Rạng sáng 24/6, tổ chức xếp hạng MSCI (Morgan Stanley Capital International) công bố báo cáo phân loại thị trường thường niên (annual market classification review). Trong báo cáo, Việt Nam không được nhắc đến. Đồng thời, trên chuyên trang thống kê phân loại thị trường, Việt Nam vẫn được liệt kê vào nhóm thị trường cận biên.
Như vậy, chứng khoán Việt Nam không nằm trong watch list (danh sách theo dõi) của MSCI trong kỳ đánh giá năm nay.
MSCI là tổ chức cung cấp chỉ số chứng khoán và xếp hạng thị trường có ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Hằng năm, họ phân loại các thị trường chứng khoán thành ba nhóm chính gồm thị trường phát triển (Developed Markets), thị trường mới nổi (Emerging Markets) và thị trường cận biên (Frontier Markets), dựa trên các tiêu chí về quy mô, thanh khoản và mức độ tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế.
Kết quả xếp hạng của MSCI được nhiều quỹ đầu tư toàn cầu sử dụng làm cơ sở xây dựng danh mục và phân bổ vốn, nên việc một quốc gia được nâng hạng thường có thể thu hút thêm dòng vốn ngoại thụ động lẫn chủ động.
Bên cạnh việc phân loại thị trường, tổ chức này còn công bố watch list dành cho các quốc gia có khả năng được xem xét nâng hạng hoặc hạ hạng. Việc được đưa vào danh sách theo dõi không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ được nâng hạng, nhưng cho thấy MSCI đánh giá thị trường đã có những cải thiện đáng kể và cần thêm thời gian theo dõi trước khi đưa ra quyết định.
Thông thường, một thị trường phải nằm trong watch list ít nhất một kỳ đánh giá thường niên trước khi được nâng hạng. Đây được xem là bước đệm quan trọng, bởi nhiều quỹ đầu tư quốc tế sẽ theo dõi sát tiến trình cải cách của các thị trường nằm trong danh sách này để chuẩn bị kế hoạch phân bổ vốn.
Trước đó, vào ngày 19/6, MSCI đã công bố báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026. Tổ chức xếp hạng này ghi nhận các điểm tích cực ở thị trường chứng khoán Việt Nam như mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu, thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP), lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh và các thay đổi liên quan đến “room” ngoại.
Song, các nút thắt trọng yếu vẫn còn ở nhiều nhóm tiêu chí như giới hạn sở hữu nước ngoài, “room” ngoại, quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài, ngoại hối, công bố thông tin, thanh toán – bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.
Theo đề án nâng hạng được Chính phủ phê duyệt năm ngoái, chứng khoán phấn đấu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI vào năm 2030.
Trong sự kiện hồi giữa tháng 6, theo ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) đã chuẩn bị cho kế hoạch này từ 3-5 năm trước. “Sau cột mốc được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi, Việt Nam có thể đạt thêm chuẩn các tiêu chí của MSCI vào năm 2028 hoặc 2029, sớm hơn kế hoạch ban đầu”, ông Sơn nói.
Ông Nguyễn Sơn cho biết chứng khoán Việt Nam có hai bài toán lớn cần giải để có thể nâng hạng theo chuẩn MSCI, gồm có pháp nhân độc lập để làm đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và mô hình tài khoản tổng (omnibus account). Hiện tại, VSDC đã hoàn tất việc thành lập đơn vị thành viên là Công ty TNHH MTV Bù trừ Đối tác Trung tâm (CCP), dự kiến đưa vào vận hành trong quý I/2027. Đối với mô hình tài khoản tổng, cơ quan quản lý đang phối hợp với các tổ chức quốc tế để nghiên cứu mô hình phù hợp.
Nhiều chuyên gia và đơn vị phân tích đều cho rằng các điều kiện để được nâng hạng theo tiêu chuẩn của MSCI khắt khe hơn nhiều so với FTSE Russell. Không chỉ xét quy mô và thanh khoản doanh nghiệp, MSCI còn đánh giá sâu khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài bao gồm cơ chế giao dịch, thanh toán, giới hạn sở hữu nước ngoài, mức độ minh bạch, khả năng chuyển tiền, mức độ ổn định pháp lý…
Ngày 22-4, tin từ UBND tỉnh Gia Lai cho hay ông Dương Mah Tiệp - Phó chủ tịch UBND tỉnh - đã có kết luận về việc xử lý đơn kiến nghị của các hộ dân nhận khoán chè tại Công ty cổ phần Chè Biển Hồ.
Được biết sau khi cổ phần hóa năm 2018, Công ty cổ phần Chè Biển Hồ được giao quản lý 607ha đất trồng chè và cà phê, đất bờ lô cùng đất trụ sở, nhà máy, hồ và công trình thủy lợi theo hình thức cho thuê đất.
Đến tháng 4-2025, công ty đề nghị chuyển đổi một phần diện tích trồng chè sang trồng cà phê vì lý do hoạt động sản xuất chè những năm gần đây kém hiệu quả, khó tiêu thụ dẫn tới thua lỗ. Do đó đề xuất chuyển đổi 236,9ha chè sang trồng cà phê, chỉ giữ lại 62,7ha chè phục vụ cảnh quan, du lịch.
Tháng 6-2025, UBND tỉnh Gia Lai thống nhất cho chuyển đổi phần diện tích trên sang trồng cà phê và giữ lại 62,7ha chè gắn với cảnh quan du lịch hàng thông trăm tuổi, chùa Bửu Minh, hồ Ya Lũ tại khu vực Biển Hồ.
Tuy nhiên tháng 9-2025, công ty đã nêu tiếp tục có văn bản đề nghị chuyển đổi bổ sung 40ha chè tại khu vực hồ Ya Lũ sang trồng cà phê.
UBND tỉnh Gia Lai không thống nhất đề nghị trên bởi khu vực này có giá trị đặc trưng về cảnh qua, văn hóa, du lịch. Nằm trong phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch chung khu du lịch Biển Hồ - Chư Đăng Ya. Đồng thời tỉnh yêu cầu Công ty cổ phần Chè Biển Hồ tiếp tục quản lý, sử dụng diện tích chè theo đúng cam kết.
Đối với việc công ty chuyển đổi nhiều diện tích chè sang trồng cà phê, nhiều người lao động nhận khoán chè của công ty đã có nhiều khiếu nại, kiến nghị.
Trước tình hình trên, UBND tỉnh Gia Lai quyết định thống nhất giữ nguyên hiện trạng diện tích 62,7ha chè gắn với cảnh quan du lịch theo chủ trương của UBND tỉnh trước lúc sáp nhập.
Ngoài ra yêu cầu việc quản lý, sử dụng diện tích trồng chè phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; gắn với yêu cầu bảo tồn cảnh quan, phát triển du lịch theo định hướng quy hoạch.
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 7/4, Bassem Abdul Karim - Tổng giám đốc Basra Oil Company Bassem Abdul Karim cho biết sản lượng từ các mỏ dầu ở phía bắc Iraq hiện chỉ quanh 900.000 thùng một ngày. Tuy nhiên, nếu chiến sự kết thúc và việc di chuyển qua eo biển Hormuz được bảo đảm, xuất khẩu của họ có thể quay về mức tiền xung đột là 3,4 triệu thùng chỉ trong một tuần.
Tuyên bố này được đưa ra một ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn.
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng, làm gián đoạn 20% dòng chảy dầu, khí LNG toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu vì thế tăng vọt. Dầu thô từng lên sát 120 USD một thùng đầu tháng trước. Tuy nhiên, thông báo của ông Trump sáng 8/4 khiến giá về dưới 100 USD.
Trong nhóm nước vùng Vịnh, Iraq ghi nhận doanh thu từ dầu giảm mạnh nhất khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, do không có các tuyến xuất khẩu thay thế. Họ hiện là nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Tháng trước, quan chức năng lượng nước này cho biết sản xuất dầu của Iraq giảm tới 80% về quanh 800.000 thùng một ngày. Chiến sự khiến họ không thể xuất khẩu và các kho chứa đã đầy.
Sản lượng tại các mỏ dầu lớn sụt giảm mạnh. Mỏ Rumaila giảm từ 1,35 triệu thùng một ngày về 400.000 thùng. Zubair sụt từ 640.000 thùng một ngày xuống 300.000 thùng, ông Abdul Karim nói.
Một số mỏ dầu nhỏ hơn cũng hoạt động ở mức hạn chế, để duy trì sản lượng khí dùng cho phát điện trong nước. Trong khi đó, số khác tận dụng cơ hội dừng hoạt động để bảo trì.
Trước chiến sự, sản lượng dầu của Iraq vào khoảng 4,3 triệu thùng một ngày. Mức này đủ dư địa giúp họ xuất khẩu 3,4 triệu thùng nếu xung đột chấm dứt.
Iraq hiện sản xuất lượng dầu thô nhiều hơn mức tiêu thụ trong nước. Việc này cho phép họ tăng xuất khẩu nhanh chóng bằng cách dùng lượng hàng tồn kho để không ảnh hưởng nguồn cung nội địa. Các nhà máy lọc dầu nước này chủ yếu sử dụng dầu từ sản lượng đang khai thác, thay vì từ các kho dành cho xuất khẩu.
Chốt phiên giao dịch 10/4, giá dầu Brent giảm 0,8% về 95,2 USD một thùng. Dầu WTI hạ 1,3% còn 96,5 USD.
Tính chung cả tuần, dầu Brent sụt 12,7% - mạnh nhất kể từ tháng 8/2022. Mức giảm của WTI là 13,4% - lớn nhất kể từ thời điểm thế giới phong tỏa chống dịch Covid-19 tháng 4/2020.
Giá cả hai loại dầu chủ chốt của thế giới hiện vẫn quanh 100 USD một thùng, do các cuộc tấn công chưa dừng lại và dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế. "Vấn đề chính trên thị trường dầu bây giờ là giao thông qua Hormuz có được khôi phục hay không. Đến nay, chưa có tín hiệu cho thấy việc này diễn ra. Nếu nguồn cung dầu từ vịnh Ba Tư vẫn bị chặn, giá sẽ tiếp tục tăng", các nhà phân tích tại ngân hàng Commerzbank nhận định.
Lưu lượng tàu đi qua eo Hormuz hiện vẫn chưa bằng 10% trước chiến sự. Reuters trích số liệu của các hãng theo dõi tàu biển cho biết phần lớn tàu qua đây vài ngày qua là liên quan đến IỈan.
Hôm 7/4, một quan chức Iran nói nước này muốn thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz theo một thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, các lãnh đạo phương Tây và cơ quan giám sát vận tải biển của Liên Hợp Quốc phản đối đề xuất này.
Hormuz là tuyến vận tải chịu trách nhiệm 20% dòng chảy dầu, khí hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự. Eo biển này gần như bị phong tỏa kể từ cuối tháng 2.
Chiến sự cũng khiến hơn 60 cơ sở hạ tầng năng lượng tại vùng Vịnh bị tấn công. Dù phần lớn cuộc tấn công không gây ra gián đoạn lâu dài, ít nhất 8 cơ sở có thể phải mất thời gian sửa chữa, các nhà phân tích tại JPMorgan cho biết.
Trong tháng 3, các nước Trung Đông đã giảm sản xuất khoảng 7,5 triệu thùng một ngày, do công suất lưu trữ bị siết chặt. Mức giảm có thể lên 9,1 triệu thùng một ngày trong tháng 4, theo báo cáo công bố đầu tuần này của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA).
Việc sản lượng dầu toàn cầu sụt giảm mạnh do xung đột Iran dự kiến đẩy thị trường vào trạng thái thiếu hụt cung năm nay, đảo ngược hoàn toàn các dự báo trước đó về dư cung.
