Cá ké, hay còn được biết đến với tên gọi cá chiên, từ lâu đã được coi là một trong những đặc sản quý hiếm của vùng sông suối miền Bắc. Loài cá này từng được lựa chọn để tiến vua nhờ chất lượng thịt ngon ngọt, chắc giòn và có màu vàng óng bắt mắt. Dù bề ngoài có phần xù xì, thô ráp và không tạo nhiều thiện cảm, cá ké vẫn luôn được đánh giá là loại cá nước ngọt hàng đầu.
Là loài cá thuộc nhóm cá da trơn, với hình dáng khá đặc biệt với phần đầu bè, da loang lổ các mảng vàng xen đen, râu dài như cá trê và hàm răng sắc nhọn. Đặc điểm sinh học của loài cá này cũng góp phần tạo nên giá trị cao.
Chúng sinh sống chủ yếu ở các vùng nước sâu, nơi có nhiều ghềnh thác và dòng chảy xiết như sông Đà, sông Mã, sông Lô. Cá ké có tập tính trú ẩn trong hang vào ban ngày, chỉ ra ngoài kiếm ăn vào ban đêm. Thức ăn chủ yếu là các loại động vật thủy sinh nhỏ hơn, phản ánh đặc tính ăn tạp và dễ thích nghi.
Điểm đặc biệt khiến cá ké được ưa chuộng không chỉ đến từ giá trị lịch sử gắn với truyền thống tiến vua, mà còn bởi chất lượng thịt. Người tiêu dùng đánh giá thịt cá có màu vàng như được ướp nghệ, chắc, ngọt và không có xương dăm. Chỉ có duy nhất phần xương sống chạy dọc lưng, vì vậy cá ké vừa dễ chế biến vừa dễ thưởng thức. Thịt cá chiên giòn hoặc nướng đều giữ được hương vị béo ngậy. Con càng to thì thịt càng chắc, ăn giòn rất ngon.
Khoảng hơn chục năm trở lại đây, loại cá này trở nên rất khan hiếm trong môi trường tự nhiên nên giá thành tăng lên rất nhiều. Một con cá ké bán lấy thịt có giá dao động từ 500.000 đồng đến 650.000 đồng/kg.
Thông thường mỗi con cá ké trưởng thành có trọng lượng từ 3kg đến 5kg, con lớn có thể tới cả vài chục cân. Còn những con cá ké có trọng lượng dưới 5 lạng thì được bán làm giống, giá 300.000 đồng/kg.
Một con cá ké bán lấy thịt có giá dao động từ 500.000 đồng đến 650.000 đồng/kg. Ảnh minh họa.
Hiện tại, nhiều vùng như Hà Giang, Tuyên Quang, Hòa Bình,… cũng có nhiều trang trại nuôi cá ké. Tuy nhiên, mới chỉ dừng lại ở việc đánh bắt và thả nuôi chứ không sản xuất được cá giống nên loại cá này vẫn trong tình trạng ngày càng khan hiếm. Chính vì thế, khi có nguồn hàng chỉ vài con, giá thành cao thì cũng được các tiểu thương săn đón để cung cấp cho thị trường.
Cá ké không chỉ là thực phẩm đặc sản có giá trị kinh tế cao mà còn là một phần trong văn hóa ẩm thực gắn với lịch sử tiến vua của dân tộc. Dù trải qua nhiều biến động của thời gian, cá ké vẫn giữ vị trí đặc biệt trên bàn tiệc của những người sành ăn và tiếp tục được nhắc đến như một “báu vật” của sông suối miền Bắc.
Với giá trị dinh dưỡng và hương vị đặc trưng, cá ké xứng đáng được gọi là một trong những loại cá nước ngọt quý hiếm nhất hiện nay tại Việt Nam.
Tối 6-7 (giờ Việt Nam), tin từ Đoàn cứu nạn cứu hộ Việt Nam tại Venezuela cho biết vào sáng cùng ngày (giờ địa phương), Trung tá Raúl Serrano Chacón (Bộ Tư lệnh Vệ binh Tổng thống, Điều phối viên) thừa ủy quyền của Chính phủ Venezuela trao Huy chương "Anh hùng Venezuela" hạng nhất tặng Đoàn cứu nạn, cứu hộ Việt Nam và hạng nhì tặng các thành viên trong đoàn.
Đây là phần thưởng cao quý của Chính phủ Venezuela nhằm ghi nhận sự cống hiến, lòng cao thượng và chủ nghĩa anh hùng của những con người bất chấp mọi khó khăn, đã cống hiến sức lực của mình cho công tác hỗ trợ và viện trợ nhân đạo trên lãnh thổ Venezuela.
Bước sang ngày thứ 6 làm việc tại thực địa của đoàn - tức hơn 10 ngày sau thảm họa động đất xảy ra, môi trường ô nhiễm nghiêm trọng khiến áp lực đè nặng lên vai các thành viên đoàn công tác. Tuy vậy, đoàn vẫn chia nhiều mũi, chạy đua với thời gian để đưa thêm nhiều thi thể nạn nhân ra ngoài.
Tính tới thời điểm này, Đoàn cứu nạn, cứu hộ Việt Nam đã đưa thi thể của 57 nạn nhân ra ngoài; trao trả và giúp di dời nhiều tài sản cho người dân địa phương.
Song song với công tác tìm kiếm nạn nhân, đoàn đã tổ chức thăm hỏi, chia sẻ với khoảng 500 hộ dân bị mất nhà cửa, đang đối mặt với hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Hơn 360kg thịt hộp, 100 thùng sữa, gần 50 thùng mì tôm cùng lượng lớn chăn màn, quần áo phòng dịch... đã được chuyển đến người dân địa phương.
Giá trị vật chất tuy không lớn nhưng sự xuất hiện và hỗ trợ đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho người dân nước bạn vào thời điểm ngặt nghèo nhất.
Nem tai Hà Nội cuốn vị và ấn tượng bởi tai giòn sần sật, dậy mùi thơm của thính gạo, chút the cay từ ớt. Khi ăn, lấy vỏ bánh đa nem, thêm rau sống, chút bún, vài ba miếng tai cuộn tròn lại chấm nước mắm chua ngọt. Nem tai cuốn vị ở sự cân bằng: béo nhưng không ngấy, thơm mà vẫn thanh vị.
Nem chạo chân giò
Thịt chân giò băm hoặc giã nhuyễn trộn cùng bì thái sợi, riềng, sả rồi hấp hoặc rang khô nhẹ. Khi ăn cảm nhận rõ độ dẻo mềm của thịt quyện với mùi thơm cay ấm của riềng và cái dai sật của bì lợn. Đây là món thường xuất hiện trong các dịp sum vầy vùng Hà Nam Ninh cũ. Món này ăn kèm rau sống, sung muối và chén nước mắm tỏi ớt khá bắt vị.
Nem nắm Giao Thủy
Món ăn mang vẻ mộc mạc đặc trưng của Nam Định. Thịt nạc luộc chín thái nhỏ trộn với bì lợn và thính gạo rang vàng thơm, nắm thành từng nắm vừa tay. Món này không cầu kỳ gia vị nhưng đòi hỏi thính phải thơm và khô ráo để tạo vị bùi ngậy đặc trưng. Khi ăn cuốn lá sung, đinh lăng, chấm nước mắm truyền thống mới đúng điệu. Cảm giác đầu tiên là vị bùi của thính, sau đó là độ dai giòn của bì và hậu thơm rất lâu nơi đầu lưỡi.
Nem Phùng
Sở dĩ có tên gọi Nem Phùng vì có xuất xứ từ thị trấn Phùng, nay thuộc huyện Đan Phượng, Hà Nội. Món ăn dân dã này len lỏi và dần phổ biến, được nhiều người Hà thành yêu thích mỗi khi tề tựu bạn bè, hay trong các cỗ chạp hiếu hỉ.
Thịt lợn và bì thái sợi được trộn cùng thính rồi gói trong lá sung hoặc lá chuối nhỏ. Nem Phùng vị đậm và bùi hơn nem tai, càng nhai càng hấp dẫn. Người Hà Nội thường ăn nem Phùng như món quà chiều, nhẩn nha cùng chén trà hoặc chút rượu nhạt. Cái thú của món ăn này nằm ở cảm giác "ăn chơi" nhưng nhẹ bụng mà vẫn đầy hương vị.
Tré Huế
Nếu các món nem thính miền Bắc thiên về vị bùi thơm của thính thì tré nổi bật bởi vị chua nhẹ lên men tự nhiên, thơm mùi riềng, tỏi và mè rang. Tai heo, thịt đầu, bì lợn được thái nhỏ, trộn gia vị rồi gói trong lá chuối, bên ngoài bọc rơm như một "cây chổi nhỏ". Khi mở tré, mùi thơm lên men đặc trưng bung ra rất kích thích vị giác. Ăn tré cảm nhận rõ sự hòa quyện giữa chua, cay, mặn, ngọt như đúng tinh thần ẩm thực Huế cầu kỳ nhưng sâu vị.
Nem chạo
Món ăn này gợi nhớ những bữa nhậu bình dân mà tinh tế của người Bắc. Khác với nem tai dùng tai luộc thái mỏng, nem chạo thường sử dụng thịt nạc vai hoặc chân giò rang săn rồi trộn cùng bì, riềng, sả và thính. Mùi thơm của gạo rang hòa với vị cay nhẹ của riềng khiến món ăn vừa gần gũi vừa rất bắt vị. Nem chạo ngon khi ăn cùng lá sung non, rau thơm và chén tương ớt hoặc nước mắm pha chua cay.
Dù mang nhiều tên gọi và cách chế biến khác nhau, các món nem, tré hay chạo đều có điểm chung là tận dụng kỹ thuật lên men, rang thính và phối hợp rau thơm để tạo chiều sâu hương vị. Đó không chỉ là món ăn mà còn phản ánh cách người Việt xưa bảo quản thực phẩm, cân bằng vị giác và biến những nguyên liệu quen thuộc thành nét riêng của từng vùng miền.
Nhờ được phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng kết hợp cùng chương trình phục hồi chức năng tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hải Phòng, chị đã có thể tự tin tìm lại bước đi vững vàng như trước đây.
Tìm lại bước đi sau 1 năm sống chung với đứt dây chằng
Vụ tai nạn xảy ra từ năm 2025 khiến chị Đ.T.M.L. bắt đầu xuất hiện những cơn đau ở khớp gối trái. Ban đầu, cơn đau chỉ âm ỉ khi vận động mạnh, chị nghĩ tự nghỉ ngơi sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, tình trạng đau nhức ngày càng tăng, khớp gối thường xuyên lỏng lẻo khiến các sinh hoạt cơ bản như đi lại, lên xuống cầu thang hay đứng lâu trở nên khó khăn.
Nỗi lo lắng càng lớn hơn khi trước đó, chị từng phải phẫu thuật dây chằng và sụn chêm ở chân phải tại một cơ sở y tế khác. Vì vậy, khi khớp gối trái tiếp tục gặp sự cố, chị dành nhiều thời gian tìm hiểu, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định lựa chọn nơi điều trị.
Tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hải Phòng, qua thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước khớp gối trái. Tình trạng này làm mất đi độ vững của khớp, suy giảm nghiêm trọng chức năng vận động. Nếu kéo dài, khớp gối lỏng lẻo sẽ cọ xát liên tục, làm tăng nguy cơ rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp và đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp sớm.
TS.BS Nguyễn Hữu Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Vinmec Hải Phòng phân tích: "Dây chằng chéo trước đóng vai trò là "bộ phanh" giữ vững khớp gối khi đi lại, đổi hướng hay vận động. Khi bộ phận này bị đứt hoàn toàn, điều trị bảo tồn rất khó giúp khớp phục hồi độ vững ban đầu, đặc biệt ở người trẻ tuổi còn nhu cầu đi lại cao. Việc trì hoãn phẫu thuật quá lâu sẽ dẫn đến các tổn thương thứ phát nghiêm trọng cho sụn khớp, ảnh hưởng đến khả năng vận động lâu dài của người bệnh".
Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, các chuyên gia thống nhất chỉ định phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước nhằm phục hồi chức năng khớp gối cho người bệnh.
Tái tạo dây chằng từ gân tự thân, trả lại tự do vận động cho người bệnh
Ca phẫu thuật được trực tiếp thực hiện bởi GS.TS.BS Trần Trung Dũng - Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec cùng ê-kíp gồm: TS.BS Nguyễn Hữu Mạnh - Giám đốc Bệnh viện Vinmec Hải Phòng và ThS.BSNT Vũ Đức Việt - Bác sĩ Ngoại Chấn thương chỉnh hình.
Nhằm tối ưu hiệu quả và độ bền cho khớp gối của bệnh nhân, ê-kíp đã lựa chọn kỹ thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước bằng gân tự thân (gân Hamstring). Đây là tiêu chuẩn vàng đang được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm chấn thương chỉnh hình hiện đại trên thế giới. Việc sử dụng chính gân tự thân giúp tăng khả năng tương thích sinh học, tối ưu hóa quá trình liền gân, phục hồi độ vững chắc tự nhiên cho khớp gối và giảm thiểu tối đa nguy cơ đào thải so với dây chằng nhân tạo.
Dưới sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị nội soi độ phân giải cao, toàn bộ không gian trong khớp được hiển thị rõ ràng. Nhờ đó, các phẫu thuật viên có thể xử lý chính xác vị trí tổn thương qua các đường mổ siêu nhỏ. Phương pháp ít xâm lấn này giúp hạn chế tối đa tổn thương mô lành, giảm đau sau mổ và tạo điều kiện thuận lợi để người bệnh sớm bước vào giai đoạn tập phục hồi chức năng.
Ca phẫu thuật diễn ra thành công theo đúng phác đồ. Ngay sau mổ, bệnh nhân được bác sĩ hướng dẫn tập luyện phục hồi chức năng sát sao theo chương trình cá thể hoá. Sau 1 tháng, người bệnh có thể đi lại vững vàng, khớp gối sinh hoạt ổn định và không tồn tại bất kỳ cơn đau nào.
Theo GS.TS.BS Trần Trung Dũng, điều trị đứt dây chằng chéo trước không chỉ là thực hiện thành công một ca phẫu thuật mà còn là cả một quá trình đồng hành cùng người bệnh.
"Kết quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ chỉ định đúng thời điểm, kỹ thuật phẫu thuật chính xác đến chương trình phục hồi chức năng bài bản sau mổ. Khi được điều trị theo đúng phác đồ, đa số người bệnh có thể trở lại sinh hoạt bình thường, thậm chí quay lại luyện tập và chơi thể thao sau khi phục hồi hoàn toàn", GS Dũng cho biết.
