Trước khi mùa hè đến, Amelie Kenney nghĩ rằng mình đã tìm được nơi ở lý tưởng. Cô thuê căn hộ áp mái, giá phải chăng trên tầng cao nhất một tòa nhà ở Paris, có ban công nhìn ra những mái nhà kẽm đặc trưng của thủ đô nước Pháp. Nếu nghiêng người đủ xa, cô còn thấy nhà thờ Sacré-Cœur trên đồi Montmartre.
Nhưng căn hộ ấy đang trở thành “lò nung” trong đợt sóng nhiệt. “Đây là tuần tồi tệ nhất kể từ khi chúng tôi chuyển đến”, Kenney, 23 tuổi, vừa tốt nghiệp đại học, nói. “Căn hộ nóng hầm hập suốt cả buổi chiều”.
Những tòa nhà cổ kính của Paris vốn nổi tiếng bởi vẻ đẹp kiến trúc nay lại bộc lộ điểm yếu. Đặc biệt, những người sống ngay dưới mái nhà, phần lớn là sinh viên hoặc người có thu nhập thấp, phải hứng chịu nhiệt độ cao nhất.
Tuần qua, báo động đỏ vì thời tiết cực đoan bao trùm hơn 44 triệu người trong tổng số 67 triệu dân Pháp. Nhiệt độ ban ngày ở một số nơi vượt ngưỡng 40 độ C và duy trì mức cao suốt đêm. 31 tỉnh có cảnh báo cam, hơn 90% dân số Pháp đối mặt với mức nhiệt 39-41 độ C kéo dài từ Brittany đến vùng tây nam.
Chuyên gia khí tượng cho biết chỉ số nhiệt độ quốc gia đo tại 30 trạm chạm mức 29,8 độ C vào ngày 23/6, mức cao nhất kể từ năm 1947. Cơ sở hạ tầng thiếu thiết kế chống nóng kết hợp mật độ dân cư dày đặc khiến Paris trở thành khu vực có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe do nắng nóng cao tại châu Âu.
Nghiên cứu về đợt nắng nóng năm 2003, khiến khoảng 15.000 người ở Pháp thiệt mạng, cho thấy người sống trong các căn hộ áp mái tại Paris có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao gấp hơn 4 lần so với cư dân ở tầng thấp.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa The Lancet Planetary Health năm 2023 xác định Paris là thành phố có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao nhất trong số 30 thủ đô châu Âu được khảo sát.
Khoảng 75% mái nhà ở Paris được lợp bằng tôn kẽm, vật liệu tạo nên khung cảnh mái nhà màu xám mang tính biểu tượng của thành phố. Tuy bền, dễ tạo hình và có thể tái chế, kẽm cũng hấp thụ và dẫn nhiệt mạnh, khiến các căn hộ ngay bên dưới nóng lên nhanh chóng.
“Mọi người thường nghĩ căn hộ áp mái ở Paris rất lãng mạn, nhưng thực tế phần lớn người sống ở đó là sinh viên phải trả nhiều tiền cho những căn phòng rất nhỏ”, Maider Olivier, đại diện Quỹ nhà ở cho người yếu thế Foundation for Housing for the Disadvantaged, nói.
Những căn hộ này thường chỉ có một mặt thoáng nên không thể tạo luồng gió đối lưu để làm mát vào ban đêm.
Kenney và bạn gái Francesca Pilia, đều 23 tuổi, sống trong căn hộ tầng sáu không có thang máy. Không gian chỉ đủ kê một chiếc giường đôi, bàn làm việc và cây đàn piano điện nhỏ. Cửa sổ duy nhất hướng về phía tây, hứng nắng trực tiếp từ giữa trưa đến khi mặt trời lặn. Hai người chia nhau khoản tiền thuê 735 euro (860 USD) mỗi tháng.
“Đây là căn hộ rẻ nhất chúng tôi tìm được”, Kenney nói. “Tôi rất thích khung cảnh nhìn xuống quảng trường. Hầu như sáng thứ Bảy nào tôi cũng có thể ngắm các đám cưới diễn ra phía dưới”.
Nhưng sau mùa hè này, cô thay đổi suy nghĩ. “Nếu có đủ tiền để chuyển sang nơi khác, tôi sẽ làm ngay”.
Khác với các tòa nhà văn phòng hay trung tâm thương mại được lắp điều hòa, phần lớn căn hộ trong khu trung tâm Paris, đặc biệt là các tòa nhà Haussmann cổ, đều không có hệ thống làm mát.
Theo Olivier, các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo tồn kiến trúc lịch sử đang cản trở việc cải tạo nhà ở để thích ứng với khí hậu nóng lên.
“Nhiều chủ nhà không được phép cách nhiệt mái hoặc lắp cửa chớp chắn nắng vì phải giữ nguyên kiến trúc. Các quy định ấy bảo vệ mái nhà, nhưng lại chưa bảo vệ những người sống bên dưới”, bà nói.
Kenney lớn lên ở Australia, còn Pilia đến từ Italy, cả hai đều quen với thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, mức nhiệt trên 40 độ C vào ban ngày và khoảng 25 độ C vào ban đêm tại Paris vẫn khiến họ kiệt sức.
Hai cô gái mua một chiếc quạt nhỏ, liên tục tắm nước lạnh, lau người bằng khăn ướt và uống nhiều nước. Điều khó chịu nhất là phải liên tục mở rồi đóng cửa sổ.
“Tôi thức dậy và nghĩ: ‘Nóng quá, phải mở cửa sổ’. Một lúc sau lại tỉnh giấc vì tiếng ồn và tự nhủ: ‘Phải đóng cửa lại thôi'”, Kenney kể.
“Cứ lặp đi lặp lại như vậy, một vòng luẩn quẩn không có hồi kết”.
Khoảng ba tháng trước, Bàn Thị Tâm, 20 tuổi, quê Tuyên Quang cùng bạn trai Nguyễn Minh Hiệp, 22 tuổi, quê Ninh Bình chuyển đến sống tại một khu trọ ở phường Phú Diễn, Hà Nội cùng con gái 4 tuổi của Tâm.
Theo cơ quan công an, Hiệp và Tâm khai đã nhiều lần đánh đập đứa trẻ. Cứ vài ngày, hai người lại dùng dép, chổi, cán hót rác, móc quần áo đánh đập đứa trẻ. Đầu tháng 5, bé bị bỏ đói, bắt đeo chai nước nặng vào cổ. Sáng 3/5, sau trận đòn, bé có dấu hiệu ngừng thở, được đưa đi cấp cứu và tử vong chiều 6/5 tại bệnh viện.
Vân Anh (đã đổi tên), sinh viên năm nhất, thuê trọ ở tầng trên ngay phía trên phòng của Tâm và Hiệp. Cô nói chưa lần nào gặp bé gái 4 tuổi con của Tâm, nhưng tối nào cũng nghe tiếng khóc.
"Từ tháng 4, tôi nghe tiếng chửi mắng xưng mày tao và ép bé đọc chữ cái đến khuya", Vân Anh kể. Cuối tháng 4, tiếng khóc xuất hiện liên tục hơn. Cô sinh viên nghĩ đó là đứa trẻ lười học bị cha mẹ phạt. Sự thiếu gắn kết ở khu trọ cũng khiến cô không gõ cửa hỏi thăm.
Vân Anh nói khi bi kịch xảy ra với cháu bé, cô đã rất sốc và "tràn ngập cảm giác áy náy". "Nếu thời gian quay trở lại, khi nghe tiếng khóc bất thường tôi sẽ báo công an chứ không im lặng như lần này", cô nói.
Anh Đinh Hữu Thành, 25 tuổi, ở tầng một khu trọ, cho biết các phòng tại đây luôn đóng kín. Anh từng gặp bé gái vài lần, thấy bình thường. "Các phòng ở đây đều đóng kín cửa nên khó nghe rõ bên trong. Tôi ở tầng một buôn bán nên cũng ồn", anh nói.
Anh cho biết nếu nhận diện được dấu hiệu, chắc chắn sẽ can thiệp để bi kịch không xảy ra. Tuy nhiên, Thành thừa nhận chưa từng tìm hiểu dấu hiệu trẻ bị bạo hành.
Theo ông Đặng Hoa Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũ), sự thiếu hiểu biết và lối sống khép kín là rào cản trong việc giải cứu trẻ em. Trung bình mỗi năm, Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 nhận hơn 300.000 cuộc gọi. Đến nay, Tổng đài đã can thiệp hơn 11.000 trường hợp trẻ bị xâm hại. Riêng năm 2024, gần 2.000 vụ việc bị điều tra hình sự với khoảng 1.500 bị can. Nhiều vụ trong số đó, thủ phạm là người thân sống cùng nhà.
Ông Nam cho biết trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly hôn, sống cùng cha dượng, mẹ kế thường đối mặt nguy cơ bạo lực cao hơn. "Pháp luật đã quy định đầy đủ, nhưng việc phòng ngừa ở cơ sở còn yếu. Nhiều cán bộ phụ trách trẻ em cấp xã làm kiêm nhiệm nên khó phát hiện sớm", ông nói.
Theo chuyên gia tâm lý trẻ em Hồng Hương (Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam) trẻ bị bạo hành thường có một số dấu hiệu nhận biết như: e dè, sợ sệt, né tránh tiếp xúc hoặc sống thu mình, lầm lũi. Ngoài ra, tiếng quát mắng kéo dài của cha mẹ, tiếng khóc thường xuyên, cùng các vết bầm tím, trầy xước ở vùng mô mềm cũng là dấu hiệu cảnh báo.
"Người lớn xung quanh có thể quan sát dấu hiệu báo động đỏ thông qua phản ứng của trẻ. Nhiều em chỉ cần thấy người khác giơ tay lên đã hoảng loạn, cúi gằm mặt hoặc né tránh theo phản xạ", bà Hương nói.
Các chuyên gia cho rằng khi phát hiện trẻ có nguy cơ bị bạo hành, người dân cần chủ động báo công an, tổ dân phố hoặc gọi Tổng đài bảo vệ trẻ em 111 để được hướng dẫn can thiệp. Trong tình huống khẩn cấp, nên hô hào người xung quanh can thiệp sớm, giúp cứu một đứa trẻ khỏi bi kịch.
Bà Hương phân tích thêm, ở đô thị, lối sống khép kín khiến hàng xóm khó nhận ra bất thường sau cánh cửa. Vì vậy, công tác bảo vệ trẻ em không thể chỉ trông chờ vào gia đình.
"Cần có những chương trình gõ cửa từng hộ dân tại các khu trọ để tuyên truyền kỹ năng nhận diện bạo hành, đặc biệt ở nhóm lao động nhập cư", bà nói.
Gạo chứa hai thành phần tinh bột chính là amylose và amylopectin. Khi nấu với nước, các hạt tinh bột hút nước, trương nở và xảy ra quá trình hồ hóa. Lúc này, amylose có xu hướng tách ra khỏi hạt và khuếch tán ra môi trường xung quanh.
Chính lớp tinh bột "tự do" này tạo nên độ dính giữa các hạt cơm. Nếu lượng amylose thoát ra nhiều, cơm sẽ có xu hướng bết và kết dính thành mảng, đặc biệt khi nấu dư nước hoặc khuấy trộn nhiều.
Giấm là dung dịch axit nhẹ (chủ yếu là axit acetic). Khi thêm một lượng nhỏ vào nước nấu cơm, môi trường hơi axit sẽ tác động đến cấu trúc tinh bột theo hai cách:
Hạn chế sự trương nở quá mức của tinh bột: Axit làm giảm tốc độ hồ hóa, giúp hạt gạo giữ được hình dạng tốt hơn thay vì "nở bung" và vỡ bề mặt.
Giảm lượng amylose rò rỉ ra ngoài: Khi lớp ngoài của hạt gạo ổn định hơn, lượng tinh bột tự do trong nước giảm, từ đó hạn chế hiện tượng kết dính giữa các hạt.
Kết quả là cơm sau khi chín có xu hướng tơi, hạt rời hơn so với cách nấu thông thường. Ngoài ra, môi trường axit nhẹ còn làm chậm quá trình oxy hóa, giúp cơm giữ màu trắng sáng hơn. Đây cũng là lý do một số nhà hàng sử dụng giấm trong nấu cơm hoặc chế biến các món từ gạo.
Một số sai lầm quen thuộc khiến cơm dễ bết
Không ít thói quen nội trợ vô tình làm tăng lượng tinh bột tự do, khiến cơm dính hơn: Vo gạo quá mạnh hoặc quá lâu: làm trầy xước bề mặt hạt, giải phóng nhiều tinh bột. Khuấy (đảo) cơm trong quá trình nấu: phá vỡ cấu trúc hạt đang hồ hóa. Cho dư nước tạo môi trường thuận lợi để tinh bột khuếch tán ra ngoài.
Trong những trường hợp này, việc thêm một chút giấm có thể phần nào cân bằng lại cấu trúc tinh bột, nhưng không hoàn toàn thay thế được thao tác nấu đúng.
Cách sử dụng giấm hiệu quả khi nấu cơm
Thêm khoảng một thìa cà phê giấm cho 1-2 cốc gạo. Cho giấm vào ngay từ đầu, cùng với nước trước khi nấu. Không cần tăng thêm lượng nước. Sau khi cơm chín, mở nắp để hơi nước thoát bớt rồi xới nhẹ. Ở lượng nhỏ, giấm gần như không để lại vị chua mà chỉ làm nổi bật nhẹ vị ngọt tự nhiên của gạo.
Sáng 15/6, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn tổ chức họp báo thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu tại họp báo, anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam - cho biết Đại hội sẽ diễn ra trong hai ngày 24-25/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội).
Đại hội có sự tham dự của 786 đại biểu chính thức, là những cán bộ, đoàn viên ưu tú đại diện cho hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước.
Theo Ban Tổ chức, cơ cấu đại biểu bảo đảm tính đại diện, kế thừa và tiêu biểu của thanh niên trên nhiều lĩnh vực, địa bàn và nhóm đối tượng khác nhau. Trong số đó có 312 đại biểu nữ, 144 đại biểu là người dân tộc thiểu số và 2 đại biểu đại diện thanh niên Việt Nam ở nước ngoài.
Độ tuổi bình quân của đại biểu là 31,7 tuổi. Đại biểu trẻ nhất tham dự Đại hội là Trương Nguyễn An Nhiên (SN 2010), học sinh Trường THPT Chuyên Quốc học Huế, thành phố Huế.
Đại hội lần thứ XIII diễn ra với khẩu hiệu hành động: "Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai".
Theo anh Nguyễn Minh Triết, 4 thành tố của khẩu hiệu phản ánh những phẩm chất và yêu cầu đặt ra đối với thanh niên trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, bám sát tinh thần bài viết "Thanh niên với tương lai đất nước" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2022-2026; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cho nhiệm kỳ 2026-2031; sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn và bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII.
Báo cáo chính trị trình Đại hội mang chủ đề: "Tự hào, vững tin theo Đảng, tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, chung sức, đồng lòng, tiên phong, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".
Đại hội sẽ thảo luận 13 chỉ tiêu, 5 nhiệm vụ đột phá cùng 7 chương trình, đề án trọng điểm dành cho thanh niên trong nhiệm kỳ mới.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn với 15 vấn đề dự kiến được đưa ra thảo luận, trong đó có các nội dung liên quan đến thẻ đoàn viên điện tử, quy định miễn sinh hoạt Đoàn, nhiệm kỳ đại hội Đoàn cơ sở và công tác kỷ luật.
Theo chương trình, trước phiên khai mạc, các đại biểu sẽ tham dự lễ báo công, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Bắc Sơn.
Phiên trọng thể của Đại hội diễn ra sáng 25/6 và được truyền hình trực tiếp trên các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam cùng các nền tảng số của Đoàn.
Dự kiến Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII sẽ có 123 ủy viên, giảm 22 người so với nhiệm kỳ trước; Ban Thường vụ Trung ương Đoàn có 26 ủy viên; Ban Bí thư gồm 5 đồng chí và Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn có 17 ủy viên.
