Ngày 22-7 tại Manila (Philippines), Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Mỹ đã được tổ chức. Cuộc họp thường lệ, mang tính chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN – Mỹ sắp tới tại Philippines.
Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá cao cam kết của Mỹ đối với hòa bình, ổn định và phát triển khu vực, đồng thời đề nghị hai bên sớm hoàn tất và triển khai hiệu quả chương trình công tác toàn diện giai đoạn mới.
Về hợp tác kinh tế, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hai bên thúc đẩy thương mại và đầu tư cởi mở, minh bạch và cùng có lợi, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và kết nối năng lượng khu vực.
Ông cũng đề nghị Mỹ tiếp tục hỗ trợ hợp tác tiểu vùng Mekong, nhất là trong các lĩnh vực quản lý nguồn nước, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng bền vững và nguồn nhân lực.
Trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực và quốc tế, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Đánh giá cao sự ủng hộ của Mỹ đối với lập trường nguyên tắc của ASEAN về vấn đề Biển Đông, ông Lê Hoài Trung đồng thời kêu gọi Mỹ tiếp tục hỗ trợ xây dựng cấu trúc khu vực cởi mở, bao trùm, minh bạch, tự cường và dựa trên luật lệ với ASEAN là trung tâm.
Về tình hình Trung Đông, Bộ trưởng Lê Hoài Trung kêu gọi các bên thúc đẩy đối thoại, khôi phục lại các tuyến giao thông an toàn, liên tục và không bị cản trở tại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của việc bảo vệ tự do hàng hải, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982.
Tại hội nghị, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tái khẳng định cam kết “ủng hộ 100%” vai trò trung tâm của ASEAN. Ông đánh giá Đông Nam Á là động lực tăng trưởng toàn cầu của thế kỷ 21, gắn kết trực tiếp quan tâm và lợi ích của Mỹ ở khu vực.
Nhấn mạnh các cam kết của Mỹ “được thể hiện bằng hành động”, ông Rubio cho hay Mỹ đang cung cấp 2,5 tỉ USD đầu tư chiến lược của Chính phủ Mỹ vào Đông Nam Á.
Tập đoàn Tài chính phát triển quốc tế Mỹ (DFC), một cơ quan thuộc Chính phủ Mỹ, gần đây đã phê duyệt khoản đầu tư chiến lược mới trị giá 1,5 tỉ USD để thúc đẩy cơ sở hạ tầng hàng không, an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng an toàn tại Đông Nam Á.
Washington cam kết tiếp tục hỗ trợ ASEAN trong kinh tế số và an ninh năng lượng, quá trình chuyển đổi năng lượng của ASEAN, kết nối lưới điện và hợp tác năng lượng hạt nhân dân sự. Ngoài ra, khoản viện trợ gần 130 triệu USD cũng được Mỹ dành cho các nước ASEAN trong công tác rà phá bom mìn.
Đề cập tình hình Trung Đông, ông Rubio cho biết Mỹ có lập trường cởi mở về cuộc xung đột ở Trung Đông và sẵn sàng tham gia đàm phán và giải quyết những khác biệt với Iran. Ông cũng kêu gọi tự do lưu thông hàng hóa qua eo biển Hormuz.
Tại hội nghị, các bộ trưởng ASEAN đánh giá cao cam kết của Mỹ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tích cực tham gia các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Phía ASEAN đồng thời ghi nhận đề xuất xây dựng Tuyên bố của lãnh đạo ASEAN – Mỹ về “10 nguyên tắc công – tư trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến”.
Hai bên nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao nhằm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ kinh tế. Bên cạnh tiếp tục thúc đẩy giao lưu nhân dân cũng như hợp tác giáo dục – đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hợp tác về y tế và quản lý thiên tai cũng sẽ được mở rộng trong giai đoạn mới.
ASEAN và Mỹ sẽ tiếp tục thúc đẩy triển khai các dự án cụ thể trong khuôn khổ Tài liệu quan điểm ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP), tăng cường hợp tác ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống như khủng bố, tội phạm mạng, mua bán người, ma túy và lừa đảo trực tuyến.
Hai bên nhất trí hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN – Mỹ vào năm 2027 với nhiều hoạt động ý nghĩa, trong đó có khả năng tổ chức Hội nghị cấp cao kỷ niệm ASEAN – Mỹ.
Hội nghị cấp cao kỷ niệm là một hình thức đặc biệt giữa ASEAN với các nước đối tác, không chỉ đánh dấu cột mốc trong quan hệ hai bên, nhìn lại chặng đường hợp tác đã qua mà còn đề ra định hướng cho giai đoạn hợp tác mới.
Lần gần đây nhất một hội nghị kiểu này diễn ra giữa ASEAN và Mỹ là vào năm 2022, nhân cột mốc 45 năm. Trước đó, vào năm 2016, một hội nghị kiểu này cũng đã được tổ chức giữa hai bên.
Cả hai hội nghị đều diễn ra trên đất Mỹ, với sự tham dự của Tổng thống Mỹ đương nhiệm vào thời điểm đó, nguyên thủ và người đứng đầu Chính phủ các nước ASEAN.
"Trong cuộc diễn tập bắn đạn thật ngày 24/4 ở vùng biển phía tây đảo Itbayat, thuộc khuôn khổ tập trận Balikatan 2026, đặc nhiệm Mỹ và Philippines đã phối hợp sử dụng khí tài để tấn công và đánh chìm tàu mục tiêu", Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Thái Bình Dương (SOCPAC) thuộc quân đội Mỹ cho biết hồi tuần trước.
Theo SOCPAC, đặc nhiệm Mỹ đã sử dụng xuồng không người lái (USV) với đầu đạn xuyên giáp để tấn công tàu mục tiêu, làm thủng vỏ và suy yếu cấu trúc khung thân của phương tiện. Cường kích hạng nhẹ A-29B Philippines cũng ném bom vào tàu, trong khi trinh sát cơ P-8A Mỹ và máy bay Philippines liên tục cung cấp thông tin cho sở chỉ huy.
"Tàu mục tiêu bị đánh chìm và trở thành rạn san hô nhân tạo. Hoạt động của chúng tôi nhằm thúc đẩy đa dạng sinh học biển, hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái và mang lại lợi ích lâu dài cho các cộng đồng duyên hải trong khu vực", SOCPAC cho hay.
Nhóm phân tích Army Recognition có trụ sở tại Bỉ ngày 3/5 nhận định cuộc diễn tập không đơn thuần là thực hành khoa mục đánh chìm tàu. Hoạt động này cũng nhằm thử nghiệm thực tế về cách lực lượng đặc nhiệm có thể phát hiện, định vị, theo dõi và tấn công mục tiêu trên biển bằng USV.
"Yếu tố đặc biệt nhất là đặc nhiệm Mỹ dùng USV để đưa liều nổ lõm áp sát mục tiêu", Army Recognition nhận định.
Balikatan là cuộc tập trận chung thường niên giữa quân đội Mỹ và Philippines. Sự kiện năm nay diễn ra ngày 11-28/4 với sự tham gia của khoảng 17.000 binh sĩ, trong đó có 12.000 lính Mỹ.
Ukraine là quốc gia đầu tiên sử dụng rộng rãi USV trong thực chiến, sau khi mất hết chiến hạm và phải đầu tư vào xuồng tự sát để tấn công mục tiêu Nga.
Sự xuất hiện của USV đánh dấu bước tiến mới trong tác chiến với phương tiện không người lái. Những đợt tập kích của Ukraine cho thấy một bên không còn tàu chiến truyền thống vẫn có thể gây ra thiệt hại và cản trở một trong những lực lượng hải quân lớn nhất thế giới.
Sau thời gian bị đối phương dẫn trước, Nga cũng chạy đua phát triển và bắt đầu dùng USV tấn công nhiều mục tiêu. Vụ tập kích thành công đầu tiên diễn ra vào tháng 8/2025, khi USV cao tốc Nga đánh trúng tàu trinh sát Simferopol của hải quân Ukraine trên sông Danube.
Trong xung đột với Mỹ - Israel, quân đội Iran cũng triển khai xuồng tự sát tấn công mục tiêu trên vùng biển xung quanh. Trong số này có tàu dầu VYOM trúng đòn ngày 2/3, khiến một người thiệt mạng và phương tiện bốc cháy.
Một em bé sơ sinh đã được giải cứu khỏi tòa nhà đổ sập sau 32 giờ mắc kẹt dưới đống đổ nát do trận động đất kép tàn phá một thành phố ven biển của Venezuela gây ra.
Video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy các nhân viên cứu hộ làm việc dưới ánh đèn pha trên đống gạch đá sụp đổ và đưa em bé ra ngoài trong tiếng vỗ tay của mọi người vào tối 26/6 tại thành phố La Guaira, khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất, nằm ở phía bắc thủ đô Caracas.
Video cho thấy em bé được quấn trong một tấm chăn và được các nhân viên cứu hộ chuyền tay cẩn thận từ người này sang người khác trước khi được nhẹ nhàng lau sạch bằng khăn giấy.
Theo Andreina Quintero, người đăng tải đoạn video lên mạng xã hội, em bé mới chỉ 18 ngày tuổi và không bị thương dù đã mắc kẹt suốt 32 giờ dưới đống đổ nát.
Mẹ của em được giải cứu khoảng một giờ sau khi em bé được đưa ra ngoài.
Trong một đoạn video tiếp theo được đăng tải cuối ngày 26/6, Quintero ghi lại hình ảnh người mẹ đang nằm trên giường bệnh, trong khi một nhân viên y tế thông báo rằng em bé dường như không có bất kỳ chấn thương nào.
Nhân viên y tế này cho rằng rất có thể người mẹ đã cứu sống con bằng cách dùng chính cơ thể mình hoặc một vật nào đó để che chắn cho em bé.
Gần 1.500 người đã thiệt mạng trong 2 trận động đất liên tiếp có cường độ 7,2 và 7,5 xảy ra ngày 24/6. Hàng nghìn người khác bị thương hoặc vẫn đang mất tích, theo AFP.
Chiếc máy bay cánh quạt một động cơ Embraer 721C chở 5 người cất cánh từ sân bay Pampulha lúc 12h16 và gặp nạn vài phút sau đó tại khu Silveira, thành phố Belo Horizonte. Lực lượng khẩn cấp nhận được tin báo lúc 12h25.
Video ghi lại vụ tai nạn cho thấy phi cơ bay tầm thấp qua khu dân cư, dường như cố tránh những tòa nhà cao tầng trước khi va chạm vào một chung cư 4 tầng.
Máy bay lao trúng khu vực cầu thang giữa tầng 3 và tầng 4, không đâm trực tiếp vào các căn hộ. Không có cư dân nào trong tòa nhà bị thương.
Phi công 34 tuổi và hai hành khách thiệt mạng, trong đó có Fernando Moreira Souto, 36 tuổi, con trai thị trưởng thành phố. Hai người còn lại trên máy bay sống sót.
Máy bay gặp nạn là mẫu Embraer 721C sản xuất năm 1979. Phi công đã báo với đài kiểm soát không lưu sân bay Pampulha rằng máy bay gặp trục trặc khi cất cánh, trước khi đâm vào tòa nhà.
Các cơ quan điều tra tai nạn hàng không của Brazil và cảnh sát dân sự bang Minas Gerais đang điều tra nguyên nhân tai nạn.
