Quân đội Mỹ tuyên bố đã tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran trong diễn biến leo thang nghiêm trọng nhất kể từ khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình tạm thời cách đây hai tuần.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở giám sát quân sự, thông tin liên lạc, phòng không, kho chứa máy bay không người lái (drone) và cơ sở rải thủy lôi của Iran, đồng thời khẳng định đây là phản ứng trước các hành động mà Washington gọi là nhằm vào hoạt động hàng hải thương mại.
Truyền hình nhà nước Iran đưa tin có các vụ nổ tại thành phố Sirik ở miền nam nước này, nhưng không nêu chi tiết.
Xác nhận vụ tấn công, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Tehran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
“Có thể sẽ đến lúc chúng ta không còn có thể lý trí được nữa và sẽ buộc phải hoàn thành công việc về mặt quân sự mà chúng ta đã bắt đầu rất thành công. Nếu điều đó xảy ra, Iran sẽ không còn tồn tại”, ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trước đó, Mỹ đã đánh các kho chứa tên lửa và drone cùng các vị trí radar ven biển của Tehran trong ngày 26-6 để phản ứng việc một tàu chở dầu treo cờ Panama bị tấn công tại eo biển Hormuz hôm 25-6. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận tuyên bố đã trả đũa các mục tiêu liên quan đến lực lượng Mỹ.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh kiên khẳng định quyền kiểm soát ở eo biển chiến lược nói trên, buộc các tàu phải xin phép Tehran trước khi đi qua. Truyền hình nhà nước đưa tin Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran đã bắn “phát súng cảnh cáo” vào các tàu đi qua mà không được Tehran phê duyệt.
Ít nhất 1.430 người đã thiệt mạng trong thảm họa động đất kép tại Venezuela tính đến ngày 27-6 (giờ địa phương) , trong khi hơn 50.000 người vẫn mất tích và hàng triệu người đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch, vệ sinh và các nhu yếu phẩm cơ bản.
Tại các khu vực bị tàn phá, người dân vẫn dùng tay không đào bới đống đổ nát để tìm người sống sót, trong bối cảnh các chuyên gia nhấn mạnh 72 giờ đầu sau động đất là “thời gian vàng” để cứu nạn. Liên hợp quốc cảnh báo số người thiệt mạng có thể còn tăng.
Trong khi đó, những chuyến bay viện trợ đầu tiên của Mỹ đã hạ cánh xuống Caracas sau khi một đường băng tại sân bay quốc tế Simon Bolivar được khôi phục hoạt động một phần, cùng với một tàu hải quân Mỹ cập bờ để hỗ trợ công tác cứu trợ.
Quan chức đặc trách biên giới của Nhà Trắng Tom Homan ngày 27-6 cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bổ sung khoảng 10.000 nhân viên thực thi luật di trú nhằm tăng cường năng lực kiểm soát biên giới và đẩy mạnh các chiến dịch truy bắt, giam giữ, trục xuất người nhập cư bất hợp pháp trên toàn nước Mỹ.
Kế hoạch được triển khai sau khi Quốc hội Mỹ thông qua các khoản ngân sách bổ sung dành cho an ninh biên giới và thực thi luật di trú. Theo đó, lực lượng mới sẽ được phân bổ cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới (CBP) cùng các đơn vị thuộc Bộ An ninh Nội địa (DHS), với nhiệm vụ tăng cường kiểm soát biên giới, điều tra các mạng lưới buôn người và truy bắt tội phạm xuyên quốc gia.
Trả lời kênh Fox News về việc Mỹ cần trục xuất thêm bao nhiêu người nữa, ông Homan nói rằng “hàng triệu”.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 27-6 hoan nghênh thỏa thuận khung giữa Israel và Liban do Mỹ làm trung gian, gọi đây là “bước đi quan trọng” nhằm ngăn xung đột leo thang ở Trung Đông. Bà khẳng định EU sẵn sàng hỗ trợ tiến trình ổn định lâu dài và đã huy động 100 triệu euro viện trợ nhân đạo cho người di tản.
Thỏa thuận, được ký tại Washington sau nhiều vòng đàm phán, theo đó Israel rút quân khỏi hai khu vực trong vùng đệm an ninh ở miền Nam Liban và chuyển giao quyền kiểm soát cho quân đội Liban, đồng thời thúc đẩy tiến trình giải giáp Hezbollah.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng thỏa thuận là “đòn giáng” vào Iran và Hezbollah. Tuy nhiên, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem tuyên bố thỏa thuận “vô hiệu”.
Đợt nắng nóng cực đoan tiếp tục lan về phía đông châu Âu trong cuối tuần, với khoảng 200 triệu người sống trong cái nóng trên 35°C.
Đức lập kỷ lục nhiệt độ quốc gia mới với 41,5 độ C tại bang Brandenburg, trong khi Đan Mạch và Cộng hòa Czech cũng ghi nhận mức nhiệt cao nhất từ trước đến nay. Nhiều khu vực ở Ba Lan, Áo và Hungary tiếp tục duy trì cảnh báo nắng nóng ở mức cao nhất.
Tại Pháp, nắng nóng kéo dài tiếp tục gây sức ép lên hệ thống y tế và giao thông, trong khi nhiều hoạt động ngoài trời bị hủy hoặc điều chỉnh để bảo đảm an toàn. Ở Italy, mực nước sông Po tiếp tục xuống thấp, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
Các cơ quan khí tượng cảnh báo tình trạng nắng nóng có thể còn kéo dài trong những ngày tới, đồng thời làm tăng nguy cơ cháy rừng và gây áp lực lên hệ thống điện.
Ngày 25-4, Bộ Quốc phòng Iran cho rằng Mỹ đang tìm cách rút lui trong danh dự khỏi cuộc chiến với Tehran, trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ đến Pakistan để đàm phán hòa bình.
"Sức mạnh quân sự của chúng tôi đang áp đảo. Kẻ thù đang tìm kiếm một lối thoát 'giữ thể diện' khỏi vũng lầy chiến tranh mà họ đã mắc kẹt" - Hãng tin ISNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran nói.
Iran bình luận như vậy trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner lên đường tới Islamabad, dù truyền thông nhà nước Iran cho rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ lúc này chưa nằm trong kế hoạch.
Ngày 25-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gọi hành động này là "cướp bóc" và "cướp biển".
Trong tuyên bố được Đài Phát thanh và Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đăng tải, Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran nói "nếu quân đội Mỹ tiếp tục các hành vi phong tỏa, cướp bóc và cướp biển trong khu vực, chắc chắn họ sẽ đối mặt với phản ứng từ các lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran".
"Chúng tôi sẵn sàng và kiên quyết, đồng thời theo dõi hành vi và động thái của kẻ thù" - tuyên bố nhấn mạnh.
Theo Hãng tin AFP, các đặc phái viên Mỹ dự kiến sẽ có mặt tại thủ đô của Pakistan vào ngày 25-4 nhằm khởi động vòng đàm phán hòa bình mới với Iran, dù truyền thông nhà nước Iran cho biết phái đoàn Iran trước mắt chưa có kế hoạch đàm phán trực tiếp với Mỹ.
Có mặt tại Islamabad, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Thống soái Asim Munir - Tham mưu trưởng quân đội Pakistan và là nhân vật chủ chốt trong các nỗ lực trung gian của Pakistan - cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif.
Ông Araghchi cảm ơn Pakistan vì những nỗ lực thiết lập lệnh ngừng bắn, đồng thời "giải thích các lập trường nguyên tắc của đất nước chúng tôi về những diễn biến mới nhất liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn và việc chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran”.
Việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông vẫn là một bài toán nan giải, ngay cả khi áp lực ngày càng gia tăng nhằm mở lại eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ra thế giới.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hai ông Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Pakistan vào ngày 25-4 "để tham gia đàm phán với các đại diện của phái đoàn Iran".
"Phía Iran đã liên hệ, theo lời kêu gọi của Tổng thống Trump, và đề nghị cuộc gặp trực tiếp này" - bà Leavitt nói, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán sẽ "tạo đà tiến tới một thỏa thuận".
Bà cũng cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance - người đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad hai tuần trước - sẽ tạm thời chưa tham gia, nhưng đang "trong trạng thái sẵn sàng bay tới Pakistan nếu cần thiết".
Tuy vậy, vẫn chưa rõ phía Iran sẽ gặp trực tiếp các đặc phái viên Mỹ hay không.
Ngày 25-4, Hãng AFP đưa tin Đức sẽ sớm điều một tàu rà phá thủy lôi tới Địa Trung Hải để chuẩn bị cho sứ mệnh có thể diễn ra tại eo biển Hormuz sau khi xung đột giữa Mỹ - Iran kết thúc.
Theo lời một người phát ngôn Bộ Quốc phòng, tàu Fulda của Hải quân Đức sẽ được triển khai "trong những ngày tới". Bà nói mục tiêu là tạo ra "đóng góp đáng kể và rõ ràng cho liên minh quốc tế đang tìm cách bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz".
Một số quốc gia cho biết sẵn sàng tham gia một sứ mệnh "trung lập" nhằm bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Tuần trước, Mỹ cho hay họ đang tiến hành rà phá thủy lôi tại khu vực này cùng với Tehran, dù phía Iran chưa xác nhận thông tin này.
Tối 25-4 (theo giờ Việt Nam), Đài Press TV của Iran tường thuật: Bộ Tình báo Iran hôm nay thông báo đã bắt giữ một điệp viên "kỳ cựu" làm việc cho chính quyền Israel, cùng 15 thành viên của các nhóm khủng bố ly khai, sau các chiến dịch truy quét tại nhiều tỉnh.
Điệp viên kỳ cựu từ cơ quan tình báo Mossad đã bị bắt tại tỉnh Ilam, phía tây Iran. Iran cáo buộc người này đã thu thập và chuyển thông tin tình báo cho cơ quan tình báo Israel, sau đó theo chỉ đạo của cấp trên, người này bắt đầu hợp tác với các nhóm ủng hộ chế độ quân chủ.
Những tuần qua, các cơ quan tình báo và lực lượng thực thi pháp luật của Iran đã bắt giữ nhiều phần tử phá hoại trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.
Giới chức Iran nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công chúng giữ cảnh giác, cho biết việc kịp thời báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới trung tâm khẩn cấp của cảnh sát sẽ giúp ngăn chặn các hành vi phá hoại cũng như những hoạt động nhằm gieo rắc bất ổn.
Chiếc máy bay gặp nạn gần thành phố Nancy vào khoảng 11h sáng, ông Yves Séguy, tỉnh trưởng vùng Meurthe-et-Moselle, cho biết tại hiện trường vụ tai nạn.
Ông Séguy cho biết máy bay đã rơi “đột ngột, ngay gần sân bay”, đồng thời khẳng định không có ai dưới mặt đất bị thương.
Các lực lượng cứu hộ đã lập tức có mặt tại hiện trường và đang hỗ trợ tâm lý cho một số thân nhân của các nạn nhân. Nhà chức trách cũng đang thu thập lời khai của các nhân chứng.
Chiếc máy bay thuộc một trường đào tạo nhảy dù. Theo chính quyền địa phương, phi công cùng toàn bộ 5 học viên và 5 huấn luyện viên, đã thiệt mạng trong vụ tai nạn.
Bộ Nội vụ Pháp cho biết Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez, đang trên đường tới hiện trường vụ việc.
Cảnh sát kêu gọi người dân tuyệt đối tránh xa khu vực xung quanh sân bay ở Tomblaine để bảo đảm lực lượng cứu hộ và cơ quan thực thi pháp luật có thể tiếp cận hiện trường vụ rơi máy bay mà không bị cản trở.
Đài BFMTV của Pháp dẫn lời chủ tịch một tổ chức điều dưỡng khu vực cho biết các nạn nhân trong vụ tai nạn “một nửa là y tá và một nửa là huấn luyện viên”, đồng thời chuyến nhảy dù này “dường như là một nghi thức chào đón dành cho người mới”.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là nhận định được BFMTV dẫn lại từ người đứng đầu tổ chức điều dưỡng nói trên, chưa phải kết luận chính thức của cơ quan điều tra.
Chỉ vài giờ sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đề xuất kế hoạch sử dụng các khoản tiền được rã băng của Iran để mua nông sản Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định nông dân Mỹ "rất hài lòng" với đề xuất này và cho biết ông đã nhận được nhiều cuộc gọi ủng hộ.
Phát biểu trước khi rời khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ, nơi ông dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia vòng đàm phán cuối tuần qua với Iran, ông Vance cho biết thỏa thuận này sẽ giúp nuôi sống người dân Iran đồng thời làm giàu cho nông dân Mỹ.
Ông Vance cho biết ý tưởng này xuất phát từ ông Jared Kushner, con rể của ông Trump, và mô tả đây là một "thỏa thuận rất, rất tốt và rất đậm chất ông Trump".
Nhà Trắng đang tìm kiếm các thị trường xuất khẩu ngoài Trung Quốc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, trong bối cảnh nông dân Mỹ, một nhóm cử tri quan trọng của Đảng Cộng hòa, vẫn đang chịu tác động từ cuộc chiến thuế quan giữa Washington và Bắc Kinh và xung đột ở Trung Đông.
Ông Vance nói thêm: "Nếu các tài sản của Iran được giải phóng, số tiền đó sẽ được dùng để làm giàu cho nông dân Mỹ và cung cấp lương thực cho người dân Iran. Chúng tôi có quyền phê duyệt quy trình giải phóng tài sản đó".
Ông tiếp tục: "Phía Qatar cũng có quyền phê duyệt quy trình này, và sau đó số tiền sẽ được dùng để mua đậu tương, ngô và lúa mì của Mỹ nhằm phục vụ người dân Iran".
"Tất cả số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua thực phẩm, thứ mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân và không thể tự đáp ứng nhu cầu lương thực. Vì vậy, số tiền chúng tôi giải tỏa cuối cùng sẽ đến với nông dân Mỹ", ông Trump nhấn mạnh.
Sau đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cho biết Tehran không có nghĩa vụ phải mua các mặt hàng nông nghiệp từ Mỹ theo bản ghi nhớ hiện tại.
Ông Hemmati cho biết phần tiền còn lại được giải phóng không nhất thiết chỉ dùng để mua các mặt hàng thiết yếu mà cũng có thể được sử dụng để mua những hàng hóa khác không nằm trong diện bị trừng phạt, theo Tasnim.
Khoảng 100 tỷ USD tài sản của Iran, chủ yếu từ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, hiện đang bị phong tỏa trên khắp thế giới do các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và sự hậu thuẫn của nước này đối với các nhóm vũ trang ở Trung Đông.
Mỹ và Iran hiện có thời hạn 60 ngày để đạt được thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran sau thỏa thuận đạt được tuần trước nhằm chấm dứt giao tranh "trên mọi mặt trận".
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải then chốt đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu, những mặt hàng có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là phân bón. Việc tuyến đường thủy này bị gián đoạn đã làm gia tăng áp lực đối với nông dân Mỹ, sau căng thẳng thương mại với Trung Quốc.
Trung Quốc từng là khách hàng mua đậu tương Mỹ lớn nhất, nhưng các đơn đặt hàng đã giảm mạnh trong khoảng một năm qua khi Bắc Kinh chuyển sang mua từ Argentina và Brazil sau cuộc chiến thuế quan. Để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, Washington đang tìm kiếm các thị trường mới từ Nigeria, Indonesia đến Ấn Độ và Bangladesh.
