Tháng 3, Ngọc Ánh du lịch Hàn Quốc và hội ngộ Sun-jae, nam du khách từng được gia đình cô giúp đỡ khi gặp nạn tại Đà Nẵng hai năm trước. Video ghi lại khoảnh khắc này thu hút hơn 9 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận trên mạng xã hội. Ngọc Ánh cho biết rất trân trọng tình bạn này dù ban đầu cô vốn không có ấn tượng tốt với khách du lịch Hàn Quốc.
Sự việc khởi nguồn vào cuối tháng 6/2024 khi Ngọc Ánh cùng gia đình nghỉ dưỡng tại Đà Nẵng.
Trong ngày thứ năm của chuyến đi, đang ngồi trong nhà, nghe tiếng động lớn ngoài đường, cô chạy ra, thấy hai nam du khách Hàn Quốc bị tai nạn xe máy. Sun-jae bị thương nhẹ, người bạn đi cùng bị gãy tay.
Do rào cản ngôn ngữ và tâm lý ngại va chạm của người xung quanh, hai nạn nhân không nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Thấy vậy, Ngọc Ánh đã chủ động mang nước rửa vết thương và gọi xe đưa họ đến bệnh viện. Xe của hai du khách được gửi tạm tại nhà Ánh nên họ trao đổi số điện thoại để giữ liên lạc.
“Tôi rất vui vì giữ được một tình bạn như vậy dù ban đầu có ấn tượng không tốt với các du khách Hàn Quốc”, Ngọc Ánh chia sẻ.
Tối cùng ngày, Sun-jae nhắn tin thông báo người bạn đi cùng bị gãy tay, phải về Hàn Quốc phẫu thuật gấp, đồng thời hẹn gặp Ngọc Ánh để cảm ơn. Ánh cùng ba người em đến buổi hẹn. Qua trò chuyện, cô biết Sun-jae cùng bạn mới đến Đà Nẵng từ sáng, thuê xe máy lúc 16h và gặp tai nạn chỉ sau đó 30 phút.
Ngày hôm sau, Sun-jae nhận thông báo chi phí sửa xe hết 3 triệu đồng. Ngoài ra, do người bạn đã cầm chìa khóa xe về nước nên Sun-jae phải thay bộ khóa mới. Vì chi phí khá cao so với khả năng tài chính của sinh viên, du khách Hàn Quốc nhờ gia đình Ánh hỗ trợ thương lượng với hãng xe. Dù gia đình cô đã nỗ lực giúp đỡ, chi phí sửa chữa vẫn không giảm đáng kể.
Ba ngày cuối tại Đà Nẵng, gia đình Ngọc Ánh mời Sun-jae ăn tối và xem lễ hội pháo hoa quốc tế. Cảm kích trước sự nhiệt tình này, nam du khách hứa sẽ đón tiếp nếu họ sang Hàn Quốc. Sau chuyến đi, hai bên mất liên lạc trong hai năm.
Đầu năm nay, khi chuẩn bị sang Hàn Quốc, Ngọc Ánh nhớ lại lời hẹn cũ nhưng còn ngần ngại vì rào cản ngôn ngữ. Nhiều người quen cũng cho rằng đó chỉ là lời mời khách sáo. Tuy nhiên, khi cô nhắn tin, Sun-jae lập tức phản hồi và nhiệt tình sắp xếp lịch trình đón tiếp.
“Tôi sang hai ngày mới dám nhắn tin. Đến sát giờ hẹn, tôi vẫn lo bị ‘bùng’ nhưng cuối cùng nhận ra lòng tốt của mình đã đặt đúng chỗ”, Ngọc Ánh kể. Sun-jae xuất hiện đúng hẹn, đưa cô đi ăn và tham quan phố mua sắm Seongsu. Anh trực tiếp làm hướng dẫn viên, tư vấn quà tặng để bạn không bị “chặt chém” như nỗi lo của chính anh hai năm trước tại Việt Nam.
Toàn bộ chi phí do Sun-jae chi trả để đáp lại sự giúp đỡ của gia đình Ánh trước đây.
Nam du khách còn ngỏ ý mời cô về nhà gặp gỡ bố mẹ để giới thiệu về người đã hỗ trợ mình lúc gặp nạn.
“Nghe câu đó xong, tôi biết lòng tốt mình đã đặt đúng chỗ”, Ánh nói. Do không sắp xếp được lịch trình, cô lỡ hẹn tới thăm gia đình Sun-jae trước khi về nước. Sau khi video về cuộc tái ngộ được chia sẻ, nhiều người bày tỏ sự ủng hộ, mong hai người thành một đôi. Tuy nhiên, Ngọc Ánh cho biết cả hai chỉ duy trì tình bạn.
Cuộc gặp gỡ Sun-jae giúp Ngọc Ánh thay đổi quan điểm về khách du lịch Hàn Quốc. Dù không liên lạc thường xuyên, cô cho biết rất vui vì giữ được tình bạn đẹp với người bạn nước ngoài.
Một phụ nữ bay hãng Ryanair tới London Stansted Airport (Anh) cho hay tình hình lúc đó "rất hỗn loạn", "không hề có người điều phối nào ở sân bay", mọi người liên tục chen lấn, xô đẩy. Rất nhiều người không thể đến cửa khởi hành kịp giờ. Người phụ nữ này sau đó đã kịp lên máy bay, sau đó cơ trưởng thông báo có 150 hành khách đã bị kẹt lại.
Chuyến bay của cô và ba chuyến khác đều làm thủ tục lên máy bay trong cùng khoảng thời gian, với các điểm đến gồm Marrakech (Marốc), Tunisia và hai chuyến khác tới London (Anh). Theo thông báo, có khoảng 500 người kẹt, trong đó có cả những hành khách đi cùng trẻ nhỏ.
"Sự chậm trễ xảy ra do tình trạng thiếu nhân viên kiểm soát tại sân bay Toulouse-Blagnac, một số hành khách đã đặt vé đi từ Toulouse đến London Stansted không thể có mặt tại khu vực cổng lên máy bay và đã lỡ chuyến từ Toulouse đến London Stansted", người phát ngôn của Ryanair xác nhận sự việc với The Independent.
Theo Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh, các sân bay có nhiệm vụ đảm bảo hoạt động diễn ra suôn sẻ. Dù vậy, vẫn có những sự cố phát sinh. Trường hợp chậm trễ xảy ra tại sân bay, như ở kiểm tra an ninh, kiểm soát hộ chiếu, hành khách thường không được bồi thường.
Hãng hàng không thường không có nghĩa vụ phải cung cấp miễn phí chuyến bay thay thế, vì nguyên nhân không xuất phát từ lỗi của hãng. Tuy nhiên, một số hãng thiện chí hỗ trợ đổi chuyến hoặc tìm phương án thay thế.
"Hành khách nên liên hệ đại lý du lịch hoặc hãng hàng không để được hỗ trợ đặt chuyến bay thay thế, nhưng có thể phải trả thêm phí. Nếu đã mua bảo hiểm, khách cần liên hệ với nhà cung cấp để kiểm tra các điều khoản chi trả cho tình huống này, đồng thời giữ lại các hóa đơn, chứng từ liên quan", website của Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh cho biết.
Hệ thống Entry/Exit System (EES) mới được xem là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng xếp hàng dài tại các khu vực kiểm soát biên giới. Vì vậy, nhiều hãng hàng không khuyến cáo hành khách có mặt tại sân bay ít nhất ba tiếng trước giờ khởi hành.
EES là hệ thống thay thế việc đóng dấu hộ chiếu thủ công với phần lớn du khách không thuộc EU khi nhập cảnh hoặc xuất cảnh qua biên giới bên ngoài của 29 quốc gia châu Âu trong các chuyến lưu trú ngắn hạn. Hệ thống này sẽ ghi nhận điện tử thông tin hộ chiếu, dấu vân tay và hình ảnh khuôn mặt mỗi khi một người ra vào khối Schengen.
Trong quá trình triển khai, hiện nhiều sân bay vẫn phải duy trì việc kiểm tra hộ chiếu thủ công song song với hệ thống điện tử, giảm phát sinh tình trạng ùn tắc và chậm trễ.
Theo báo cáo ASEAN SAF 2050 Outlook, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia ASEAN có nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào nhất, cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Các nguồn nguyên liệu chính bao gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm lúa gạo, phụ phẩm sắn và tàn dư lâm nghiệp.
Đây đều là các loại sinh khối có chi phí thấp và sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất SAF quy mô lớn. Đặc biệt, với đặc thù là quốc gia nông nghiệp, Việt Nam có lợi thế vượt trội trong việc hình thành chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định và lâu dài.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng tổng tiềm năng cung SAF từ sinh khối nông nghiệp và lâm nghiệp trong ASEAN có thể đạt khoảng 7,5 triệu thùng/ngày vào năm 2030 và tăng lên tới 8,5 triệu thùng/ngày vào năm 2050. Trong tổng thể đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia đóng góp đáng kể.
Một trong những điểm đáng chú ý của ASEAN SAF 2050 Outlook là nhận định tất cả các quốc gia ASEAN, bao gồm Việt Nam, đều có khả năng trở thành nhà xuất khẩu ròng SAF.
Cụ thể, đến khoảng năm 2040, Việt Nam được dự báo có thể cùng với Indonesia, Philippines và Thái Lan trở thành các quốc gia xuất khẩu SAF trong khu vực.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng tiềm năng cung của ASEAN “vượt xa nhu cầu nội khối”, tạo dư địa lớn cho xuất khẩu. Ước tính nhu cầu SAF tại ASEAN sẽ tăng từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày vào năm 2050. Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển tại châu Á như Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc được xác định là các thị trường nhập khẩu SAF lớn trong tương lai.
Mặc dù Indonesia, Malaysia và Philippines được đánh giá có lợi thế hơn về chi phí logistics đến các thị trường nhập khẩu lớn, Việt Nam vẫn có vị trí quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực nhờ nguồn nguyên liệu phong phú; vị trí địa lý thuận lợi trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; khả năng kết nối với các thị trường tiêu thụ lớn.
Những yếu tố này giúp Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng SAF, từ sản xuất đến thương mại.
Ngành hàng không hiện đóng góp khoảng 2 - 3% tổng phát thải CO2 toàn cầu, nhưng lại là lĩnh vực khó khử carbon do đặc thù kỹ thuật. Máy bay thương mại chưa thể dùng pin điện hay hydro ở quy mô lớn trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu bay ngày càng tăng.
Trong bối cảnh đó, SAF nổi lên như một phương pháp khả thi nhất cho mục tiêu trung hòa carbon. SAF có thể giúp cắt giảm 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu truyền thống. Song, hiện nay, giá thành của SAF cao gấp 2 - 3 lần so với nhiên liệu hóa thạch, có thời điểm cao gấp 5 - 6 lần.
Tại Việt Nam, Vietnam Airlines là hãng hàng không đi đầu trong việc đưa SAF vào khai thác thực tế. Chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng nhiên liệu SAF được hãng khai thác thành công từ 27.5.2024. Từ 1.1.2025, tất cả các chuyến bay của Vietnam Airlines khởi hành từ các sân bay tại Châu Âu đều sử dụng SAF với tỷ lệ phối trộn ít nhất 2%. Hãng dự kiến nâng tỷ lệ này lên 6% vào năm 2030 và đạt 70% vào năm 2050. Riêng các chuyến bay từ Anh, tỷ lệ SAF sẽ tăng lên 10% vào năm 2030.
Lộ trình cụ thể mà Cục Hàng không đặt ra là từ năm 2027 - 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn. Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính.
Dù có tiềm năng lớn, song, ASEAN SAF 2050 Outlook nhận diện thách thức lớn về chi phí sản xuất SAF. Công nghệ phổ biến nhất hiện nay là HEFA, có chi phí khoảng gấp đôi nhiên liệu phản lực truyền thống, trong khi các công nghệ khác như Gasification + FT, ATJ và HTL có thể cao hơn từ 4 - 7 lần.
Tuy nhiên, khoảng cách chi phí này được dự báo sẽ thu hẹp khi công nghệ phát triển và được mở rộng quy mô. Đây là cơ hội để các quốc gia như Việt Nam “đi tắt đón đầu” nếu có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Để tận dụng cơ hội này, Chính phủ cần phát triển chuỗi cung ứng nguyên liệu sinh khối bền vững; thu hút đầu tư vào công nghệ sản xuất SAF; xây dựng khung pháp lý và cơ chế thị trường cho SAF và tăng cường hợp tác quốc tế trong thương mại và chuyển giao công nghệ.
Ngày 12.6, Bộ Ngoại giao phối hợp với tỉnh Lâm Đồng tổ chức hội thảo thông tin về thị trường và ngành Halal nhằm thúc đẩy hợp tác, kết nối doanh nghiệp.
Hội thảo có sự tham dự của ngài Thamer Mohammed A. Algosaibi, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Ả Rập Xê Út tại Việt Nam; bà Nguyễn Phương Trà, Vụ trưởng Vụ Trung Đông - châu Phi (Bộ Ngoại giao), cùng đại diện các bộ, ngành và doanh nghiệp.
Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cho biết hiện toàn tỉnh có 38 doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh được cấp chứng nhận Halal trong các lĩnh vực nông sản, thực phẩm và du lịch. Trong 5 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu sang các thị trường Hồi giáo đạt khoảng 40 triệu USD, trong khi nhập khẩu từ các quốc gia Hồi giáo đạt khoảng 60 triệu USD.
Lâm Đồng đang từng bước phát triển chuỗi dịch vụ, cơ sở lưu trú và các điểm du lịch canh nông thân thiện với du khách Hồi giáo nhằm đón đầu tiềm năng của thị trường Halal. Tuy nhiên, lĩnh vực này tại Lâm Đồng vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, chưa hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh và còn đối mặt với nhiều thách thức như hạn chế về kết nối giao thông, khoảng cách địa lý và khác biệt văn hóa.
"Vương quốc Ả Rập Xê Út và các quốc gia trong cộng đồng Hồi giáo luôn là thị trường mục tiêu mang tầm chiến lược mà Lâm Đồng mong muốn đẩy mạnh hợp tác. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái Halal theo hướng có trọng tâm, trọng điểm ở các lĩnh vực thực phẩm, du lịch, thương mại và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thân thiện với du khách Hồi giáo", ông Tuấn nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo bà Nguyễn Phương Trà, với khoảng 2 tỉ người Hồi giáo trên toàn cầu, thị trường Halal đang trở thành một trong những thị trường phát triển năng động nhất thế giới. Nhu cầu tiêu dùng của nhóm khách hàng này không chỉ dừng ở thực phẩm mà còn trải rộng sang các lĩnh vực du lịch, lưu trú, tài chính, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics và thương mại điện tử.
Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện đạt hàng nghìn tỉ USD và tiếp tục tăng trưởng mạnh, mở ra dư địa lớn cho các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Nhằm tận dụng tiềm năng này, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với các bộ, ngành tham mưu ban hành Đề án tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành công nghiệp Halal Việt Nam đến năm 2030. Bên cạnh đó, Trung tâm Chứng nhận Halal quốc gia đã được thành lập và Nghị định số 127/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1.6.2026, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như kiểm soát chất lượng sản phẩm, dịch vụ Halal.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Phương Trà, thách thức hiện nay là nhiều doanh nghiệp và địa phương vẫn chưa hiểu đầy đủ về tiêu chuẩn Halal, quy trình chứng nhận, tập quán tiêu dùng và hệ thống phân phối tại các thị trường Hồi giáo. Đây vẫn là lĩnh vực còn khá mới ở Việt Nam, đòi hỏi sự đồng hành của cơ quan quản lý, tổ chức chứng nhận, chuyên gia và các đối tác quốc tế nhằm tháo gỡ những rào cản trong quá trình tiếp cận thị trường.
Theo Đại sứ Thamer Mohammed A. Algosaibi, Ả Rập Xê Út đang giữ vai trò tiên phong trong lĩnh vực Halal toàn cầu, với hệ thống cơ quan và tổ chức chuyên trách về quản lý, chứng nhận và phát triển sản phẩm Halal. Trong khi đó, Việt Nam là đối tác giàu tiềm năng trong lĩnh vực Halal, đồng thời còn nhiều dư địa để hai bên mở rộng hợp tác trong thời gian tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành công nghiệp Halal, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng mong muốn Đại sứ quán Ả Rập Xê Út và Bộ Ngoại giao Việt Nam tiếp tục làm cầu nối, hỗ trợ địa phương kết nối với các nhà phân phối và hệ thống bán lẻ lớn tại Trung Đông. Đồng thời, tỉnh kỳ vọng các bên sẽ thúc đẩy việc mở các đường bay trực tiếp hoặc các tuyến bay nối chuyến thuận lợi nhằm tăng cường giao thương và thu hút du khách trong thời gian tới.