“Hôm nay, các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng ta đối với Nga vì cuộc chiến này một lần nữa vươn tới Trung tâm liên lạc vũ trụ Dubna”, Tổng thống Ukraine Zelensky nói ngày 30.6.
Theo ông Zelensky, cơ sở Dubna nằm cách biên giới Ukraine khoảng 500 km, là trung tâm liên lạc vệ tinh quan trọng, được Nga sử dụng cho nhiều mục đích, trong đó có thu thập tình báo quân sự và điều phối lực lượng tại Ukraine.
Đây là lần thứ 2 trong vòng 8 ngày cơ sở này bị tấn công, theo The Kyiv Independent. Trong vụ tập kích ngày 22.6, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết một ăng-ten liên lạc vệ tinh MARK-IV dài 32 m và tòa nhà điều khiển chính của trung tâm đã bị hư hại.
Ông Zelensky nói lực lượng Ukraine gần đây đã tấn công 4 trung tâm liên lạc vệ tinh tương tự của Nga tại các khu vực Moscow và Vladimir, đồng thời cho biết các chiến dịch nhằm vào những cơ sở quân sự khác đang được chuẩn bị.
Các vụ tấn công khiến hoạt động tại sân bay Domodedovo và Zhukovsky ở Moscow tạm thời bị gián đoạn, theo Kyiv Post.
Phía Nga chưa bình luận về các vụ tấn công của Ukraine vào Trung tâm liên lạc vũ trụ Dubna.
Về phần mình, Bộ Quốc phòng Nga nói tổng cộng 419 UAV Ukraine đã bị bắn hạ trên lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea trong đêm 29.6, một trong những đợt tấn công xuyên biên giới quy mô lớn nhất gần đây. Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin ngày 30.6 cho biết phòng không Nga đã phá hủy 61 máy bay không người lái (UAV) tiếp cận thủ đô kể từ tối 29.6.
Ukraine ngày 29.6 cho biết đang đạt tiến triển trong đàm phán với Pháp về khả năng được cấp phép sản xuất vũ khí tầm xa, trong đó có tên lửa hành trình SCALP. Đây là loại tên lửa tương đương Storm Shadow của Anh, có tầm bắn khoảng 250 km, theo The Kyiv Independent.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết Tổng thống Zelensky và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trao đổi về khả năng chia sẻ giấy phép sản xuất SCALP trong chuyến thăm Pháp gần đây của ông Zelensky. Theo ông Fedorov, các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn với chính phủ Pháp và các công ty liên quan, song còn nhiều vấn đề về sở hữu trí tuệ, mở dây chuyền sản xuất và thủ tục hành chính cần xử lý.
“Chúng tôi chưa thể công bố bất kỳ chi tiết nào, nhưng khả năng cấp phép sản xuất được công bố sau G7 và việc những cuộc thảo luận như vậy bắt đầu là điều chưa từng có tiền lệ”, ông Fedorov nói.
Ukraine từng sử dụng tên lửa SCALP/Storm Shadow do Pháp và Anh cung cấp để tấn công các mục tiêu của Nga. Việc được cấp phép sản xuất vũ khí phương Tây được Ukraine xem là bước quan trọng để mở rộng năng lực tấn công tầm xa trong bối cảnh chiến sự kéo dài.
Trong một diễn biến khác, Ủy ban châu Âu ngày 30.6 thông báo Liên minh châu Âu (EU) sẽ chi 3,9 tỉ euro (khoảng 4,5 tỉ USD) để mua UAV cho Ukraine. Khoản tiền này nằm trong đợt giải ngân ban đầu trị giá 6 tỉ euro cho hoạt động mua sắm UAV thuộc gói vay hỗ trợ Ukraine 90 tỉ euro đã được phê duyệt hồi tháng 4.
Gói vay được xem là nguồn tài chính quan trọng nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine và hỗ trợ nhu cầu ngân sách trong giai đoạn 2026 – 2027, theo The Kyiv Independent. Khoảng 2/3 gói vay 90 tỉ euro nói trên được phân bổ cho nhu cầu quốc phòng của Ukraine, bao gồm UAV, đạn dược, tên lửa và hệ thống phòng không.
“Sự sáng tạo của Ukraine là cốt lõi trong thành công của nước này trước cuộc tấn công từ Nga. Đó là điều chúng tôi muốn hỗ trợ”, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 30.6 nói. Theo bà, khoản đầu tư này sẽ giúp Ukraine bảo vệ người dân, giữ vững chủ quyền và tăng cường an ninh châu Âu.
Hàn Quốc và Ukraine ngày 30.6 đã thảo luận “mang tính xây dựng” về số phận của 2 binh sĩ CHDCND Triều Tiên bị lực lượng Ukraine bắt giữ khi tham gia chiến sự tại Nga, theo AFP.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết vấn đề trên được Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun và người đồng cấp Ukraine Andriy Sybiha trao đổi trong cuộc hội đàm tại Seoul. Hai binh sĩ Triều Tiên bị Ukraine bắt giữ hồi đầu năm 2025 khi tham gia chiến đấu cùng lực lượng Nga tại tỉnh Kursk (Nga).
Theo phía Hàn Quốc, 2 bên đã nhất trí xử lý vụ việc trên cơ sở luật pháp quốc tế và các nguyên tắc nhân đạo. “Chính phủ sẽ tiếp tục nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy và giải quyết vấn đề tù binh Triều Tiên”, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nói.
Vụ việc được xem là nhạy cảm vì Triều Tiên và Nga đều đã yêu cầu dẫn độ 2 binh sĩ này. Hàn Quốc đang thúc đẩy việc tiếp nhận 2 binh sĩ này trên cơ sở quy định trong hiến pháp nước này.
Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Ukraine Sybiha ngày 30.6 cho biết ông và Ngoại trưởng Cho đã thảo luận “rất chi tiết” về vấn đề này. Ngoại trưởng Ukraine cho hay thêm ông và ông Cho cũng đã thảo luận về “những thách thức chung phát sinh từ sự hợp tác ngày càng sâu rộng giữa Nga và Triều Tiên”.
Giá nhiên liệu tăng cao, nguồn cung bị siết chặt đang khiến giá vé máy bay tăng cao và một số hãng hàng không phải hủy chuyến, theo Business Insider ngày 6.4.
Hãng giá rẻ Ryanair, hãng hàng không lớn nhất châu Âu, cho biết đang cân nhắc giảm số đường bay. Tổng giám đốc Ryanair Michael O'Leary dự báo rằng nguồn cung xăng dầu máy bay có thể bị ảnh hưởng nếu chiến sự tiếp diễn tại Trung Đông.
"Chúng tôi dự đoán sẽ chưa có gián đoạn cho đến đầu tháng 5 nhưng nếu chiến sự tiếp tục, chúng ta có nguy cơ bị gián đoạn nguồn cung tại châu Âu trong tháng 5 và tháng 6", ông O'Leary nói với Sky News.
Hãng Lufthansa cũng đang chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho tình huống xấu nhất và có thể "trùm mền" đến 40 máy bay.
Một người phát ngôn của hãng Scandinavian Airlines hồi tháng 3 nói có thể cắt khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng cao. Hầu hết các chuyến bị dừng khai thác là đường bay ngắn tại khu Bắc Âu. Hãng bay đã tạm thời tăng giá vé.
Hãng United Airlines tại Mỹ cũng đang cân nhắc cắt giảm số chuyến bay trong 2 quý tới. "Nếu giá xăng duy trì ở mức này, đồng nghĩa sẽ có thêm 11 tỉ USD trong chi phí thường niên chỉ cho xăng máy bay. Khách quan mà nói, trong năm làm ăn tốt nhất của United Airlines, chúng ta kiếm chưa được 5 tỉ USD", Tổng giám đốc Scott Kirby thông báo với nhân viên công ty.
Hãng Air New Zealand cho biết sẽ cắt khoảng 5% chuyến bay, tương đương khoảng 1.100 chuyến từ đầu tháng 5. Tổng giám đốc Nikhil Ravishankar nói rằng công ty sẽ gộp các chuyến bay vào giờ thấp điểm hoặc những chuyến mà có phương án thay thế để chuyển khách sang chuyến khác.
Xung đột tại Trung Đông đã làm đứt gãy nguồn cung xăng dầu, dầu mỏ bị kẹt lại các cơ sở lưu trữ trên khắp Trung Đông. Việc thiếu nguồn cung đã đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng.
Giá xăng máy bay cũng lên mức 195 USD vào cuối tháng 3, tăng gần 100 USD từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, theo Business Insider ngày 6.4. Xung đột càng kéo dài, các nước không tự sản xuất xăng hoặc có nguồn cung hạn chế càng gặp khó khăn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế Fatih Biro dự báo lượng dầu bị giảm trong tháng 4 sẽ nhiều gấp đối lượng bị giảm trong tháng 3, khiến tình trạng khan hiếm xăng máy bay và dầu diesel càng nghiêm trọng. "Chúng ta đang thấy điều đó tại châu Á nhưng tôi cho là sẽ sớm thôi, trong tháng 4 hoặc tháng 5, nó sẽ lan sang châu Âu", ông Biro nói.
Nhà phân tích thị trường dầu June Goh tại hãng Sparta Commodities cho biết do xăng máy bay cần thiết bị lưu trữ chuyên dụng để chứa, nên khối lượng được lưu trữ sẽ ít hơn so với các sản phẩm từ dầu khác. Theo bà, giá vé máy bay đã trở nên đắt đỏ hơn nhiều tại châu Á do nhiều hãng hàng không tăng phí nhiên liệu hoặc hủy chuyến bay. Nhà phân tích cảnh báo châu Âu có thể sớm đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay.
Công ty phân tích dữ liệu ngành năng lượng Argus Media đánh giá rằng Anh là nước dễ bị ảnh hưởng nhất tại châu Âu do nguồn cung dầu diesel và xăng máy bay bị siết chặt.
Chính phủ Venezuela ngày 17/5 cho biết họ đã trục xuất ông Alex Saab, một đồng minh của Tổng thống Nicolás Maduro, để doanh nhân này đối mặt với các thủ tục tư pháp tại Mỹ. Diễn biến này xảy ra chưa đầy 3 năm sau khi ông được Mỹ ân xá trong một thỏa thuận trao đổi tù nhân.
Quyết định kể trên đánh dấu bước ngoặt lớn đối với ông Alex Saab, người mà ông Maduro đã đưa về nước sau vụ bắt giữ quốc tế năm 2020.
Ông Maduro đang chờ xét xử với các cáo buộc ma túy tại Manhattan sau khi bị quân đội Mỹ bắt giữ trong một cuộc đột kích hồi tháng 1. Nhà lãnh đạo Venezuela nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ. Không rõ liệu việc ông Saab bị trục xuất sang Mỹ có thể ảnh hưởng thế nào tới phiên tòa xử ông Maduro.
Cơ quan di trú Venezuela trong một tuyên bố ngắn ngày 17/5 không nêu rõ ông Saab bị đưa tới đâu, nhưng cho biết quyết định được đưa ra dựa trên một số cuộc điều tra hình sự đang diễn ra tại Mỹ.
Ông Saab, doanh nhân mang hai quốc tịch Colombia - Venezuela, được cho là bị bắt tại Caracas hồi tháng 2 trong một chiến dịch phối hợp giữa giới chức Mỹ và Venezuela, theo một quan chức thực thi pháp luật Mỹ.
Việc ông Saab bị bắt và trục xuất cho thấy mức độ hợp tác mới giữa cơ quan thực thi pháp luật Mỹ và Venezuela dưới thời quyền Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, cấp phó của ông Maduro.
Ông Saab, 54 tuổi, sinh tại Colombia, trước đó từng bị bắt ở Cape Verde năm 2020 và bị giam tại Mỹ với các cáo buộc hối lộ. Ông được ân xá năm 2023 để đổi lấy việc Venezuela trả tự do cho các công dân Mỹ bị giam giữ. Ông từng là một nhân vật giữ vị trí quan trọng trong chính quyền ông Maduro.
Trong 40 ngày giao tranh, máy bay Mỹ và Israel liên tục ném bom các dãy núi quanh thành phố Yazd nhằm vô hiệu hóa một trong những dự án quân sự quan trọng nhất của Iran: tổ hợp tên lửa ngầm được khoét sâu trong khối đá granite phía trên thành phố sa mạc.
Tuy nhiên, theo lời các cư dân địa phương, tên lửa Iran vẫn tiếp tục được phóng đi bất chấp các cuộc không kích dồn dập của Mỹ.
“Lực lượng Mỹ và Israel liên tục đánh bom những ngọn núi đó. Và Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa cho đến những khoảnh khắc cuối cùng trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực", một cư dân ở Yazd cho biết.
Khả năng sống sót của các “thành phố tên lửa” ngầm của Iran đã trở thành một trong những câu hỏi quan trọng nhất sau chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel hồi đầu năm nay.
Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tập trung nhấn mạnh mức độ thiệt hại mà các cơ sở này phải hứng chịu, giới chức Iran cùng một số nhà phân tích bên ngoài cho rằng cuộc chiến đã chứng minh lực lượng tên lửa của Iran có thể bị kiềm chế nhưng không thể bị loại bỏ. Phần lớn kho tên lửa của Tehran hiện đã sẵn sàng cho vòng đối đầu tiếp theo.
Điều đó giúp Tehran duy trì trụ cột trong chiến lược tác chiến bất đối xứng chống Mỹ và Israel, đồng thời duy trì khả năng chống cự. Trong các cuộc đấu hỏa lực với Israel và Mỹ tuần này, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều loạt tên lửa đạn đạo.
Một nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo Iran cho biết cuộc chiến cùng số phận của các “thành phố tên lửa” đã củng cố mạnh mẽ niềm tin của Tehran rằng sức mạnh quân sự, chứ không phải ngoại giao, mới là bảo đảm tối hậu cho an ninh quốc gia.
Nguồn tin này khẳng định tổ hợp tên lửa ở Yazd kéo dài khoảng 500m vào sâu trong các dãy núi đá granite và vẫn hoạt động trong suốt cuộc chiến. Những cuộc không kích đã phá hủy lối vào của các “thành phố tên lửa”, nhưng nhanh chóng được Iran khôi phục.
Các đánh giá tình báo Mỹ được truyền thông nước này dẫn lại cho thấy Iran vẫn còn khoảng 70% số bệ phóng cơ động và khoảng 70% kho tên lửa so với trước xung đột. Các báo cáo cũng cho biết Tehran đã khôi phục khả năng tiếp cận nhiều trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm, bao gồm cả những vị trí dọc eo biển Hormuz.
Một nhà ngoại giao phương Tây cấp cao tại Tehran cho biết các đánh giá này nhìn chung phù hợp với nhận định của ông. Những lời kể từ cư dân địa phương dường như củng cố nhận định này.
“Không ít lần, chỉ vài giờ sau một đợt không kích, Iran lại phóng tên lửa từ chính những địa điểm đó. Chúng tôi không thể tin được các cơ sở ấy vẫn sống sót sau những đợt tấn công dữ dội như vậy", một cư dân tỉnh Kermanshah cho biết.
Sam Lair, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin, cho rằng cách nhìn nhận về các “thành phố tên lửa” đã thay đổi sau cuộc chiến và phụ thuộc vào việc người ta đánh giá mục tiêu của Iran theo khung thời gian nào.
Trong giai đoạn ác liệt nhất của cuộc xung đột, tốc độ phóng tên lửa của Iran đã giảm từ mức rất cao xuống chỉ còn vài chục quả mỗi ngày. “Nhưng nếu nhìn trong bối cảnh rộng hơn, các thành phố tên lửa đã thành công trong việc bảo toàn phần lớn lực lượng tên lửa Iran”, ông nói.
Trong khi số lượng tên lửa được phóng có lúc tăng lúc giảm, Iran liên tục chứng minh họ có thể đáp trả nhanh chóng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng các đòn đánh tương xứng.
Nicole Grajewski, nhà nghiên cứu tại Sciences Po, cho rằng bằng chứng từ cuộc chiến cho thấy Iran đã khôi phục quyền tiếp cận một phần mạng lưới này nhanh hơn nhiều so với dự đoán.
Theo bà, việc liên tục xuất hiện mô hình “bị tấn công rồi lại phóng tên lửa” cho thấy Iran hoặc đã đào bới, sửa chữa rất nhanh thiết bị phóng, hoặc sử dụng các mục tiêu nghi binh.
“Tốc độ khôi phục các căn cứ tên lửa trong thời chiến, ít nhất đủ để tiếp tục phóng tên lửa và duy trì hoạt động, thực sự rất ấn tượng”, bà nhận xét.
Một nguồn tin khác thân cận với chính quyền Iran cho rằng độ sâu của nhiều cơ sở khiến chúng gần như miễn nhiễm với các cuộc ném bom thông thường. Ông cho biết một số cơ sở thậm chí còn chưa được sử dụng trong xung đột vì nhiều địa điểm khác vẫn hoạt động bình thường.
