Gửi ý kiến góp ý vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề nghị đơn vị chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các hành vi của Tội trốn thuế tại Điều 200 để bảo đảm thống nhất với khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế năm 2025.
Theo Bộ Tài chính, hiện nay các hành vi trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự cơ bản được xây dựng trên cơ sở Luật Quản lý thuế năm 2006.
Việc tồn tại sự khác biệt giữa các hành vi trốn thuế theo Luật Quản lý thuế và các hành vi cấu thành tội trốn thuế theo Bộ luật Hình sự có thể dẫn đến khó khăn trong quá trình xử lý, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra, xác định dấu hiệu tội phạm cũng như phân định ranh giới giữa xử phạt vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bộ Tài chính cho rằng việc cập nhật đầy đủ các hành vi trốn thuế nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tạo thuận lợi cho công tác áp dụng pháp luật trên thực tế.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công an (cơ quan soạn thảo) cho biết đã chỉnh lý Điều 200 dự thảo theo hướng “người nào trốn thuế…” để bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành về quản lý thuế.
Cụ thể, người nào trốn thuế với số tiền từ 200 triệu đồng đến dưới 600 triệu đồng hoặc dưới 200 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 188, 189, 190, 191, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309, 311 (sản xuất, buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng giả; sản xuất buôn bán hàng giả là thuốc, thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ…), chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây bị phạt tiền 1-3 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-3 năm: Có tổ chức; số tiền trốn thuế từ 600 triệu đồng đến dưới 2 tỷ đồng; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội 2 lần trở lên; tái phạm nguy hiểm.
Phạm tội trốn thuế với số tiền 2 tỷ đồng trở lên thì bị phạt tiền 3-9 tỷ đồng hoặc phạt tù 3-7 năm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Trường hợp pháp nhân thương mại phạm tội có thể bị phạt tiền từ 600 triệu đồng đến 20 tỷ đồng; đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Dự thảo bộ luật nêu rõ, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 400 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định 1-3 năm.
Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 và thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI.
Xử lý tội phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ
Điều 203 dự thảo bộ luật đề xuất người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tiền 100-400 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:
– Ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng;
– Trị giá hàng hoá, dịch vụ và thuế ghi trên hoá đơn, chứng từ từ 300 triệu đồng đến 900 triệu đồng và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tiền từ 400 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-5 năm: Có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; hóa đơn, chứng từ ở dạng phôi từ 100 số trở lên hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 30 số trở lên; thu lợi bất chính 100 triệu đồng trở lên; gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 200 triệu đồng trở lên; tái phạm nguy hiểm.
Người phạm tội có thể bị phạt tiền 20-100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Pháp nhân thương mại phạm tội trên sẽ bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 2 tỷ đồng; cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định 1-3 năm…
Ngày 20-4, thông tin từ Đảng ủy xã Ia Lâu cho hay địa phương đã có báo cáo nhanh vụ giết người xảy ra trên địa bàn cho Tỉnh ủy Gia Lai. Hiện vụ việc đã bàn giao cho Công an tỉnh Gia Lai điều tra, xử lý.
Theo báo cáo, vụ việc xảy ra vào chiều 19-4 tại đập tràn làng Tu, xã Ia Lâu, làm 1 người chết.
Thời điểm trên, Nguyễn Hoàng Long (18 tuổi) ngồi nhậu cùng Siu Bếch, Siu Tương và Rơ Lan Vui (cùng trú làng Tu) tại đập tràn trong làng.
Đến khoảng 17h thì nhóm Hà Văn Nguyên (23 tuổi), đi cùng Nại Văn Bằng (21 tuổi), Trần Đức Tuyên (22 tuổi, cùng trú thôn Pắc Pó, xã Ia Lâu) và Hoàng Trung Hậu (20 tuổi, trú làng Tu) xuống đập tràn để chơi.
Tại đây, Nguyên có mâu thuẫn và đã dùng tay đánh vào mặt rồi bóp cổ Long. Bị đánh, Long dùng con dao gọt trái cây đâm vào vùng ngực trái của Nguyên làm nạn nhân ngã xuống nước.
Nguyên được Bằng và Hậu đưa đi cấp cứu tại Trung tâm Y tế xã Ia Lâu, nhưng do vết thương quá nặng nên Nguyên đã chết. Sau khi gây án, Long cùng nhóm bạn đã đến trụ sở công an xã đầu thú.
Công an xã đã mời cơ quan pháp y khám nghiệm tử thi nạn nhân, đồng thời báo cáo và bàn giao vụ việc cho Công an tỉnh Gia Lai điều tra, xử lý theo thẩm quyền.
Ngày 26/4, thông tin từ Công an xã Phú Quới, tỉnh Vĩnh Long cho biết ông Nguyễn Văn N. đến Công an xã trình báo con trai mình là Nguyễn Văn L. (22 tuổi, ngụ xã Bình Phước, tỉnh Vĩnh Long) bị chém đứt lìa cánh tay trái.
Theo điều tra ban đầu, khoảng 22h ngày 24/4, L. hẹn Phạm Hoàng A. (17 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) đến Khu công nghiệp Hòa Phú (xã Phú Quới, tỉnh Vĩnh Long) để giải quyết mâu thuẫn cá nhân về mối quan hệ trai gái.
L. rủ thêm 4 người bạn gồm Nguyễn Tấn N. (18 tuổi), Lương Vĩnh K. (22 tuổi), Bùi Gia B. (18 tuổi) và Nguyễn Hoàng T. (17 tuổi, cùng ngụ tỉnh Vĩnh Long) đi cùng.
Khi đi, nhóm L. mang theo con dao lưỡi dài khoảng 60-70cm. Còn nhóm của A. có 6 người (hiện chưa rõ danh tính) cùng đi.
Lúc đầu, 2 nhóm nói chuyện bình thường, sau đó hẹn nhau đến ngã tư đường N3 khu công nghiệp Hòa Phú. Tại đây, L. dùng dao chém A. nhiều cái nhưng không trúng, A. cầm dao chém L. khiến L. bị đứt lìa cánh tay trái. Nhóm A. bỏ đi còn L. được đưa đi bệnh viện.
Tại cơ quan công an, A. thừa nhận L. có dùng mạng xã hội hẹn A. ra khu công nghiệp Hòa Phú để giải quyết mâu thuẫn, A. dùng con dao mang theo để chém L. gây thương tích.
Hiện L. đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ.
Hiện cơ quan công an đang tiếp tục điều tra vụ việc để xử lý theo quy định của pháp luật.
Sau phần xét hỏi của HĐXX, chiều muộn 20/5, cựu bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các đồng phạm tiếp tục trả lời câu hỏi của các luật sư bào chữa.
Ngoài làm rõ các sai phạm xuyên suốt 10 năm đình trệ dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, cách tính thiệt hại của cơ quan tố tụng cũng được đưa ra phân tích.
803 tỷ đồng thiệt hại được tính thế nào?
Theo cáo trạng, vụ án có 2 khoản thiệt hại gồm: thuê tư vấn nước ngoài sai quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng; và lãng phí 733 tỷ đồng khi dự án bị đình trệ.
Phân tích cách tính 733 tỷ đồng lãng phí, VKS xác định, để tạm ứng cho dự án, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước SCIC đã phải tất toán trước hạn các hợp đồng, tài khoản tiền gửi tại 7 ngân hàng, với kỳ hạn 3-12 tháng, lãi suất 4,5-7,3%/năm.
Hậu quả lãng phí là lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi này, và tiền mà Ban quản lý dự án không sử dụng để làm dự án, tổng 145 tỷ đồng.
Thứ 2, trong 7 năm 2014-2020, dự án được rót vốn tổng hơn 5.000 tỷ đồng nhưng dự án vẫn chưa thể sử dụng. Trung bình lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng của ngân hàng khi này là 2,9%/năm. Từ đó tính toán số tiền lãng phí cho dự án trong 4 năm ngừng thi công là 588 tỷ đồng.
Thiệt hại vụ án do đó là tổng của 70 tỷ đồng thất thoát + 733 tỷ đồng lãng phí, vừa phân tích ở trên, bằng 803 tỷ đồng.
Cách tính thiệt hại này khiến cả cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc Ban quản lý dự án, đều có những băn khoăn.
Chiều 20/5, luật sư của ông Thắng hỏi quan điểm của bà Tiến về cách tính thiệt hại: "Khi làm dự án, bà có được ai thông báo, hướng dẫn quy định tiền được giải ngân mà không tiêu hết thì thiệt hại được tính theo lãi suất ngân hàng không?".
Bà Tiến cảm ơn luật sư đưa ra câu hỏi "chạm đúng nỗi đau đớn phải chịu đựng". Bà nói nhất trí với khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế. Tuy nhiên, với 733 tỷ đồng lãng phí theo cách tính trên, cựu bộ trưởng Y tế cho rằng "thời điểm đó không hề có văn bản nào quy định thế".
Bà nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này được tính dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, có nghĩa cách đây mới nửa năm. Còn thời điểm bà đương nhiệm, "chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn" rằng có quy định tính lãng phí như thế.
Đồng quan điểm với bà Kim Tiến, trả lời cùng câu hỏi này sau đó, ông Thắng khai trong thời gian quản lý dòng vốn này không được cơ quan nào cảnh báo "tiền này nếu không sử dụng hết thì bị tính lãi".
Ông cũng phản đối cáo buộc "Ban quản lý đã không dùng 5.000 tỷ vốn được cấp, gây lãng phí 588 tỷ đồng".
Bị cáo Thắng khẳng định "đã dùng tiền rồi, công trình đã được xây dựng, tiền nguyên vật liệu đổ vào đó chính là tài sản".
Ông suy luận, nếu tính trượt giá hiện nay thì 5.000 tỷ không thể chi trả nổi. Do đó thực tế ông đã làm lợi cho nhà nước, không gây thiệt hại. Bất động sản từ đó đến nay chỉ có lên giá, không có chuyện giảm, "một tỷ năm nay, năm sau đã thành 2 tỷ". Theo suy luận này của ông, nếu tính giá trị dự án theo giá năm 2026 thì chắc chắn đã làm lợi cho nhà nước, do bất động sản tăng giá.
Nhận hối lộ 88 tỷ, chỉ hưởng riêng 475 triệu
Ông Thắng ngoài việc bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí còn bị cáo buộc Nhận hối lộ, tổng 88,5 tỷ đồng từ 10 nhà thầu, theo "cơ chế 5%" do ông đề xuất.
Tại phiên toà, ông nói các nhà thầu "tự mang đến". Dù nhận hối lộ gần 90 tỷ, ông chỉ hưởng lợi "đúng 475 triệu đồng", còn lại chia cho nhiều cơ quan, ban ngành cá nhân, nhưng không có chứng từ chứng minh. Ví dụ, ông Thắng nói đã đưa Bộ trưởng Kim Tiến khi đó tới 15 tỷ, song bà khẳng định chỉ cầm 2,5 tỷ.
Cũng từ tiền này, ông còn phải chi 2 triệu USD (46 tỷ đồng) để "chạy chọt" khi Ủy ban kiểm tra Trung ương bắt đầu xét các sai phạm ở Bộ Y tế. Tuy nhiên, người cầm 2 triệu USD của ông - bị cáo Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, không giúp đỡ gì mà chi tiêu hết.
Ông Thiêm do đó bị truy tố tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Thiêm đã nộp lại 36 tỷ đồng trong giai đoạn điều tra. Ông Thắng bị kê biên 3 bất động sản.
VKS ghi nhận tổng số tiền các bị cáo và người thân đã nộp khắc phục hậu quả là 63,6 tỷ đồng.
