Mỹ trấn an đồng minh vùng Vịnh

Tại cuộc hội kiến ở Hoàng cung Thái Lan hôm nay, Nhà Vua Maha Vajiralongkorn chúc mừng những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, chia sẻ về kỷ niệm đến thăm Việt Nam trước đây và những ấn tượng tốt đẹp về đất nước, con người Việt Nam, theo Bộ Ngoại giao.

Ông đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, khẳng định chuyến thăm sẽ góp phần làm sâu sắc quan hệ song phương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ hai nước, đánh giá cao sự phát triển mạnh mẽ của quan hệ song phương trong 50 năm qua, đặc biệt kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2013 và nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025.

Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN và là một trong những nhà đầu tư lớn tại Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thông báo kết quả cuộc hội đàm với Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, trong đó hai bên đã ký Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2026-2031 với nhiều nội dung hợp tác quan trọng trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học - công nghệ, kết nối, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Lãnh đạo Việt Nam bày tỏ mong muốn Nhà Vua Thái Lan tiếp tục quan tâm, ủng hộ thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác trọng điểm giữa hai quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam luôn trân trọng các chuyến thăm của thành viên Hoàng gia Thái Lan, đặc biệt là những chuyến thăm của Nhà Vua vào năm 1992 và 1997 khi còn là Thái tử, coi đây là dấu mốc quan trọng góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cảm ơn Hoàng gia Thái Lan đã triển khai nhiều dự án ý nghĩa tại Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục, phát triển cộng đồng và an sinh xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cảm ơn Nhà Vua và chính phủ Thái Lan đã luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan sinh sống ổn định, hội nhập tích cực vào xã hội sở tại, đề nghị tiếp tục hỗ trợ công tác bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa Việt Nam tại Thái Lan, trong đó có những khu di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các ngôi chùa Việt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân trước đó đến đặt vòng hoa viếng và ký sổ tang Hoàng Thái hậu Thái Lan Sirikit.

Tin Gốc: Vnexpress

"Bất kỳ tàu nào đi qua eo biển Hormuz mà không có sự cho phép của chúng tôi, hoặc đi ngoài tuyến đã được chỉ định, sẽ phải chịu mọi hậu quả", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/6 phát cảnh báo, nhắc đến tuyến hàng hải chiến lược nằm giữa nước này và Oman.

Cảnh báo xuất hiện trong bối cảnh Hormuz đang trở thành trở ngại lớn với bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được hồi giữa tháng 6 để chấm dứt xung đột. Văn kiện nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày. Iran sẽ phối hợp với Oman và các quốc gia ven vịnh Ba Tư để xây dựng cơ chế quản lý eo biển, trên cơ sở luật pháp quốc tế và quyền chủ quyền của các quốc gia ven bờ.

Tuy nhiên, văn bản không xác định rõ thế nào là "nỗ lực bảo đảm" hay cách phân chia các tuyến hàng hải qua Hormuz. Chính khoảng trống diễn giải này đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới, khi Iran và Oman có quan điểm khác nhau về cách thức quản lý eo biển.

Hormuz là eo biển hình chữ V ngược nằm giữa Iran và Oman. Eo biển dài 161 km, điểm hẹp nhất 33 km, luồng hàng hải theo mỗi hướng chỉ rộng khoảng 3 km. Trước xung đột, tuyến đường là nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới.

Các nước vùng Vịnh, bao gồm cả đồng minh của Mỹ, phụ thuộc đáng kể vào lộ trình này để xuất khẩu dầu. Do đó, với Iran, Hormuz còn là một công cụ chiến lược, gắn trực tiếp với an ninh quốc gia mà Tehran không được phép để mất, dù trên bàn đàm phán hay trong xung đột.

"Họ cần có đòn bẩy này, trong cả kịch bản tốt nhất lẫn xấu nhất", Ali Vaez, chuyên gia phân tích cấp cao về Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nói.

Theo ông Vaez, giới chức Iran tin rằng quyền kiểm soát Hormuz là công cụ hiệu quả nhất để buộc Mỹ đưa ra các nhượng bộ về trừng phạt và chương trình hạt nhân trong tiến trình đàm phán. Hormuz càng quan trọng hơn nữa đối với Iran trong kịch bản xấu nhất là chính quyền Tổng thống Donald Trump chỉ câu giờ, chờ qua bầu cử giữa kỳ rồi nối lại chiến sự.

"Kiểm soát eo biển Hormuz là chuyện sống còn, là đòn bẩy chủ lực của họ. Chẳng có lý do gì để họ chấp nhận để đòn bẩy đó bị suy yếu trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng", ông Vaez tiếp tục.

Do đó, Iran tham gia thỏa thuận ngừng bắn không đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền định hình cơ chế quản lý eo biển. Giới chức Iran nhiều lần nhấn mạnh rằng mọi cơ chế tương lai phải đặt Tehran vào vị trí trung tâm điều phối hoạt động hàng hải.

Một số trang tin vận tải biển trước đó cho biết Iran từng giới thiệu cơ chế thu phí, trong đó tàu thuyền được hướng dẫn đi theo một hành lang hàng hải gần bờ biển Iran và được IRGC đảm bảo an toàn khi di chuyển.

Khác với Iran, Oman là thành viên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, nên cần hành động tuân thủ theo văn kiện này. Oman còn là đồng minh của Mỹ và Tổng thống Trump đã dọa "thổi bay" Muscat nếu họ hợp tác với Tehran kiểm soát eo biển.

UNCLOS quy định tàu thuyền được phép quá cảnh liên tục và không bị cản trở qua các eo biển quốc tế. Các quốc gia ven biển có quyền ban hành quy định liên quan đến an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường hoặc phân luồng giao thông. Công ước cho phép quốc gia ven biển thu phí với những dịch vụ cung cấp cho hoạt động hàng hải, nhưng không được yêu cầu tàu thuyền phải xin phép hoặc trả phí mới được đi qua.

Do đó, Oman muốn xây dựng một cơ chế quản lý mà các quốc gia ven eo biển Hormuz có thể nhận được nguồn thu từ các khoản đóng góp tự nguyện hoặc thanh toán cho những dịch vụ hàng hải cụ thể.

Oman cùng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ngày 23/6 đã phối hợp mở luồng di chuyển qua lãnh hải nước này để đưa các tàu hàng cùng thủy thủ mắc kẹt ở vịnh Ba Tư rời đi. Tuyến hàng hải thay thế này đã trực tiếp làm suy yếu quyền kiểm soát Hormuz của Iran, khiến Tehran lập tức phản đối.

Iran tuyên bố hành lang duy nhất mà tàu thuyền được phép sử dụng là tuyến đường chạy dọc theo bờ biển của nước này và mọi hoạt động di chuyển qua Hormuz phải do hải quân IRGC điều phối. Những lộ trình khác là "không thể chấp nhận và hết sức nguy hiểm".

Trước những rủi ro tiềm ẩn, IMO ngày 25/6 đã dừng điều phối tàu hàng qua hàng lang phía nam. Cùng ngày, tàu hàng Ever Lovely, treo cờ Singapore, đã bị tấn công khi đang di chuyển dọc theo bờ biển Oman. Sự việc châm ngòi cho loạt cuộc tập kích ăn miếng trả miếng giữa Mỹ và Iran cuối tuần trước.

"Tehran muốn các phương tiện đi theo hải trình của Iran để họ dễ kiểm soát hơn", Matthew Wright, nhà phân tích tại công ty dữ liệu hàng hải Kpler, nói với ABC.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 28/6 tái khẳng định quan điểm này khi phát biểu tại Iraq.

"Trách nhiệm quản lý Hormuz thuộc về Iran, không có bất kỳ quốc gia nào khác tham gia. Điều đó đã được quy định rất rõ trong bản ghi nhớ. Mọi sự can thiệp hay hành động đơn phương nào cũng sẽ chỉ khiến tình hình thêm căng thẳng và làm chậm quá trình mở cửa trở lại eo biển", ông Araghchi tuyên bố.

Dù tồn tại khác biệt, các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman vẫn được duy trì, phản ánh nhu cầu chung trong việc tránh tái diễn khủng hoảng tại tuyến huyết mạch dầu khí toàn cầu.

Iran và Oman ngày 29/6 đã có cuộc họp đầu tiên bàn về cơ chế quản lý Hormuz, với đại diện từ phía Tehran là Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi. Quan chức Iran cho biết hai bên đã "đạt hiểu biết chung" và Oman "cho rằng cần thu phí đối với các dịch vụ được cung cấp".

Ông Gharibabadi cho biết hai bên đã thành lập các ủy ban kỹ thuật, dự kiến bắt đầu thảo luận chuyên sâu trong 7-8 ngày tới.

Trong khi đó, Muscat tái khẳng định phản đối áp dụng phí quá cảnh đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, song để ngỏ khả năng thảo luận về các khoản phí liên quan đến dịch vụ hàng hải.

"Việc thu phí đối với các dịch vụ được cung cấp là hợp pháp, và chúng tôi đang thảo luận với Iran về vấn đề này", Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong cuộc gặp tại thành phố Kazan, thủ phủ Cộng hòa Tatarstan thuộc Nga hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết đây là lần đầu tiên ông gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, theo TTXVN.

Hiện có gần 80.000 người Việt sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều địa phương ở Nga, hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ thương mại, dịch vụ, sản xuất, logistics, xuất nhập khẩu, nhà hàng, du lịch cho đến nghiên cứu khoa học, giáo dục và công nghệ cao.

Thủ tướng cho biết Nga là một trong những địa bàn có cộng đồng người Việt Nam đông đảo và có bề dày lịch sử, cộng đồng người Việt Nam tại Nga luôn đồng hành cùng đất nước, đóng góp tích cực vào việc vun đắp tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc.

Theo Thủ tướng, để đạt được các mục tiêu lớn như duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong nhiều năm liên tục, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần sự chung tay đóng góp nguồn lực của 6,5 triệu kiều bào, trong đó có bà con người Việt tại Nga.

Thủ tướng mong muốn cộng đồng người Việt Nam tại Nga tiếp tục đóng góp nhiều hơn nữa cho phát triển của đất nước, các doanh nhân Việt Nam tại Nga tiếp tục mở rộng các hoạt động đầu tư, kinh doanh, trở thành cầu nối đưa hàng hóa Việt Nam vào thị trường Nga và Liên minh Kinh tế Á - Âu.

Đại sứ quán Việt Nam tại Nga cho hay nhiều doanh nhân, trí thức, chuyên gia và sinh viên Việt Nam đã khẳng định được vị trí trong xã hội sở tại, được chính quyền và nhân dân Nga đánh giá cao. Một số đã mang theo vốn liếng, kinh nghiệm trở về trong nước làm ăn, trở thành các doanh nghiệp tư nhân hàng đầu của đất nước.

Người đứng đầu Chính phủ mong thế hệ trẻ người Việt Nam tại Nga tiếp tục nỗ lực học tập, rèn luyện, hòa nhập với sở tại, gìn giữ tiếng Việt, văn hóa Việt Nam, nuôi dưỡng tình yêu quê hương và trở thành những công dân toàn cầu mang trong mình bản sắc Việt Nam.

Nhấn mạnh mỗi người Việt Nam ở nước ngoài phải là một đại sứ của dân tộc, Thủ tướng mong bà con tiếp tục đoàn kết, chấp hành tốt luật pháp sở tại, xây dựng hình ảnh cộng đồng văn minh, nghĩa tình, thành công và hội nhập, đồng thời luôn hướng về quê hương bằng những hành động thiết thực, cùng chung tay xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đang dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan ngày 16-18/6, theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin.

Đây là chuyến công tác đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị mới tới Nga. Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là phát huy vai trò "cầu nối" của Việt Nam, thúc đẩy đồng thuận và đóng góp những định hướng thiết thực, tạo thêm động lực mới cho quan hệ ASEAN - Nga.

Tin Gốc: Vnexpress