Thạc sĩ tâm lý Hoàng Quốc Lân, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng suy kiệt do thức trắng nhiều đêm, xuất hiện ảo giác và liên tục cào cấu cơ thể. Trước đó, cú sốc từ sự phản bội của người yêu 9 năm khiến cô gái không thể kiểm soát cảm xúc.
Khi nhận thấy cơ thể mệt mỏi, buồn nôn và thử thai cho kết quả dương tính, tâm lý bệnh nhân hoàn toàn sụp đổ. Gia đình lập tức đưa cô đến bệnh viện khi nhận thấy những biểu hiện bất thường kéo dài.
Sau khi thực hiện các bài kiểm tra chuyên sâu, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc chứng trầm cảm. Hiện thạc sĩ Lân áp dụng phác đồ điều trị kết hợp giữa thuốc dành riêng cho thai phụ và trị liệu tâm lý để ổn định sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Trầm cảm do cú sốc ngoại tình là một dạng rối loạn cảm xúc phát sinh khi não bộ và tâm lý suy sụp trước sự phản bội. Nỗi đau này triệt tiêu niềm tin, khiến người bệnh buồn bã kéo dài, tự ti và mất phương hướng. Các triệu chứng điển hình bao gồm khóc lóc thường xuyên, cảm thấy trống rỗng, vô vọng, thậm chí gặp ảo giác hoặc nghe tiếng nói lạ trong đầu.
Về mặt thể chất, bệnh nhân thường rối loạn giấc ngủ, chán ăn, sụt cân, tim đập nhanh và mệt mỏi. Nhiều người chọn cách tự cô lập, xa lánh xã hội hoặc tự gây thương tích, làm sụt giảm nghiêm trọng hiệu suất công việc.
Nghiên cứu tâm lý cho thấy việc bị bạn đời hoặc người yêu lừa dối là trải nghiệm tàn khốc, dễ dẫn đến hội chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD). Sự phản bội làm lung lay cảm giác an toàn và giá trị bản thân của nạn nhân. Thay vì tự trách mình “không đủ tốt”, người gặp biến cố cần chấp nhận cảm giác đau khổ, tức giận và tránh đè nén cảm xúc.
Thạc sĩ Lân khuyến nghị những người trong hoàn cảnh này nên tìm đến người thân, bạn bè tin cậy để chia sẻ thay vì tự cô lập. Mỗi cá nhân cần dành thời gian bình tâm vài ngày hoặc vài tuần trước khi đưa ra quyết định về mối quan hệ.
Việc thực hành chăm sóc bản thân qua chế độ ăn lành mạnh, hạn chế mạng xã hội, tập thể dục hoặc tham gia các nhóm hỗ trợ sẽ giúp cân bằng tâm lý. Trong trường hợp các dấu hiệu bất ổn kéo dài, người bệnh cần tìm đến chuyên gia tâm lý sớm để nhận hỗ trợ chuyên môn, tránh những hệ lụy đáng tiếc cho sức khỏe.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến đến ngày 9/7 về dự thảo Thông tư mới, trong đó đề xuất mở rộng danh mục bệnh lý ung thư được BHYT thanh toán kỹ thuật chụp PET/CT và các xét nghiệm tầm soát quan trọng. Quy định này được kỳ vọng giúp bệnh nhân tiếp cận công nghệ y học hiện đại và giảm bớt áp lực tài chính trong bối cảnh chi phí điều trị ung thư ngày càng đắt đỏ.
Cụ thể, dự thảo bổ sung nhóm bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư thực quản vào diện hưởng quyền lợi này. Điều kiện kèm theo là người bệnh đã có chẩn đoán xác định nhưng các phương pháp lâm sàng khác chưa thể làm rõ giai đoạn bệnh, tình trạng tái phát, di căn hoặc cần đánh giá mức độ đáp ứng điều trị. Cơ quan bảo hiểm sẽ chi trả tối đa một lần trong vòng 12 tháng cho mỗi ca bệnh theo giá dịch vụ kỹ thuật hiện hành.
Đối với bệnh nhân u lympho Hodgkin và không Hodgkin, Bộ Y tế cũng đề xuất nới lỏng tần suất thanh toán PET/CT trong giai đoạn theo dõi sau điều trị. Người bệnh thuộc nhóm này có thể được quỹ BHYT chi trả tối đa 4 lần trong 24 tháng đầu tiên kể từ thời điểm phát hiện bệnh.
Bên cạnh đó, dự thảo còn đưa thêm một số xét nghiệm chỉ điểm tế bào ác tính vào danh mục thanh toán, điển hình như định lượng CA 19-9 dùng trong chẩn đoán và theo dõi các loại ung thư đường tiêu hóa gồm đại trực tràng, gan, tụy và đường mật.
Sự điều chỉnh này nhằm thay thế những quy định tại Thông tư 35/2016 vốn đã bộc lộ nhiều bất cập sau gần 10 năm thực hiện.
Hiện, PET/CT là kỹ thuật kết hợp giữa hình ảnh chuyển hóa và cấu trúc giải phẫu, mang lại độ chính xác cao trong tầm soát khối u nhưng mức phí mỗi lần chụp vẫn duy trì ở ngưỡng 20-25 triệu đồng. Việc mở rộng diện thụ hưởng sẽ trực tiếp kéo giảm chi phí tự chi trả cho người dân, đặc biệt khi gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam đang gia tăng với khoảng 182.000 ca mắc mới mỗi năm.
Theo thống kê từ Bệnh viện K, chi phí điều trị trung bình cho một bệnh nhân ung thư hiện lên tới hơn 176 triệu đồng mỗi năm. Với những trường hợp bệnh lý phức tạp, con số này có thể tăng gấp nhiều lần, dễ dẫn đến tình trạng "thảm họa tài chính" cho gia đình người bệnh ngay cả khi đã có sự hỗ trợ một phần từ quỹ bảo hiểm. Do đó, việc cập nhật danh mục kỹ thuật cao theo kịp sự phát triển của khoa học công nghệ đóng vai trò sống còn trong nỗ lực kiểm soát các bệnh không lây nhiễm tại hệ thống y tế trong nước.
Bộ Y tế cũng đang xây dựng cập nhật danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT. Các cơ sở khám chữa bệnh và đơn vị dược phẩm đề xuất bổ sung 75 thuốc mới vào danh mục BHYT, trong đó có 28 thuốc điều trị đích bệnh ung thư.
Chất lượng giấc ngủ kém vừa được các nhà khoa học bổ sung vào danh sách các yếu tố tiềm ẩn làm gia tăng làn sóng ung thư ở người dưới 50 tuổi.
Theo kết quả hai nghiên cứu quy mô lớn của Trung tâm Ung thư MD Anderson (Mỹ) thực hiện trên 18 triệu người và vừa được công bố tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO), tình trạng mất ngủ và rối loạn giấc ngủ có liên quan trực tiếp đến nguy cơ gia tăng đối với một số loại ung thư khởi phát sớm.
Đáng chú ý, phụ nữ bị mất ngủ có nguy cơ mắc ung thư vú trong vòng 5 năm cao gấp 3 lần, nguy cơ ung thư tử cung cao gấp đôi và ung thư buồng trứng tăng khoảng 60% so với người bình thường. Đối với cả nam và nữ, nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cũng cao hơn tới 85%.
Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh số ca ung thư ở người trẻ đang trở thành thách thức y tế toàn cầu, với tỉ lệ mắc ở nhóm dưới 50 tuổi đã tăng gần 80% trong giai đoạn 1990-2019. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế lưu ý đây mới là mối tương quan chứ chưa phải quan hệ nhân quả trực tiếp.
Thiếu ngủ kéo dài thường đi kèm với các yếu tố nguy cơ khác như béo phì, lười vận động, căng thẳng, hoặc thậm chí do các khối u chưa phát hiện gây xáo trộn giấc ngủ từ trước. Dù vậy, giấc ngủ vẫn đóng vai trò cốt lõi trong việc phục hồi hệ miễn dịch và kiểm soát các quá trình sinh học liên quan đến ung thư.
Tại Israel, các chuyên gia từ Trung tâm Y tế Sheba nhận định xu hướng ung thư trẻ hóa này cũng đang xuất hiện rõ rệt, đặc biệt đáng báo động khi người dân phải đối mặt với tình trạng mất ngủ kinh niên do căng thẳng chiến tranh và an ninh.
Giới chuyên môn khuyến nghị, bên cạnh các biện pháp truyền thống như không hút thuốc, hạn chế rượu bia và chăm vận động, việc duy trì một giấc ngủ đầy đủ và chất lượng cần phải được xem là một thành tố quan trọng trong chiến lược bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Ăn đồ ngọt không trực tiếp gây suy thận ngay lập tức như chất độc, nhưng nó là "kẻ giết người thầm lặng" thông qua việc gây ra bệnh tiểu đường và cao huyết áp. Khi ăn quá nhiều đường, nồng độ glucose trong máu tăng cao, buộc thận phải làm việc quá tải, tăng nguy cơ suy thận. Tiêu thụ nhiều glucose làm tăng hấp thu natri tại ruột non khiến lượng muối trong cơ thể tích tụ, buộc thận buộc phải làm việc nhiều hơn để đào thải muối dư thừa.
Lạm dụng đường có thể thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa, gây béo phì – yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tiểu đường type 2. Tiểu đường và rối loạn chuyển hóa còn là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương mạch máu, gồm cả hệ thống mạch máu nuôi thận, làm tăng nguy cơ suy thận mạn tính.
Đường ức chế cơ thể sản xuất oxit nitric (NO), một hợp chất kích thích thành mạch co giãn. Ăn nhiều đường kích thích sự thu hẹp của mạch máu, gây tăng huyết áp, gây bệnh thận và thúc đẩy suy thận mạn tính tiến triển nhanh hơn.
WHO khuyến cáo mỗi người nên ăn dưới 25 g đường một ngày (kể cả uống), bằng một nửa so với mức trung bình một người Việt ăn hiện nay. Người lớn và trẻ em nên giảm lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng nạp vào cơ thể hàng ngày. Tỷ lệ này nếu dưới 5%, tương đương 25 g hoặc 5 muỗng cà phê, sẽ có lợi hơn cho sức khỏe.
Đường không chỉ có trong kẹo, mà còn nằm rất nhiều trong nước tương, tương ớt, bánh mì, và đặc biệt là nước ngọt đóng chai. Thay vì bánh kẹo, hãy ăn trái cây tươi, uống đủ nước giúp thận thải lọc độc tố tốt hơn.
