Các chuyên gia cho biết để dập cháy hoàn toàn một bộ pin xe điện cần lượng nước lớn hơn nhiều so với cháy xe chạy xăng, vì mục tiêu không chỉ là dập lửa, mà còn phải hạ nhiệt toàn bộ cụm pin để chặn phản ứng dây chuyền. Trong nhiều trường hợp, xe điện sau khi cháy còn phải được ngâm trong bể nước hàng giờ, nhằm đảm bảo pin không tái phát cháy.
Ngoài ra, thị trường cũng đã xuất hiện các loại bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng cho pin xe điện. Những dung dịch này được thiết kế để vừa tạo lớp phủ cách ly oxy, vừa hấp thụ nhiệt và làm mát nhanh bề mặt cụm pin, qua đó giúp kiểm soát ngọn lửa và hạn chế cháy lan. Tuy nhiên, do phản ứng nhiệt của pin lithium-ion diễn ra từ bên trong, các loại bình chữa cháy này chủ yếu hỗ trợ dập lửa bên ngoài và giảm nhiệt, và thường vẫn cần kết hợp với việc làm mát sâu để ngăn nguy cơ tái cháy.
Hiện tại, ngành công nghiệp ôtô đang phát triển nhiều công nghệ để giảm rủi ro, như hệ thống quản lý pin thông minh, vật liệu cách nhiệt tốt hơn, và thiết kế pin ít lan truyền nhiệt. Đồng thời, lực lượng cứu hỏa cũng đang cập nhật quy trình xử lý riêng cho xe điện. Dù vậy, số liệu thống kê cho thấy cháy xe điện vẫn là hiện tượng hiếm so với tổng số phương tiện lưu hành. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa và ứng phó phù hợp.
Hình ảnh từ camera giao thông tại hiện trường vụ tai nạn tàu hỏa với xe buýt tại Bangkok cho thấy nhiều ôtô và xe máy chen kín khu vực vạch mắt võng (hình chữ nhật có chữ X màu vàng) ngay trước điểm giao cắt đường sắt. Đây là loại vạch phổ biến trong luật giao thông nhiều nước, trong đó có Thái Lan, Việt Nam với ý nghĩa khu vực phương tiện không được dừng trong giao lộ để tránh ùn tắc giao thông. Đồng nghĩa với việc nếu thấy phía trước tắc đường, xe có thể phải dừng lại trong vạch, người lái không được phép đi vào.
Giao lộ đồng cấp giữa đường sắt và đường bộ này được trang bị đầy đủ hệ thống cảnh báo gồm đèn tín hiệu, barie cố định và barie tự động hạ xuống khi tàu đến gần. Theo giới chức đường sắt Thái Lan, dòng phương tiện dừng kín trong ô mắt võng và chắn ngang đường ray khiến nhân viên điều hành không thể hạ barie xuống hoàn toàn trước khi tàu đi tới. The Nation dẫn lời ngành đường sắt Thái Lan cho biết nhân viên điều hành đã sử dụng cờ đỏ để cảnh báo khẩn cấp, song đoàn tàu hàng vẫn không đủ quãng đường để dừng lại.
Theo luật giao thông đường bộ Thái Lan, tài xế phải dừng xe cách đường ray ít nhất 5 m khi có tín hiệu cảnh báo tàu đến gần, khi barie đã hạ xuống hoặc khi nghe thấy tiếng tàu. Tại các điểm giao cắt không có barie hay tín hiệu cảnh báo, phương tiện cũng chỉ được đi tiếp khi bảo đảm an toàn. Khuyến cáo an toàn giao thông của nước này cũng yêu cầu tài xế không vượt xe trong phạm vi 30 m trước điểm giao cắt đường sắt, không bám đuôi phương tiện phía trước để lao lên đường ray khi ùn tắc và phải bảo đảm phía trước đủ khoảng trống trước khi đi qua khu vực giao cắt.
Theo lời kể của một người dân sống gần khu vực gần 20 năm, tình trạng xe chắn ngang đường ray tại đây diễn ra gần như hàng ngày. "Cách điểm giao cắt khoảng 50 m là một ngã tư có đèn tín hiệu. Nếu từng biết giao thông Bangkok, bạn sẽ hiểu đèn đỏ ở đây giữ xe rất lâu, khiến dòng phương tiện ùn lại". Một số người dân Bangkok cũng nói với Reuters rằng họ từ lâu đã lo ngại nguy cơ tai nạn tại giao cắt này do nhiều tài xế thường xuyên cố vượt qua dù đã có tín hiệu cảnh báo.
Giới chức Thái Lan hiện chưa công bố kết luận cuối cùng về nguyên nhân vụ tai nạn. AP cho biết giới chức cũng đang kiểm tra liệu hệ thống cảnh báo tự động tại giao cắt có hoạt động đúng quy trình vào thời điểm xảy ra va chạm hay không.
Theo dữ liệu ngành đường sắt Thái Lan, nước này hiện còn hơn 2.600 điểm giao cắt đồng mức, trong đó hàng trăm điểm bị đánh giá thiếu hạ tầng an toàn đầy đủ. Tai nạn tại các điểm giao cắt đường sắt nhiều năm qua là vấn đề gây tranh cãi ở Bangkok và nhiều đô thị lớn của Thái Lan. Năm 2020, một tàu hàng từng đâm xe buýt chở công nhân đi lễ chùa tại tỉnh Chachoengsao gần Bangkok, khiến khoảng 20 người thiệt mạng. Reuters khi đó cho biết nơi xảy ra tai nạn không có barie tự động, chỉ sử dụng tín hiệu cảnh báo cơ bản.
Sự việc diễn ra vào đêm 17/5 tại thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), khi chiếc MG5 đang đỗ bên ngoài một khách sạn cao cấp. Hiện tại, cả hãng xe, truyền thông Trung Quốc và giới chức địa phương đều chưa đưa ra tuyên bố chính thức về sự việc.
MG5 là mẫu sedan chạy xăng từng gây chú ý khi chỉ đạt đánh giá 0 sao trong bài thử nghiệm an toàn của ANCAP tại Australia. Không nên nhầm lẫn mẫu này với MG5 EV thuần điện được phát triển dựa trên mẫu Roewe Ei5 EV của SAIC.
Người dân khu vực đã chứng kiến vụ cháy và chia sẻ thông tin trên các mạng xã hội WeChat và Rednote. Theo các nguồn tin không chính thức, chiếc xe đang đỗ và không có người bên trong khi đám cháy bùng phát. Không có thương vong nào được ghi nhận.
Những hình ảnh ban đầu cho thấy ngọn lửa bao trùm khoang cabin và khu vực cốp sau của chiếc MG5, cho thấy đám cháy có thể không bắt nguồn từ khoang động cơ.
Các nhân chứng cho biết họ ngửi thấy mùi khói và mùi khét rất nồng trong quá trình cháy, đồng thời ngọn lửa được cho là đã lan sang khu vực cây xanh gần đó.
Đám cháy nhanh chóng được khống chế. Những gì còn sót lại của chiếc MG5 chỉ là phần khung xe cháy trơ trọi, cùng cặp bánh trước vẫn còn logo MG.
Nguyên nhân vụ cháy hiện chưa được xác định, cũng như chưa rõ tình trạng chiếc xe trước khi xảy ra sự cố. Một tài khoản Rednote, tự nhận là bạn của chủ xe, cho biết chiếc MG5 được mua cách đây 2 năm và chủ xe không mua bảo hiểm thiệt hại vật chất.
Nếu thông tin trên là chính xác, chủ xe sẽ không nhận được bồi thường cho chiếc xe bị thiêu rụi. Với thiệt hại tài sản xung quanh, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự tại Trung Quốc chỉ chi trả tối đa 2.000 nhân dân tệ (khoảng 7,7 triệu đồng).
Nếu không mua thêm bảo hiểm trách nhiệm dân sự thương mại, chủ xe có thể phải tự chi trả cho thiệt hại đối với cây xanh, cơ sở vật chất và các phương tiện xung quanh.
Về MG5, mẫu sedan chạy xăng này từng gây chú ý khi gia nhập thị trường Australia năm 2023. Trong bài thử nghiệm an toàn của ANCAP - tổ chức có tiêu chuẩn tương đương Euro NCAP, mẫu xe này chỉ đạt 0 sao, một kết quả bị đánh giá là rất đáng lo ngại.
ANCAP cho biết trong bài thử va chạm trực diện, khu vực táp-lô tiềm ẩn mối nguy gây chấn thương. Xe cũng đạt điểm thấp ở khả năng chống chấn thương cổ và bảo vệ khi va chạm bên từ xa. Các chuyên gia của tổ chức này nhấn mạnh rằng các trang bị an toàn của MG5 đã tụt hậu nhiều thế hệ so với các đối thủ.
Kết quả này khá khó hiểu, khi mẫu xe hatchback thuần điện MG4 EV cùng thương hiệu đạt 5 sao trong cùng bài thử nghiệm ANCAP.
Sự cố lần này có thể làm dấy lên những cuộc tranh luận mới về độ an toàn tổng thể của các dòng xe mang thương hiệu MG.
Trong bối cảnh xe năng lượng mới (NEV) ngày càng phổ biến tại thị trường Trung Quốc, thường xuyên diễn ra các cuộc tranh luận về độ an toàn giữa xe điện và xe động cơ đốt trong. Một vụ việc gần đây liên quan đến chiếc Wuling Binguo (Bingo) cũng được cho là bốc cháy khi đang đỗ trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động tại Trung Quốc.
Các vụ việc gây chú ý gần đây, bao gồm cả những sự cố liên quan đến Xiaomi SU7, đã làm dấy lên tranh cãi về độ an toàn của pin cũng như độ an toàn tổng thể của phương tiện. Cơ quan quản lý Trung Quốc đã phản ứng bằng cách yêu cầu áp dụng tay nắm cửa cơ khí bắt buộc, đồng thời ban hành tiêu chuẩn pin mới mang tên “Không cháy, không nổ”, dự kiến có hiệu lực từ tháng 7.
