Trong lĩnh vực cư trú, kể từ 1.7 tới, luật nghiêm cấm giải quyết cho đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú khi biết rõ người đăng ký không sinh sống tại chỗ ở đó, trừ trường hợp đăng ký cho trẻ em dưới 6 tuổi về với cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ.
Trẻ dưới 6 tuổi sẽ được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ, người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó.
Khi làm hồ sơ đăng ký thường trú, tờ khai thay đổi thông tin về cư trú không cần có ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được ủy quyền.
Nghiên cứu khoa học cho thấy, 6 năm đầu đời là “giai đoạn vàng” phát triển của trẻ em, cả về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Do vậy, trẻ cần được hưởng các chính sách ưu tiên, bao gồm các quyền về cư trú, được chung sống cùng với cha, mẹ, người giám hộ.
Quy định mới bảo đảm trẻ được chăm sóc toàn diện ngay từ những năm đầu đời, đồng thời đơn giản hóa, thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính cho trẻ dưới 6 tuổi.
Luật cũng quy định khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện, các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.
Nếu cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt tại chỗ ở đó thì người đến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết việc thông báo lưu trú.
Trong lĩnh vực căn cước, luật bổ sung hành vi bị nghiêm cấm gồm: yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã được tích hợp vào căn cước điện tử, ứng dụng định danh quốc gia để giải quyết thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin công dân cung cấp không thống nhất với thông tin đã được tích hợp hoặc pháp luật có quy định khác.
Nếu người được cấp căn cước điện tử đã xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì cơ quan, tổ chức, cá nhân đó không được yêu cầu người được cấp căn cước điện tử xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã được tích hợp vào căn cước điện tử.
Luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; lộ trình và thời hạn hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu này.
Ngoài ra, luật còn quy định cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến trên cổng dịch vụ công, ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại nơi làm thủ tục đối với các trường hợp sau: khi thông tin thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính; bị mất thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước bị hư hỏng không sử dụng được.
Cơ quan quản lý căn cước sử dụng thông tin về ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã được thu nhận lần gần nhất và các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước để cấp lại thẻ căn cước.
Phương án trên được UBND TP HCM trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp giữa năm (19-20/6), với tổng kinh phí thực hiện đến hết năm 2026 khoảng 665 tỷ đồng.
Chính sách dự kiến triển khai theo hai giai đoạn. Từ tháng 7 đến hết tháng 9, toàn bộ hành khách đi 135 tuyến xe buýt nội tỉnh được miễn phí, không cần quét thẻ hoặc định danh. Thành phố sẽ thanh toán cho đơn vị vận tải theo doanh thu từng chuyến, căn cứ thỏa thuận giữa hai bên.
Trong thời gian này, các cơ quan chức năng sẽ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và hệ thống vé điện tử trên toàn mạng lưới. Hoạt động của xe buýt được giám sát qua GPS, camera và các nền tảng quản lý nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ.
Từ tháng 10 đến hết năm, hành khách tiếp tục được miễn vé nhưng phải xác thực bằng thẻ ngân hàng, ví điện tử, tài khoản VNeID, ứng dụng MultiGo hoặc phương thức điện tử khác tích hợp với hệ thống vé.
Yêu cầu định danh áp dụng với tất cả hành khách, gồm người cao tuổi, học sinh, sinh viên, người có công... Dữ liệu ghi nhận, đối soát trên hệ thống sẽ là căn cứ để thành phố thanh toán cho đơn vị vận tải theo số lượt khách thực tế, thay cho doanh thu chuyến xe như giai đoạn đầu.
Theo UBND thành phố, chính sách nhằm giảm chi phí đi lại, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, góp phần hạn chế ùn tắc và ô nhiễm. Hiện giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá là 5.000-7.000 đồng mỗi lượt, học sinh và sinh viên trả 3.000 đồng.
Sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM có 180 tuyến xe buýt nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 phương tiện. Chính sách miễn vé dự kiến áp dụng cho 135 tuyến nội tỉnh, không bao gồm các tuyến còn lại.
Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, đặt văn hóa trong cấu trúc phát triển tổng thể, gắn với kinh tế, công nghệ và thị trường, đồng thời thay đổi cách tiếp cận chính sách khi không chỉ tăng nguồn lực mà còn tổ chức lại cách vận hành của lĩnh vực văn hóa. Trọng tâm được chuyển từ quản lý sang phát triển công nghiệp văn hóa, với sự tham gia sâu hơn của khu vực tư nhân và các mô hình đầu tư mới.
Nghị quyết quy định Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hàng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển. Trước đây, chi ngân sách không có tỷ lệ cố định, phụ thuộc vào khả năng cân đối và ưu tiên từng thời kỳ, dẫn đến đầu tư thiếu ổn định, nhiều thiết chế xuống cấp, đơn vị nghệ thuật công lập gặp khó khăn. Việc không có cam kết tài chính tối thiểu cũng khiến khu vực tư nhân thiếu cơ sở để tham gia đầu tư dài hạn.
Quy định mới tạo nguồn lực ổn định cho văn hóa, giúp các chương trình được triển khai theo hướng dài hạn thay vì dàn trải. Người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ văn hóa công, văn nghệ sĩ có điều kiện sáng tạo và biểu diễn, còn nhà đầu tư có cơ sở rõ ràng hơn để tính toán rủi ro khi tham gia các dự án.
Nghị quyết lần đầu đưa ra mô hình cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa và tổ hợp sáng tạo văn hóa, tập trung các hoạt động từ sáng tạo, sản xuất đến phân phối và thương mại hóa trong một không gian tích hợp. Trước đây, hoạt động sáng tạo chủ yếu diễn ra rời rạc, thiếu liên kết chuỗi giá trị, làm tăng chi phí và hạn chế mở rộng quy mô. Chính sách mới hướng tới xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh, kết nối các khâu từ nghiên cứu, sản xuất đến thương mại, gắn với công nghệ cao và mô hình kinh doanh đổi mới, qua đó nâng hiệu quả và khả năng phát triển sản phẩm văn hóa.
Nghị quyết quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm, giảm 50% trong 4 năm tiếp theo, cùng ưu đãi đối với thu nhập cá nhân và chuyển nhượng vốn trong lĩnh vực văn hóa. Một số hoạt động như sản xuất, phát hành phim và nghệ thuật biểu diễn được áp dụng mức thuế giá trị gia tăng 5%. Chính sách này nhằm cải thiện môi trường đầu tư trong bối cảnh ngành văn hóa có chi phí lớn, thời gian thu hồi vốn dài, từ đó khuyến khích doanh nghiệp tham gia các lĩnh vực như điện ảnh, trò chơi điện tử và nghệ thuật biểu diễn.
Đổi mới cơ chế tài trợ và phát triển nguồn nhân lực
Nghị quyết quy định cơ chế đặt hàng và khoán chi, cho phép ngân sách nhà nước được sử dụng để đặt hàng các tác phẩm văn hóa và khoán chi đến sản phẩm cuối cùng. Trước đây, việc tài trợ chủ yếu dựa trên chi phí đầu vào, kèm theo nhiều thủ tục hành chính, dẫn đến thiếu linh hoạt và hiệu quả sử dụng ngân sách chưa cao.
Cơ chế mới chuyển trọng tâm sang kết quả đầu ra, cho phép tổ chức, cá nhân tự chủ trong sử dụng kinh phí nhưng phải đáp ứng yêu cầu về sản phẩm, đồng thời chịu đánh giá của hội đồng chuyên môn độc lập. Quy định này nhằm nâng cao tính minh bạch, khuyến khích sáng tạo và nâng chất lượng sản phẩm văn hóa sử dụng ngân sách.
Nghị quyết cũng quy định thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật hoạt động theo mô hình hợp tác công tư, chấp nhận rủi ro và có thể đầu tư vào các dự án sáng tạo có tiềm năng thị trường nhưng chưa đủ điều kiện tiếp cận vốn truyền thống. Theo đó, Nhà nước không chỉ tài trợ mà còn tham gia chia sẻ rủi ro với khu vực tư nhân, tạo điều kiện hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.
Đối với nguồn nhân lực, Nghị quyết cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng không qua thi tuyển đối với người có thành tích chuyên môn đặc biệt xuất sắc hoặc đạt giải thưởng cấp quốc gia, quốc tế. Quy định này nhằm tháo gỡ rào cản về bằng cấp, tạo điều kiện thu hút nhân tài vào hệ thống công lập.
Nghị quyết đồng thời quy định phụ cấp ưu đãi nghề từ 40% đến 60% lương hiện hưởng đối với các loại hình đặc thù như xiếc, nghệ thuật cổ điển và truyền thống, cùng chế độ bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn tính theo tỷ lệ phần trăm của mức lương cơ sở. Chính sách này giúp cải thiện thu nhập, tạo điều kiện để nghệ sĩ gắn bó với nghề.
Ngoài ra, Nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho viên chức lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, xiếc, múa khi hết tuổi nghề, giúp họ chuyển đổi vị trí việc làm và bảo đảm an sinh sau quá trình cống hiến.
Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Chiều 12.6, tổ đại biểu HĐND TP.HCM gồm ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM; bà Nguyễn Khoa Diệu An, Phó ban Văn hóa - Xã hội TP.HCM và bà Nguyễn Thu Cúc, Bí thư Đảng ủy phường Thủ Dầu Một, tiếp xúc cử tri phường Thuận Giao. Cử tri phản ánh, kiến nghị nhiều vấn đề về dân sinh.
Ông Lê Huy Nam, cử tri phường Thuận Giao đề nghị HĐND, UBND TP.HCM cần đặc biệt quan tâm đến hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó phát huy tính "hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả" của chính quyền, các sở ngành.
"Trước đây khi còn tỉnh Bình Dương, lúc cúp điện do mưa bão, sự số; hố ga thoát nước trên đường bị mất nắp… người dân chúng tôi gọi điện báo cho chính quyền, điện lực là được sửa chữa, khắc phục ngay. Còn bây giờ thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, gọi điện báo thì phải qua tổng đài, nhiều vấn đề dân sinh thì phải qua ngành này, sở kia mà vẫn chưa được khắc phục", ông Lê Huy Nam bức xúc.
Cũng theo ông Lê Huy Nam, hiện nay tình trạng cây xanh, cây kiểng trên các tuyến đường bị khô héo do không được chăm sóc thường xuyên, đèn đường, đèn chiếu sáng ở công viên bị hư hỏng không được sửa chữa kịp thời.
Cùng vấn đề trên, bà Huỳnh Thị Cẩm Vân ở đường Thuận Giao 05 (phường Thuận Giao) cho biết đoạn đường Thuận Giao 05 thường xuyên bị ngập úng khi trời mưa, trong khi đèn đường chiếu sáng bị hư hỏng dẫn đến người dân, trẻ em đi qua đoạn đường này rất nguy hiểm…
Ngoài ra, người dân phường Thuận Giao cũng kiến nghị nhiều vấn đề khác như khám chữa bệnh, cơ chế chính sách của TP.HCM.
Phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM, cho biết TP.HCM vừa tổ chức sơ kết thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó đánh giá có nhiều việc làm được, nhiều việc chưa làm được.
"Trước hợp nhất, nhiều dịch vụ công ích ở tỉnh Bình Dương cũ do cấp huyện làm, nhưng ở trung tâm TP.HCM thì do các sở, ngành thực hiện. Mỗi phương pháp thực hiện có cái hay, cái dở khác nhau. Nay đã không còn cấp huyện, tôi đề nghị chính quyền phường Thuận Giao quan tâm, gánh vác, giải quyết các vấn đề dân sinh, đảm bảo đời sống người dân", ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Lộc Hà cũng cho biết TP.HCM đang xây dựng luật Đô thị đặc biệt nên sẽ rất thuận lợi cho việc đảm bảo các vấn đề về hạ tầng, đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân.
