Đây là một trong những mức tăng theo ngày lớn nhất kể từ khi đợt dịch hiện nay bùng phát. Tuy nhiên, giới chức y tế cho rằng số ca thực tế có thể cao hơn, do dịch chỉ được xác nhận từ ngày 15.5 – nhiều tuần sau khi xuất hiện các ca nghi nhiễm. Tỷ lệ truy vết tiếp xúc hiện cũng chỉ đạt 56%, làm gia tăng nguy cơ bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng.
Đợt bùng phát mới nhất là đợt dịch Ebola thứ 17 tại CHDC Congo, do vi rút Bundibugyo gây ra. Đây là một chủng hiếm gặp và hiện chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị. Các ca nhiễm chủ yếu được ghi nhận tại các tỉnh Ituri, Bắc Kivu và Nam Kivu, đồng thời lan qua biên giới sang Uganda.
Mô hình dự báo của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cảnh báo đợt dịch có thể tiếp tục lan rộng, thậm chí có nguy cơ sánh ngang với dịch Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014 – 2016, vốn khiến hơn 11.000 người thiệt mạng, theo tờ The Guardian. Công tác ứng phó đang đối mặt nhiều trở ngại, gồm khó khăn trong việc lấy mẫu xét nghiệm từ người đã tử vong, năng lực điều trị hạn chế, truy vết yếu, thiếu ngân sách và thiếu vật tư phòng ngừa lây nhiễm tại nhiều cơ sở y tế.
Tin Gốc: Thanh Niên
Chuyên cơ Không lực Hai hôm 21/4 nằm chờ gần như cả ngày tại căn cứ Andrews ở ngoại ô Washington, sẵn sàng đưa Phó tổng thống JD Vance đến Islamabad, Pakistan để đàm phán về một thỏa thuận tiềm năng với Iran, khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa hai nước sắp hết hạn.
Pakistan, bên trung gian đàm phán, cho biết các lãnh đạo hàng đầu của Iran trước đó đã thông báo rằng phái đoàn đàm phán của họ cũng sẽ tới Islamabad vào ngày 21/4 để tham gia thảo luận với phía Mỹ một ngày sau đó. Tuy nhiên, Iran đã đảo ngược quyết định vào những giờ cuối cùng.
Đến đầu giờ chiều, chuyến đi của ông Vance bị tạm dừng. Đến tối, nó bị hoãn vô thời hạn.
Các trợ lý nói với Tổng thống Donald Trump rằng chính phủ Iran không phải là "thực thể thống nhất" và phe cứng rắn ở Tehran không sẵn lòng nhượng bộ yêu cầu của Washington. Tại Nhà Trắng, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về việc liệu Iran có thực sự sẵn sàng đàm phán và tuân thủ bất kỳ cam kết nào hay không.
Tổng thống Trump đã hỏi các trợ lý liệu Mỹ có nên nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không. Nhưng ngay cả lúc đó, các quan chức cho biết ông Trump có vẻ thận trọng về việc tái khởi động chiến dịch và kéo dài cuộc xung đột vốn đang bị công chúng Mỹ phản đối.
Ông Trump và đội ngũ của mình đã chọn giải pháp dung hòa, đó là duy trì áp lực lên Iran vô thời hạn cho đến khi họ đưa ra một đề nghị cụ thể cho Mỹ. Sau đó, ông sẽ đánh giá liệu các cuộc đàm phán có thể tiếp tục hay ông sẽ phải ra lệnh tiến hành đợt tấn công mới vào Iran.
"Thế bế tắc, trong đó ông Trump không muốn dỡ bỏ phong tỏa, còn phía Iran không chịu ngồi vào bàn đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa vẫn còn, là một bài toán rất khó tháo gỡ", Ali Vaez, người đứng đầu chương trình Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nói.
Vaez thêm rằng điều này đòi hỏi một bên phải nhượng bộ trước hoặc cả hai cùng xuống nước. "Tôi không thấy lạc quan về kịch bản này", ông nói.
Tehran bước vào vòng đàm phán đầu tiên hồi đầu tháng 4 với sự tự tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz cùng khả năng gây thiệt hại cho vùng Vịnh và kinh tế toàn cầu đã mang lại cho họ đòn bẩy lớn trên bàn thương lượng. Thế nhưng, lệnh phong tỏa toàn bộ cảng biển của Iran mà Mỹ áp đặt ngay sau đó đã làm suy giảm lợi thế của Iran.
"Tôi nghĩ động thái đó đã làm cân bằng cán cân áp lực giữa Mỹ và Iran", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao về các vấn đề Trung Đông tại Hội đồng An ninh Quốc gia và hiện làm việc tại Viện Washington, nói về lệnh phong tỏa cảng biển mà Mỹ áp đặt với Iran.
Samer Al-Atrush, nhà phân tích Trung Đông của The Times, nhận định nguy cơ chiến sự tái bùng phát vẫn hiện hữu khi cả ông Trump và phía Iran đều dọa sẽ leo thang nếu đàm phán đổ vỡ. Nhà phân tích cho rằng các kịch bản khác có thể xảy ra giữa hai bên gồm một thỏa thuận khung mơ hồ cho tương lai hoặc duy trì tình trạng bế tắc, trong đó Iran tiếp tục bị phong tỏa đến khi một bên không còn có thể chịu đựng thêm về kinh tế.
Ngay cả khi hai bên thống nhất được một khuôn khổ để định hướng đàm phán trong hai tháng tới, đó cũng sẽ là một văn bản mơ hồ và đầy rẫy những vấn đề không được giải quyết rốt ráo, theo Vaez.
"Cách làm đó sẽ khiến nhiều vấn đề gai góc nhất vẫn bị bỏ ngỏ. Nó chỉ vạch ra hướng đi, chứ chưa thể chốt được bất kỳ giải pháp cụ thể nào. Hai bên hiện vẫn còn cách nhau rất xa để có thể tiến tới thỏa thuận cuối cùng", Vaez nói.
Những rào cản vẫn y nguyên như trước cuộc chiến. Iran không sẵn lòng từ bỏ việc làm giàu hạt nhân, dù họ có thể đồng ý tạm dừng trong nhiều năm, ngoại trừ mục đích phục vụ nghiên cứu y học. Tehran cũng sẽ từ chối yêu cầu cắt giảm năng lực tên lửa và máy bay không người lái vốn đã phát huy hiệu quả trong chiến tranh, đồng thời không từ bỏ việc hỗ trợ các nhóm vũ trang như Hezbollah và Hamas.
"Mọi thỏa thuận tiềm năng được cho là sẽ có quy mô tương tự thỏa thuận JCPOA mà Iran từng ký với các cường quốc phương Tây dưới thời tổng thống Barack Obama và ông Trump đã từ bỏ trong nhiệm kỳ đầu", Al-Atrush cho hay.
Trong khi đó, Danny Citrinowicz, cựu sĩ quan tình báo Israel, nhận định kịch bản Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran cũng tiềm ẩn nguy cơ leo thang, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được gia hạn.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay thông báo đã bắt giữ hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Xuồng cao tốc của lực lượng này cũng đã nổ súng vào ba tàu hàng gần eo biển, gây hư hại về phương tiện.
"Vấn đề là căng thẳng gần như không thể tránh khỏi. Sớm muộn cũng sẽ có va chạm và những điều đó rất dễ khiến tình hình leo thang", ông nói. "Nếu lệnh phong tỏa có hiệu quả, phía Iran sẽ gia tăng áp lực lên nền kinh tế quốc tế bằng các hành động như tấn công tàu dầu, khi đó chiến sự bùng nổ là điều khó tránh".
Nếu kịch bản đó xảy ra, cuộc chiến sẽ có thể gây tổn thất nặng nề cho cả hai bên. Sau hơn 6 tuần không kích, Mỹ và Israel không còn nhiều mục tiêu quân sự để đánh phá và có thể sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng điện lực và nhà máy khử mặn nước biển, như những gì ông Trump từng đe dọa.
"Các hành động leo thang sẽ diễn tiến rất nhanh, đầy kịch tính và sẽ tiếp nối ngay từ điểm họ tạm dừng trước đó", ông Citrinowicz cho hay.
Hiện tại, triển vọng đàm phán giữa hai bên khá mong manh. Mohammad Reza Mohseni Sani, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, nói rằng "đàm phán là không thể chấp nhận được" trong tình hình hiện tại, đồng thời cáo buộc Mỹ "đưa ra yêu sách quá mức" và theo đuổi các mục tiêu ngầm vì lợi ích nội bộ.
Ali Vaez cho rằng rào cản chính trước bất kỳ vòng đàm phán tiếp theo nào là "liệu Mỹ có sẵn lòng giảm bớt áp lực đủ để ngoại giao trở nên đáng tin cậy và liệu Iran có sẵn lòng kiềm chế đòn bẩy của mình đủ để duy trì các cuộc đàm phán hay không".
Tin Gốc: Vnexpress
AFP ngày 2.5 dẫn thông báo từ Không quân Mỹ cho hay phi cơ “đã chính thức hoàn tất quá trình điều chỉnh và thử nghiệm bay, hiện đang được sơn. Theo kế hoạch, máy bay sẽ ra mắt với màu sơn mới đỏ, trắng và xanh lam vào mùa hè này”.
Người phát ngôn của L3Harris Technologies, nhà thầu chính trong dự án hoán cải máy bay 747-8i được Qatar tặng cho Mỹ, cũng thông báo đã hoàn thành "các sửa đổi chuyên sâu và tích hợp hệ thống thực thi nhiệm vụ" cho máy bay. Nó dự kiến được dùng làm chuyên cơ Không lực Một tạm thời.
"Văn phòng Tổng thống sẽ nhận được một máy bay an toàn và bảo mật được trang bị hệ thống liên lạc mới, cung cấp khả năng kết nối ổn định và an toàn để ứng phó với các sự kiện ở bất cứ đâu trên thế giới mà không bị gián đoạn”, người phát ngôn L3Harris nêu thêm.
Vào tháng 5.2025, Lầu Năm Góc cho biết Qatar đã đề nghị tặng máy bay trên cho Mỹ và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã chấp nhận, khẳng định quyết định này “phù hợp với mọi luật và quy định liên bang”.
Máy bay từ Qatar được ví như “cung điện bay” và có giá khoảng 400 triệu USD. Việc hoán cải thành Không lực Một được thực hiện trong bối cảnh Tập đoàn Boeing đang chậm tiến độ bàn giao 2 chiếc Không lực Một cho chính phủ.
Một số nghị sĩ Dân chủ bày tỏ lo ngại về món quà từ Qatar, viện dẫn các rủi ro an ninh và có thể vi phạm quy định. Hiến pháp Mỹ cấm tổng thống nhận quà từ nước ngoài mà không được quốc hội phê duyệt. Các chuyên gia pháp lý cho rằng việc nhận máy bay còn tạo ra những lo ngại đạo đức. Mỗi khi ông Trump làm việc với phía Qatar trong nhiệm kỳ tổng thống, món quà này sẽ luôn là một phần của cuộc tranh luận công khai.
Tuy nhiên, ông Trump đã phủ nhận việc có bất kỳ vấn đề đạo đức nào liên quan đến việc chấp nhận chiếc máy bay này, cho rằng chỉ “kẻ ngốc” mới không chấp nhận đề nghị từ Qatar.
Tin Gốc: Thanh Niên
"Dựa trên các cuộc đối thoại rất hiệu quả với giới lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế khoản phí bồi hoàn 20% của Mỹ bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà nhiều quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện với Mỹ", Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/7 viết trên mạng xã hội.
Ông không đề cập bất kỳ cam kết cụ thể nào của các nước vùng Vịnh, song cho biết đây sẽ là những khoản đầu tư rất lớn và "cực kỳ tốt" cho tương lai của những quốc gia này. Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố eo biển Hormuz mở cửa với mọi tàu thuyền, ngoại trừ Iran.
"Do đó, chúng tôi sẽ áp đặt phong tỏa toàn diện, nhưng chỉ đối với tàu ra vào các cảng ở Iran hoặc chở theo bất kỳ thứ gì liên quan đến hàng hóa Iran", ông cho hay.
Tổng thống Trump trước đó một ngày tuyên bố Mỹ là "người bảo vệ Hormuz", thêm rằng Washington sẽ thu khoản phí tương đương 20% giá trị hàng hóa của các tàu đi qua eo biển. Ông giải thích rằng đây là khoản phí cần thiết để Mỹ thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh và an toàn qua tuyến đường thủy quan trọng này.
Ngay sau thông báo của Tổng thống Trump, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của Liên Hợp Quốc tuyên bố phản đối việc thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, song cho biết sẽ chờ thêm thông tin chi tiết.
New York Times dẫn lời giới chuyên gia về hậu cần và các hãng vận tải biển cho biết khoản thu trên sẽ làm tăng đáng kể chi phí vận chuyển dầu mỏ, cũng như các sản phẩm khác, qua eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đã bác bỏ tuyên bố thu phí từ Tổng thống Trump, cho rằng Tehran mới là bên canh giữ eo biển và xứng đáng được bồi hoàn chi phí.
"Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Bất kỳ ai đảm bảo an ninh và an toàn cho các tàu hàng đi qua eo biển Hormuz đều nên được trả công cho dịch vụ này", ông viết trên mạng xã hội. "Iran luôn là bên gác cổng eo biển và sẽ mãi mãi như vậy".
Ông Araghchi cho biết thêm rằng Iran sẽ đưa ra mức giá "công bằng" và con số 20% là quá đắt.
Bản thân các quan chức chính quyền Tổng thống Trump trước đây cũng đặt câu hỏi về tính khả thi và hợp pháp của việc thu phí ở eo biển Hormuz.
"Đây là tuyến đường biển quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí quá cảnh hoặc lệ phí khác trên một tuyến đường biển quốc tế. Đó là luật quốc tế hiện hành", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hồi tháng 6 cho biết.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng từng nhấn mạnh rằng lập trường của Washington là "các tuyến đường thủy quốc tế nên được miễn phí quá cảnh". Tổng thống Trump hồi tháng 5 cũng tuyên bố rằng Mỹ muốn eo biển Hormuz được "tự do".
Tin Gốc: Vnexpress