Hôm 17/6, sau hai ngày họp, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông báo giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%, đã duy trì từ tháng 12/2025. Đây cũng là cuộc họp đầu tiên dưới thời Tân chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Nội dung thông cáo và thông điệp ngắn gọn của ông Warsh tại họp báo đã nhanh chóng để lại dấu ấn khác biệt so với thời Chủ tịch Jerome Powell. Theo giới phân tích, đây là kiểu phong cách tinh gọn của những năm 1990, dưới thời cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan – người vốn kín tiếng.
Khi đó, Fed tập trung chính vào chức năng kiểm soát lạm phát. Nhưng từ sau các cuộc khủng hoảng, Fed tiến dần đến chức năng quản lý kinh tế và biến người lãnh đạo tổ chức thành chỗ dựa cho cả Phố Wall lẫn nền kinh tế thực.
Đến Covid-19, vai trò của Fed càng mở rộng, khi họ triển khai các chương trình hỗ trợ kinh tế trị giá hàng nghìn tỷ USD. Đồng thời, Chủ tịch Fed Jerome Powell trở thành gương mặt quen thuộc trên truyền thông, liên tục giải thích chính sách, trấn an các hộ gia đình đang lo lắng và thị trường tài chính đầy bất ổn.
Cùng với đó là nhiều năm qua, Fed có xu hướng ngày càng minh bạch. Thông cáo sau các cuộc họp của họ cũng chi tiết, hé lộ nhiều thông tin, nhận định. Do đó, việc ông Warsh quay lại phong cách Fed 1990 làm phát sinh nhiều thắc mắc.
Ví dụ, trong thông cáo, thay vì khẳng định đơn giản rằng “lạm phát đang ở mức cao” như dưới thời ông Powell, Fed viết rằng lạm phát ở mức cao “so với mục tiêu 2% của Ủy ban”.
Cách diễn đạt này có thể hàm ý lạm phát không quá nghiêm trọng, xét theo nghĩa tuyệt đối. Thực tế, Warsh từng cho rằng những con số cụ thể không quá quan trọng, cho thấy ông có thể chấp nhận mức lạm phát dao động quanh mục tiêu.
Về thị trường lao động, thay vì chỉ nêu tốc độ tăng việc làm, Fed nói số việc làm tạo ra “theo kịp tốc độ tăng của lực lượng lao động”, được cho là nhằm né cuộc tranh luận dưới thời ông Powell về tác động của chính sách siết nhập cư.
Đối với tăng trưởng kinh tế, thông cáo nhấn mạnh các yếu tố mà Chủ tịch Fed xem là động lực tương lai, như năng suất lao động và đầu tư vốn, thay vì đề cập đầy đủ các thành phần của GDP như tiêu dùng, xuất nhập khẩu hay chi tiêu chính phủ, vốn là những chủ đề dễ dẫn tới tranh cãi về bất bình đẳng, thuế quan và nợ công.
Fed hiện cũng loại bỏ hoàn toàn phần đánh giá cân bằng rủi ro giữa mục tiêu lạm phát và việc làm, thay bằng tuyên bố dứt khoát: “Ủy ban sẽ đảm bảo ổn định giá cả”.
Theo Diane Swonk, Kinh tế trưởng KPMG Mỹ, thông cáo lần này giống như “món quà” dành cho Warsh, khi lồng ghép những ưu tiên của ông, đặc biệt là chống lạm phát, vào một văn bản được toàn bộ Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua, điều mà một năm qua không có được.
Thông điệp tinh gọn của Chủ tịch Fed tại họp báo hôm 17/6 cũng gây bàn tán. Giới chuyên gia cho rằng, dù có chủ ý hay không, việc ông Warsh tập trung mạnh vào lạm phát nhưng không giải thích rõ điều kiện nào có thể dẫn tới tăng lãi suất đã khiến nhà đầu tư kết luận rằng Fed sắp nâng lãi, đẩy lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
Ông Krishna Guha, cựu quan chức truyền thông cấp cao của Fed New York, hiện là Phó Chủ tịch Evercore ISI, nhận định phản ứng của thị trường đã bị khuếch đại đáng kể bởi cuộc họp báo của ông Warsh
Theo ông, Chủ tịch Fed đã gần như chỉ nhấn mạnh vào mục tiêu ổn định giá cả, không giải thích chiến lược hay cách Fed phản ứng trước các diễn biến kinh tế. Trong khi, đề cập phản ứng và chiến lược hỗ trợ nền kinh tế là một nguyên tắc quan trọng của ngân hàng trung ương hiện đại.
Ông Kevin Warsh từng là cựu Thống đốc Fed dưới thời Chủ tịch Ben Bernanke. Ông rời đi năm 2011, một phần do phản đối chương trình mua trái phiếu quy mô lớn mà Fed triển khai sau khủng hoảng tài chính 2007-2009. Thập kỷ gần đây, ông liên tục chỉ trích cách điều hành của Fed.
Tại họp báo hôm 17/6, ông đã công bố 5 nhóm công tác nhằm cải tổ cơ quan này. Trong đó, 3 nhóm tập trung vào truyền thông chính sách, bảng cân đối kế toán, khuôn khổ kiểm soát lạm phát. Chúng được đánh giá là mang hướng thu hẹp vai trò của Fed, giúp Warsh giải quyết những tranh cãi thời ông Jerome Powell và Tổng thống Trump.
Hai nhóm công tác còn lại tập trung vào năng suất lao động và sử dụng dữ liệu thời gian thực cùng các nguồn dữ liệu thay thế trong hoạch định chính sách. Đây là các chủ đề nhiều quan chức Fed quan tâm và được giới nghiên cứu hoan nghênh.
“Hiện có rất nhiều dữ liệu đang lưu chuyển trong nền kinh tế và năng lực xử lý dữ liệu cũng rất lớn, nên chắc chắn có nhiều điều chúng ta có thể rút ra từ đó”, Paula Tkac, Giám đốc nghiên cứu của Fed Atlanta, nhận định.
Theo Michael Feroli, Kinh tế trưởng JPMorgan, chưa rõ nỗ lực cải tổ của ông Warsh có thực sự tạo ra thay đổi bước ngoặt hay chỉ lặp lại các cuộc tranh luận cũ. Ông lưu ý giới lãnh đạo Fed từng bàn về cải cách truyền thông chính sách năm ngoái, nhưng cuối cùng không đạt được đồng thuận.
Reuters cho rằng phong cách điều hành của Tân chủ tịch Fed bền vững đến đâu sẽ phụ thuộc vào phản ứng của thị trường và diễn biến của thế giới sắp tới. Thực tế cho thấy nhiều nguyên tắc cứng rắn thường bị thử thách khi khủng hoảng xảy ra.
Từ 1/6, xăng E10 RON 95-III sẽ được bán rộng rãi, thay thế xăng khoáng RON 95-III trên thị trường. Còn xăng E5 RON 92 tiếp tục được bán tới cuối 2030.
E10 là loại xăng sinh học pha 10% ethanol nhiên liệu (cồn sinh học) và 90% xăng khoáng. Thực tế, loại xăng này đã được bán thí điểm tại hệ thống của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) ở một số tỉnh, thành phố từ tháng 8/2025.
Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), cho biết thời gian qua hiệp hội này ghi nhận phản ánh của người dùng phần lớn liên quan tới đặc tính của xăng E10. Cụ thể, ethanol có đặc tính tẩy rửa và dung môi cao hơn xăng khoáng. Khi sử dụng, loại xăng này có thể hòa tan, cuốn theo cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong hệ thống bơm, kim phun, đặc biệt với phương tiện lâu chưa được bảo dưỡng, vệ sinh.
Theo Chủ tịch VINPA, băn khoăn của người dân "không phải không có cơ sở". Tuy nhiên, ông khẳng định về mặt khoa học, thực tế tại nhiều quốc gia, xăng E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ nếu phương tiện đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, được bảo dưỡng đúng cách.
Ông cho rằng các dòng xe cũ, sản xuất trước năm 2000 sử dụng bộ chế hòa khí cần được bảo dưỡng cơ bản trước khi chuyển đổi sang dùng xăng E10. Việc kiểm tra có thể gồm vệ sinh hệ thống cung cấp nhiên liệu, thay lọc xăng và điều chỉnh bộ chế hòa khí để phương tiện vận hành ổn định hơn.
Tuy vậy, để hạn chế phát sinh sự cố, VINPA khuyến nghị với các dòng xe sản xuất trước năm 2000, chủ xe nên tiếp tục dùng xăng E5 RON 92. Còn với xe đời mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử, người dùng cũng nên vệ sinh hệ thống nhiên liệu định kỳ.
Nhiều nhà sản xuất thông qua Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cũng đánh giá về khả năng tương thích của phương tiện với xăng E5 và E10. Phần lớn các dòng xe sản xuất từ khoảng năm 2010-2011 trở lại đây đều có thể sử dụng xăng E10. Trên nhiều mẫu ôtô hiện nay, thông tin về khả năng tương thích với E5, E10, thậm chí E20 được ghi trên nắp bình nhiên liệu.
Thực tế, Việt Nam không phải quốc gia đi đầu trong sử dụng nhiên liệu sinh học. Mỹ, Brazil, nhiều nước châu Âu và Đông Nam Á như Thái Lan, Philippines đã sử dụng xăng E10 nhiều năm qua, thậm chí đang chuyển sang xăng E15 hoặc E20.
Chương trình nhiên liệu sinh học được Việt Nam xây dựng từ năm 2012. Sau gần 10 năm xăng E5 được bán ra thị trường, ông Bảo cho rằng nhà điều hành có đủ cơ sở thực tiễn để chuyển sang bước tiếp theo là triển khai diện rộng E10.
Trước đó, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết việc chuẩn bị cho lộ trình xăng E10 cơ bản hoàn tất, từ nguồn cung ethanol, năng lực phối trộn tới hệ thống phân phối bán lẻ, nhằm tránh gián đoạn xáo trộn thị trường.
Về nguồn cung, với nhu cầu tiêu thụ xăng khoảng 1 triệu m3 mỗi tháng, lượng ethanol cần dùng khoảng 100.000 m3. Trong đó, mỗi tháng trong nước sản xuất khoảng 25.000 m3, còn lại các doanh nghiệp nhập khẩu từ các nước như Mỹ, Brazil... để phối trộn.
Tính đến nay, một nửa doanh nghiệp đầu mối xăng dầu (13 thương nhân) đã đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học với tổng công suất hơn 1 triệu m3 mỗi tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ của cả nước.
Cũng theo ông Bùi Ngọc Bảo, hiện nhiều người băn khoăn việc có cần sử dụng thêm phụ gia khi đổ E10 hay không. Ông cho rằng giải pháp này không bắt buộc, bởi thực tế các loại nhiên liệu trên thị trường đã được nhà sản xuất tính toán và pha chế theo quy chuẩn kỹ thuật.
Một số phụ gia có thể hỗ trợ làm sạch kim phun, chống oxy hóa hoặc cải thiện khả năng vận hành của động cơ. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng chủng loại và theo hướng dẫn của nhà sản xuất. "Người dân không nên tự ý sử dụng các loại phụ gia trôi nổi vì có thể xử lý được một vấn đề, nhưng lại phát sinh ảnh hưởng khác với hệ thống nhiên liệu", ông khuyến cáo.
Hai tháng qua, nhà máy tấm xi măng sợi DURAflex của Tập đoàn Saint-Gobain tại xã Vĩnh Định (Quảng Trị) ít chịu ảnh hưởng trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, nhờ chuyển đổi từ lò hấp hơi chạy bằng dầu diesel sang sinh khối (biomass).
Nhiên liệu sinh khối (biomass) là một trong những giải pháp giúp cơ sở này trở thành nhà máy tấm xi măng sợi đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận "Zero Carbon" (không phát thải trực tiếp và gián tiếp ở Phạm vi 1 và 2), do Deloitte xác nhận.
"Dùng lò hơi sinh khối trong một khâu sản xuất phần nào giúp nhà máy giảm áp lực, đảm bảo sản xuất liên tục", ông Nguyễn Trường Hải, Tổng giám đốc Saint-Gobain Việt Nam cho biết.
Theo ông Hải, lợi ích không chỉ ở chi phí năng lượng, còn nhiều mặt như cung cấp sản phẩm carbon thấp đáp ứng các quy định chặt chẽ và lộ trình NetZero của Saint-Gobain toàn cầu, Việt Nam vào 2050.
Để tạo ra một tấm xi măng sợi, quá trình sản xuất bắt đầu từ khâu nghiền mịn cát, giấy với nước thành bột sợi, sau đó trộn đều cùng xi măng và phụ gia.
Hỗn hợp này được tạo tấm, cán mỏng và chuyển vào hệ thống hấp áp suất cao nhằm tạo phản ứng vật liệu, giúp tăng độ bền, dẻo của thành phẩm. Suốt quá trình này, nhà máy dùng điện và lò hấp hơi (steam) chạy diesel.
Vận hành từ 2021 với sản lượng khoảng 5-6,5 triệu m2 mỗi năm, quá trình xanh hóa nhà máy khởi động vào 2023, từ việc áp dụng tiêu chuẩn Sản xuất đẳng cấp thế giới (World Class Manufacturing, WCM). Giám đốc nhà máy Phạm Văn Hùng cho biết việc tuân thủ WCM giúp giảm hơn 30% năng lượng tiêu thụ sau hai năm.
Tiếp đến, để xanh hóa năng lượng sử dụng, công ty quyết định chuyển sang dùng lò hấp sinh khối. Họ hợp tác với Vietnam Zerowaste - doanh nghiệp chuyên chuyển đổi phế liệu, chất thải thành năng lượng - để xây lò hơi đốt bằng sinh khối ngay cạnh nhà máy, dẫn nhiệt năng qua đường ống dài 350 m đến khu vực sản xuất.
Hệ thống lò hơi sinh khối đi vào vận hành từ tháng 9 năm ngoái giúp giảm khoảng 2.000 tấn carbon mỗi năm. Với nguồn điện còn lại, nhà máy đã đạt chứng chỉ I-REC cho cả năm 2026. Từ giữa năm ngoái, nhà máy thay toàn bộ xe nâng diesel bằng xe điện.
Cùng với giảm khí CO2, nhà máy đầu tư hệ thống xử lý và tái sử dụng nước, nâng tỷ lệ tái sử dụng lên hơn 60%. Lượng nước tiêu thụ trên mỗi đơn vị sản phẩm giảm gần một nửa so với 2023.
"Kết hợp chuyển đổi xanh với tối ưu quy trình quản lý sản xuất giúp nhà máy tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Đó là điều khác biệt so với nhà máy thông thường", Tổng giám đốc Nguyễn Trường Hải, nhận định.
Ông Hải không tiết lộ chi phí đầu tư cụ thể cho dự án xanh hóa nhà máy tại Quảng Trị, nhưng cho rằng đây là mức hợp lý, được doanh nghiệp hoạch định sẵn.
Theo ông, thách thức chính không ở vốn, mà là góc nhìn và cách tiếp cận vấn đề. Để nhà máy không còn sử dụng nhiên liệu hóa thạch trực tiếp, toàn bộ điện tiêu thụ đều phải đến từ nguồn tái tạo (loại bỏ được Phạm vi 1 & 2, theo Nghị định thư Khí nhà kính - GHG Protocol). Tại Quảng Trị, nguồn sinh khối rất sẵn sàng.
Theo ông, tùy mỗi nhà máy, doanh nghiệp cần đánh giá chính xác đâu là khu vực tiêu thụ nhiều năng lượng hóa thạch. Từ đó, doanh nghiệp bắt đầu đo lường, số hóa, chuẩn hóa và cải tiến.
"Việc đo lường giúp chúng ta thấy được đích đến. Cách tiếp cận của ban lãnh đạo không bắt đầu từ nhận diện, chuẩn hóa, đo lường thì sẽ rất khó", ông nêu kinh nghiệm.
Saint-Gobain thành lập tại Pháp cách đây 361 năm, có mặt tại 80 quốc gia và sở hữu nhà máy ở Việt Nam. Tập đoàn này sản xuất khung xương và tấm trần - tường thạch cao, tấm xi măng, sản phẩm chống thấm, keo dán gạch - chà ron...
Ngoài cơ sở ở Quảng Trị, ông Hải tiết lộ các nhà máy khác thuộc tập đoàn này đều đo lường lượng CO2 phát thải và có chỉ tiêu giảm. Từ chỉ tiêu giảm mỗi năm, công ty có những sáng kiến, dự án để thực hiện. Ông tự tin sớm có thêm nhà máy "NetZero" năm nay, tạo tiền đề sản xuất thêm nhiều sản phẩm carbon thấp.
Theo báo cáo "Vietnam Green Building Market Overview 2025", đến hết năm ngoái, Việt Nam có 780 dự án được chứng nhận công trình xanh, tổng diện tích sàn hơn 18,6 triệu m2, vượt các mục tiêu trước đó.
Xu hướng này xuất phát từ việc các chủ đầu tư ngày càng quan tâm tới các chứng chỉ xanh như LEED, EDGE đến LOTUS. Không dừng lại ở các tòa văn phòng, xu hướng này lan sang cả nhà máy, mở ra cơ hội lớn cho vật liệu xây dựng carbon thấp.
"Các diễn biến hiện rất tích cực khi nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn luật pháp, và vốn hỗ trợ chuyển đổi xanh ngày càng nhiều. Tất nhiên, doanh nghiệp phải có lộ trình rõ ràng", ông Hải nhận định.
Tại họp báo chiều 14/4, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, việc xét duyệt hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng được thực hiện chặt chẽ. Ngân hàng Nhà nước đang xem xét và sẽ công bố các đơn vị được đủ điều kiện được cấp phép sản xuất vàng miếng.
Theo ông Tuấn, việc bổ sung thêm các đơn vị được cấp phép sản xuất vàng miếng sẽ giúp tăng nguồn cung, góp phần bình ổn thị trường và thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới.
Theo Nghị định 232 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, cơ chế độc quyền vàng miếng được xóa bỏ. Ngân hàng Nhà nước sẽ giao quyền nhập khẩu và sản xuất vàng miếng cho một số ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện.
Doanh nghiệp muốn được cấp phép sản xuất vàng miếng phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, ngân hàng là 50.000 tỷ. Các đơn vị này phải trong danh sách đang được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép kinh doanh mua, bán kim loại quý, không bị xử phạt hoặc đã khắc phục xong nếu vi phạm.
Hiện có 38 doanh nghiệp, ngân hàng được cấp phép kinh doanh mua, bán vàng miếng. Tính theo quy mô vốn điều lệ hiện hành, một số doanh nghiệp "đầu ngành" có vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng trở lên như PNJ, DOJI, SJC.
Về phía ngân hàng, Vietcombank,VietinBank, Agribank, BIDV, VPBank, Techcombank, MB, ACB và HDBank trong nhóm có vốn điều lệ trên 50.000 tỷ đồng.
Cũng tại họp báo, Phó thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết đến hết tháng 3, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng hơn 3% so với cuối năm ngoái.
Năm nay, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%. Chỉ tiêu này có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế nhằm kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo an toàn hệ thống.
"Nhu cầu tín dụng cho sản xuất và tiêu dùng có xu hướng tăng, trong khi huy động vốn có thể chịu cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán, tạo thêm sức ép lên hệ thống ngân hàng", ông Phạm Thanh Hà nhận định.
Trong bối cảnh đó, Phó thống đốc cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa.
Cơ quan này theo dõi sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết. Chính sách tỷ giá cũng được điều hành linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần ổn định thị trường ngoại hối.
