Frank Everink chưa từng nghĩ sẽ đặt chân tới Kansas City của Mỹ. Nhưng khi cổ động viên bóng đá người Hà Lan này thấy đội tuyển quốc gia sẽ thi đấu World Cup ở đây, ông đã thay đổi lộ trình chuyến du lịch vòng quanh thế giới của mình.
Everink lái chiếc xe cắm trại từ Toronto, Canada nhập cảnh vào Mỹ, dừng chân tại Detroit, Chicago và Indianapolis. Trên hành trình đó, ông cùng những cổ động viên châu Âu khác đổ xô đến Kansas City theo dõi World Cup và tận mắt chiêm ngưỡng những thành quả của nền kinh tế Mỹ.
Ông không khỏi kinh ngạc trước những ngôi nhà rộng lớn và nằm tách biệt, điều tương phản hoàn toàn với các căn hộ san sát, chen chúc ở Hà Lan.
“Nơi đây thật rộng lớn. Bạn đến chỗ này để mua sắm, rồi lại sang chỗ kia để khám răng. Người dân ở đây quá giàu có. Tôi nghĩ đó là lý do họ lại thân thiện đến thế”, ông nói.
Cổ động viên Hà Lan đã tràn ngập Kansas City và các vùng ngoại ô trong tuần qua, trải nghiệm cuộc sống thường nhật tại Mỹ.
“Chúng tôi hơi sốc trước lượng thức ăn khổng lồ mà người Mỹ tiêu thụ”, Sandra Tatee, cổ động viên trung thành của đội tuyển quốc gia Hà Lan, chia sẻ. Họ cũng không khỏi choáng ngợp trước quy mô của siêu thị Costco và những tuyến đường cao tốc.
Những ngày gần đây, mạng xã hội tràn ngập các video ghi lại cảnh người châu Âu bất ngờ trước những thứ vốn rất quen thuộc trong đời sống ngoại ô nước Mỹ, như một nhà để xe chứa được hai ôtô, một phòng thay đồ riêng biệt, hay chiếc tủ lạnh thứ hai trong nhà.
Video của một người Anh lần đầu thử món Chick-fil-A và cảm thán “món này ngon xuất sắc” đã gây bão mạng xã hội. Trong một video khác, anh tham quan bên trong một trạm cứu hỏa của Mỹ, không khỏi kinh ngạc trước quy mô của tòa nhà hay kích thước của những chiếc xe. “Thật điên rồ, nói nghiêm túc đấy”, anh thốt lên.
Các số liệu thống kê đã phần nào làm sáng tỏ điều này. Theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ, một ngôi nhà trung bình ở Mỹ rộng khoảng 167 m2, trong đó những ngôi nhà đơn lập mới xây có diện tích vượt xa mức 185 m2. Trong khi đó, diện tích nhà ở trung bình của người châu Âu là khoảng 102 m2, theo cơ quan dữ liệu của Anh và Liên minh châu Âu.
Những trải nghiệm của cổ động viên châu Âu tại Mỹ đã khơi lại cuộc tranh luận lâu nay về việc Mỹ hay châu Âu có cuộc sống tốt hơn.
Tuy nhiên, Owen Tucker-Smith, nhà bình luận của WSJ, cho rằng những thước đo về sự giàu có này chỉ phản ánh một phần bức tranh cuộc sống ở hai châu lục. Người châu Âu có thể kiếm được ít tiền hơn và sở hữu ít tài sản hơn, nhưng họ cũng làm việc ít giờ hơn và được hưởng hệ thống an sinh xã hội tốt hơn.
Khi đứng trước lựa chọn định cư tại Mỹ hay Hà Lan, Ron Visser và vợ người Mỹ nhận thấy dù thu nhập của ông ở Hà Lan thấp hơn khoảng 40.000 USD mỗi năm so với mức lương vợ ông có thể nhận ở Mỹ, chênh lệch đó gần như được bù đắp bởi chi phí sinh hoạt thấp hơn ở Hà Lan.
Dù vậy, Visser thừa nhận điều xa xỉ mà nước Mỹ mang lại chính là không gian rộng lớn. Ông chuyển đến Mỹ vào mùa thu và hiện sống cùng vợ ở vùng ngoại ô Kansas City. Gần đây, ông chi 250.000 USD mua một khu đất khoảng 8,9 ha để biến nó thành trang trại. Ở Hà Lan, nơi đất đai chật hẹp, một khu đất như vậy sẽ có giá ít nhất một triệu USD.
Visser cùng các cổ động viên Hà Lan tuần qua tụ họp tại Alley Bar, quán bar ở thị trấn Parkville, bang Missouri. Chủ quán Chris Wallingford đã biến nơi đây thành “điểm hẹn” của người Hà Lan sau khi biết đại bản doanh của đội tuyển quốc gia nằm gần đó.
Theo ông Wallingford, nhiều vị khách tỏ ra ngạc nhiên trước khẩu phần ăn quá lớn ở Mỹ. Một phụ nữ gọi đĩa bánh nachos, nhưng chỉ ăn được khoảng bốn miếng.
Sự khác biệt về khẩu phần ăn từ lâu trở thành ví dụ điển hình khi nhắc đến khác biệt văn hóa giữa các quốc gia. Một nghiên cứu công bố năm 2024 cho thấy khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn khoảng 42% so với ở Pháp. Ví dụ một cốc nước cỡ lớn của McDonald’s tại Mỹ có dung tích tới khoảng 887 ml, gần gấp đôi cốc cỡ lớn tại Pháp hoặc Anh.
Alley Bar đã trở thành nơi giao thoa giữa hai nền văn hóa. Cổ động viên Hà Lan thưởng thức món ăn Mỹ, còn người Mỹ uống bia Hà Lan và mặc áo đấu của đội tuyển Hà Lan.
Trong những ngày diễn ra World Cup, Alley Bar luôn kín chỗ. Để chuẩn bị cho trận đấu với Tunisia vào tối 25/6, ông Wallingford đã cho ướp lạnh 35 thùng bia và đặt mua 400 chiếc croquette, món ăn vặt truyền thống của Hà Lan, từ một địa phương khác.
Everink đỗ chiếc xe của mình ngay trên con phố gần đó và đã trở thành khách quen tại Alley Bar, nơi ông theo dõi hầu hết các trận đấu. Trong suốt hành trình xuyên nước Mỹ, ông cũng nhận ra thêm một khác biệt lớn về văn hóa.
“Ở đây, chỉ cần ngồi vào bàn khoảng năm phút là mọi người đã bắt đầu nói chuyện về tiền bạc. Còn chúng tôi thì hầu như không bàn đến tiền. Chúng tôi nói về bản thân, về cuộc sống của mình”, ông nói.
Dù Hà Lan không có nền kinh tế quy mô lớn như Mỹ, ông vẫn gọi quê hương mình là cỗ máy đổi mới sáng tạo hoạt động vô cùng hiệu quả.
“Châu Âu không nghèo theo cách nghèo của bang Alabama hay Mississippi. Sẽ thật sai lầm nếu kết luận rằng người châu Âu có mức sống thấp hơn so với người Mỹ, trong khi thực chất họ chỉ đang lựa chọn một cách sống khác”, Paul Krugman, nhà bình luận của NY Times kiêm nhà kinh tế học người Mỹ, nhận xét hồi tháng 5.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người của Mỹ đạt khoảng 85.000 USD vào năm 2024, trong khi Liên minh châu Âu là khoảng 43.000 USD. Khi điều chỉnh theo lạm phát, GDP bình quân đầu người của Mỹ đã tăng khoảng 20% trong giai đoạn 2014-2024, trong khi chỉ số này của EU tăng khoảng 16% cùng kỳ.
Ryan Schoonveld, người có gia đình đang sống tại Hà Lan, đã lái xe từ Michigan đến quán Alley Bar tại Kansas City lúc 2h sáng 25/6 để xem trận đấu. Ông cho biết người Mỹ có xu hướng nghĩ rằng người châu Âu chắc hẳn phải ghét mô hình kinh tế thuế cao, phúc lợi cao của họ.
“Nhưng không một ai trong số họ hàng của tôi phàn nàn về điều đó. Họ thực sự yêu thích nó”, ông nói.
Hai anh em Sal và Daniello Cohen đã rong ruổi khắp nước Mỹ để cổ vũ cho đội tuyển Hà Lan. Sal rời Hà Lan đến Mỹ từ nhiều thập kỷ trước vì bị thu hút bởi các cơ hội khởi nghiệp tại quốc gia này. Daniello chọn ở lại Hà Lan, nơi anh vẫn có thể kiếm được mức thu nhập tốt và gói bảo hiểm y tế của anh chỉ tốn khoảng 350 euro (gần 400 USD) một tháng.
“Khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn thật, nhưng giá cả ở đây cũng cao hơn nhiều”, Daniello chia sẻ bên đĩa gà nướng BBQ và khoai tây chiên ở ngoại ô Kansas City.
Cổ động viên người Hà Lan Max Hall không hiểu vì sao Kansas City lại cần tới hai siêu thị Home Depot cách nhau chưa đầy 16 km. Khi bước vào một siêu thị Walmart để tìm mua quần áo mới do bị thất lạc hành lý, ông đã mất tới một giờ trong đó vì bị lạc giữa các lối đi. Những người đồng hương của Hall cũng gặp nhiều khó khăn để tìm đường trong siêu thị Costco.
Mats van der Plaats, cổ động viên Hà Lan, lại đặc biệt ấn tượng bởi những biển báo lối thoát hiểm khổng lồ trong các nhà vệ sinh ở Kansas City.
“Thiết kế ở đây thật khác thường. Thực sự rất hoành tráng”, anh nói và cho biết thêm rằng người châu Âu du lịch đến Mỹ chính là để tận mắt chứng kiến những sự “quá cỡ” này. “Mọi thứ ở đây đều lớn gấp ba lần”.
"Chúng tôi cảnh báo Nga không nên tiến hành cái gọi là những cuộc tấn công có hệ thống vào Kyiv", theo bà Tammy Bruce. Bên cạnh đó, Trợ lý Tổng thư ký LHQ Khaled Khiari cho hay LHQ quan ngại sâu sắc trước việc Nga lên kế hoạch tấn công có hệ thống và liên tục nhằm vào thủ đô Ukraine.
Tuy nhiên, Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia một lần nữa nhắc lại lập trường của Moscow rằng đợt tấn công ngày 24.5 tập trung vào các cơ sở quân sự và tình báo then chốt của Ukraine. Nhà ngoại giao cũng lặp lại cảnh báo rằng Nga sẽ tiếp tục tiến hành những cuộc tấn công mới đối với các trung tâm ra quyết định và trụ sở chỉ huy của đối phương.
"Do những cơ sở được đề cập nằm phân tán khắp Kyiv, chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, bao gồm nhân viên các phái bộ ngoại giao và văn phòng của những tổ chức nước ngoài, về việc cần phải rời thành phố càng sớm càng tốt", Đại sứ Nga nhấn mạnh.
Cũng trong hôm qua, lực lượng phòng không Ukraine cho biết đã bắn hạ 217 máy bay không người lái (UAV) của Nga, theo AP. Tổng cộng Nga được ghi nhận triển khai 232 UAV và 1 tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công xuyên đêm 28.5 đến rạng sáng 29.5. Một trong các UAV Nga đã chệch hướng qua Romania và đâm vào một tòa nhà chung cư ở TP.Galati, miền đông nước này, khiến 2 người bị thương nhẹ. Romania và các nước NATO đã lên tiếng phản đối Nga về sự cố trên.
Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan, Iran nhằm cố gắng bảo vệ nó khỏi bị đánh bom
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan nhằm cố gắng bảo vệ công trình này khỏi bị đánh bom. Video: RT
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, IRNA)
Tối hậu thư sắp hết hạn, ông Trump đe dọa 'xóa sổ nền văn minh Iran'
Tâm trạng của người dân Iran trước tối hậu thư của ông Trump
Iran dọa tung đòn đáp trả Mỹ vượt ra ngoài Trung Đông
"Chúng ta sẽ cắt giảm mạnh, nhiều hơn mức 5.000", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại bang Florida ngày 2/5, đề cập quyết định rút một phần lực lượng Mỹ đồn trú ở Đức, nhưng không đưa ra con số cụ thể.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cùng ngày cho rằng Mỹ rút quân khỏi châu Âu và Đức là "điều đã được dự báo trước". "Châu Âu phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình", ông nói, thêm rằng Đức đang đi đúng hướng bằng cách tăng cường lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm khí tài quân sự và xây dựng cơ sở hạ tầng.
NATO thông báo đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ về quyết định rút quân. "Sự điều chỉnh này nhấn mạnh châu Âu cần tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác phần trách nhiệm lớn hơn với an ninh chung của chúng ta", Allison Hart, người phát ngôn NATO, đăng bài trên X.
Ông Trump đã kêu gọi giảm hiện diện quân sự tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên và liên tục thúc giục châu Âu chịu trách nhiệm về quốc phòng. Tuy nhiên, ông bắt đầu gia tăng lời đe dọa vào đầu tuần này sau khi tranh cãi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cho rằng Mỹ bị Iran làm cho "bẽ mặt" trong xung đột Trung Đông.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết kế hoạch rút quân dự kiến "hoàn tất trong vòng 6-12 tháng tới".
Tuy nhiên, quyết định của ông Trump đang vấp nhiều hoài nghi và lo ngại từ chính nội bộ giới lập pháp Mỹ.
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ Roger Wicker và Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers, đều là thành viên đảng Cộng hòa, cảnh báo rằng rút quân khỏi Đức có nguy cơ "gửi đi tín hiệu sai lầm" tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Các nghị sĩ chỉ ra rằng những đồng minh châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng, nhưng nhấn mạnh quá trình chuyển hóa khoản đầu tư thành năng lực quân sự cần thiết để đảm nhận trách nhiệm chính trong duy trì năng lực răn đe thông thường sẽ cần có thời gian.
Hai nghị sĩ cũng lưu ý rằng Đức đã chú ý đến lời kêu gọi của ông Trump về tăng chi tiêu cho quốc phòng, đồng thời cho phép máy bay Mỹ sử dụng căn cứ và không phận trong xung đột với Iran.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự rạn nứt đang diễn ra trong nội bộ chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này", Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết trên X ngày 2/5.
Số liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ (DMDC) thuộc Lầu Năm Góc hồi tháng 12/2025 cho thấy Mỹ hiện có 36.436 quân nhân đồn trú tại Đức, cao nhất trong số các quốc gia ở châu Âu.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
