Trong nhiều năm qua, mũ bảo hiểm xe máy không ngừng được bổ sung các tính năng mới như bộ đàm liên lạc, định vị GPS, camera hành trình hay chức năng tự động gọi cứu hộ khi xảy ra tai nạn.
Tuy nhiên, bằng sáng chế mới của hãng mô tô Polaris còn đi xa hơn khi biến mũ bảo hiểm thành một thiết bị có khả năng giám sát người lái và can thiệp vào quá trình vận hành của xe.
Theo nội dung bằng sáng chế, hệ thống được tích hợp trên mũ bảo hiểm sẽ liên tục thu thập nhiều loại dữ liệu, gồm chuyển động của đầu, gia tốc, phản ứng của người lái, một số chỉ số sinh trắc học và cả thông tin từ hệ thống treo của xe.
Các dữ liệu này được xử lý để tính toán chỉ số mà Polaris gọi là “tổng năng lượng truyền đến cơ thể”, nhằm đánh giá mức độ mệt mỏi tích lũy trong quá trình điều khiển xe.
Ý tưởng xuất phát từ thực tế mệt mỏi là một trong những nguyên nhân thường bị đánh giá thấp dẫn đến tai nạn mô tô.
Sau nhiều giờ di chuyển, khả năng tập trung của người lái suy giảm, thời gian phản ứng kéo dài và nguy cơ mắc sai sót tăng lên, trong khi chính người điều khiển có thể không nhận ra tình trạng của mình.
Theo mô tả, mũ sẽ tính toán cái gọi là “tổng năng lượng truyền đến cơ thể” để ước tính mức độ mệt mỏi của người điều khiển. Nếu các ngưỡng an toàn bị vượt quá, mũ bảo hiểm thậm chí có thể yêu cầu xe giảm hiệu suất vận hành – Ảnh: Caradisiac
Nếu hệ thống xác định người lái đã vượt ngưỡng mệt mỏi và liên tục bỏ qua các cảnh báo, mũ bảo hiểm có thể yêu cầu xác nhận về mức độ tỉnh táo. Trong một số tình huống, thiết bị còn có khả năng gửi dữ liệu tới xe để điều chỉnh chế độ vận hành.
Theo mô tả trong bằng sáng chế, chiếc xe có thể tự động giảm hiệu suất hoặc giới hạn tốc độ nếu hệ thống nhận định người lái không còn đủ tỉnh táo để tiếp tục điều khiển an toàn.
Đây cũng là điểm gây nhiều tranh luận nhất. Trong khi một số ý kiến xem đây là bước tiến mới nhằm nâng cao an toàn, không ít người lo ngại công nghệ sẽ can thiệp quá sâu vào quyền kiểm soát của người điều khiển.
Trước đây, nhiều công nghệ hỗ trợ người lái như chống bó cứng phanh (ABS), kiểm soát lực kéo, hệ thống đo quán tính (IMU) hay hệ thống treo bán chủ động cũng từng gây tranh cãi trước khi dần trở nên phổ biến. Tuy nhiên, các công nghệ này chủ yếu hỗ trợ người lái thay vì trực tiếp đưa ra quyết định thay họ.
Trong khi đó, bằng sáng chế của Polaris hướng tới khả năng hệ thống đánh giá trạng thái người điều khiển rồi chủ động tác động đến cách chiếc xe vận hành.
Ngoài chức năng giám sát người lái, Polaris còn đề xuất nhiều tính năng dành cho các đoàn mô tô. Những chiếc mũ bảo hiểm có thể liên lạc với nhau, cảnh báo khi khoảng cách giữa các thành viên quá xa, đồng bộ hệ thống đèn tín hiệu và tạo thành mạng lưới chia sẻ dữ liệu giữa các xe.
Theo đánh giá của giới quan sát, các tính năng này có thể giúp việc di chuyển theo đoàn trở nên an toàn và thuận tiện hơn, đặc biệt trong các hành trình dài.
Dù vậy, hiện đây mới chỉ là một bằng sáng chế. Việc đăng ký bảo hộ không đồng nghĩa công nghệ sẽ sớm được thương mại hóa.
Trong ngành công nghiệp ô tô và xe máy, nhiều ý tưởng từng được cấp bằng sáng chế nhưng chưa bao giờ xuất hiện trên các mẫu xe sản xuất hàng loạt.
Tuy nhiên, tài liệu của Polaris cho thấy xu hướng kết nối ngày càng chặt chẽ giữa người lái, trang bị bảo hộ và phương tiện.
Nếu những công nghệ như vậy được đưa vào thực tế, câu hỏi đặt ra sẽ không chỉ là hiệu quả về mặt an toàn, mà còn là mức độ người dùng sẵn sàng đánh đổi quyền chủ động điều khiển để đổi lấy sự hỗ trợ từ các hệ thống điện tử.
Một người phụ nữ chui ra từ gầm xe ben ở tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc - Video: Sina
Một video đang lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc cho thấy một người phụ nữ đang chui ra từ gầm xe ben khiến nhiều người không khỏi kinh hãi. Bên cạnh đó là một chiếc xe máy điện màu hồng nằm ngay dưới bánh xe lớn.
Theo Autohome, đó là cảnh tượng diễn ra sau khi một xe ben rẽ phải, cuốn một xe máy điện cùng người điều khiển vào gầm tại một ngã tư ở thành phố Tây An (tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc),
Theo hình ảnh ghi lại, do thân xe cao và tồn tại nhiều điểm mù, tài xế xe ben đã không phát hiện người phụ nữ đang điều khiển xe điện đi thẳng ở phía bên phải. Va chạm xảy ra trong tích tắc, khiến nạn nhân cùng phương tiện bị kéo vào khu vực dưới gầm xe.
May mắn, chiếc xe ben đang di chuyển ở tốc độ thấp khi rẽ và tài xế đã kịp thời phanh lại. Người phụ nữ sau đó tự bò ra khỏi gầm xe, chỉ bị sây sát nhẹ và không nguy hiểm đến tính mạng.
Sự việc khiến nhiều người không khỏi rùng mình, đồng thời nhắc lại khái niệm "vùng trăng lưỡi liềm tử thần" - một dạng điểm mù đặc biệt nguy hiểm trên xe tải lớn.
Theo các chuyên gia, khi xe tải rẽ phải, quỹ đạo bánh trước và bánh sau không trùng nhau, tạo ra vùng "lệch bánh trong". Khoảng trống này có thể dài tới 2m, đủ để cuốn xe máy, xe đạp vào gầm nếu đi lọt vào khu vực nguy hiểm.
Không chỉ vậy, trong phạm vi khoảng 2m phía trước đầu xe và từ 1 - 3m hai bên thân xe cũng tồn tại điểm mù thị giác. Cột A của xe càng làm hạn chế tầm nhìn, khiến nguy cơ tai nạn tăng cao, đặc biệt tại các giao lộ đông đúc.
Ở Việt Nam cũng mới xảy ra một vụ việc gần tương tự, khi một cô gái ở Hải Phòng may mắn thoát "cửa tử thần" ngay trước đầu xe ben do bị chiếc xe này húc vào đuôi phía sau xe máy và đẩy đi khoảng 500m.
Từ vụ việc trên, các chuyên gia khuyến cáo người tham gia giao thông cần giữ khoảng cách tối thiểu 5m với xe tải lớn, tuyệt đối tránh đi song song hoặc chen lấn khi xe đang rẽ. Về phía tài xế xe tải, cần tuân thủ nguyên tắc "quan sát - di chuyển chậm" để giảm thiểu rủi ro từ điểm mù, góp phần đảm bảo an toàn giao thông.
Tình huống giao thông: Cùng phóng nhanh qua ngã tư, xe tải từ đường nhánh đâm mạnh vào đuôi xe SUV đang đi thẳng ở đường chính, hôm 1/5 tại ngã tư đường Hồ Chí Minh qua xã Yên Thủy. Cú va chạm khiến xe SUV xoay ngang nhao lái lao vào lề đường có hai em học sinh đang đứng. Hai cô bé chạy vội về phía sau để tránh ôtô đâm trúng. May mắn không có thương vong xảy ra, chưa rõ thiệt hại về tài sản.
Kỹ năng lái xe: Trên tuyến đường này, đường Hồ Chí Minh là đường ưu tiên, trong khi đường cắt ngang là đường nhánh. Theo luật, tài xế xe tải cần giảm tốc độ nhường đường cho xe trên đường ưu tiên, chỉ khi thông thoáng mới cho xe chạy tiếp.
Bên cạnh việc tuân thủ luật, các tài xế cũng cần chủ động việc lái xe để có thể tránh tai nạn thay vì chờ tới đúng-sai. Ví dụ trong tình huống này, tài xế xe con đã nhận ra rủi ro va chạm từ sớm nên bấm còi liên tục, tuy nhiên không chủ động giảm tốc. Trong khi đó tài xế xe tải cũng không giảm tốc dù nghe còi.
Các phương tiện khi đi đến ngã tư cần giảm tốc độ nhất là những xe ở đường phụ đi qua đường chính. Xe tải thường có thời gian phanh để dừng lại lâu hơn các phương tiện khác nên càng chủ động giảm tốc độ khi đi qua ngã tư.
Tình huống giao thông: Tại đường Nguyễn Văn Trỗi, đoạn giao với đường Đồng Văn (phường Đồng Văn), người lái xe máy đi ngược chiều với tốc độ cao, không mũ bảo hiểm, không làm chủ tay lái đã tông trực diện vào xe máy khác, hôm 21/4. Cú va chạm mạnh tạo tiếng động lớn, khiến cả hai phương tiện hư hỏng nặng. Hiện chưa rõ tình trạng thương vong.
Kỹ năng lái xe: Tài xế cần tuân thủ tuyệt đối luật giao thông khi điều khiển phương tiện, nhằm bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Theo Nghị định 168 về xử phạt giao thông đường bộ, hành vi xe máy đi ngược chiều gây tai nạn giao thông phạt 10-14 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
