Năm 2008, anh trai tôi nhận giấy báo trúng tuyển đại học. Cả xã lúc ấy chỉ có vài người đỗ đại học. Ba tôi thịt một con heo để làm tiệc mừng. Thật thú vị, ngày đó, ở quê tôi ngoài đám cưới, đám giỗ… thì còn có tiệc mừng con đỗ đại học.
Đến lượt tôi thi đại học năm 2014, năm cuối cùng thi đại học riêng biệt, tôi may mắn đỗ đại học và nhà tôi lại một lần nữa tổ chức tiệc. Ở xóm tôi cũng có vài tiệc mừng con thi đỗ như vậy.
Nhưng từ lúc các em họ, cháu tôi thi thì không còn nữa. Chẳng phải vì các em học kém hơn, cũng không phải vì cha mẹ không còn thương con. Chỉ đơn giản là đỗ đại học bây giờ đã không còn là chuyện hiếm: Nhà mình có con đỗ, nhà người khác cũng có, chẳng lẽ nhà nào cũng làm tiệc mừng rồi mời mọc mọi người đến chung vui như thuở xưa?
Nhiều năm về trước, muốn vào đại học là một cuộc cạnh tranh rất khốc liệt. Chỉ tiêu ít, trường đại học không nhiều, cơ hội học tiếp sau THPT cũng không đa dạng như bây giờ. Một gia đình ở quê có con đỗ đại học giống như có một niềm hy vọng lớn được mở ra. Người ta mở tiệc không chỉ để khoe thành tích, mà còn để chia sẻ niềm vui vì tin rằng con mình đã có cơ hội đổi đời.
Trường đại học nhiều hơn, phương thức xét tuyển đa dạng hơn, tỷ lệ học sinh có thể bước chân vào giảng đường cũng cao hơn trước. Vì vậy, việc “đỗ đại học” không còn mang ý nghĩa đặc biệt như trước.
Thay đổi này không hẳn là điều tiêu cực. Trái lại, đó là dấu hiệu cho thấy cơ hội học tập đã rộng mở hơn. Nhưng cũng chính vì vậy, giá trị của tấm giấy báo trúng tuyển đã thay đổi.
Ngày trước, chỉ cần đỗ đại học đã được xem là thành công. Bây giờ, câu hỏi người ta quan tâm lại là học trường nào, học ngành gì, có phù hợp với năng lực không và sau khi ra trường có tìm được việc làm hay không.
Tôi từng nghĩ đại học đã “rớt giá” vì không còn những bữa tiệc linh đình như ngày xưa. Nhưng nghĩ kỹ hơn, có lẽ điều mất giá không phải là đại học, mà là giá trị biểu tượng của việc được nhận vào đại học.
Điều xã hội đánh giá ngày nay không còn là bạn có tấm giấy báo nhập học hay không, mà là bạn sẽ làm được gì sau bốn năm trên giảng đường. Có lẽ đó cũng là một sự thay đổi tất yếu.
Khi đại học trở nên phổ biến hơn, tấm bằng không còn là đích đến, mà chỉ là điểm khởi đầu. Người ta không còn ăn mừng vì một cánh cửa vừa mở, mà chờ đến lúc người trẻ thật sự bước được qua cánh cửa ấy và đứng vững bằng năng lực của chính mình.
Tin Gốc: Vnexpress




