Ngày 6-7, Bộ Y tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, khu vực phía Bắc tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, nhấn mạnh đây là diễn đàn quan trọng để chúng ta cùng trao đổi, làm rõ những vấn đề chính sách có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng.
Thuốc lá từ lâu đã được xác định là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính và tử vong sớm.
Mỗi năm, tại Việt Nam có trên 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó có nhiều người không hút thuốc nhưng phải hít khói thuốc thụ động trong môi trường sống và làm việc.
Đó không chỉ là những tổn thất về sức khỏe, mà còn là gánh nặng rất lớn đối với từng gia đình, hệ thống y tế, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của đất nước.
Vì vậy, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá không đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật chuyên ngành, mà là xác lập một hàng rào pháp lý đủ mạnh để bảo vệ người dân.
Đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và các thế hệ tương lai, trước những nguy cơ ngày càng đa dạng từ thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine.
Chia sẻ tại hội thảo, TS Hoàng Thị Mỹ Hạnh, Trưởng khoa xã hội học y tế và dân số, Viện Chiến lược và Chính sách y tế, cho hay Việt Nam thuộc nhóm 15 quốc gia có tỉ lệ nam giới hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ 3 ASEAN. Mỗi năm có 84.500 ca tử vong do hút thuốc lá và 18.800 ca tử vong do hút thuốc lá thụ động.
TS Hạnh cho hay hiện nay ngoài thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử, một vấn đề đáng lo ngại là xuất hiện các loại thuốc lá mới như túi ngậm nicotine.
Theo đó, túi ngậm nicotine là sản phẩm chứa chất dạng bột bao gồm nicotine tự nhiên hoặc tổng hợp, các chất tạo hương và một số thành phần khác. Sản phẩm ngoài gây nghiện nicotine, gây tổn thương niêm mạc miệng và có tác động bất lợi lên tim mạch, tăng nhịp tim cấp tính.
Đồng thời tăng khả năng phụ thuộc phụ gia, acid hữu cơ, chất làm mát có thể tăng hấp thu nicotine, làm tăng nguy cơ lệ thuộc, đặc biệt ở người trẻ chưa từng hút.
Sản phẩm còn được thiết kế hấp dẫn, dễ tiếp cận với thanh thiếu niên với nhiều hương vị ngọt, bạc hà, “ice” làm tăng sức hút; quảng cáo “không thuốc lá/ít hại” gây hiểu lầm về an toàn.
“Bằng chứng thực tiễn cho thấy các sản phẩm này có sức hấp dẫn với giới trẻ, sản lượng gia tăng và thị trường mở rộng. Tại Mỹ năm 2024 đây là sản phẩm phổ biến thứ 2 ở học sinh. Doanh thu sản lượng sản phẩm tăng mạnh và mở rộng thị trường, rủi ro lan rộng sản phẩm chứa nicotine tinh vi.
Tại Việt Nam, sản phẩm nhắm đến giới trẻ, đặc biệt là Gen Z với tâm lý quan tâm ngoại hình, ghét mùi hôi, răng ố vàng. Các sản phẩm được thiết kế sành điệu, mùi hương hấp dẫn. Vì vậy, sản phẩm mới dễ tiếp cận với những đối tượng này”, TS Hạnh phân tích.
Để siết chặt quản lý những nguy cơ của các sản phẩm thuốc lá mới, Bộ Y tế đề xuất bổ sung khái niệm thuốc lá mới khác bao gồm các sản phẩm có chứa nicotine bao gồm cả nicotine dạng túi để ngậm, dạng hít, shisha và các sản phẩm chứa nicotine khác.
Đồng thời đề xuất cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác.
Từ những quan sát của một người mất thị lực bẩm sinh, tôi hiểu rằng sự cống hiến ấy không phải là phép màu sẵn có. Đó là cuộc đối thoại công bằng giữa nỗ lực từ cá nhân và sự thấu cảm thực tâm của xã hội.
Sinh non với ngoại hình chỉ lớn bằng một "chú cá lóc", ký ức tuổi thơ của tôi được dệt nên bằng xúc giác và trí nhớ thay vì màu sắc. Tôi bắt đầu hành trình cuộc đời của mình bằng cách tập ghi nhớ vị trí từng món đồ vật nhỏ trong nhà do gia đình hướng dẫn, rồi dần mở rộng ra những địa hình phức tạp hơn.
Đó là những ngày lẩn mẩn đếm từng bước chân trên con đường quen thuộc từ nhà đến trường, cảm nhận sự thay đổi của mặt đường dưới đế giày để biết mình đang ở đâu.
Tôi học cách nhận diện bạn bè qua nhịp điệu của tiếng bước chân, hiểu về sự bao la của không gian qua tiếng gió rít, hay sự dội lại của âm thanh trong một căn phòng trống. Và trên hết, tôi cảm nhận tình yêu hay sự chân thành qua tông giọng, qua những rung cảm nhỏ nhất trong hơi thở của người đối diện.
Nhiều người thường ngạc nhiên khi biết tôi đã học hòa nhập với các bạn sáng mắt trừ năm 7 tuổi, hiện giờ là sinh viên khiếm thị hiếm hoi theo học chuyên ngành quan hệ quốc tế - Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM.
Họ thắc mắc: Vì sao tôi lại chọn một ngành nghề vốn đòi hỏi sự quan sát nhạy bén, những nghi thức ngoại giao khắt khe và khả năng giao tiếp bằng ánh mắt?
Câu trả lời nằm ở niềm tin của tôi về sự kết nối.
Tôi tin rằng trong bất kỳ thời đại nào, sự gắn kết giữa người với người vẫn là điều quan trọng nhất.
Minh chứng rõ nhất trong đời tôi là dấu mốc tuổi 20, khi tôi trở thành đồng tác giả trẻ nhất trong cuốn sách "Không có đá quá mềm" cùng giáo sư Phan Văn Trường.
Chính sự kết nối về tư duy và niềm tin mà thầy dành cho một cô học trò khiếm thị đã biến những rào cản tưởng chừng như đá cứng trở nên mềm mại.
Hay trong chuyến tham gia Hội nghị Thanh niên khiếm thị khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Manila philippines, do Quỹ The Nippon Foundation tổ chức vào năm 2023, sự kết nối và đồng cảm từ những người bạn quốc tế trong hội nghị giúp tôi mở mang tư duy, bước ra khỏi "ốc đảo" của chính mình.
Đầu năm nay, tại tọa đàm "Ánh sáng từ trái tim và khát vọng" do Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) tổ chức, tôi đã có một cuộc gặp gỡ đặc biệt. Đứng trước các em học sinh đang tràn đầy hoài bão nhưng cũng không ít chênh vênh, tôi nhận ra: sự khiếm khuyết về thể xác không đáng sợ bằng sự thiếu hụt niềm tin vào bản thân.
Tôi chia sẻ với các bạn về cách dùng AI làm "đôi mắt" thứ hai để tự học đa ngoại ngữ và xử lý tài liệu. Khi kể về cách tôi dùng tính năng voice chat của AI để tự học đa ngoại ngữ, thông qua tiếng ồ, à của các em.
Các bạn sẽ hiểu ra rằng công nghệ không chỉ để giải trí, mà là công cụ để giúp người khiếm thị nâng cao năng lực của mình. Cuộc đối thoại ấy không đơn thuần là chia sẻ kỹ năng, mà là sự truyền lửa: Khi ta đủ khát khao, thế giới mới sẽ mở ra theo cách bạn không ngờ tới.
Nhiều người hỏi tôi, liệu sự tự tin và tinh thần lạc quan có phải là "chìa khóa vạn năng" giúp người khuyết tật luôn vững bước? Tôi cho rằng, lạc quan là nền tảng để bắt đầu tự tin sống hòa nhập.
Hòa nhập thực chất không chỉ nằm ở quyền được giáo dục, mà còn ở quyền được thụ hưởng cái đẹp và sự an toàn. Khoảnh khắc tôi đeo tai nghe, lắng nghe từng cử chỉ của nghệ sĩ Thành Lộc tại sân khấu Thiên Đăng (dự án Từ tai đến mắt) là một giây phút kỳ diệu. Đó là khi khát khao của tôi gặp được một "điểm tựa" thấu cảm từ cộng đồng.
Nhưng cuộc đời không chỉ có ánh đèn sân khấu. Vẫn còn đó những góc khuất rủi ro nơi cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women Viet Nam) khẳng định: 76,8% phụ nữ và trẻ em khuyết tật trở thành đối tượng dễ tổn thương trước vấn nạn quấy rối tình dục.
Để góp phần giảm thiểu điều này, lớp tập huấn phòng chống xâm hại tình dục dành cho học sinh khiếm thị do tôi thực hiện tại mái ấm Huynh Đệ Như Nghĩa (cùng Tổ chức Nơ Xanh Việt Nam) giúp những nữ sinh nơi đây bảo vệ bản thân trước sóng gió cuộc đời.
Sau cùng, nỗ lực cá nhân dù phi thường đến đâu cũng chỉ là một nửa chiếc chìa khóa. Nếu người khuyết tật cố gắng 200% sức lực nhưng xã hội vẫn thiếu hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, thiếu cơ hội việc làm công bằng, thì mọi nỗ lực sẽ như "muối bỏ biển".
Vì vậy đừng chỉ trao tặng chúng tôi những đóa hoa hướng dương rực rỡ trong ngày lễ, hãy trao cho chúng tôi chiếc chìa khóa của sự thấu cảm thực tâm. Để mỗi bước đi không còn là những nỗ lực đơn độc, mà là hành trình cộng hưởng chung của những con người tin vào sức mạnh của sự kết nối chân thành.
Tại họp báo kinh tế - xã hội Tp.HCM chiều 14/5, bà Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Tp.HCM cho biết theo quy luật thường kỳ, từ giữa tháng 6 hằng năm trở đi bệnh sốt xuất huyết sẽ gia tăng nhanh chóng.
Theo đó, tính đến giữa tháng 5/2026, Tp.HCM ghi nhận hơn 16.000 ca sốt xuất huyết, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng lo ngại hơn, bệnh tay chân miệng cũng có mức tăng gấp đôi và cả hai loại dịch bệnh này đều đã có những trường hợp tử vong.
Bà Lê Hồng Nga nhận định rằng áp lực lên hệ thống y tế sẽ còn gia tăng mạnh mẽ trong thời gian tới. Theo quy luật hằng năm, từ giữa tháng 6 trở đi, thời tiết thay đổi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển, khiến sốt xuất huyết bùng phát mạnh. Trong khi đó, dù tay chân miệng có dấu hiệu giảm nhẹ, nhưng nguy cơ biến chủng mới vẫn luôn chực chờ bùng lên.
Trọng tâm của kế hoạch là các hoạt động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết vào ngày 15/6 tới đây. Thành phố sẽ không chỉ tuyên truyền suông mà thực hiện tổng vệ sinh môi trường trên diện rộng, rà soát triệt để các ổ dịch tiềm ẩn tại địa phương.
Chiến dịch lần này yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ từ cấp thành phố đến tận từng khu phố, tổ dân phố và mỗi gia đình. Các đoàn kiểm tra sẽ trực tiếp rà soát và xử lý nghiêm những điểm nguy cơ phát sinh lăng quăng, muỗi truyền bệnh tại khu dân cư.
Đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền người dân chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh. Khi có triệu chứng sốt không rõ nguyên nhân (ở cả trẻ em và người lớn), cần đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, không tự ý dùng thuốc.
Đối với bệnh tay chân miệng, phụ huynh cần đưa trẻ, nhất là nhóm dưới 5 tuổi, đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân.
Trường hợp điều trị tại nhà, cần theo dõi sát sao, nếu phát hiện dấu hiệu chuyển nặng thì chuyển ngay đến bệnh viện.
Ngoài ra, các bệnh có vắc xin như sởi, viêm não mô cầu vẫn tiềm ẩn nguy cơ, do đó cần tiêm chủng đầy đủ và duy trì các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh cá nhân, rửa tay, che miệng khi ho.
Để phòng ngừa bệnh dại, người bị chó, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để tiêm phòng, không chần chừ. Hiện ngành y tế Tp.HCM đã triển khai hệ thống giám sát dịch tễ, theo dõi các trường hợp bị động vật cắn. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức người dân trong chủ động phòng bệnh và tiếp cận y tế kịp thời.
Một đoạn video ghi lại vụ việc tại tỉnh Kamphaeng Phet, Thái Lan đang khiến mạng xã hội "dậy sóng" khi lực lượng cứu hộ phải xử lý một con rắn hổ mang chúa khổng lồ trú ẩn trong chiếc xe bán tải của người dân.
Sự việc được tài khoản Facebook Surin Phungtham đăng tải vào ngày 23/6, cho thấy đội tình nguyện thuộc Quỹ Thammasathan Sawang Kamphaeng Phet, chi nhánh Pang Silathong đã khẩn trương có mặt sau khi người dân phát hiện con rắn xuất hiện trong khoang động cơ xe.
Theo thông tin kèm theo, con rắn được xác định là hổ mang chúa đực, dài khoảng 4,13 mét và nặng từ 10-15 kg một kích thước khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải giật mình. Đây là loài rắn cực độc, được xem là rắn dài nhất thế giới và có khả năng gây nguy hiểm tính mạng nếu bị tấn công.
Trong video, con rắn màu đen khổng lồ cuộn chặt trong khoang máy xe bán tải, liên tục ngẩng cao đầu, phồng mang và quan sát xung quanh trong trạng thái cảnh giác cao độ. Không khí tại hiện trường trở nên căng thẳng khi chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến nguy hiểm.
Trước tình huống này, một nhân viên cứu hộ giàu kinh nghiệm đã cẩn trọng tiếp cận. Khi con rắn có dấu hiệu di chuyển và tìm cách thoát ra, người này nhanh chóng ra tay, dùng tay không khống chế chính xác phần đầu rồi kéo toàn bộ cơ thể đồ sộ của nó ra khỏi khoang động cơ.
Toàn bộ quá trình diễn ra nhanh nhưng đầy căng thẳng, thu hút sự theo dõi của nhiều người có mặt tại hiện trường. Nhờ kỹ năng chuyên môn, lực lượng cứu hộ đã kiểm soát an toàn tình huống mà không gây thương tích cho người hay con vật.
Sau khi được đưa ra khỏi xe, con hổ mang chúa được vận chuyển đến khu vực phù hợp và thả trở lại môi trường tự nhiên.
Đoạn video sau khi lan truyền đã thu hút hàng nghìn lượt chia sẻ. Nhiều người không khỏi kinh ngạc trước kích thước "khủng" của con rắn, đồng thời bày tỏ sự khâm phục trước sự bình tĩnh và chuyên nghiệp của lực lượng cứu hộ.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý tiếp cận khi phát hiện rắn độc, đặc biệt là những loài nguy hiểm như hổ mang chúa, mà cần nhanh chóng liên hệ lực lượng chuyên trách để xử lý an toàn.
