Gửi ý kiến góp ý vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề nghị đơn vị chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các hành vi của Tội trốn thuế tại Điều 200 để bảo đảm thống nhất với khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế năm 2025.
Theo Bộ Tài chính, hiện nay các hành vi trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự cơ bản được xây dựng trên cơ sở Luật Quản lý thuế năm 2006.
Việc tồn tại sự khác biệt giữa các hành vi trốn thuế theo Luật Quản lý thuế và các hành vi cấu thành tội trốn thuế theo Bộ luật Hình sự có thể dẫn đến khó khăn trong quá trình xử lý, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra, xác định dấu hiệu tội phạm cũng như phân định ranh giới giữa xử phạt vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bộ Tài chính cho rằng việc cập nhật đầy đủ các hành vi trốn thuế nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tạo thuận lợi cho công tác áp dụng pháp luật trên thực tế.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công an (cơ quan soạn thảo) cho biết đã chỉnh lý Điều 200 dự thảo theo hướng “người nào trốn thuế…” để bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành về quản lý thuế.
Cụ thể, người nào trốn thuế với số tiền từ 200 triệu đồng đến dưới 600 triệu đồng hoặc dưới 200 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 188, 189, 190, 191, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309, 311 (sản xuất, buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng giả; sản xuất buôn bán hàng giả là thuốc, thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ…), chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây bị phạt tiền 1-3 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-3 năm: Có tổ chức; số tiền trốn thuế từ 600 triệu đồng đến dưới 2 tỷ đồng; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội 2 lần trở lên; tái phạm nguy hiểm.
Phạm tội trốn thuế với số tiền 2 tỷ đồng trở lên thì bị phạt tiền 3-9 tỷ đồng hoặc phạt tù 3-7 năm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Trường hợp pháp nhân thương mại phạm tội có thể bị phạt tiền từ 600 triệu đồng đến 20 tỷ đồng; đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Dự thảo bộ luật nêu rõ, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 400 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định 1-3 năm.
Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 và thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI.
Xử lý tội phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ
Điều 203 dự thảo bộ luật đề xuất người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tiền 100-400 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:
– Ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng;
– Trị giá hàng hoá, dịch vụ và thuế ghi trên hoá đơn, chứng từ từ 300 triệu đồng đến 900 triệu đồng và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tiền từ 400 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-5 năm: Có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; hóa đơn, chứng từ ở dạng phôi từ 100 số trở lên hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 30 số trở lên; thu lợi bất chính 100 triệu đồng trở lên; gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 200 triệu đồng trở lên; tái phạm nguy hiểm.
Người phạm tội có thể bị phạt tiền 20-100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Pháp nhân thương mại phạm tội trên sẽ bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 2 tỷ đồng; cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định 1-3 năm…
Sau 9 ngày xét xử, nghị án, chiều 7/4 TAND Hà Nội tuyên án với 23 bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ và gian lận đấu thầu liên quan nhiều cựu cán bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Trong 5 người bị truy tố tội Nhận hối lộ, cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng bị tuyên 4 năm tù. Người bị tuyên mức án cao nhất - 13 năm tù, là Trần Văn Lăng, cựu Giám đốc Ban 2 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ, với tiền nhận hối lộ 13,4 tỷ đồng.
Giám đốc công ty Hoàng Dân, ông Nguyễn Văn Dân, bị tuyên 9 năm tù về tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; 3 năm về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và 2 năm về tội Đưa hối lộ. Tổng hợp 3 tội là 14 năm.
Ngoài án tù, ông này phải tiếp tục bồi thường cho Bộ Nông nghiệp 270 tỷ đồng, sau khi đối trừ các khoản tiền đã nộp.
Những người còn lại bị tuyên từ 3 năm án treo đến 7 năm tù về một trong hai tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Tiền thu lợi bất chính từ hành vi nhận hối lộ được tuyên nộp sung công quỹ. Hiện, các bị cáo đã nộp lại gần 31 tỷ đồng, trong đó ông Trần Văn Lăng còn thiếu hơn 9 tỷ đồng trong 13,4 tỷ đồng đã nhận.
>>Chi tiết mức án của 23 bị cáo
HĐXX đánh giá hành vi của các bị cáo đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả đặc biệt lớn, làm suy yếu niềm tin công chúng, xâm phạm tới sự công bằng minh bạch cạnh tranh, lành mạnh và hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước tại các dự án công.
Các bị cáo là cựu lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ Nông nghiệp đã xâm phạm tính chuẩn mực uy tín của cơ quan, xâm phạm sự liêm chính của người có chức vụ, làm suy yếu bộ máy quản lý và làm giảm niềm tin của nhân dân.
Song khi lượng hình HĐXX có xét tới các yếu tố giảm nhẹ như: thành tích, đóng góp trong công tác, tuổi cao, bệnh tật, đã tích cực khắc phục hậu quả...
23 bị cáo liên quan việc dọn đường cho doanh nghiệp Hoàng Dân trúng 5 gói thầu thuộc 4 dự án (thi công hồ Krông Pách Thượng, tỉnh Đăk Lăk; hồ Bản Mồng, tỉnh Nghệ An; hồ Bản Lải, tỉnh Lạng Sơn và hồ Cánh Tạng, tỉnh Hòa Bình).
Giám đốc Dân còn sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán để hợp thức các khoản chi, vi phạm quy định về kế toán khiến thiệt hại tài sản cho nhà nước gần 100 tỷ đồng.
Trong phần khai báo, cựu thứ trưởng Thắng cho rằng mình gần gũi doanh nghiệp nên tiếp tại nhà. Cấp dưới của ông, cựu cục phó Nguyễn Hải Thanh, bị xác định đang trốn truy nã, gửi thư từ Canada phân trần nhận hối lộ vì "đang rất cần tiền".
Theo Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường - Bộ Công an, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 3,5 triệu tấn rác thải nhựa nhưng chỉ 1,28 triệu tấn (33%) được tái chế. Bình quân mỗi người dân thải ra khoảng 37-41kg nhựa/năm.
65% rác thải nhựa tại Việt Nam có nguy cơ bị rò rỉ ra sông, hồ, kênh, rạch, biển hoặc thải trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm đất, nước, không khí.
Trong nỗ lực thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường bền vững, Chính phủ ban hành Nghị định 110/2026 quy định về trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải.
Cụ thể, các đơn vị này phải tái chế sản phẩm, bao bì do mình đưa ra thị trường theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc.
Phạm vi áp dụng bao gồm nhiều nhóm ngành hàng phổ biến từ bao bì giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh, săm lốp cho đến các thiết bị điện tử, ắc quy, pin, dầu nhớt.
Trách nhiệm này không chỉ dành cho đơn vị sản xuất trực tiếp mà còn mở rộng đến các bên đặt gia công hoặc các bên được ủy thác nhập khẩu.
Nghị định xác lập tỷ lệ tái chế bắt buộc cho từng loại vật liệu, là tỷ lệ khối lượng sản phẩm, bao bì tối thiểu phải được tái chế, dựa trên tổng khối lượng mà nhà sản xuất, nhập khẩu đưa ra thị trường trong năm đó.
Ví dụ, đối với nhóm bao bì, tỷ lệ dành cho nhôm và nhựa PET cứng là 22%, trong khi bao bì giấy, carton và kim loại sắt là 20%. Nghĩa là nếu một năm doanh nghiệp đưa ra thị trường 100 tấn bao bì nhôm, nhựa PET thì phải tái chế ít nhất 22 tấn.
Đối với các thiết bị điện tử gia dụng, điện thoại di động chịu tỷ lệ cao nhất là 15%, tiếp sau là các loại máy tính, máy in, máy photocopy ở mức 9%... Ắc quy chì, Pin sạc nhiều lần (trừ Pin lithium, Pin Nickel-Metal Hydrid sử dụng cho phương tiện giao thông)... dao động 8-15%.
Các tỷ lệ này không cố định mà sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm một lần. Lần thay đổi tỷ lệ đầu tiên theo quy định sẽ bắt đầu vào năm 2029.
Doanh nghiệp được chọn: tự tái chế hoặc đóng tiền
Các nhà sản xuất và nhập khẩu có quyền lựa chọn một trong hai hình thức:
Doanh nghiệp có thể tự tái chế nếu đủ năng lực, thuê đơn vị tái chế chuyên nghiệp hoặc ủy quyền cho một tổ chức trung gian tổ chức các hoạt động thu gom và tái chế thay cho mình. Kế hoạch và báo cáo kết quả tái chế phải được nộp trước 1/4 hằng năm qua Hệ thống thông tin quốc gia.
Nếu không tự tổ chức tái chế, doanh nghiệp có thể thực hiện trách nhiệm bằng cách đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ các hoạt động tái chế.
Mức đóng góp đã có công thức riêng, được tính toán dựa trên khối lượng sản phẩm đưa ra thị trường, tỷ lệ tái chế bắt buộc và mức chi phí tái chế hợp lý cho mỗi đơn vị sản phẩm. Tiền phải được nộp định kỳ trước 20/4 hằng năm.
Nghị định cũng dành những khoảng trống hợp lý để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cụ thể, các nhà sản xuất, nhập khẩu có tổng doanh thu từ các sản phẩm, bao bì thuộc diện phải tái chế dưới 30 tỷ đồng mỗi năm sẽ được miễn thực hiện trách nhiệm này. Ngoài ra, các sản phẩm sản xuất để xuất khẩu hoặc tạm nhập tái xuất cũng được miễn.
Không đưa ra những con số nửa vời, Nghị định còn nêu cụ thể quy cách tái chế bắt buộc, nhằm đảm bảo chất lượng của sản phẩm sau tái chế.
Cụ thể, Nghị định yêu cầu việc tái chế không chỉ dừng lại ở khâu thu gom đơn thuần mà phải tạo ra các nguyên liệu hoặc sản phẩm có giá trị sử dụng.
Chẳng hạn, đối với bao bì nhựa, quy cách bắt buộc là phải sản xuất ra hạt nhựa thương phẩm hoặc các sản phẩm cụ thể, chứ không được tính các giải pháp như tạo ra mảnh nhựa hay sử dụng làm nhiên liệu đốt.
Đối với thiết bị điện tử có chứa màn hình hoặc bóng đèn thủy tinh, quy trình phải bao gồm việc tháo dỡ, phân loại và xay nghiền thủy tinh để làm nguyên liệu cho các quá trình sản xuất khác như gạch không nung hoặc bê tông.
Sự chi tiết này giúp ngăn chặn tình trạng tái chế hình thức, kém hiệu quả, gây ô nhiễm thứ cấp.
Ngày 27/5, Bộ Công an cho biết Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố 10 bị can liên quan đường dây vận hành hệ thống website phát sóng bóng đá lậu quy mô lớn, về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Theo cơ quan công an, khoảng tháng 2, qua công tác nắm tình hình, Công an tỉnh Bắc Ninh phát hiện một hệ thống website "Bún chả TV" có dấu hiệu phát sóng trái phép nhiều giải thể thao đã được mua bản quyền tại Việt Nam.
Mỗi ngày, hệ thống này thu hút hàng trăm nghìn lượt truy cập để xem bóng đá Ngoại hạng Anh, Champions League cùng nhiều môn thể thao khác. Các trận đấu đều có bình luận tiếng Việt, giao diện được đầu tư khá chuyên nghiệp nên lôi kéo đông người xem.
Kết quả xác minh cho thấy, một đối tượng trú tại Hà Nội đứng ra tổ chức, vận hành hệ thống website, chia thành nhiều bộ phận như lập trình, vận hành, nội dung, bình luận viên, quảng cáo, SEO, kế toán… hoạt động như một “công ty ngầm” trên không gian mạng.
Những người phụ trách từng nhóm tiếp tục tuyển cộng tác viên, giao việc qua mạng nên phần lớn các đối tượng trong đường dây không biết nhau ngoài đời. Toàn bộ hoạt động từ giao việc, trao đổi đến thanh toán tiền công đều thực hiện qua mạng.
Để che giấu hoạt động, nhóm này đăng ký tên miền ở nước ngoài, sử dụng nhiều lớp trung gian nhằm che địa chỉ IP, dùng tài khoản ảo để quản trị website và liên lạc chủ yếu qua các ứng dụng mã hóa. Việc trả tiền cho thành viên cũng được thực hiện bằng tiền điện tử.
Cơ quan công an xác định nguồn thu chính của hệ thống đến từ quảng cáo và việc điều hướng người xem sang các trang cá cược trực tuyến. Nhiều buổi phát sóng còn xuất hiện nội dung nhận định “kèo”, dự đoán tỷ số nhằm kích thích người xem tham gia cá cược.
Các đối tượng trong đường dây được trả công cao, riêng nhóm bình luận viên nhận 50-70 triệu đồng/người/tháng.
Ngày 15/5, Ban Chuyên án phối hợp công an nhiều tỉnh, thành phố triệu tập, làm việc với các đối tượng liên quan. Khám xét nơi ở và nơi làm việc, lực lượng chức năng thu giữ 38 máy tính, 42 điện thoại di động, thiết bị thu âm, tài khoản ngân hàng cùng các phần mềm phục vụ phát sóng trái phép.
Vụ án đang được Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an tiếp tục đấu tranh, mở rộng, làm rõ những người liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
