Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 6.7 kêu gọi thành lập hệ thống điều hành toàn cầu nhằm định hình trí tuệ nhân tạo (AI) vì điều tốt đẹp cho nhân loại, đồng thời cảnh báo về tương lai con người bị công nghệ này “lập trình cảm xúc”.
Trong bối cảnh AI phát triển tốc độ như vũ bão, ông lo ngại về “một thử nghiệm đang được tiến hành trên chính xã hội của chúng ta, không có kế hoạch cũng như sự chấp thuận”.
“Điều đó là không phù hợp. AI vốn đã thay đổi thế giới chúng ta. Vấn đề là liệu chúng ta sẽ cùng nhau định hình sự thay đổi này, hay để nó định hình chúng ta”, AFP dẫn lời ông phát biểu trước Đối thoại Toàn cầu về Quản trị trí tuệ nhân tạo diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) từ ngày 6-7.7.
Ông cảnh báo rằng các hệ thống AI không còn là những công cụ chờ chỉ dẫn, mà chúng viết mã, hành động trên mạng và đưa ra những chọn lựa ngày càng ít được con người giám sát.
“Các thể chế được xây dựng để điều hành máy móc tuân thủ mệnh lệnh, chứ không sẵn sàng cho những máy móc ra quyết định”, ông phát biểu.
Ông Guterres bày tỏ lo ngại về việc AI đang làm lu mờ thêm ranh giới giữa đúng và sai, đồng thời nhấn mạnh xu hướng ngày càng gia tăng về việc giao phó những nhiệm vụ quan trọng cho công nghệ và tin tưởng mù quáng vào kết quả.
Ông thừa nhận rằng cái gọi là “lập trình cảm xúc”, hay sử dụng AI để mô tả điều bạn muốn thay vì tự viết mã, “có thể tạo ra những điều kỳ diệu”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng tương lai nhân loại không thể để AI định hình cảm xúc.
Một rủi ro khác là việc tập trung quyền lực vào một số công ty AI ở một vài quốc gia. Ông Guterres kêu gọi có biện pháp chung để đánh giá và xác nhận rủi ro, cũng như các chuẩn mực chung, nhất là nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ em tiếp cận các hệ thống AI.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cho biết lo ngại lớn nhất của ông liên quan ứng dụng AI trong quân đội, nhất là những hệ thống vũ khí sát thương tự động. “Hãy gọi đúng tên của chúng là những rô bốt sát thủ. Máy móc lựa chọn và tấn công mục tiêu, kết liễu tính mạng mà không có sự kiểm soát và phán đoán của con người. Điều đó phải được cấm bởi luật quốc tế”, ông nhấn mạnh.
“Chúng ta có lẽ là thế hệ cuối cùng có thể thiết lập điều khoản để con người và máy móc cùng tồn tại. Cánh cửa đang mở, nhưng nó không còn mở lâu”, ông cảnh báo.
Đợt tấn công diễn ra trong lúc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang có mặt tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ và dự kiến gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề hội nghị.
Truyền thông Nga cho rằng hội nghị trao cho Ukraine và các đối tác châu Âu cơ hội vận động sự ủng hộ của Tổng thống Trump. Thời gian qua, ông Zelensky đã nhiều lần thúc giục các đối tác tăng cường hỗ trợ lực lượng phòng không Ukraine để ngăn chặn tên lửa Nga.
Phát biểu bên lề hội nghị hôm 7.7, ông Trump cho biết đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Zelensky trước đó một ngày. Nói rằng hai nhà lãnh đạo trên đều muốn một thỏa thuận chấm dứt xung đột, nhưng chủ nhân Nhà Trắng bày tỏ thất vọng vì giao tranh đã kéo dài.
Theo AFP, các nước châu Âu và Canada dự kiến đưa ra cam kết duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine ở mức 80 tỉ USD mỗi năm trong hai năm 2026 và 2027. Ông Zelensky cho biết đã ký thỏa thuận cung cấp công nghệ máy bay không người lái (UAV) cho thêm 3 nước châu Âu tại hội nghị. Đổi lại, Kyiv sẽ nhận được một phần doanh thu, đầu tư và vũ khí từ các nước này.
Đáp lại, người phát ngôn Dmitry Peskov của Điện Kremlin tố cáo việc phương Tây cung cấp vũ khí, cử cố vấn quân sự và truyền tín hiệu tình báo vệ tinh cho Ukraine là sự tham gia trực tiếp vào xung đột, theo TASS. Vị quan chức cho rằng điều này đồng nghĩa Nga đang một mình chống lại Ukraine và nhiều nước, do đó cuộc xung đột không còn là chiến dịch quân sự đặc biệt nữa, mà là "một cuộc chiến tranh toàn diện". Kyiv và các đối tác chưa bình luận về tuyên bố này.
Trong thông điệp được truyền hình nhà nước Iran Press TV đưa ngày 18-4, ông Khamenei ca ngợi quân đội Iran đã “dũng cảm bảo vệ đất liền, vùng biển và quốc kỳ của đất nước” trước chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.
“Với sự hậu thuẫn vững chắc từ niềm tin tôn giáo và nhân dân, cùng quân số đông đảo, vững chắc và sự sát cánh của các lực lượng khác, quân đội Iran đã đối đầu với hai lực lượng quân đội bất tín và kiêu ngạo hàng đầu, phơi bày sự yếu kém và thất bại của họ trước thế giới”, Đại giáo chủ Iran phát biểu.
Theo ông Khamenei, máy bay không người lái của quân đội Iran đã tấn công “nhanh như chớp” vào lực lượng Mỹ và Israel. Lực lượng hải quân Iran đã khiến đối thủ “nếm trải những thất bại cay đắng".
Ngoài ra, lãnh tụ Khamenei cho rằng cần phải thúc đẩy phát triển quân đội với nỗ lực gấp đôi. Tehran sẽ sớm ban hành các biện pháp cần thiết để đạt được mục tiêu này.
Thông điệp trên được đưa ra cùng thời điểm Tehran tuyên bố tái áp đặt lệnh đóng cửa eo biển Hormuz để phản ứng việc Mỹ phong tỏa các cảng của nước này.
Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cho biết đang xem xét các đề xuất mới của Mỹ, đồng thời khẳng định Tehran quyết tâm sẽ thực thi việc giám sát và kiểm soát giao thông tại eo biển Hormuz "cho đến khi chiến tranh kết thúc hoàn toàn".
Sau khi Tehran tái áp đặt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp tại Phòng Tình huống Nhà Trắng để thảo luận về cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz, cũng như tiến trình đàm phán với Iran, theo trang tin Axios.
Một quan chức Nhà Trắng tiết lộ nếu hai bên không sớm đạt được bước đột phá, xung đột có thể tiếp diễn trong những ngày tới, đặc biệt sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần Mỹ - Iran hết hạn vào ngày 22-4.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội Iran đã bị “đánh bại”, nhưng điều này hoàn toàn trái ngược với những gì các cơ quan tình báo Mỹ đang báo cáo với các nhà hoạch định chính sách trong các cuộc họp kín.
New York Times trích dẫn các báo cáo mật từ đầu tháng này cho thấy Iran đã giành lại quyền tiếp cận phần lớn các trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm của nước này.
Điều khiến một số quan chức cấp cao lo ngại nhất là bằng chứng cho thấy Iran đã khôi phục khả năng hoạt động tại 30 trong số 33 trận địa tên lửa dọc theo eo biển Hormuz.
Với những trận địa này, Iran có thể đe dọa các tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải hẹp nhưng vô cùng quan trọng này.
Các nguồn tin nắm rõ báo cáo cho biết, Iran có thể sử dụng các bệ phóng di động bên trong các địa điểm này để di chuyển tên lửa đến nơi khác và một số địa điểm có bệ phóng có thể dùng để phóng tên lửa trực tiếp.
Theo báo cáo, hiện chỉ còn 3 trận địa tên lửa dọc eo biển Hormuz mà Iran vẫn chưa thể tiếp cận.
Báo cáo ước tính Iran hiện vẫn duy trì khoảng 70% số bệ phóng di động trên toàn quốc và giữ lại khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh.
Kho dự trữ này bao gồm cả tên lửa đạn đạo - có thể nhắm mục tiêu vào các quốc gia khác trong khu vực - và một lượng nhỏ hơn tên lửa hành trình, có thể sử dụng để tấn công các mục tiêu tầm ngắn hơn trên bộ hoặc trên biển.
Dựa trên nhiều nguồn thu thập thông tin bao gồm ảnh vệ tinh và các công nghệ giám sát khác, các cơ quan tình báo quân sự cũng cho biết Iran đã khôi phục quyền tiếp cận khoảng 90% các cơ sở lưu trữ và phóng tên lửa ngầm trên toàn quốc. Các cơ sở này được đánh giá là có khả năng “hoạt động một phần hoặc hoàn toàn”.
Những phát hiện này đi ngược lại với các tuyên bố công khai trong nhiều tháng qua của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth rằng quân đội Iran đã bị “xóa sổ” và “không còn” là mối đe dọa.
Đánh giá tình báo mới cho thấy Tổng thống Trump và các cố vấn quân sự của ông có thể đã đánh giá quá cao mức độ thiệt hại mà quân đội Mỹ gây ra cho các trận địa tên lửa của Iran, đồng thời đánh giá thấp khả năng chống chịu và phục hồi của Iran.
Những phát hiện này cũng nhấn mạnh thế khó mà Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt nếu lệnh ngừng bắn mong manh sụp đổ và xung đột toàn diện bùng phát trở lại.
Quân đội Mỹ được cho là đã tiêu hao đáng kể kho dự trữ nhiều loại đạn dược quan trọng, bao gồm tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa đánh chặn Patriot, cũng như tên lửa tấn công mặt đất Precision Strike và ATACMS. Trong khi đó, thông tin tình báo cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực quân sự đáng kể, bao gồm tại khu vực eo biển Hormuz quan trọng.
Tuyến đường này vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ hàng ngày của thế giới và Hải quân Mỹ hiện duy trì hiện diện gần như liên tục để tuần tra khu vực này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hơn 20 tàu chiến Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa đối với Iran.
Nếu Tổng thống Trump ra lệnh cho các chỉ huy tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm loại bỏ hoặc làm suy giảm các năng lực của Iran, kho dự trữ đạn dược của quân đội Mỹ sẽ tiếp tục cạn kiệt.
Điều này sẽ càng làm suy giảm kho dự trữ vũ khí của Mỹ trong bối cảnh Lầu Năm Góc và các tập đoàn sản xuất vũ khí lớn đang gặp khó khăn trong việc bổ sung nguồn dự trữ.
