Malaysia mong muốn thúc đẩy du lịch và hợp tác giáo dục với Việt Nam

Đây là lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo, con người trở về từ hành trình bay quanh Mặt trăng trong sứ mệnh Artemis II.

Khi hoàng hôn buông xuống bờ biển San Diego (bang California, Mỹ) tối 10-4, hàng triệu người trên khắp thế giới nín thở dõi theo một quầng lửa đỏ rực vạch ngang bầu trời Thái Bình Dương. Bên trong quầng lửa đó là bốn phi hành gia vừa đi xa hơn bất kỳ ai trong lịch sử loài người. Hơn 3 triệu người theo dõi trực tiếp hành trình của họ trên kênh YouTube của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), theo báo Straits Times.

Hành trình trở về của Integrity bắt đầu bằng một quyết định táo bạo: thay vì dùng động cơ đẩy, tàu Orion tận dụng chính lực hấp dẫn của Mặt trăng và Trái đất để kéo mình trở lại theo quỹ đạo "free-return" - một kỹ thuật mà các kỹ sư NASA đã tính toán đến từng mét một. Khi tàu chạm đến tầng khí quyển trên cao, cách mặt đất khoảng 120km, mọi thứ diễn ra với tốc độ chóng mặt.

Theo Đài CBS, Integrity lao vào khí quyển ở vận tốc 24.000 dặm/giờ, tức là đủ nhanh để bay từ Los Angeles đến New York trong vòng sáu phút.

Theo Hãng tin AP, phi hành đoàn gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen đã lao vào khí quyển ở tốc độ Mach 33, tức lớn gấp 33 lần tốc độ âm thanh.

CBS News cho biết nhiệt độ bề mặt tấm chắn nhiệt tăng vọt gần 2.800°C, tương đương khoảng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt trời mà chúng ta nhìn thấy từ Trái đất.

Nhưng thử thách lớn nhất không phải là nhiệt độ, mà là sáu phút im lặng. Khi lớp plasma đỏ rực bao phủ toàn bộ thân tàu, mọi liên lạc giữa Integrity và trung tâm điều hành NASA bị cắt đứt hoàn toàn.

Theo AP, căng thẳng trong phòng điều hành Mission Control dâng cao khi tàu bị nhấn chìm trong plasma đỏ rực và bước vào vùng mù liên lạc theo kế hoạch. Hàng nghìn dặm cách đó, gia đình các phi hành gia tập trung trong phòng quan sát tại Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ - nơi mọi người vỡ òa ăn mừng khi tàu thoát khỏi vùng mù, và lại òa reo lên một lần nữa khi nó hạ cánh an toàn xuống mặt nước.

Tấm chắn nhiệt của Integrity mang trên mình một lịch sử không mấy dễ chịu. Trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I năm 2022, tấm chắn làm từ vật liệu Avcoat đã bị bong tróc bất thường. Hơn 100 vị trí xuất hiện vết nứt và mảng vỡ thay vì tan chảy đều như thiết kế, theo CBS News.

Sau gần hai năm điều tra, nguyên nhân được xác định là do vật liệu Avcoat thiếu độ thấm khí trong giai đoạn cụ thể của quá trình tái nhập, khiến khí tích tụ và phá vỡ lớp bảo vệ từ bên trong. Để giải quyết vấn đề này mà không trì hoãn sứ mệnh thêm 18 tháng, NASA đã điều chỉnh quỹ đạo tái nhập cho Artemis II, chọn đường xuống dốc hơn và trực tiếp hơn, nhằm duy trì nhiệt độ đủ cao liên tục để lớp Avcoat "thở" được suốt quá trình, theo CBS News.

Quyết định đó đã được kiểm chứng. Khi liên lạc được khôi phục, hệ thống 11 chiếc dù của Integrity triển khai tuần tự hoàn hảo: hai dù dẫn hướng bung ra ở độ cao 7.100m để ổn định và giảm tốc, trước khi ba dù chính mở ra ở 1.645m, kéo vận tốc tàu xuống còn khoảng 200 feet/giây để tiếp nước an toàn, theo trang Engadget. Lúc 20h7 (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 10-4, Integrity chạm mặt nước Thái Bình Dương.

Khi bốn thành viên phi hành đoàn lần lượt được đưa ra khỏi tàu, đặt lên bè bơm hơi rồi được trực thăng Hải quân Mỹ đưa đến tàu đổ bộ USS John P. Murtha, họ mang theo không chỉ bộ đồ bay màu cam và nụ cười mệt mỏi, mà còn là những ký ức trực tiếp từ vùng tối của Mặt trăng.

Theo AP, sứ mệnh Artemis II đã phá vỡ kỷ lục khoảng cách xa nhất mà con người từng đạt được khi phi hành đoàn chạm mốc 406.771 km tính từ Trái đất, vượt qua kỷ lục cũ 399.117km do phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970. Nhưng con số đó, dù ấn tượng, vẫn chưa phải điều đáng nhớ nhất của hành trình.

Đáng nhớ hơn là khoảnh khắc phi hành đoàn bay qua vùng tối Mặt trăng - phía mà từ Trái đất không bao giờ nhìn thấy được - và trở thành những người đầu tiên trong lịch sử trực tiếp quan sát nó bằng mắt thường.

Báo Guardian dẫn lời bà Christina Koch, một trong bốn phi hành gia, chia sẻ cảm xúc khi tàu tiếp cận gần nhất bề mặt Mặt trăng ở độ cao 4.067 dặm: "Tôi chỉ có một cảm giác choáng ngợp khi nhìn vào Mặt trăng. Mặt trăng thực sự là một thiên thể độc nhất vô nhị trong vũ trụ".

Cũng trong chặng bay lịch sử đó, phi hành đoàn bất ngờ chứng kiến nhật thực toàn phần - hiện tượng mà phi công Victor Glover mô tả là "choáng ngợp toàn bộ chúng tôi", theo AP.

Artemis II còn là sứ mệnh của những cái "đầu tiên" mang tính lịch sử. Theo báo Straits Times, ông Victor Glover là người Mỹ gốc Phi đầu tiên, bà Christina Koch là phụ nữ đầu tiên và ông Jeremy Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên tham gia một sứ mệnh Mặt trăng.

Thực tế, hành trình của họ không hoàn toàn suôn sẻ. Theo AP, cả hệ thống nước uống lẫn nhiên liệu đẩy đều gặp sự cố van, và nhà vệ sinh trên tàu liên tục trục trặc, buộc phi hành đoàn phải dùng túi thu gom nước tiểu tạm thời.

Theo AP, sau thành công của sứ mệnh Artemis II, NASA dự kiến chương trình Artemis III triển khai năm 2027 sẽ thử nghiệm khả năng ghép nối tàu Orion với các tàu đổ bộ thương mại đang được SpaceX và Blue Origin phát triển trên quỹ đạo Trái đất.

Tiếp đó, Artemis IV vào năm 2028 sẽ đưa hai phi hành gia đổ bộ xuống vùng cực Nam của Mặt trăng - lần đầu tiên kể từ Apollo 17 năm 1972. Mục tiêu này đặt ra trong bối cảnh Trung Quốc đang nhắm đến mốc đổ bộ có người vào năm 2030, theo báo Straits Times.

Vượt lên trên cuộc cạnh tranh địa chính trị đó, chỉ huy Reid Wiseman đã chọn kết thúc sứ mệnh bằng những lời giản dị nhất. Ông chia sẻ: "Điều chúng tôi thực sự mong mỏi trong tâm hồn là có thể, dù chỉ một khoảnh khắc, khiến cả thế giới dừng lại và nhớ rằng đây là một hành tinh tuyệt vời và một nơi rất đặc biệt trong vũ trụ của chúng ta, và chúng ta nên trân trọng những gì mình được ban tặng".

Giám đốc NASA Jared Isaacman, phát biểu từ boong tàu USS John P. Murtha khi chờ đón phi hành đoàn, đã nói thay cho cả nhân loại: "Đây không phải là một lần trong đời. Đây chỉ là sự khởi đầu".

Nguồn: Tuổi Trẻ

Đài NPR ngày 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ về tổn thất tại căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi sau đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) do Iran tiến hành cuối tuần trước. Theo đó, hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry đã bị hư hại và hơn 10 quân nhân bị thương, một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.

Quan chức này không đề cập đến phi đội máy bay tiếp dầu đồn trú ở sân bay Prince Sultan, dù thông tin ban đầu cho thấy một số chiếc cũng bị trúng đòn.

Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, đến nay vẫn chưa lên tiếng về cuộc tấn công.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng ngày khẳng định mục tiêu trong đòn tập kích căn cứ Prince Sultan là lực lượng Mỹ đang đồn trú tại đây, chứ không nhằm gửi thông điệp đe dọa Arab Saudi. Ông nhấn mạnh Tehran tôn trọng Riyadh và xem nước này là "quốc gia anh em".

"Hãy nhìn rõ chúng tôi đã làm gì với máy bay chỉ huy trên không của đối phương. Đã đến lúc các nước khu vực xua đuổi lực lượng Mỹ", Ngoại trưởng Iran cho hay.

Wall Street Journal ngày 28/3 dẫn lời các quan chức Mỹ và Arab Saudi giấu tên cho biết máy bay E-3 Sentry nằm trong số phi cơ trúng đòn trong cuộc tập kích của Iran. Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết ngoài chiếc E-3, đòn tấn công đã khiến 12 binh sĩ Mỹ bị thương và hàng loạt máy bay tiếp dầu bị hư hại.

Hình ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh chụp căn cứ Prince Sultan được công bố sau đó cho thấy chiếc E-3G Sentry mang số đuôi 81-0005, thuộc biên chế Không đoàn Chỉ huy trên không số 552 của không quân Mỹ, gần như đã bị phá hủy hoàn toàn.

E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Đây là mẫu máy bay phát triển từ khung thân phi cơ chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar lớn trên lưng.

Không quân Mỹ từng sở hữu lượng lớn máy bay E-3, nhưng chỉ còn 16 chiếc trong biên chế trước khi xung đột bùng phát và không phải phi cơ nào cũng có thể cất cánh vào thời điểm bất kỳ. Tỷ lệ sẵn sàng làm nhiệm vụ trung bình của phi đội E-3 Mỹ trong năm tài chính 2024 là 55,68%, tức là chỉ có khoảng 8-9 máy bay đủ khả năng cất cánh khi có lệnh.

Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.

Chỉ một chiếc E-3 bị loại khỏi vòng chiến cũng khiến phi đội Sentry ngày càng quá tải và giảm độ linh hoạt trong kế hoạch tác chiến.

Số máy bay còn lại sẽ phải làm nhiệm vụ trong thời gian dài hơn và tần suất cao hơn để bù đắp khoảng trống, gây áp lực lớn về mặt sức khỏe và tinh thần đối với quân nhân, cũng như tăng tốc độ hao mòn khí tài và tỷ lệ hỏng hóc. Nếu duy trì tần suất làm nhiệm vụ hiện tại, không quân Mỹ sẽ đối mặt với lỗ hổng phòng thủ, gây nguy cơ để lọt mối đe dọa từ đối phương.

"Mất một chiếc E-3 là diễn biến rất nghiêm trọng, do mẫu máy bay này đóng vai trò quan trọng trong phát hiện các đợt tập kích của đối phương và điều phối hoạt động tác chiến trên nhiều mặt trận", Rogoway nhận xét.

Thanh Danh (Theo NPR, NBC, Hill)

Nguồn: https://vnexpress.net/iran-co-the-da-danh-trung-hai-may-bay-mat-than-cua-my-5056901.html

Ngày 21-6, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa bác bỏ thông tin nước này tìm cách can dự quân sự vào Lebanon, nơi quân đội Israel và nhóm vũ trang Hezbollah đang giao tranh, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục ám chỉ Damascus có thể can thiệp, theo Hãng tin AFP.

"Chúng tôi đang tìm kiếm các kênh hợp tác kinh tế giữa Lebanon và Syria, chứ không phải các kênh quân sự" - ông Sharaa nói trong cuộc phỏng vấn được phát trên kênh truyền hình Al Mashhad.

Trên Đài Fox News ngày 21-6, ông Trump nói "thất vọng vì Israel không thể đánh bại Hezbollah", đồng thời đề cập đến cuộc chiến chống lực lượng này theo kiểu đầy bất ngờ: "Tôi sắp giao việc đó cho Syria rồi".

Hezbollah đã kéo Lebanon vào cuộc xung đột ở Trung Đông từ ngày 2-3 khi phóng rocket vào Israel nhằm trả đũa việc Mỹ và Israel sát hại lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Israel sau đó đáp trả bằng các đợt không kích và chiến dịch tấn công trên bộ.

Theo TTXVN, ngày 21-6, phái đoàn Iran đã rời địa điểm đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tiến hành thêm các cuộc không kích nếu Tehran không thể thuyết phục phong trào Hezbollah tại Lebanon ngừng "gây rắc rối".

Hãng thông tấn quốc gia Iran (IRNA) đưa tin: "Phái đoàn của Cộng hòa Hồi giáo Iran, sau cuộc gặp với phái đoàn Qatar - một trong các bên trung gian - đã rời khỏi tòa nhà nơi diễn ra đàm phán. Cùng thời điểm các cuộc đàm phán bắt đầu tại Thụy Sĩ, ông Trump đã đăng một thông điệp trên X, trong đó lặp lại các bình luận và lời đe dọa nhằm vào Iran".

Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Mỹ cần cẩn trọng với các phát ngôn của mình và không nên đưa ra những lời đe dọa nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo, đồng thời tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này sẵn sàng đáp trả.

Trong khi đó vào tối muộn cùng ngày, một nhà ngoại giao am hiểu về các cuộc đàm phán nói rằng phái đoàn Iran vẫn đang tham gia đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ và chưa đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào với các bên trung gian về việc họ có ý định rời đi.

Trước đó, đài truyền hình nhà nước Iran cho hay cuộc đàm phán giữa nước này và Mỹ tại Thụy Sĩ dưới sự trung gian của Pakistan và Qatar đã tạm dừng, và vấn đề chương trình hạt nhân của Tehran không được thảo luận. Trọng tâm của vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 80 phút này là việc thực thi bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington cũng như tình hình tại Lebanon.

Các phái đoàn Mỹ và Iran ngày 21-6 đã tiến hành vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ kể từ khi hai bên ký bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng ở Trung Đông. Cuộc gặp được xem là bước đi quan trọng nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện về hạt nhân, an ninh khu vực và dỡ bỏ trừng phạt.

Ngày 21-6, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhận định tranh cãi giữa các chính trị gia Ba Lan và Ukraine là một sai lầm chiến lược gây hại cho cả hai bên.

Tuần qua Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tước bỏ huân chương cao quý nhất của nước này từng trao cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, khiến ba cựu tổng thống Ukraine cùng nhiều quan chức cấp cao khác quyết định trả lại những huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.

Tổng thống Nawrocki thu hồi Huân chương Đại bàng trắng sau khi ông Zelensky gây phẫn nộ tại Ba Lan bằng quyết định đặt tên cho một đơn vị quân đội theo "tên các anh hùng Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA)" - lực lượng bị cáo buộc đã thảm sát người Ba Lan trong Thế chiến 2.

"Lao vào cuộc xung đột giữa các chính trị gia Ba Lan và Ukraine là một sai lầm chiến lược mà sẽ gây tổn hại cho cả hai phía về kinh tế, địa chính trị và uy tín. Trong chính trị, như chúng ta đều biết, sai lầm còn tệ hơn cả tội ác" - ông Tusk viết trên mạng xã hội X.

Ông cho biết trong các cuộc trao đổi với các đối tác châu Âu, ông luôn cố gắng giảm thiểu thiệt hại và hạ nhiệt căng thẳng. "Đây không phải nhiệm vụ dễ dàng" - ông thừa nhận.

Trong một cuộc phỏng vấn đăng trên nền tảng X, ông Zelensky khẳng định Ukraine và Ba Lan "không thể là gì khác ngoài đối tác và bạn bè", đồng thời cảnh báo tình hình hiện nay có thể dẫn tới "sự leo thang rất nguy hiểm".

Theo Hãng tin Reuters, ngày 21-6, Công tố viên liên bang tại thủ đô Washington D.C, bà Jeanine Pirro, nói rằng những người bị phát hiện phá hoại hồ phản chiếu tại Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô của Mỹ sẽ bị truy tố đến cùng.

Tổng thống Donald Trump cho rằng các hành vi phá hoại là nguyên nhân dẫn đến những vấn đề gần đây tại hồ nước vừa được cải tạo, trong đó có tình trạng lớp sơn màu xanh mới bị bong tróc.

Bà Pirro cho biết cơ quan chức năng đã lập biên bản xử lý các trường hợp phá hoại, đồng thời nhấn mạnh ngay cả những vi phạm nhỏ cũng cần bị truy tố để bảo đảm an toàn cho thủ đô nước Mỹ.

Tình trạng sơn bong tróc đã xuất hiện tại hồ phản chiếu hình chữ nhật dài khoảng 610m, chưa đầy hai tuần sau khi ông Trump tuyên bố dự án cải tạo trị giá 14,7 triệu USD đã hoàn tất vào ngày 6-6.

Hôm 21-6, ông Trump cáo buộc những kẻ phá hoại đã đổ hóa chất ăn mòn vào hồ. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết công tác khắc phục dự án cải tạo hồ phản chiếu ở Washington D.C sẽ được triển khai "ngay lập tức".

"Bất kỳ ai thực hiện hoặc tìm cách thực hiện hành vi phá hoại đều sẽ đối mặt với hệ thống tư pháp hình sự tại Washington D.C" - bà Pirro nói trên Đài Fox News.

Theo TTXVN ngày 21-6, tại phiên họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình nhân đạo tại Dải Gaza, Saudi Arabia khẳng định vấn đề Palestine vẫn là trọng tâm của việc giải quyết xung đột ở Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh hòa bình công bằng và bền vững chỉ có thể đạt được thông qua giải pháp hai nhà nước, bao gồm việc thành lập một Nhà nước Palestine độc lập theo đường biên giới trước ngày 4-6-1967 với Đông Jerusalem là thủ đô.

Trong tuyên bố do đại diện thường trực của Saudi Arabia tại Liên hợp quốc Abdulaziz Alwasil, thay mặt Nhóm các nước Ả Rập đưa ra, Riyadh tái khẳng định lập trường phản đối việc mở rộng các khu định cư, tịch thu đất đai, cưỡng bức di dời người dân và các hành động nhằm vào thường dân Palestine.

Tuyên bố cũng nhấn mạnh mọi nỗ lực áp đặt chủ quyền của Israel đối với các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng hoặc thay đổi quy chế pháp lý, lịch sử của thành phố Jerusalem và các địa điểm linh thiêng tại đây đều không phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ngày 21-6, Cơ quan bầu cử quốc gia Colombia công bố kết quả kiểm phiếu sơ bộ với hơn 98% số phiếu được kiểm đếm, theo đó luật sư theo đường lối cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai tại Colombia.

Ông De la Espriella giành 49,7% số phiếu bầu, vượt qua đối thủ Iván Cepeda của liên minh cầm quyền cảnh tả với 48,6%. Chênh lệch giữa hai ứng cử viên chỉ hơn 300.000 phiếu, khiến đây trở thành một trong những cuộc bầu cử tổng thống sít sao nhất trong lịch sử Colombia.

Ông De la Espriella, 49 tuổi, là luật sư nổi tiếng nhưng chưa từng đảm nhiệm chức vụ dân cử. Trong chiến dịch tranh cử, ông cam kết thu hẹp quy mô bộ máy nhà nước, thúc đẩy tự do hóa kinh tế và xây dựng các "siêu nhà tù" nhằm đối phó với làn sóng bạo lực gia tăng do các băng nhóm tội phạm và lực lượng vũ trang bất hợp pháp gây ra.

Chiến thắng của ông đồng nghĩa với thất bại của Thượng nghị sĩ Iván Cepeda, đồng minh thân cận của Tổng thống mãn nhiệm Gustavo Petro. Ông Petro, người nhậm chức năm 2022, là tổng thống cánh tả đầu tiên trong lịch sử Colombia hiện đại và đã thúc đẩy nhiều chương trình cải cách xã hội, lao động và môi trường.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ