Ngày 26/6 Chính phủ ban hành Nghị định 241/2026, sửa đổi bổ sung một số điều quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường Bộ và điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong đó cho phép ôtô tải pickup cabin kép và xe tải van có khối lượng toàn bộ đến 3,5 tấn được lưu thông như ôtô con, áp dụng từ 1/7.
Khối lượng toàn bộ là khối lượng của xe, các loại dung dịch cần thiết để vận hành cùng khối lượng hàng, người, hoặc hiểu cơ bản là toàn bộ những gì trên chiếc xe.
Trước đó, đầu tháng 6, Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét sửa quy định theo hướng cho phép xe bán tải cabin kép và xe tải van có khối lượng toàn bộ đến 3,5 tấn được tổ chức giao thông như ôtô con, đồng thời giữ nguyên cách phân loại phương tiện hiện hành.
Với quy định mới này, gần như toàn bộ các dòng xe bán tải thông dụng đang bán tại Việt Nam đều sẽ được coi như xe con khi lưu thông trên đường. Có nghĩa là không bị hạn chế khi đi vào đường cấm xe tải, được lưu thông ở làn trái cao tốc…
Quy định này chỉ áp dụng cho xe tải khi lưu thông, không điều chỉnh các vấn đề khác liên quan tới phân loại phương tiện như các loại thuế, phí hay niên hạn. Xe bán tải vẫn được hưởng lệ phí trước bạ 60% so với xe con và giới hạn hoạt động 25 năm.
Điều này để phân biệt với các dòng ôtô con pickup, tức các dòng xe có hình dáng bán tải, nhưng được xếp vào nhóm xe con. Về cơ bản thông thường các dòng xe này có tỷ lệ khối lượng người/hàng lớn hơn 80%. Với các dòng ôtô con pickup, mọi vấn đề liên quan được quy định giống như ôtô con khác như sedan, SUV, MPV…
Trước 2024, xe bán tải (xe tải pickup) có khối lượng chở hàng dưới 950 kg được coi là xe con khi lưu thông, quy định tại Quy chuẩn 41/2019. Tuy vậy, từ khi quy định 41/2024 ra đời đã bỏ nội dung này. Nghĩa là, xe bán tải phần lớn bị coi là xe tải khi chạy trên đường.
Cách quy định này khiến nhiều chủ xe bán tải, các hãng xe cảm thấy bị hạn chế khi sử dụng, bởi kích thước của xe trên đường cũng tương đương các loại SUV, MPV cỡ trung đến lớn. Trong khi các dòng xe kia vẫn được coi là xe con, không bị hạn chế vào đường cấm, giờ cấm.
Trước đó, tháng 1/2026, UBND TP Hà Nội ban hành quyết định 01, yêu cầu các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ dưới hai tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ từ hai tấn trở lên chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Cuối tháng 4, UBND TP Hà Nội đã cho phép xe bán tải được phép hoạt động 24/24h trên địa bàn thành phố, thay vì chỉ chạy ngoài giờ cao điểm như trước, tạo điều kiện cho chủ xe bán tải thuận lợi lưu thông.
Tại Việt Nam, độ xe là cách nhiều chủ phương tiện thể hiện phong cách cá nhân hoặc tăng tính thẩm mỹ cho ô tô. Tuy nhiên, không phải mọi hình thức độ xe đều được cho phép. Những trường hợp thay đổi liên quan đến khung gầm, động cơ, kích thước, kiểu dáng hoặc kết cấu an toàn kỹ thuật của xe... đều bị xem là hành vi tự ý cải tạo phương tiện trái quy định.
Như vậy, ô tô đã thay đổi những kết cấu dạng này sẽ không được đăng kiểm nếu không khôi phục về đúng nguyên trạng ban đầu.
Thực tế thời gian qua, nhiều chủ xe đã bị lực lượng chức năng xử phạt vì tự ý độ xe, thay đổi kết cấu. Sau khi bị xử lý, không ít người băn khoăn "Sau khi phục hồi nguyên trạng, có nhất thiết phải đăng kiểm lại hay không?"
Theo quy định hiện hành, việc tự tháo bỏ các chi tiết đã độ và đưa xe về nguyên trạng ban đầu là chưa đủ để phương tiện được phép lưu thông hợp pháp.
Cụ thể, tại điểm d, khoản 19, điều 32, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) quy định biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi tự ý thay đổi kết cấu xe là buộc khôi phục lại hình dáng, kích thước, tình trạng an toàn kỹ thuật ban đầu của xe và phải thực hiện đăng kiểm lại trước khi đưa phương tiện tham gia giao thông.
Như vậy, sau khi khôi phục nguyên trạng, chủ xe bắt buộc phải đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm để kiểm tra, đánh giá lại tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Chỉ khi được cấp giấy chứng nhận kiểm định mới, phương tiện mới đủ điều kiện lưu thông hợp pháp.
Điều này đồng nghĩa việc chủ xe tự tháo đồ độ nhưng chưa đăng kiểm lại vẫn có thể bị xem là chưa hoàn thành đầy đủ yêu cầu khắc phục hậu quả theo quy định.
Không chỉ buộc khôi phục nguyên trạng và đăng kiểm lại, hành vi tự ý thay đổi kết cấu phương tiện còn bị xử phạt khá nặng theo quy định mới.
Cụ thể, điểm c, khoản 16, điều 32, Nghị định 168 nêu rõ cá nhân tự ý thay đổi tổng thành khung, tổng thành máy (động cơ), hệ thống phanh, hệ thống truyền động, hệ thống chuyển động hoặc tự ý cải tạo kết cấu, hình dáng, kích thước của xe không đúng với thiết kế của nhà sản xuất hoặc thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt sẽ bị phạt tiền từ 65 - 75 triệu đồng. Đối với tổ chức là chủ phương tiện vi phạm, mức từ 130 - 150 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định nêu trên.
Có thể thấy, chủ phương tiện chỉ nên nâng cấp những hạng mục được pháp luật cho phép và không làm thay đổi kết cấu an toàn kỹ thuật của xe. Trước khi thực hiện bất kỳ hạng mục nâng cấp nào, chủ xe nên tìm hiểu kỹ quy định, tránh bị xử phạt và phát sinh thêm chi phí khôi phục, đăng kiểm lại phương tiện.
Động thái này diễn ra không lâu sau khi mẫu xe được nâng cấp lên thế hệ mới, cho thấy nỗ lực của hãng trong việc gia tăng sức hút cho một dòng xe vốn được định vị ở phân khúc phổ thông.
Chiến dịch làm mới lần này mang tên "El Parche Viva FI" (tạm dịch: Dấu ấn của bạn, phong cách của bạn), hướng đến thông điệp khuyến khích người dùng thể hiện dấu ấn và phong cách cá nhân. Thay vì chỉ đóng vai trò là xe dùng hằng ngày, Suzuki muốn Viva FI ABS trở thành lựa chọn phản ánh cá tính của chủ xe, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ.
Nổi bật trong danh mục mới là phiên bản Edge Edition 02 với tông màu xanh đậm kết hợp các chi tiết màu vàng đồng. Bộ tem thể thao "EDGE" chạy dọc thân xe giúp tổng thể trở nên năng động và mang phong cách đường phố rõ nét hơn.
Trong khi đó, Aurora Edition 02 gây chú ý với lớp sơn trắng kết hợp các mảng đồ họa màu tím, xanh ngọc và hồng neon.
Thiết kế mang hơi hướng tương lai, lấy cảm hứng từ hiệu ứng ánh sáng cực quang và xu hướng thẩm mỹ công nghệ đang được giới trẻ ưa chuộng.
Lựa chọn còn lại là Colors Edition 02 với tông màu đen - tím chủ đạo. Dù không quá nổi bật như Aurora Edition 02, phiên bản này vẫn tạo được điểm nhấn nhờ phong cách thiết kế hiện đại và cá tính.
Bên cạnh những thay đổi về diện mạo, các phiên bản mới vẫn giữ nguyên nền tảng kỹ thuật của Suzuki Viva FI ABS đã ra mắt trước đó.
Xe sử dụng động cơ 113cc tích hợp hệ thống phun xăng điện tử, phanh đĩa trước có ABS, bảng đồng hồ LCD kỹ thuật số và thiết kế underbone gọn nhẹ phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày.
Động thái của Suzuki được xem là nỗ lực nhằm gia tăng sức hấp dẫn cho một phân khúc vốn gắn liền với tính thực dụng.
Trong nhiều năm qua, các mẫu xe số thường tập trung vào độ bền, khả năng tiết kiệm nhiên liệu và chi phí sử dụng thấp, trong khi yếu tố thiết kế ít được chú trọng hơn.
Tuy nhiên xu hướng tiêu dùng đang có sự thay đổi khi người mua ngày càng quan tâm đến khả năng cá nhân hóa, ngay cả với các dòng xe phổ thông.
Việc liên tục bổ sung các tùy chọn tem và màu sắc mới cho thấy Suzuki muốn tiếp cận nhóm khách hàng trẻ, những người mong muốn một chiếc xe vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày vừa thể hiện được phong cách riêng.
Tại Việt Nam, phân khúc xe số vẫn duy trì quy mô lớn với sự hiện diện của nhiều mẫu xe như Honda Wave Alpha, Honda Wave RSX hay Honda Future. Trong bối cảnh đó, những phiên bản mang tính cá nhân hóa cao có thể trở thành yếu tố tạo khác biệt nếu được phân phối chính hãng.
Hiện Suzuki chưa công bố mức giá riêng cho các phiên bản tem mới của Viva FI ABS cũng như chưa có thông tin về việc đưa xe về Việt Nam.
Nếu xuất hiện trong nước, đây có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc trong phân khúc xe số phổ thông đang có sự cạnh tranh mạnh mẽ, đặc biệt khi xe sở hữu trang bị ABS chưa có trên một số đối thủ như Honda Future.
Một cư dân tại Hyderabad (Ấn Độ), Faisal Rahman, không ngờ chiếc xe máy bị mất của mình lại xuất hiện theo cách trớ trêu: thông qua một biên bản phạt nguội.
Theo đó, ba tháng sau khi trình báo mất xe và lập hồ sơ tại đồn cảnh sát Habeeb Nagar, Rahman nhận được biên bản phạt điện tử cho chính chiếc xe đã bị đánh cắp. Điều đáng chú ý là biên bản này đi kèm hình ảnh rõ mặt người điều khiển - được cho là kẻ trộm.
Rahman sau đó đăng tải sự việc lên mạng xã hội X, đề nghị cảnh sát sử dụng hình ảnh này để truy tìm nghi phạm. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận, với nhiều ý kiến trái chiều về hiệu quả xử lý của cơ quan chức năng.
Một số cư dân mạng còn hỗ trợ làm ảnh nét hơn nữa - Ảnh: X
Trường hợp của Rahman không phải cá biệt. Tại nhiều nơi ở Ấn Độ, tình trạng camera giao thông ghi lại hình ảnh xe bị trộm và gửi biên bản phạt về cho chính chủ xe đang trở thành một nghịch lý phổ biến.
Tại Saharanpur (bang Uttar Pradesh), một người đàn ông tên Rajiv Thakur nhận biên bản phạt 4.000 rupee từ bang Uttarakhand, dù chiếc xe của ông vẫn đỗ trước nhà suốt thời gian dài. Ông nghi ngờ biển số xe đã bị làm giả và gắn lên xe khác.
Trong khi đó tại Chandigarh, một chủ xe tên Sagar liên tục nhận 9 biên bản phạt chỉ trong 12 ngày sau khi bị mất xe. Dù hệ thống camera thông minh hoạt động khắp thành phố, cơ quan chức năng vẫn không phát hiện phương tiện bị đánh cắp. Cuối cùng, người thân của Sagar phải tự tìm và bắt giữ nghi phạm.
Dù tồn tại nhiều bất cập, một số trường hợp cho thấy công nghệ vẫn có thể hỗ trợ hiệu quả.
Tại Bhubaneswar, một thanh niên bị mất xe tay ga đã tìm lại được phương tiện sau khi nhận biên bản phạt vì không đội mũ bảo hiểm. Hình ảnh từ camera AI giúp cảnh sát xác định nghi phạm, truy vết và bắt giữ đối tượng, đồng thời thu hồi xe.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính nằm ở việc hệ thống dữ liệu giao thông và dữ liệu tội phạm chưa được liên thông.
Biên bản phạt được tạo tự động từ camera và gửi đến chủ xe theo đăng ký, nhưng không có cơ chế kiểm tra xem xe đó đã bị báo mất hay chưa. Điều này dẫn đến tình trạng cùng một chiếc xe vừa bị truy vết vi phạm giao thông, vừa "biến mất" trong hồ sơ điều tra.
Trong bối cảnh hệ thống chưa đồng bộ, nhiều nạn nhân buộc phải tự tìm cách kết nối các dữ liệu rời rạc: từ biên bản phạt, hình ảnh camera đến thông tin đăng ký xe.
Các chuyên gia khuyến nghị khi nhận biên bản phạt cho xe bị mất, người dân cần nhanh chóng cung cấp hình ảnh cho cơ quan điều tra, đồng thời yêu cầu đối chiếu với hồ sơ trình báo trước đó.
Sự việc của Faisal Rahman cho thấy một thực tế: công nghệ giám sát hiện đã đủ khả năng ghi lại rõ ràng hình ảnh nghi phạm, nhưng hiệu quả xử lý lại phụ thuộc vào việc phối hợp dữ liệu.
