Ngày 29/6, Bệnh viện Việt Đức thông tin, các bác sĩ vừa phẫu thuật cấp cứu thành công cho người bệnh gặp tình trạng chưa từng ghi nhận trên y văn.
Bệnh nhân nam, 42 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Việt Đức từ một cơ sở y tế khác trong tình trạng nhiễm trùng nặng vùng hậu môn – trực tràng.
Theo BSCKII Nguyễn Đắc Thao, Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu, Bệnh viện Việt Đức, khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ nhận định đây là một trường hợp rất phức tạp.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng viêm tấy lan tỏa vùng tầng sinh môn, nguy cơ nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng. Người bệnh được chỉ định phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức để kiểm soát nhiễm trùng.
Trước đó khoảng 7 -10 ngày, bệnh nhân đã trải qua 2 cuộc phẫu thuật gồm mổ trĩ và mổ áp xe hậu môn, tuy nhiên sau mổ tình trạng diễn biến nặng dần nên gia đình xin chuyển viện.
Các bác sĩ xác định người bệnh có tình trạng tổn thương hiếm, chưa từng gặp trong thực tế lâm sàng tại Việt Nam và trên y văn thế giới cũng chưa có phác đồ điều trị cụ thể.
“Vì thế, việc xử trí hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm và đánh giá thương tổn thực tế của các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức”, BS Thao cho biết.
Sau khi hội chẩn đánh giá, các bác sĩ tiến hành kiểm soát nhiễm trùng, làm hậu môn nhân tạo tạm thời và cố gắng bảo tồn hậu môn chính cho người bệnh.
BS Thao cho biết, hiện bệnh nhân đã ổn định, có thể ăn uống và đi lại bình thường. Tuy nhiên, người bệnh sẽ phải trải qua khoảng 3 – 4 cuộc phẫu thuật tiếp theo với hy vọng phục hồi hậu môn tự nhiên.
Theo bác sĩ, khi gặp các bệnh lý về hậu môn – trực tràng, người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp truyền miệng hoặc can thiệp hậu môn tại nhà vì có thể gây biến chứng nặng, thậm chí tử vong hoặc phải mang hậu môn nhân tạo suốt đời.
Nếu sau phẫu thuật lần đầu xuất hiện biến chứng, cần chuyển ngay đến bệnh viện chuyên sâu để được xử trí kịp thời.
Việc cơ thể không được nạp đủ lượng protein cần thiết vào bữa sáng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thèm ăn vô độ và mất kiểm soát trong suốt thời gian còn lại của ngày. Bác sĩ Wei Shih-hang, Giám đốc Phòng khám Hsinchu Chu-Ri, dẫn một nghiên cứu từ Đại học Sydney cho biết tỷ lệ protein trong bữa ăn đầu tiên đóng vai trò quyết định đối với mức độ kiểm soát lượng calo tiêu thụ hàng ngày. Nếu tỷ lệ này thấp hơn 15%, cơ thể sẽ ăn nhiều hơn một cách vô thức vào các bữa tiếp theo để bù đắp lượng thiếu hụt, từ đó tạo thành một vòng lặp ăn uống vô độ tai hại.
Qua quá trình theo dõi và phân tích nhật ký ăn uống của các bệnh nhân trong thời gian dài, bác sĩ Wei Shih-hang phát hiện một hiện tượng đáng chú ý. Nhiều người kiểm soát chế độ ăn vào bữa trưa và bữa tối rất tốt theo đúng thực đơn nhưng đến bữa sáng là lại thất bại. Họ thường than phiền rằng bản thân hoàn toàn bất lực trong việc kiềm chế cảm giác thèm ăn khi bắt đầu ngày mới.
Tuy nhiên, nghiên cứu từ Đại học Sydney đã đưa ra những bằng chứng khoa học không thể phủ nhận về mối liên hệ giữa tỷ lệ protein trong bữa sáng và tổng lượng calo tiêu thụ cả ngày. Nhóm nghiên cứu đã chia hàm lượng protein nạp vào trong bữa ăn đầu tiên thành 3 nhóm gồm dưới mức khuyến nghị (dưới 15%), trong mức khuyến nghị (từ 15% đến 25%) và trên mức khuyến nghị (trên 25%). Dữ liệu thực tế cho thấy những người khởi đầu ngày mới với bữa sáng có tỷ lệ protein từ 15% trở lên đã giảm được đáng kể tổng lượng calo nạp vào cơ thể trong ngày hôm đó.
Dưới góc độ sinh lý học, hiện tượng này có thể được hiểu như một phản ứng chuỗi của việc "mắc nợ dinh dưỡng ngay từ vạch xuất phát". Bác sĩ chuyên khoa điều trị béo phì giải thích nếu hàm lượng protein trong bữa ăn đầu tiên quá thấp, theo hiệu ứng đòn bẩy protein, cơ thể sẽ tự động tìm cách bù đắp bằng việc thúc đẩy người ăn tiêu thụ nhiều thực phẩm hơn ở các bữa sau. Tuy nhiên, cơ chế bù đắp mang tính chất "khắc phục hậu quả" này thường diễn ra trong trạng thái dở dang và mất kiểm soát. Trong quá trình cơ thể chật vật tìm kiếm protein để bù vào, lượng carbohydrate (tinh bột/đường) và chất béo lại vô tình được nạp vào trước tiên một cách quá mức, dẫn đến tình trạng "nợ protein" vẫn chưa trả xong mà lượng calo tích tụ đã vượt ngưỡng cho phép.
Đáng báo động hơn, việc thiếu hụt protein trong bữa ăn đầu tiên còn có thể làm suy giảm trực tiếp chất lượng dinh dưỡng của toàn bộ các bữa ăn còn lại trong ngày. Bác sĩ Wei Shih-hang chỉ ra rằng các nghiên cứu đã chứng minh khi tỷ lệ protein ở bữa sáng ở mức thấp, những người tham gia thử nghiệm có xu hướng phụ thuộc rõ rệt vào các loại "thực phẩm chế biến sẵn" trong các bữa ăn tiếp theo, đồng thời cắt giảm lượng thịt tự nhiên cũng như các loại thực phẩm nguyên phần lành mạnh khác.
Việc điều chỉnh bữa ăn đầu tiên không đồng nghĩa với việc phải đảo lộn hoàn toàn lối sống hay bỏ bữa sáng hoàn toàn. Thay vào đó, mục tiêu là ưu tiên xóa bỏ "khoản nợ protein" ngay trong thói quen sinh hoạt sẵn có. Bác sĩ Wei Shih-hang giải thích một khi cán cân protein được giữ ở mức ổn định ngay từ khi bắt đầu ngày mới, việc quản lý cảm giác thèm ăn và lựa chọn thực phẩm ở các bữa tiếp theo sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Đối với những người thực sự không có thời gian chuẩn bị, thay vì vội vã ăn một chiếc bánh mì, hãy thử thay thế bằng hai quả trứng luộc cùng một hộp sữa đậu nành không đường. Một khi cơ thể đã được giải tỏa cơn khát protein, cảm giác thèm ăn vặt vào buổi chiều sẽ tự động biến mất do não bộ đã được thỏa mãn thực sự bằng nguồn dinh dưỡng chất lượng, chứ không phải bằng lượng calo rỗng thiếu chất.
Nhiều người kiểm soát đường huyết khá tốt vào ban ngày nhưng lại “lỏng tay” vào buổi tối. Đây là thời điểm cơ thể giảm chuyển hóa, khiến đường huyết dễ tăng cao nếu ăn uống không hợp lý.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối nên cân bằng giữa protein, chất xơ và tinh bột phức để giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
Một bữa tối hợp lý nên có nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ, kết hợp với rau xanh. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi chất xơ giúp giảm tốc độ tăng glucose trong máu.
Bà Franziska Spritzler, hiện làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng chuyển hóa tại Mỹ, cho biết việc kết hợp protein và chất xơ có thể giúp hạn chế biến động đường huyết sau bữa ăn.
Tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Thay vào đó, nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, thực phẩm nguyên hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết tốt hơn.
Thời điểm ăn tối cũng quan trọng không kém loại thực phẩm. Ăn quá muộn khiến cơ thể khó xử lý glucose do đồng hồ sinh học bước vào giai đoạn nghỉ ngơi.
Bác sĩ David Agus (Mỹ) cho biết cơ thể xử lý năng lượng hiệu quả hơn vào ban ngày, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ.
Ngoài ra, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường hoặc nước ngọt vào buổi tối.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường không nên bỏ bữa tối hoặc ăn quá ít, vì có thể gây hạ đường huyết về đêm. Tốt nhất nên duy trì chế độ ăn cân bằng và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), duy trì hoạt động thể chất đều đặn là một trong những cách quan trọng giúp phòng ngừa nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư vú và đại trực tràng. Chỉ cần khoảng 30 phút vận động mỗi ngày, cơ thể đã bắt đầu nhận được lợi ích rõ rệt.
Thứ nhất, đi bộ giúp kích hoạt trao đổi chất ngay từ đầu ngày. Hoạt động này hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm tích mỡ - yếu tố liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư.
Thứ hai, vận động nhẹ nhàng giúp giảm viêm mạn tính mức độ thấp. Đây là tình trạng âm thầm nhưng được xem là nền tảng của nhiều bệnh mạn tính, bao gồm ung thư.
Thứ ba, ánh sáng tự nhiên buổi sáng giúp điều chỉnh nhịp sinh học, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và cân bằng hormone - yếu tố quan trọng với hệ miễn dịch.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, những người duy trì lối sống năng động có nguy cơ mắc một số loại ung thư thấp hơn đáng kể so với người ít vận động.
Ông Edward Giovannucci, giáo sư tại Trường Y tế Công cộng Harvard (Mỹ), cho biết hoạt động thể chất đều đặn không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn tác động trực tiếp đến hormone, insulin và viêm - những cơ chế có liên quan đến ung thư.
Trong khi đó, bác sĩ chuyên về ung thư David Agus, Đại học Nam California, Mỹ, nhấn mạnh rằng những thay đổi nhỏ nhưng duy trì lâu dài, như đi bộ mỗi ngày, có thể tạo ra khác biệt lớn trong việc giảm nguy cơ bệnh mạn tính, bao gồm ung thư.
Điều quan trọng không phải là tập nặng, mà là duy trì đều đặn mỗi ngày. Một buổi đi bộ 20 - 30 phút với tốc độ vừa phải, kết hợp hít thở sâu, đã đủ mang lại lợi ích.
Phòng ung thư không phải lúc nào cũng cần thay đổi lớn. Đôi khi, chỉ một thói quen nhỏ như đi bộ buổi sáng cũng có thể trở thành “liều phòng bệnh” hiệu quả nếu duy trì lâu dài.
