Khi làn sóng AI đang tạo ra những doanh nghiệp có giá trị hàng chục tỷ USD chỉ trong vài năm, câu hỏi được nhiều người quan tâm không còn là làm thế nào để kiếm thật nhiều tiền, mà là điều gì giúp những nhà sáng lập duy trì động lực trong thời gian dài.
Trong một tập podcast “20VC” mới đây, Aravind Srinivas – đồng sáng lập kiêm CEO Perplexity – đã chia sẻ 2 bài học có ảnh hưởng lớn nhất đến tư duy kinh doanh của ông. Điều đáng chú ý là cả hai đều không liên quan trực tiếp đến doanh thu, định giá hay tài sản cá nhân.
Business Insider dẫn lời Srinivas cho biết những bài học này đến từ 2 trong số các lãnh đạo công nghệ nổi bật nhất hiện nay là Jensen Huang của Nvidia và Elon Musk của Tesla, SpaceX.
Perplexity được thành lập năm 2022 sau khi Srinivas rời công việc nghiên cứu tại Google DeepMind và OpenAI. Startup AI này từng được Business Insider đưa tin đang tìm kiếm vòng gọi vốn mới với mức định giá sau đầu tư lên tới 20 tỷ USD. Trong số các nhà đầu tư có SoftBank, Nvidia và tỷ phú Jeff Bezos.
Dù đang điều hành một trong những startup AI tăng trưởng nhanh nhất thế giới, Srinivas cho biết ông vẫn thường xuyên suy ngẫm về những bài học từ hai doanh nhân mà ông ngưỡng mộ.
Bài học từ Jensen Huang: Thành công không đồng nghĩa với được phép tự mãn
Theo Srinivas, điều khiến ông ấn tượng nhất ở CEO Nvidia không phải quy mô doanh nghiệp hay giá trị vốn hóa mà là cách Jensen Huang nhìn nhận rủi ro.
Ông cho biết Nvidia đang sở hữu nhiều lợi thế mà bất kỳ công ty công nghệ nào cũng mong muốn. Doanh nghiệp này có những dòng chip AI hàng đầu thế giới, được hưởng lợi từ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo toàn cầu và đang tạo ra doanh thu khổng lồ.
Tuy nhiên, theo lời Srinivas, Jensen Huang vẫn điều hành Nvidia với tâm thế như thể công ty chỉ còn cách nguy cơ phá sản khoảng 30 ngày.
“Hãy nghĩ mà xem. Một công ty trị giá 5.000 tỷ USD, gần như chắc chắn sẽ tạo ra 500 tỷ USD doanh thu trong hai năm tới. Họ sở hữu những con chip tiên tiến nhất thế giới. Thế nhưng ông ấy vẫn vận hành công ty với tâm thế rằng chỉ còn cách phá sản 30 ngày nữa”, Srinivas chia sẻ.
CEO Perplexity cho biết Huang thường xuyên nhắc nhở đội ngũ của mình về trạng thái cảnh giác đó. Trong góc nhìn của Srinivas, đây là một trong những phẩm chất quan trọng nhất của người làm kinh doanh. Khi mọi thứ diễn ra thuận lợi, nguy cơ lớn nhất đôi khi không đến từ đối thủ cạnh tranh mà đến từ sự tự tin quá mức của chính doanh nghiệp.
Bài học này đặc biệt đáng chú ý trong lĩnh vực AI, nơi công nghệ thay đổi rất nhanh và vị thế dẫn đầu có thể bị thách thức chỉ trong thời gian ngắn.
Bài học từ Elon Musk: Làm việc vì một mục tiêu lớn hơn tiền bạc
Nếu Jensen Huang truyền cảm hứng về tinh thần cảnh giác, Elon Musk lại mang đến cho Srinivas một góc nhìn khác về động lực làm việc. Theo CEO Perplexity, điều khiến ông chú ý không phải khối tài sản của Musk mà là cách tỷ phú này xây dựng các mục tiêu dài hạn.
Srinivas cho biết khi nhìn vào cơ chế đãi ngộ của Musk tại SpaceX, ông nhận thấy mọi thứ đều xoay quanh một tham vọng lớn hơn nhiều so với chuyện làm giàu.
“Nếu nhìn vào gói đãi ngộ của ông ấy tại SpaceX, bạn sẽ thấy nó được thiết kế xoay quanh mục tiêu xây dựng một thuộc địa trên sao Hỏa với một triệu cư dân”, Srinivas nói.
Theo ông, động lực thực sự của con người không nằm ở việc liên tục gia tăng quy mô tài sản cá nhân. “Điều thúc đẩy con người không phải là việc sở hữu khối tài sản ròng 10.000 tỷ USD hay đại loại như vậy”, CEO Perplexity nhận định.
Quan điểm này cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cách Srinivas nhìn nhận về sự nghiệp và công việc. Ông cho rằng nhiều người đang xem việc xây dựng công ty, bán lại doanh nghiệp rồi nghỉ ngơi hoàn toàn là đích đến cuối cùng. Tuy nhiên, bản thân ông không đồng tình với cách tiếp cận đó.
“Bạn cần làm việc cả đời”
Trong cuộc trò chuyện, Srinivas thẳng thắn cho biết ông không ủng hộ tư duy tạo dựng tài sản rồi rời bỏ công việc khi đã đủ giàu. Theo ông, con người luôn cần một mục tiêu để theo đuổi và một công việc để cống hiến. “Bạn luôn phải làm một điều gì đó. Bạn cần làm việc cả đời”, Srinivas nói.
Quan điểm này đi ngược với phong trào FIRE (Financial Independence, Retire Early), tức theo đuổi mục tiêu độc lập tài chính và nghỉ hưu sớm, vốn được nhiều người trong giới công nghệ yêu thích. Triết lý FIRE khuyến khích tích lũy tài sản đủ lớn để có thể nghỉ hưu từ độ tuổi 30 hoặc 40 và sống bằng nguồn tài sản đã tích lũy.
Không chỉ Srinivas, nhà đầu tư Kevin O’Leary – gương mặt quen thuộc của chương trình Shark Tank – cũng từng bày tỏ quan điểm tương tự. Sau khi bán công ty đầu tiên, O’Leary đã nghỉ hưu trong vài năm nhưng sau đó mô tả quãng thời gian này là giai đoạn ông cảm thấy “chán đến phát điên”.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC năm 2019, O’Leary cho rằng nhiều người chỉ nhận ra giá trị thực sự của công việc sau khi họ ngừng làm việc. Theo ông, công việc không chỉ tạo ra thu nhập mà còn góp phần định hình bản sắc và mục tiêu của mỗi người.
Những chia sẻ của Srinivas xuất hiện trong bối cảnh thị trường lao động công nghệ đang trải qua nhiều biến động vì AI. Thay vì nói về cách kiếm tiền nhanh hay làm giàu sớm, CEO Perplexity lại nhấn mạnh hai yếu tố mang tính nền tảng hơn là luôn giữ tinh thần cảnh giác trước thành công và theo đuổi một mục tiêu đủ lớn để duy trì động lực trong thời gian dài.
Với vị thế là một trong những nhà vận hành phát điện lớn tại khu vực ASEAN, Tập đoàn Hoa Điện Trung Quốc (China Huadian) hiện đang quản lý danh mục đầu tư đa dạng tại Việt Nam, từ nhiệt điện truyền thống đến điện gió và điện mặt trời. Sự hiện diện này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ an ninh năng lượng và thúc đẩy lộ trình chuyển đổi xanh của kinh tế - xã hội Việt Nam.
Dấu ấn rõ nét nhất của tập đoàn này tại khu vực phía Nam là Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải II (Trà Vinh). Với công suất 2x660MW, đây hiện là nhà máy nhiệt điện có công suất tổ máy đơn lớn nhất đang vận hành tại Việt Nam.
Kể từ khi đi vào hoạt động toàn diện năm 2021, nhà máy đã đạt sản lượng phát điện lũy kế 25,4 tỉ kWh, đóng góp khoảng 33% tổng sản lượng điện của tỉnh Trà Vinh.
Nguồn điện từ dự án này không chỉ giúp giảm áp lực thiếu hụt điện năng cục bộ mà còn hỗ trợ phát triển sản xuất công nghiệp, thương mại và ổn định sinh hoạt cho hàng triệu hộ gia đình.
Ông Vũ Trí Duy, đại diện Phòng Vận hành Phát điện của Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải II, ví nhà máy như một "trụ cột vững chức" giúp các dây chuyền sản xuất của nhiều doanh nghiệp vận hành liên tục, đảm bảo người dân yên tâm sử dụng các thiết bị thiết yếu trong mùa nắng nóng.
Bên cạnh nhiệt điện, Tập đoàn Hoa Điện Trung Quốc tại Việt Nam đã nhanh chóng chuyển dịch sang mảng năng lượng sạch để phù hợp với định hướng phát thải thấp của Việt Nam. Các dự án nổi bật bao gồm điện mặt trời Hàm Kiệm (49MW) và cụm dự án điện gió Đắk Lắk (4x50MW).
Trong bối cảnh thị trường nhiên liệu và an ninh năng lượng toàn cầu có nhiều biến động, các cơ sở này vẫn duy trì vận hành an toàn và ổn định, khẳng định vai trò cung ứng điện năng thực chất cho lưới điện quốc gia.
Theo các cuộc làm việc giữa Chủ tịch Tập đoàn Hoa Điện Giang Nghị và lãnh đạo Chính phủ Việt Nam cũng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), doanh nghiệp này bày tỏ thiện chí tiếp tục gia tăng đầu tư vào các dự án năng lượng sạch để nâng cao mức độ an toàn cốt lõi cho ngành điện lực Việt Nam.
Một điểm đáng chú ý trong mô hình phát triển của Tập đoàn Hoa Điện là chiến lược, hành động tập trung mạnh mẽ vào việc xây dựng đội ngũ kỹ thuật viên người Việt có trình độ thực tiễn. Thay vì chỉ đưa hạ tầng vào vận hành, tập đoàn chủ động xây dựng cầu nối với các cơ sở đào tạo trong nước.
Cụ thể, tập đoàn đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Trường Đại học Điện lực và phối hợp cùng Trường Cao đẳng Công nghệ Quốc tế LILAMA-2 để tổ chức các khóa thực tập nghề và đào tạo kỹ năng chuyên sâu cho sinh viên.
Tại Đắk Lắk, dự án điện gió của tập đoàn cũng triển khai mô hình hợp tác "nhà trường - doanh nghiệp" và "cộng đồng cùng phát triển", tạo nền tảng thực hành kỹ thuật ngành điện ngay tại địa phương.
Ông Phạm Xuân Minh, Bí thư Đoàn Thanh niên Tập đoàn Điện lực Việt Nam, chia sẻ rằng việc học hỏi kinh nghiệm vận hành và đào tạo nguồn nhân lực năng lượng chất lượng cao từ các tập đoàn lớn là nhu cầu cấp thiết để Việt Nam thúc đẩy phát triển năng lượng xanh.
Hoạt động giao lưu nhân lực còn được mở rộng ra quy mô quốc tế. Cụ thể, tháng 6-2025, tập đoàn đã tổ chức chương trình nghiên cứu thực tế tại các thành phố lớn ở Trung Quốc cho 25 đại diện thanh niên ngành năng lượng và phóng viên Việt Nam để trao đổi kinh nghiệm vận hành. Chị Giáp Thị Minh Nguyệt, trợ lý tại dự án điện gió Đắk Lắk, cho biết những chuyến đi này giúp nhân viên bản địa hiểu sâu hơn về công nghệ và quy trình quản trị năng lượng hiện đại.
Bên cạnh chuyên môn, các dự án còn triển khai các hoạt động an sinh xã hội như chương trình phổ cập kiến thức điện lực "Thắp sáng tương lai" tại các trường tiểu học gần khu vực nhà máy Duyên Hải II. Việc Công ty Khoa học Công nghệ Hoa Điện được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam vào đầu năm 2025 cũng cho thấy nỗ lực kết nối kỹ thuật và vận hành chặt chẽ hơn với cộng đồng doanh nghiệp năng lượng trong nước.
Dù thị trường năng lượng có nhiều thách thức, đơn vị này khẳng định sẽ tiếp tục kiên định với sứ mệnh cung cấp năng lượng sạch và giữ vững cam kết ổn định nguồn cung. Những đóng góp thực tế về sản lượng điện và nỗ lực chuyên nghiệp hóa đội ngũ lao động bản địa kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực cho sự phát triển kinh tế bền vững tại những địa bàn mà tập đoàn này hiện diện.
Chiều 23-6, Báo Lao Động tổ chức hội thảo "Nâng cao hiệu quả dòng vốn tín dụng xanh - động lực cho tăng trưởng kinh tế".
Phát biểu tại sự kiện, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước - cho biết hiện có 82 tổ chức tín dụng triển khai cho vay tín dụng xanh, với dư nợ đạt hơn 828.000 tỉ đồng, tăng 4,6 lần so với năm 2017 - thời điểm bắt đầu triển khai.
Tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh bình quân đạt trên 20% mỗi năm.
Nguồn vốn tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, chiếm khoảng 32% tổng dư nợ tín dụng xanh. Lĩnh vực năng lượng xanh chiếm trên 30%.
Tuy nhiên, theo bà Giang, việc triển khai tín dụng xanh còn gặp nhiều khó khăn. Nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi xanh là rất lớn, trong khi khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng còn hạn chế do chênh lệch giữa tín dụng và huy động vốn.
Để thúc đẩy dòng vốn này trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, Ngân hàng Nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ ban hành nghị định quy định chính sách hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước.
Chính sách dự kiến áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện các dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn.
Việc triển khai sẽ được thực hiện sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hướng dẫn về tiêu chí xác định dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn.
Theo ông Bùi Thanh Minh - Phó giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, dù tín dụng xanh tăng trưởng nhanh, bình quân trên 20% mỗi năm, nhưng tỉ trọng của dòng vốn này trong tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế mới đạt khoảng 4,2 - 4,5%.
Ông Minh cho rằng doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều rào cản khi tiếp cận tín dụng xanh. Để đủ điều kiện vay, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình, xây dựng dữ liệu và thay đổi mô hình kinh doanh theo hướng đáp ứng các tiêu chí xanh.
"Phần lớn các khoản tín dụng xanh hiện vẫn tập trung vào các dự án quy mô lớn và các tập đoàn", ông Minh nói.
Cùng quan điểm, ông Bùi Khánh Dũng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Musa Pacta - cho rằng dòng tín dụng xanh còn khá xa vời với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Để tiếp cận tín dụng xanh, theo ông Dũng, doanh nghiệp nhỏ thuộc khu vực tư nhân cần có bộ tiêu chí xanh rõ ràng. Qua đó, doanh nghiệp có thể tự xác định đang ở đâu và cần đáp ứng những điều kiện gì.
Ông Minh đề xuất cần có cơ chế hỗ trợ thực chất để doanh nghiệp nhỏ tham gia chuyển đổi xanh. Trong đó, chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cần sớm được ban hành và triển khai, giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn trong quá trình đầu tư, chuyển đổi mô hình sản xuất - kinh doanh theo hướng xanh, bền vững.
Thông tin trên được nêu tại Tọa đàm phòng chống thuốc lá lậu - thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới, do báo Công an nhân dân tổ chức sáng 22-4.
Trên khía cạnh điều tra, trung tá Phạm Văn Ngọc - cán bộ Phòng Chống buôn lậu, hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an - chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý hành vi buôn lậu thuốc lá.
Theo ông Ngọc, sau khi nghị quyết 173 được thực hiện, thì đến nay vẫn còn một số khó khăn như chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…Điều này gây khó khăn trong việc xác định hành vi vi phạm trong quá trình xử lý.
Bên cạnh đó, nghị định 173 có quy định cho phép nhập khẩu, kinh doanh thuốc lá, dẫn đến những ảnh hưởng đến việc thanh tra, xử lý hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, theo quy định về định lượng đủ để cấu thành hành vi bị xử lý là từ 1.500 bao thuốc lá trở lên. Lợi dụng điều này, các đối tượng thường xé lẻ, chia nhỏ số lượng thuốc lá khi vận chuyển để không đủ mức độ xử lý gây khó khăn cho công tác điều tra.
Vì vậy, trung tá Ngọc đề xuất cần xem xét sửa đổi, giảm định lượng 1.500 bao xuống mức thấp hơn. Bên cạnh đó cần bổ sung quy định dựa trên giá trị hàng hóa vi phạm. Nếu số lượng chưa đủ nhưng giá trị hàng hóa lớn thì vẫn có thể xem xét xử lý.
Ngoài ra các cơ quan chức năng cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để có hành lang pháp lý trong việc xem xét xử lý hình sự hành vi này. Đồng thời cần tăng mức xử phạt vi phạm hành chính với hành vi buôn lậu thuốc lá.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, cho hay trong quá trình kiểm tra, xử lý cho thấy những người buôn lậu thuốc lá thường sử dụng phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Trong khi đó, kinh phí, phương tiện, thiết vị phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm mặc dù đã được quan tâm bổ sung, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Do mô hình tổ chức của lực lượng quản lý thị trường thay đổi nên công tác chỉ đạo về phòng chống thuốc lá giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc không đảm bảo tính kịp thời, có độ trễ cao.
Trước thực tế đó, ông Lê kiến nghị, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo đồng bộ giữa Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá với các luật, pháp lệnh liên quan đến thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật để xử lý hình sự với khối lượng, giá trị hoặc số thu lợi bất chính thấp hơn mức hiện nay. Đồng thời cần nâng mức xử phạt vi phạm hành chính nhằm tăng tính răn đe...
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, chia sẻ ngoài buôn lậu thuốc lá điếu, điều đáng lo ngại hiện nay là sự len lỏi của thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Dù đã được đưa vào danh mục hàng cấm và chính thức bị cấm từ ngày 1-1-2025, thế nhưng đến nay thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vẫn đang âm thầm len lỏi trong đời sống.
Ông Nhân cho rằng các sản phẩm này vẫn được buôn lậu và bán tràn lan, nhắm trực tiếp vào giới trẻ, học sinh, sinh viên thông qua các nền tảng mạng xã hội. Người mua chỉ cần nhắn tin qua Zalo hoặc messenger, hàng sẽ được giao tận tay với giá rẻ.
"Thuốc lá lậu có lợi thế bất hợp pháp về giá do trốn thuế, không chịu các chi phí tuân thủ pháp luật, không kiểm soát chất lượng và không in cảnh báo sức khỏe theo quy định.
Đây là hình thức cạnh tranh không lành mạnh, tạo sức ép rất lớn lên các doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng", ông Nhân nói.
Ông Nhân kiến nghị tiếp tục mở các chuyên án tại các tuyến, địa bàn trọng điểm. Từ đó triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia từ khu vực biên giới, không để hàng lậu tập kết, phân tán vào nội địa.
Xử lý hình sự thật nghiêm minh các nghi phạm cầm đầu để răn đe, đặc biệt với hành vi tái phạm cần xem xét xử lý hình sự.
Đẩy mạnh đấu tranh hoạt động mua bán thuốc lá trái phép trên không gian mạng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để rà soát, xử lý tận gốc các tài khoản, hội nhóm và gỡ bỏ các tài khoản vi phạm.
Ông Nhân khẳng định muốn chống buôn lậu hiệu quả, "hành lang pháp lý phải đủ chặt để quản lý, đủ mạnh để răn đe, đủ rõ để thực thi và đủ đồng bộ để phối hợp hành động".
