Đi ngủ sớm hơn một chút có thể cải thiện sức khỏe lâu dài
Theo các chuyên gia của TODAY.com, thực hiện những lựa chọn lành mạnh hơn không có nghĩa là bạn phải thực hiện những thay đổi lớn và tốn thời gian trong cuộc sống. Các chuyên gia cho biết chỉ với vài phút mỗi ngày, bạn có thể cải thiện sức khỏe hiện tại và trong nhiều năm tới.
Chúng ta thường cho rằng việc thay đổi sức khỏe của mình đòi hỏi phải có sự cam kết rất lớn. Tuy nhiên, nó có thể đơn giản như việc sử dụng vài phút bạn dành để lướt điện thoại hoặc xem TV vào ban đêm để bắt đầu thói quen đi ngủ.
Lời khuyên trong ngày của chuyên gia: Đi ngủ sớm hơn một chút để có sức khỏe lâu dài tốt hơn.
Tiến sĩ Maha Alattar, Giám đốc y tế của Trung tâm Y tế về Giấc ngủ VCU ở Richmond, Virginia (Mỹ), chia sẻ với NBC News gần đây rằng chỉ cần ngủ thêm 30 phút mỗi đêm có thể mang lại lợi ích to lớn cho sức khỏe.
Thay vì yêu cầu bệnh nhân của mình tập trung vào việc ngủ đủ số giờ nhất định mỗi đêm, Alattar khuyến khích họ đặt mục tiêu ngủ thêm nửa giờ mỗi đêm.
Tại sao điều này lại quan trọng?
Nghiên cứu gần đây cho thấy những thay đổi nhỏ như thế này có thể cực kỳ có lợi về lâu dài.
Một nghiên cứu lớn được công bố trên eClinicalMedicine cho thấy những người có sức khỏe kém có thể tăng thêm một năm tuổi thọ chỉ bằng cách ngủ thêm 25 phút mỗi đêm. Họ có thể nhận thấy những lợi ích tương tự bằng cách chỉ tập thể dục thêm 2-3 phút mỗi ngày hoặc tăng chất lượng chế độ ăn uống.
Tác giả chính của nghiên cứu Nicholas Koemel, chuyên gia dinh dưỡng và nhà nghiên cứu tại Đại học Sydney (Australia), nói với NBC News: “Tất cả những hành vi nhỏ mà chúng ta thay đổi thực sự có thể có tác động rất có ý nghĩa và chúng cộng dồn theo thời gian để tạo ra sự khác biệt lớn về tuổi thọ”.
Khi nói đến giấc ngủ, những lợi ích cho sức khỏe của bạn sẽ được tích lũy, Alattar giải thích. Theo chuyên gia này, ngủ thêm một chút mỗi ngày có thể không nhiều, nhưng sau một tháng, nó sẽ cộng lại thành rất nhiều giờ. Điều đó có thể mang lại sức khỏe tốt hơn về lâu dài.
Theo The New York Post, người lớn được khuyến khích ngủ từ 7 đến 9 giờ để có sức khỏe tốt nhất, nhưng chỉ có 30% đến 45% người Mỹ tuân theo khuyến nghị này. Ngủ kém có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ, bệnh tim, đái tháo đường tuýp 2, béo phì và thậm chí là một số bệnh ung thư.
Không những thế, một nghiên cứu mới từ Đại học Vanderbilt cũng cho thấy giấc ngủ kém có thể làm tăng nguy cơ tử vong sớm lên tới 29%.
Làm thế nào để bắt đầu?
Đi ngủ sớm hơn bắt đầu bằng việc xem xét thói quen hiện tại của bạn là gì và đặt ra mục tiêu mà bạn cảm thấy có thể thực hiện được.
Từ đó, các chuyên gia khuyên bạn nên tạo thói quen đi ngủ để rèn luyện cơ thể sẵn sàng cho giấc ngủ. Ví dụ, điều đó có thể bao gồm một tách trà thư giãn, thói quen chăm sóc da buổi tối và chuẩn bị hành lý đi làm cho ngày hôm sau. Dù thói quen của bạn như thế nào, hãy cố gắng duy trì nó hàng ngày – kể cả cuối tuần – để duy trì nhịp sinh học ổn định.
Tuy nhiên, các chuyên gia về giấc ngủ thường khuyên bạn nên tránh sử dụng màn hình trong một khoảng thời gian nhất định trước khi đi ngủ hoặc ít nhất là để điện thoại ở xa phòng ngủ.
Dù vậy, Koemel cho rằng đừng coi việc ngủ thêm 30 phút như một giải pháp duy nhất cho các vấn đề sức khỏe. Thay vào đó, hãy coi đây là bước đầu tiên để thực hiện những thay đổi bền vững, phù hợp với nhiều người.
Khi bạn đã có thói quen đi ngủ đều đặn, hãy nghĩ đến việc sắp xếp thói quen để bổ sung liền mạch một số thói quen lành mạnh khác vào cuộc sống.
Mỗi người có nhu cầu ngủ khác nhau trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời. Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cần ngủ nhiều hơn nhiều so với người lớn và người lớn tuổi. Ở những người cùng nhóm tuổi, nhu cầu ngủ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố y tế, môi trường, hành vi.
Thời gian ngủ cần thiết cũng có thể thay đổi đôi chút tùy thuộc vào lối sống và mức độ hoạt động của bạn trong ngày.
Theo Viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và CDC, nhu cầu ngủ được khuyến nghị cho từng nhóm tuổi (mỗi 24 giờ) là:
– Trẻ sơ sinh (4-12 tháng): 12-16 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ tập đi (1-2 tuổi): 11-14 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ nhỏ (3-5 tuổi): 10-13 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ em trong độ tuổi đi học (6-12 tuổi): 9-12 giờ.
– Thanh thiếu niên (13-18 tuổi): 8-10 giờ.
– Người lớn (18 tuổi trở lên): 7 giờ trở lên.
Nói chung, bạn biết mình đã ngủ đủ giấc nếu bạn thức dậy với cảm giác sảng khoái và có thể hoạt động bình thường trong suốt cả ngày mà không bị cảm giác buồn ngủ quá mức hoặc cần phải ngủ trưa.
Ngày 2-6, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho biết đã có văn bản gửi UBND TP.HCM tham gia góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách liên quan nhằm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, mở rộng diện bao phủ và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người dân.
Trong số các nội dung được đề xuất, đáng chú ý là kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ bảo hiểm y tế sẽ được hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.
Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, hiện nay Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.
Tuy nhiên thực tế phát sinh trường hợp từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng lương hưu và có thẻ bảo hiểm y tế lại chưa thuộc diện được hưởng mức thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh. Điều này dẫn đến những phản ánh, thắc mắc từ người dân.
Từ thực tế đó, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho rằng việc bổ sung người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ bảo hiểm y tế vào nhóm được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong phạm vi được hưởng sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, phù hợp với yêu cầu thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm tính công bằng trong thụ hưởng chính sách.
Ngoài đề xuất liên quan đến quyền lợi bảo hiểm y tế của người cao tuổi, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng đưa ra nhiều kiến nghị nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội và hạn chế tình trạng né tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động.
Cụ thể cơ quan này đề xuất bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, đây là nhóm lao động phát triển nhanh trong nền kinh tế số, có việc làm và thu nhập tương đối ổn định nhưng hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng kiến nghị đưa người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 1 tháng vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Thực tế cho thấy một số doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải, bảo vệ và dịch vụ đang lợi dụng quy định về hợp đồng ngắn hạn để ký hợp đồng dưới 1 tháng, né tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Theo khảo sát từ dữ liệu quyết toán thuế thu nhập cá nhân giai đoạn 2024-2025 trên địa bàn TP.HCM, có hơn 350.000 lao động thuộc nhóm này.
Đối với lĩnh vực xây dựng, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề xuất tăng cường ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp sử dụng lao động. Theo đó trường hợp doanh nghiệp không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động thì cơ quan thuế không quyết toán các khoản chi phí tiền lương và Bảo hiểm xã hội khi xác định thu nhập chịu thuế.
Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp xây dựng vẫn trả lương theo ngày công, không ký hợp đồng lao động hoặc luân chuyển công nhân qua nhiều công trình để tránh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội. Khảo sát trên địa bàn TP.HCM cho thấy có hơn 50.000 lao động thuộc nhóm này trong năm 2024, năm 2025.
Ngày 7/5, một bệnh nhân được sơ tán khẩn cấp từ tàu MV Hondius bằng máy bay cứu thương và nhập viện tại Radboudumc.
Trong giai đoạn đầu điều trị, đội ngũ y tế chỉ áp dụng quy trình tiêu chuẩn để lấy và xử lý các mẫu máu. Tuy nhiên, phía bệnh viện sau đó thừa nhận rằng do đặc tính sinh học cực kỳ nguy hiểm của virus Hanta Andes, các mẫu này lẽ ra phải được xử lý theo một hệ thống kiểm soát nghiêm ngặt hơn.
Đến ngày 9/5, ban quản lý bệnh viện tiếp tục nhận thấy các hướng dẫn quốc tế mới nhất về việc xử lý nước tiểu của bệnh nhân cũng đã không được tuân thủ đúng quy định.
Những sai sót mang tính hệ thống này đã buộc bệnh viện phải áp dụng các biện pháp bảo vệ, đưa 12 nhân viên có nguy cơ phơi nhiễm vào chế độ theo dõi và cách ly nghiêm ngặt trong vòng 6 tuần để đảm bảo an toàn cộng đồng.
Tiến sĩ Bertine Lahuis, Chủ tịch Hội đồng điều hành Radboudumc, nhận định rằng: “Khả năng nhân viên y tế bị lây nhiễm là rất thấp nhưng vì biết đây là một loại virus nguy hiểm, phía bệnh viện đã quyết định chọn giải pháp an toàn nhất”.
Vị lãnh đạo này cũng bày tỏ sự hối tiếc khi sự việc xảy ra tại một trung tâm y tế đại học hàng đầu.
“Chúng tôi sẽ điều tra kỹ lưỡng diễn biến sự việc để rút kinh nghiệm và ngăn chặn điều này xảy ra trong tương lai”, Tiến sĩ Lahuis khẳng định.
Mối đe dọa từ virus Hanta chủng Andes
Virus Hanta thông thường lây lan sang người qua việc hít phải bụi hoặc tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Tuy nhiên, chủng Andes (thường xuất hiện tại Nam Mỹ) là một biến thể đặc biệt nguy hiểm.
Các nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh loại virus này có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần. Chính khả năng lây truyền trực tiếp này là lý do khiến việc sai sót trong xử lý bệnh phẩm (máu, nước tiểu) tại Radboudumc trở nên nghiêm trọng.
Con tàu MV Hondius hiện là tâm điểm của cuộc điều tra y tế quốc tế. Không chỉ Hà Lan, Tây Ban Nha cũng ghi nhận các ca bệnh liên quan đến hành trình của con tàu này.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia xác nhận đã sơ tán 14 công dân khi tàu cập cảng tại quần đảo Canary. Trong số đó, một bệnh nhân đã có kết quả PCR dương tính ngay khi về đến Madrid và đang được chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Gomez Ulla.
Theo thông tin từ cơ quan y tế Tây Ban Nha, bệnh nhân hiện không có triệu chứng nhưng vẫn phải cách ly tuyệt đối để theo dõi lâm sàng. 13 hành khách còn lại dù có kết quả xét nghiệm sơ bộ âm tính nhưng vẫn đang trong chế độ giám sát y tế chặt chẽ.
Về lộ trình, sau khi tạm dừng tại cảng Granadilla (Tenerife) do thời tiết xấu và hoàn tất sơ tán hành khách, tàu MV Hondius hiện đã di chuyển về phía Rotterdam, Hà Lan. Các chuyên gia y tế quốc tế đang nỗ lực truy vết và xác định mối liên quan giữa các ca nghi nhiễm trên tàu để ngăn chặn virus lây lan qua các biên giới.
Sự cố tại Radboudumc cho thấy ngay cả những cơ sở y tế hiện đại cũng có thể gặp khó trước các mầm bệnh hiếm gặp, có đặc tính phức tạp.
Hiện các nhân viên y tế tại Hà Lan vẫn trong thời gian cách ly. Các cơ quan chức năng tiếp tục giám sát sức khỏe những người liên quan, đồng thời rà soát lại toàn bộ quy trình an toàn sinh học tại các cơ sở điều trị.
Theo TS Megan Riehl (Đại học Michigan, Mỹ), não và ruột liên tục trao đổi thông tin với nhau thông qua một mạng lưới dây thần kinh dày đặc. Khi não bộ nhận diện căng thẳng, nó sẽ gửi tín hiệu xuống hệ tiêu hóa, gây ra những xáo trộn mà chúng ta thường gọi là "đau bụng do tâm lý".
Khi bạn căng thẳng, cơ thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, trạng thái "chiến đấu hay bỏ chạy". Lúc này, máu được ưu tiên dồn về các cơ lớn để sẵn sàng hành động, đồng thời bị rút bớt khỏi hệ tiêu hóa.
Chính sự thay đổi đột ngột này làm gián đoạn các cơn co thắt nhịp nhàng của ruột: Nếu nhu động ruột bị kích thích co thắt quá nhanh, phân sẽ bị đẩy ra ngoài sớm trước khi kịp hấp thụ nước, dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Ngược lại, nếu các hoạt động này bị đình trệ, phân sẽ di chuyển chậm lại và gây ra tình trạng tắc nghẽn, táo bón.
Đồng thời, hormone căng thẳng cortisol tăng cao còn làm mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, khiến các dây thần kinh tại đây trở nên nhạy cảm quá mức. Kết quả là những chuyển động tiêu hóa bình thường cũng có thể gây ra cảm giác đau quặn, đầy hơi hoặc sôi bụng.
Ngoài tác động trực tiếp từ thần kinh, căng thẳng thường kéo theo những thói quen sinh hoạt có hại như thức khuya, lạm dụng chất kích thích, ăn thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ do bận rộn hoặc bỏ bữa vì mất cảm giác thèm ăn cũng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn tiêu hóa.
Để xoa dịu hệ tiêu hóa, chúng ta cần kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm. Dưới đây là những bước giúp bạn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của căng thẳng và đau bụng:
1. Tập thở bằng cơ hoành (thở bụng): Đây là cách nhanh nhất để báo cho cơ thể biết bạn đang an toàn. Hãy hít vào chậm bằng mũi trong 4 giây sao cho bụng phồng lên, sau đó thở ra nhẹ nhàng bằng miệng trong 6 giây. Thực hiện 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 2 phút.
2. Quét cơ thể: Khi nhận thấy bụng sôi hoặc đau, hãy dành vài phút để thả lỏng các vùng đang bị gồng cứng như vai, hàm hoặc tay. Việc giải phóng căng thẳng cơ bắp sẽ giúp tín hiệu thần kinh xuống ruột dịu lại.
3. Điều chỉnh lối sống "vệ sinh đường ruột": Ăn đúng giờ (cách nhau khoảng 4-5 tiếng) để duy trì năng lượng. Hạn chế tối đa thực phẩm nhiều chất béo, gia vị mạnh và caffeine khi đang stress. Uống đủ nước và tăng cường vận động nhẹ như đi bộ 15 phút mỗi ngày.
Nếu tình trạng rối loạn tiêu hóa xảy ra thường xuyên kể cả khi bạn không căng thẳng, hoặc xuất hiện các triệu chứng báo động như đi ngoài ra máu hoặc đau bụng dữ dội, sụt cân nhanh hoặc vấn đề đường ruột làm bạn thức giấc giữa đêm... hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.
Căng thẳng là một phần của cuộc sống, nhưng đừng để nó kiểm soát hệ tiêu hóa của bạn. Với những chiến lược kiểm soát tâm lý và sinh hoạt đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể tìm lại sự bình yên cho "chiếc bụng" của mình.
