Ngày 24-6, trong cuộc gặp với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte, Tổng thống Mỹ Donald Trump quay lại một chủ đề quen thuộc: chỉ trích các nước châu Âu vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
“Chúng tôi đã bị thất vọng” – ông Trump nói với ông Rutte tại Nhà Trắng. Chuyến thăm Washington của ông Rutte nhằm giảm bất đồng về cuộc chiến này và lời đe dọa cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu.
Chuyến thăm diễn ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7. Theo báo New York Times, ông Rutte – cựu Thủ tướng Hà Lan – nổi tiếng là nhà lãnh đạo châu Âu khéo léo nhất trong xử lý tâm trạng và những lời chỉ trích của ông Trump.
Tại Nhà Trắng, ông đã tìm cách xoa dịu căng thẳng bằng cách kết hợp lời khen với phản biện nhẹ nhàng, cho rằng việc một số đồng minh không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran chỉ là những “trường hợp cá biệt”.
Ông Trump từ lâu công kích NATO, thậm chí gọi liên minh này là “hổ giấy” dù Mỹ cũng là thành viên, và tức giận khi đồng minh từ chối hỗ trợ Mỹ trong xung đột ở Trung Đông hoặc việc mở lại eo biển Hormuz.
Tại Phòng Bầu dục, ông Rutte mang theo những biểu đồ bìa cứng minh họa mức tăng chi tiêu quốc phòng của NATO từ khi ông Trump lần đầu nhậm chức tổng thống năm 2017, và nói hàng ngàn máy bay Mỹ đã cất cánh từ các căn cứ tại châu Âu trong thời gian diễn ra cuộc chiến, coi đây là minh chứng cho sự hỗ trợ của các đồng minh. Tuy nhiên, Ý phản bác, cho biết Rome chỉ cho phép các chuyến bay mang tính kỹ thuật và hậu cần.
“Tôi biết có những trường hợp cá biệt khiến ngài thực sự thất vọng, nhưng nhìn chung các đồng minh châu Âu luôn có mặt” – ông Rutte nói.
Ông Trump dường như không bị thuyết phục hoàn toàn, thậm chí có lúc ngắt lời để bày tỏ bất đồng, nhưng vẫn khen năng lực lãnh đạo của Tổng thư ký NATO: “Ông thực sự đã làm tốt. Và thành thật mà nói, nếu là bất kỳ ai khác ở vị trí đó, có lẽ hôm nay chúng ta đã không gặp nhau tại đây, bởi chúng tôi đã bị thất vọng”.
Từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng năm ngoái, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của ông Rutte là kiểm soát sự khó chịu của ông Trump với NATO, ngăn các bất đồng – gồm cả kế hoạch kiểm soát Greenland – leo thang thành khủng hoảng kéo dài.
Theo Reuters, quan hệ Mỹ – NATO đã căng thẳng hơn trong những tháng gần đây. Sau khi các đồng minh từ chối ủng hộ chiến dịch quân sự của ông Trump tại Iran (được phát động mà không tham vấn trước), ông Trump công khai đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên tiếp tục tuân thủ cam kết phòng thủ tập thể của NATO, đồng thời cho biết đang cân nhắc rời khỏi liên minh.
Một điểm gây căng thẳng khác là sức ép ngày càng tăng từ Washington buộc châu Âu tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh, trong bối cảnh Mỹ cho rằng châu Âu đang có “sự phụ thuộc lẫn nhau không lành mạnh” với lực lượng Mỹ.
Tuần trước, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth chỉ trích các đồng minh mà ông cho là đang ỷ lại vào Mỹ tại cuộc họp của NATO, và công bố đợt rà soát sáu tháng việc triển khai quân Mỹ tại châu Âu, có thể dẫn đến cắt giảm một phần lực lượng.
Washington cũng thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn sàng hỗ trợ NATO khi khủng hoảng xảy ra, buộc các thành viên tự lấp đầy khoảng trống.
Theo các nhà phân tích, yêu cầu của ông Trump với đồng minh châu Âu lúc này rất đơn giản: lòng trung thành. “Tôi chỉ muốn họ trung thành” – ông Trump nói hôm 24-6, khi được hỏi Mỹ mong đợi điều gì từ châu Âu. Trước đó, ông đã công khai phê phán một số quốc gia, trong đó có Ý, Anh và Tây Ban Nha.
Một số người chỉ trích ông Rutte, gồm cả vài đồng minh trong NATO, cho rằng cách ông tiếp cận ông Trump là quá nhún nhường.
Tuy nhiên, ông Rutte khẳng định thành công của mình trước hết được đo bằng khả năng giữ Mỹ ở vị trí trung tâm của NATO, và một mục tiêu khác là khôi phục niềm tin đang suy giảm của lãnh đạo châu Âu rằng nếu quân đội Nga tiến sâu vài km vào lãnh thổ NATO thì Mỹ sẽ tham gia phản ứng chung của liên minh.
NATO bước vào hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Thổ Nhĩ Kỳ trong tình trạng căng thẳng chưa từng có, khi một số nước châu Âu lo ngại Washington có thể rút khỏi liên minh – động thái đặt dấu hỏi lớn cho tương lai NATO.
Tuy nhiên, nỗi lo này dường như đã phần nào được giải tỏa sau cuộc gặp giữa ông Rutte và ông Trump, khi ông Rutte cho biết Tổng thống Mỹ “hoàn toàn cam kết với liên minh NATO” và Washington “chắc chắn” sẽ bảo vệ châu Âu nếu họ bị tấn công.
"Người Iran rõ ràng rất giỏi đàm phán, hay đúng hơn là rất khéo léo trong việc không đàm phán. Họ để người Mỹ đến Islamabad rồi lại ra về tay trắng", Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu trước sinh viên ở Marsberg, bang North Rhine-Westphalia ngày 27/4.
Ông cũng đánh giá giới lãnh đạo Iran rõ ràng "cứng rắn hơn nhiều so với những gì người khác nghĩ" trong cuộc chiến với Mỹ - Israel. Chiến sự bùng phát từ ngày 28/2 và chưa có dấu hiệu sẽ sớm kết thúc, dù các bên đang trong giai đoạn ngừng bắn. Hai bên đang gia tăng áp lực kinh tế với nhau bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu mỏ của thế giới đi qua.
Theo Thủ tướng Merz, vấn đề đối với những cuộc xung đột như vậy nằm ở chỗ "can thiệp thì dễ, rút ra mới khó" và điều đó đã được thể hiện trong chiến dịch kéo dài 20 năm của Mỹ tại Afghanistan hay cuộc chiến ở Iraq.
"Giờ đây, cả một quốc gia đang bị giới lãnh đạo Iran làm bẽ mặt, đặc biệt bởi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran", ông Merz nói. "Đó là lý do tôi hy vọng cuộc chiến này kết thúc càng sớm càng tốt".
Ông cảnh báo rằng hệ lụy của chiến sự Iran đã tác động tới kinh tế Đức. "Hiện tại tình hình vô cùng rối rắm. Xung đột khiến chúng ta tốn kém rất nhiều tiền. Cuộc chiến ở Iran đang tác động trực tiếp đến sản lượng kinh tế của chúng tôi", Thủ tướng Đức cho hay.
Theo ông, Đức vẫn sẵn sàng triển khai tàu quét mìn để giúp đảm bảo an ninh các tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhưng nhấn mạnh bước đi như vậy chỉ diễn ra khi hành động thù địch đã chấm dứt.
Mỹ và Iran chưa bình luận về tuyên bố của Thủ tướng Merz.
Phát biểu của ông Merz được đưa ra hai ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hủy chuyến đi của phái đoàn đàm phán nước này tới Islamabad, Pakistan để đàm phán với phía Iran, cho rằng các cuộc thương thảo có thể được tiến hành qua điện thoại. Phái đoàn Iran trước đó có mặt tại Islamabad, song chỉ gặp gỡ giới chức Pakistan rồi rời đi tới Nga.
Vòng đàm phán Mỹ - Iran tại thủ đô Pakistan trước đó hai tuần, do Phó tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu, đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Bình luận của Thủ tướng Đức về các cuộc đàm phán đang bế tắc giữa Mỹ và Iran có nguy cơ làm sâu thêm rạn nứt trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và các đồng minh NATO, đồng thời đi ngược lại nỗ lực của ông Trump, người luôn mô tả tình hình theo hướng tích cực.
"Chúng tôi nắm mọi quân bài. Nếu Iran muốn đàm phán thì họ có thể đến gặp hoặc gọi cho chúng tôi", Tổng thống Mỹ nói trên Fox News tuần trước.
Tuy nhiên, nỗ lực đàm phán bí mật giữa hai bên dường như vẫn tiếp diễn. Hãng tin Mỹ Axios và kênh truyền hình Lebanon Al Mayadeen ngày 26/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết phía Iran đề xuất tiến trình đàm phán hòa bình ba bước, gồm ngừng bắn hoàn toàn, thảo luận về eo biển Hormuz, sau đó mới đàm phán hạt nhân.
Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump không hài lòng với đề xuất này. Chính quyền Trump luôn khẳng định vấn đề hạt nhân Iran phải được giải quyết ngay từ đầu. Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales nói rằng Mỹ "sẽ không đàm phán thông qua báo chí" và "đã nói rõ lằn ranh đỏ của chúng tôi".
Theo chuyên gia phân tích chính sách về Iran và Trung Đông Ali Vaez, chính quyền Trump có thể đã đánh giá sai mức độ mà áp lực kinh tế có thể buộc Iran nhượng bộ. Iran coi đây là cuộc chiến mang tính sống còn và sẵn sàng chịu tổn thất lớn.
Ngược lại, ông Trump phải đối mặt với áp lực trong nước như giá xăng tăng, lạm phát và nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay toàn cầu có thể ảnh hưởng đến World Cup 2026 tại Bắc Mỹ vào tháng 6 và tháng 7. Tổng thống Mỹ cũng mong muốn giải quyết khủng hoảng Iran trước khi tiến hành các chuyến công du quan trọng, như chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5.
Một con mèo bất ngờ xuất hiện trên sân khấu và thu hút mọi sự chú ý trong cảnh cuối cùng của vở diễn balê Romeo và Juliet do Đoàn Balê Hoàng gia Nga trình diễn tại Nhà hát Bornova ở thành phố Izmir, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 10/6.
Nam vũ công người Brazil Pedro Seara và nữ diễn viên balê người Nga Tatyana Borger hóa thân thành cặp tình nhân trong vở bi kịch nổi tiếng lịch sử văn học. Cao trào lên tới đỉnh điểm trong màn trình diễn kéo dài hai tiếng khi Romeo nằm chết trong hầm mộ, còn Juliet đau đớn than khóc bên thi thể chàng.
Khoảnh khắc đó, một con mèo màu cam đi tới nơi Seara, 27 tuổi, đang nằm bất động. Nó nằm xuống cạnh đầu của nam vũ công, bắt đầu cào tóc anh. Con mèo tiếp tục vui đùa, cắn mái tóc của Seara.
Hành động này khiến khán giả nhà hát, những người đang đắm chìm trong không khí bi thương của màn diễn, bật cười.
"Hãy tưởng tượng xem, ngay giữa cao trào của buổi biểu diễn, khi Romeo đã chết và Juliet tỉnh lại trong hầm mộ", nữ vũ công Borger kể lại. "Đây là đỉnh điểm cảm xúc mà toàn bộ buổi biểu diễn kéo dài hai tiếng đồng hồ đã dày công dẫn dắt khán giả".
"Thế rồi chú mèo bắt đầu cắn tóc anh ấy và phá hỏng hoàn toàn cảnh diễn. Thay vì rơi nước mắt, toàn bộ khán giả lại lăn ra cười", cô nói.
Video cho thấy Seara đã cử động tay để đánh lạc hướng chú mèo, thậm chí còn bật cười trong lúc quay mặt về phía hậu trường. Borger cố gắng tiếp tục phần biểu diễn, đồng thời kéo người Seara về phía sau để thoát khỏi móng vuốt của con mèo.
Màn phá đám của chú mèo được chia sẻ khắp mạng xã hội. Người xem thích thú trước bước ngoặt bất ngờ trong câu chuyện kinh điển của Shakespeare.
"Romeo, Romeo, cá ngừ nơi đâu rồi hỡi người anh em?", một người nói đùa.
"Romeo chết, Juliet than khóc, cả nhà hát đang sụt sùi xúc động. Thế rồi chú mèo cam này bước vào như thể mình mới là nhân vật chính. Vở balê hay lên gấp 10 lần đấy", một người khác bình luận.
"Phiên bản mới của tác phẩm kinh điển: Romeo, Juliet và Chú Mèo, tôi rất muốn xem bản này đấy", một người khác gợi ý.
Romeo và Juliet là một trong những vở kịch về tình yêu bi thảm và nổi tiếng nhất thế giới do nhà văn người Anh William Shakespeare viết vào cuối thế kỷ 16. Vở kịch xoay quanh Romeo Montague và Juliet Capulet, hai người trẻ yêu đương vụng trộm bởi mối thâm thù giữa hai gia tộc ở Verona, Italy.
Bất chấp tình yêu sâu sắc dành cho nhau, một loạt hiểu lầm, xung đột gia đình và những hoàn cảnh trớ trêu dẫn đến cái chết của đôi tình nhân và thúc đẩy sự hòa giải giữa hai dòng tộc. Vở bi kịch này trở thành biểu tượng vượt thời gian cho tình yêu trái ngang và là nguồn cảm hứng cho vô số tác phẩm chuyển thể từ sân khấu, điện ảnh, balê cho đến văn học.
Thổ Nhĩ Kỳ vốn được mệnh danh là "thiên đường" của mèo hoang. Từ Istanbul cho đến thành phố cảng Izmir, mèo hoang hiện diện ở khắp mọi ngóc ngách trong đời sống từ quán cà phê, ga tàu điện ngầm cho đến các nhà hát. Thay vì bị xua đuổi, chúng được xã hội trân trọng và chăm sóc.
Theo Hãng tin Reuters, Thượng viện Mỹ ngày 15-4 đã chặn hai nghị quyết do Thượng nghị sĩ Bernie Sanders khởi xướng, nhằm dừng các thương vụ trị giá khoảng 450 triệu USD cung cấp bom và xe ủi cho Israel. Các nghị quyết này không được thông qua do vấp phải sự phản đối đồng loạt từ phe Cộng hòa, cùng một số nghị sĩ Dân chủ.
Trong khi đó đa số các nghị sĩ Dân chủ ủng hộ các đề xuất trên, phản ánh sự bất mãn ngày càng gia tăng trong đảng này trước tác động từ các chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza, Lebanon và Iran đối với dân thường.
Dù vậy giới quan sát nhận định truyền thống ủng hộ Israel lâu đời tại Quốc hội Mỹ, đã khiến các nỗ lực ngăn chặn bán vũ khí cho quốc gia đồng minh này gần như không có cơ hội thành công.
Song song đó, Thượng viện cũng bác bỏ một nghị quyết khác nhằm hạn chế quyền hạn chiến tranh của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc sử dụng lực lượng quân sự chống Iran. Nghị quyết này do Thượng nghị sĩ Tammy Duckworth dẫn dắt, yêu cầu rút quân Mỹ khỏi các hoạt động quân sự liên quan đến Iran nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Đáng chú ý, đây đã là lần thứ tư phe Dân chủ thúc đẩy bỏ phiếu về vấn đề này kể từ khi xung đột bắt đầu cuối tháng 2, nhưng tất cả đều thất bại. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cảnh báo sẽ tiếp tục gây sức ép nếu chiến sự kéo dài.
Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng chính quyền ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi tiến hành chiến dịch quân sự mà không có sự cho phép rõ ràng của Quốc hội, đồng thời chỉ trích những tuyên bố cứng rắn gần đây của ông Trump về Iran làm gia tăng căng thẳng.
Trong khi đó nhiều nghị sĩ Cộng hòa vẫn ủng hộ chiến lược của Nhà Trắng, cho rằng các hành động quân sự trên nhằm bảo vệ lợi ích và an ninh của Mỹ. Nhưng một số tiếng nói trong đảng này cũng bắt đầu phát tín hiệu thận trọng, đặc biệt khi chiến sự có nguy cơ kéo dài.
Theo Nghị quyết Quyền chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ được phép tiến hành các hoạt động quân sự không có sự phê chuẩn của Quốc hội trong tối đa 60 ngày.
Một số nghị sĩ Cộng hòa cho biết họ có thể xem xét lại lập trường nếu mốc thời gian này bị vượt qua mà không có chiến lược rõ ràng. Hiện chiến dịch quân sự của Mỹ - Israel nhắm vào Iran đã kéo dài 48 ngày.
Diễn biến này tại Thượng viện cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ trong nội bộ chính trường Mỹ về cách tiếp cận xung đột Trung Đông, đặc biệt là giữa áp lực bảo vệ đồng minh Israel và yêu cầu hạn chế thiệt hại đối với dân thường, cũng như vai trò giám sát quyền hạn chiến tranh của Quốc hội đối với Tổng thống.
