Thông tin được ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho hay tại Hội nghị tập huấn thi tốt nghiệp THPT của TP HCM, sáng 8/4.
Ông Phong cho biết sau hợp nhất, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Dự kiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 có khoảng 250 điểm thi ở 3 khu vực. Theo ông, với quy mô lớn, địa bàn rộng, việc chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự coi, chấm thi, dự toán kinh phí,… rất nặng nề, phải chuẩn bị từ sớm để không bị động.
“Mỗi sự cố nếu có, sẽ ảnh hưởng đến quá trình đèn sách, tương lai của học sinh và uy tín của thành phố”, ông Phong nói.
Vì thế, Sở dự kiến giao đề thi lớp 10 cho các hội đồng trước một ngày. Sau khi thí sinh hoàn thành 3 môn thi, bài làm mới được chuyển về Sở chung một lần. Công tác chấm thi sẽ tập trung tại 3 điểm, mỗi nơi một môn.
Những năm trước, đề được Sở bàn giao vào sáng sớm ngày thi. Thi xong môn nào, Sở sẽ thu bài làm môn đó.
“Địa bàn rộng như thế, số lượng điểm thi nhiều vậy mà sáng sớm mới giao đề, nếu lỡ xảy ra sự cố thì ảnh hưởng rất lớn”, ông Phong nói. “Đây là dự kiến, Sở sẽ họp bàn kỹ hơn để quyết định”.
Về nhân sự, do kỳ thi lớp 10 (ngày 1-2/6) và thi tốt nghiệp THPT (ngày 11-12/6) rất gần nhau, Sở nhìn nhận áp lực huy động giáo viên tham gia coi, chấm thi rất lớn. Nhiều khả năng, các giáo viên THPT sẽ được điều động hỗ trợ cho cả hai kỳ thi.
Sở đã có văn bản hạn chế giáo viên đi nước ngoài trong thời gian này, yêu cầu các hiệu trưởng thận trọng khi ký duyệt cho thầy cô về quê trước, trong và sau các kỳ thi.
Năm nay, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 so với năm ngoái. Trong đó, khu vực TP HCM cũ tăng hơn 27.000 em, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ tăng lần lượt hơn 8.400 và 7.200 em.
Sở đặt mục tiêu gần 118.400 em vào lớp 10 công lập, tỷ lệ đỗ là 70%. Số còn lại có thể vào trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên.
Học sinh thi ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) để lấy điểm xét tuyển. Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
Tại hội thảo "Từ dữ liệu đến vị thế: Nghiên cứu, phát triển bền vững và sự hiện diện toàn cầu của đại học Việt Nam", các chuyên gia và nhà quản lý vĩ mô đều khẳng định: quốc tế hóa không phải cuộc chơi của những "lối đi tắt" hay chiêu trò số liệu, mà là một cuộc rèn luyện bền bỉ hàng ngày bằng nội lực thực chất.
Theo bà Nguyễn Thu Thủy, Cục Trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ GD-ĐT, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT đã đặt ra mục tiêu rõ ràng: đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có ít nhất 1 trường đại học lọt vào top 100 thế giới ở một số lĩnh vực, và ít nhất 8 trường thuộc nhóm 200 châu Á.
Tuy nhiên, những mục tiêu này không chỉ là những con số về thứ hạng. Điều quan trọng hơn, đó là yêu cầu nâng cao năng lực nội tại của các trường đại học Việt Nam: đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo ra tri thức mới; thu hút và sử dụng nhân tài; kết nối hiệu quả với doanh nghiệp, địa phương, xã hội và cộng đồng học thuật quốc tế.
Bà Thủy nói: "Chúng ta không phát triển giáo dục chỉ để chạy theo vị trí trên bảng xếp hạng. Các bảng xếp hạng uy tín, khi được tiếp cận đúng, chỉ là công cụ tham chiếu để nhận diện điểm mạnh, khoảng trống của chính mình".
Cùng quan điểm, PGS Nghiêm Xuân Huy, Giám đốc Viện Đào tạo số và Khảo thí (ĐH Quốc gia Hà Nội), cảnh báo về những hệ lụy của "trò chơi xếp hạng" (gaming) vốn đang gây nhiều băn khoăn trong xã hội. Đó là việc gian lận khai báo cơ sở công tác (affiliation), bắt tay tự trích dẫn chéo hay vận động hành lang đầy thực dụng trong các cuộc khảo sát.
Ông Huy nói: "Con đường đi tắt có thể mang lại thứ hạng tức thời, nhưng sẽ không thể ở lại lâu dài. Chỉ có đi lên bằng chất lượng thực sự mới tạo ra sự phát triển bền vững".
Tại hội thảo, bà Phạm Thanh Hảo, Phó hiệu trưởng Trường ĐH VinUni đã nêu lên một thực trạng dáng suy ngẫm: Việt Nam hiện đang là nước nhập khẩu ròng (Net importer) tri thức với tỷ lệ thâm hụt lên tới 11/1. "Khoảng 250.000 sinh viên Việt Nam đi du học nước ngoài, nhưng chúng ta chỉ đón khoảng 20.000 sinh viên quốc tế đến. Trái lại, nước láng giềng Malaysia đang thặng dư xuất khẩu giáo dục với tỷ lệ 2,5/1 (đón 130.000 sinh viên quốc tế và chỉ cử đi 55.000 người)", bà Hảo nói.
Theo bà Hảo, quốc tế hóa thực chất không đơn thuần là ký kết bề nổi, thu hút vài sinh viên trao đổi mà là cả quá trình xây dựng một đại học có năng lực tạo ra tri thức, nhân tài và các giá trị được thế giới đón nhận. Quốc tế hóa không phải để "quốc tế hơn", mà là để trở nên giá trị hơn với thế giới.
Còn bà TS Lê Mai Lan, Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH VinUni cho rằng, một bài học lớn trong xây dựng thương hiệu đại học toàn cầu chính là sự kiên định chiến lược. Và hơn thế, cần có tư duy quản trị "đánh đổi", bởi nếu một nhà lãnh đạo muốn ưu tiên tất cả mọi việc thì thực tế sẽ không có việc nào là ưu tiên.
Đối với VinUni, trường chấp nhận đánh đổi chi phí đào tạo cực kỳ cao để giữ mô hình tinh gọn, kiểm soát chặt chẽ quy mô dưới 3.500 sinh viên nhưng dồn toàn lực thu hút đội ngũ giáo sư tinh hoa toàn cầu và nâng tỷ lệ học viên sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) lên đến 40%.
Bà Lê Mai Lan cũng cho rằng, bức tranh cạnh tranh xếp hạng quốc tế thực chất không phải cuộc đua nội bộ giữa các trường trong nước, mà là cuộc đối đầu sòng phẳng với các hệ thống giáo dục được đầu tư khổng lồ tại châu Á, Trung Đông và toàn cầu. Để giáo dục đại học Việt Nam không bị tụt lại phía sau, các trường cần phải dựa vào "công thức" ba chân kiềng: nội lực - trợ lực - hợp lực.
Trong đó nội lực của mỗi trường là nền tảng cốt lõi. Sự trợ lực cơ chế chính sách từ Chính phủ và các tổ chức quốc tế giúp đại học Việt Nam tăng tốc. Còn tinh thần hợp lực, đoàn kết giữa các đại học - doanh nghiệp mới là thứ định hình nên vị thế vững chắc của cả quốc gia trên bản đồ tri thức toàn cầu.
Toán, Văn là hai môn bắt buộc, còn lại thí sinh được lựa chọn hai trong số 9 môn: Ngoại ngữ, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ.
Sau đây là đề thi các môn thi tốt nghiệp THPT 2026 và đáp án gợi ý (đáp án chính thức được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sau):
Thí sinh sẽ biết điểm thi tốt nghiệp vào sáng 1/7. Sau đó, các em có 5 ngày để phúc khảo bài thi nếu có nhu cầu. Trong công thức tính điểm xét tốt nghiệp, điểm các môn thi chiếm 50%; còn lại là điểm học bạ lớp 10, 11, 12 (50%) và điểm ưu tiên.
Từ ngày 2-14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học.
Theo quy chế tuyển sinh 2026, dù xét tuyển đại học bằng phương thức nào, thí sinh phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên. Kết quả đỗ - trượt sẽ có sau 17h ngày 9/8.
Trong hướng dẫn tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 vừa ban hành, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học phải đạt tối thiểu 15/30 điểm.
Đồng thời, các trường buộc phải công khai quy tắc quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, siết việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và xây dựng tổ hợp xét tuyển theo hướng bảo đảm năng lực cốt lõi.
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nguồn xét tuyển vào trình độ đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm theo thang 30.
Quy định này áp dụng với thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026; không áp dụng với thí sinh được miễn thi, đặc cách tốt nghiệp THPT hoặc đã tốt nghiệp từ năm 2025 trở về trước.
Một điểm đáng chú ý là các cơ sở đào tạo khi sử dụng đồng thời nhiều tổ hợp, phương thức xét tuyển, chứng chỉ ngoại ngữ cho cùng một ngành đào tạo hoặc nhóm ngành phải công khai quy tắc quy đổi tương đương giữa ngưỡng đầu vào và điểm trúng tuyển, điều kiện nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển.
Đối với các chứng chỉ tiếng Anh được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, Bộ yêu cầu các trường phải quy đổi thành tối thiểu 5 mức điểm khác nhau của chứng chỉ để bảo đảm phân hóa năng lực ngoại ngữ của thí sinh. Ví dụ, IELTS 6.0, 6.5, 7.0, 7.5… phải có mức quy đổi khác nhau.
Với chứng chỉ ngoại ngữ khác và điểm xét môn ngoại ngữ tương ứng do hiệu trưởng nhà trường quy định. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc cộng điểm khuyến khích.
Bộ cũng đưa ra yêu cầu chặt chẽ hơn đối với việc xây dựng phương thức xét tuyển và tổ hợp môn.
Theo đó, các tổ hợp xét tuyển hoặc bài thi đánh giá độc lập phải được xây dựng khoa học, thực tiễn và phù hợp với năng lực cốt lõi của ngành đào tạo. Các trường phải xác định rõ phương thức xét tuyển, tránh gây khó hiểu hoặc làm khó thí sinh.
Với những ngành yêu cầu kiến thức nền tảng đặc thù, trường phải quy định điều kiện đầu vào tương ứng, bảo đảm thí sinh đã được học môn học đó ở bậc THPT. Chẳng hạn, ngành y khoa cần nền tảng môn sinh học thì phải có điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Nếu dùng bài thi đánh giá độc lập để tuyển sinh, cơ sở đào tạo phải quy định rõ tỉ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan trực tiếp đến ngành học mà thí sinh cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển ngành toán học, phần toán trong bài thi phải có trọng số cụ thể, các trường cần quy định rõ tỉ lệ điểm cho phần toán học trong tổng điểm xét tuyển.
Trường hợp ngoại lệ, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các chương trình đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản (ví dụ, học ngôn ngữ Pháp từ đầu). Tương tự, các chương trình đào tạo như sư phạm công nghệ hay sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đặc biệt, Bộ lưu ý với các phương thức xét tuyển bằng học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT đảm bảo môn toán hoặc ngữ văn phải có trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3 tổng điểm xét tuyển.
Ví dụ, với tổ hợp toán - lý - tiếng Anh, trọng số môn toán tối thiểu phải đạt 1/3. Nếu tính theo công thức toán x1 + lý x1 + tiếng Anh x2 thì trọng số môn toán là 1/4.