Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/7 thông báo bổ nhiệm thiếu tướng Mykhailo Drapatyi, chỉ huy Bộ tư lệnh Lực lượng Liên hợp, làm Tổng tư lệnh quân đội thay cho đại tướng Oleksandr Syrsky.
Quyết định được công bố sau những ngày diễn ra biểu tình ở thủ đô Kiev và nhiều thành phố tại Ukraine, trong đó người tham gia kêu gọi sa thải tướng Syrsky và khôi phục chức vụ cho cựu bộ trưởng quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Ông Zelensky tuần trước miễn nhiệm ông Fedorov, sau những mâu thuẫn giữa cựu bộ trưởng quốc phòng và tướng Syrsky về chiến lược quân sự. Cách chức ông Syrsky và bổ nhiệm tướng Drapatyi được cho là động thái nhằm xoa dịu người biểu tình, đặc biệt khi tân Tổng tư lệnh quân đội Ukraine công khai đứng về phía cựu bộ trưởng Fedorov.
Mykhailo Drapatyi, 43 tuổi, đại diện cho thế hệ tướng lĩnh mới của Ukraine, những người được tôi luyện trong xung đột kể từ năm 2014 đến nay. Ông dành hầu hết sự nghiệp quân ngũ ở các vị trí chiến đấu, trong đó có chỉ huy Bộ tư lệnh Lực lượng Liên hợp, cơ quan chỉ đạo tác chiến hàng ngày của các quân chủng.
Theo AP, tân Tổng tư lệnh quân đội Ukraine được đánh giá là người có tính kỷ luật cao và chiến đấu hiệu quả, thường được triển khai để ổn định tình hình tại các khu vực trọng yếu trên tiền tuyến. Ông hiếm khi xuất hiện trước công chúng, song vẫn nổi tiếng và nhận được sự tôn trọng rộng rãi ở cả trong và ngoài quân đội nhờ các chiến công trong quá khứ.
“Tổng tư lệnh Drapatyi được công chúng yêu mến và đánh giá cao trong quân đội Ukraine”, báo Guardian của Anh nhận xét.
Sau khi tốt nghiệp Viện Sĩ quan Tăng thiết giáp Kharkov hồi năm 2004, Mykhailo Drapatyi gia nhập Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 72 và được thăng quân hàm thiếu tá sau 10 năm tại ngũ.
Đây cũng là giai đoạn khiến ông trở nên nổi tiếng. Tháng 5/2014, với tư cách chỉ huy một tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn 72, Drapatyi dẫn đầu một đoàn xe thiết giáp tiến vào trung tâm thành phố Mariupol, nhằm giải cứu các sĩ quan cảnh sát và quan chức Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ đang bị những tay súng ly khai thân Nga bao vây.
Khi đường đi bị chặn bởi chướng ngại vật cao hơn một mét, ông Drapatyi ngồi trong xe dẫn đầu và lệnh cho lái xe tăng tốc để vượt qua, khiến thiết giáp nảy lên. Khoảnh khắc được ghi hình lại và chia sẻ rộng rãi, trở thành một trong những sự kiện đáng chú ý nhất trong giai đoạn này.
Đây là hành động táo bạo đối với quân đội Ukraine vào thời điểm đó, trong bối cảnh các sĩ quan thực địa hiếm khi đưa ra quyết định dứt khoát hoặc mang tính độc lập. Quân đội Ukraine lúc này vẫn trang bị kém, phần lớn chưa được thực chiến và luôn thận trọng trước mọi hành động có thể làm leo thang căng thẳng với Nga.
Vài tháng sau, tiểu đoàn của Drapatyi bị lực lượng ly khai bao vây trong nhiều tuần ở khu vực gần biên giới Nga. Thay vì hạ vũ khí, ông chọn cách chiến đấu để mở đường thoát thân, dẫn 260 binh sĩ cùng hơn 30 phương tiện thoát khỏi vòng vây trong đêm.
Trong một thập kỷ tiếp theo, Drapatyi từng bước thăng tiến qua các vị trí chỉ huy, đảm nhiệm vai trò đứng đầu các lữ đoàn tham chiến ở vùng Donbass. Ông giữ chức phó chỉ huy Bộ tư lệnh Lực lượng Liên hợp vào thời điểm Nga phát động chiến dịch đặc biệt hồi tháng 2/2022.
Năm 2024, Drapatyi chỉ huy các lực lượng chặn bước tiến của quân đội Nga nhằm vào thành phố Kryvyi Rih, quê hương của Tổng thống Zelensky, và giúp đẩy lùi binh sĩ đối phương khỏi một số khu vực ở tỉnh Kherson.
Ông cũng là người tổ chức thế trận phòng thủ làm cản bước một đợt tấn công mới của Nga ở tỉnh Kharkov, rồi được Tổng thống Zelensky bổ nhiệm làm tư lệnh lục quân Ukraine và mang cấp bậc chuẩn tướng.
Tháng 1/2025, Tổng thống Zelensky đề nghị tướng Drapatyi đích thân chỉ huy các đơn vị chiến đấu ở tỉnh Donetsk. Điều này cho thấy những thách thức mà quân đội Ukraine đang đối diện ở mặt trận này, đồng thời thể hiện sự tin tưởng đối với ông.
Tuy nhiên, Drapatyi xin từ chức tư lệnh lục quân Ukraine hồi tháng 6/2025, sau khi nhiều binh sĩ thiệt mạng trong cuộc tập kích do Nga tiến hành nhằm vào một thao trường huấn luyện. Đây là đòn tấn công thứ hai nhằm vào cơ sở này trong vài tháng.
Tướng Drapatyi nhận trách nhiệm cá nhân, cho biết không thể đảm bảo rằng tất cả mệnh lệnh của mình đều được thực hiện. Trong báo cáo từ chức, ông viết rằng bản thân đã bị cản trở trong nỗ lực cải tổ lục quân Ukraine do “các quan chức đang bảo vệ lẫn nhau để tránh phải chịu trách nhiệm”.
Không lâu sau đó, tướng Drapatyi được Tổng thống Zelensky bổ nhiệm làm chỉ huy Bộ tư lệnh Lực lượng Liên hợp. Sau khi nhận chức vụ, ông đã đề xuất tiến hành cải cách đối với hệ thống tuyển quân, hoạt động huấn luyện và tích hợp công nghệ của quân đội Ukraine.
Tướng Drapatyi hôm 16/7 ra tuyên bố ủng hộ cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine. “Các binh sĩ đã có một đối tác trong Bộ Quốc phòng, người không chỉ đáp ứng nhu cầu của họ mà còn yêu cầu những thay đổi trong cách tiếp cận, đẩy nhanh quá trình ra quyết định và ủng hộ những người sẵn sàng chịu trách nhiệm về các quyết định đó”, ông viết.
Cựu bộ trưởng quốc phòng Fedorov ca ngợi quyết định bổ nhiệm tướng Drapatyi là “luồng gió và nguồn hy vọng mới”. “Đó là tiếng nói của sự thay đổi mà người ta không thể tiếp tục phớt lờ”, ông cho hay.
Trang tin Babel của Ukraine mô tả tướng Drapatyi là “một trong những chỉ huy chiến trường giỏi nhất” của nước này. Dù vậy, Babel cho rằng nhiệm vụ mới của ông về cơ bản sẽ là cải tổ bộ máy, thay vì trực tiếp chỉ huy binh sĩ trong chiến đấu.
Tổng thống Zelensky cho biết ông và tướng Drapatyi đã nhất trí sẽ tiếp tục tung đòn tập kích tầm xa bằng máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu ở Nga. “Chiến dịch sẽ được tiến hành với độ chính xác tuyệt đối”, ông Zelensky nói, cam kết quá trình chuyển giao quyền lực sau khi ông Syrsky rời chức vụ sẽ diễn ra suôn sẻ và có sự phối hợp chặt chẽ.
Lãnh đạo Ukraine thêm rằng tân Tổng tư lệnh quân đội sẽ được giao nhiệm vụ cập nhật chiến lược quốc phòng của nước này và cải tổ cấu trúc. Một vấn đề cấp bách khác là huy động quân, trong bối cảnh còn rất ít người Ukraine sẵn sàng tình nguyện nhập ngũ khi xung đột kéo dài.
Ngày 6-5, sau hội đàm tại thủ đô New Delhi (Ấn Độ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước.
Các văn kiện thuộc nhiều lĩnh vực, từ khoa học công nghệ, khoáng sản thiết yếu, y tế, du lịch và văn hóa, tài chính, an ninh mạng đến hợp tác địa phương, kiểm toán. Theo Bộ Ngoại giao, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được, đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn phát triển mới.
13 văn kiện gồm:
- Biên bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số.
- Biên bản ghi nhớ giữa Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế Việt Nam với Tổ chức Kiểm soát tiêu chuẩn thuốc Trung ương, Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực quản lý sản phẩm dược phẩm.
- Chương trình hợp tác văn hóa Việt Nam - Ấn Độ giai đoạn 2026 - 2030.
- Biên bản ghi nhớ giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam với Bộ Du lịch Ấn Độ về hợp tác du lịch.
- Biên bản ghi nhớ về việc thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa TP.HCM với chính quyền thành phố Mumbai, Ấn Độ.
- Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam với Cơ quan Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực kiểm toán công.
- Biên bản ghi nhớ giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng dự trữ Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực hệ thống thanh toán và đổi mới thanh toán số.
- Biên bản ghi nhớ giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Việt Nam) với Đại học Nalanda (Ấn Độ).
- Biên bản ghi nhớ giữa Hội đồng giao lưu văn hóa Ấn Độ với Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội về việc thiết lập vị trí Giáo sư chuyên ngành Ấn Độ học.
- Biên bản ghi nhớ giữa Hội đồng giao lưu văn hóa Ấn Độ và Đại học Đà Nẵng về việc thiết lập vị trí Giáo sư chuyên ngành Ấn Độ học.
- Bản ghi nhớ hợp tác về kết nối thanh toán bán lẻ song phương bằng mã QR giữa Việt Nam và Ấn Độ thông qua kết nối giữa Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam với Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Thanh toán Quốc tế NPCI, Ấn Độ.
- Biên bản ghi nhớ giữa Viện Công nghệ Xạ hiếm Việt Nam và Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Đất hiếm Ấn Độ (IREL).
- Biên bản ghi nhớ giữa Dự án Tri Thức Ấn Độ, Bộ Văn hóa Ấn Độ với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM về việc hợp tác trong một dự án thuộc Tri thức Ấn Độ (Gyan Bharatam).
Reuters ngày 3.4 đưa tin Tổng thống Trump đã áp mức thuế quan đến lên tới 100% đối với các loại dược phẩm biệt dược nhập khẩu vào Mỹ. Biện pháp mạnh tay này nhằm buộc các nhà sản xuất dược phẩm phải đạt được thỏa thuận giảm giá với chính phủ hoặc cam kết chuyển quy trình sản xuất về Mỹ.
Mức thuế lớn sẽ nhắm trực tiếp vào các loại biệt dược gốc (brand name) không được sản xuất tại Mỹ và chưa có thỏa thuận về giá. Trong khi đó, thuốc generic - vốn chiếm hơn 90% số thuốc bán ra ở thị trường Mỹ - sẽ tạm thời được miễn thuế trong ít nhất một năm để đảm bảo nguồn cung.
Các loại biệt dược gốc vốn là những loại thuốc mới, do một hãng dược phẩm phát triển và được bảo hộ độc quyền bởi bằng sáng chế có thời hạn. Do công ty phải gánh chi phí nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng trong nhiều năm, giá của chúng thường rất cao.
Khi bằng sáng chế các loại thuốc "brand name" hết hạn, các công ty khác được phép tạo ra sản phẩm thuốc generic, được coi là “bản sao” của các loại biệt dược gốc. Đặc điểm của thuốc generic là giá thành rẻ hơn, trong khi có cùng hoạt chất, nồng độ và hiệu quả điều trị tương đương biệt dược gốc.
Với sắc lệnh của ông Trump, các tập đoàn dược phẩm lớn có 120 ngày để công bố kế hoạch nhằm tránh bị áp thuế, trong khi doanh nghiệp nhỏ hơn có 180 ngày. Các doanh nghiệp cam kết đưa sản xuất về Mỹ và ký thỏa thuận về giá sẽ được miễn thuế.
Đối với dược phẩm nhập từ các đối tác có thỏa thuận thương mại như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, mức thuế được ưu đãi là 15%. Mỹ hiện đã đạt được thỏa thuận với 17 nhà sản xuất, trong đó các hãng lớn như Pfizer và Eli Lilly đã ký kết để được miễn thuế trong vòng 3 năm.
Tổng thống Trump kỳ vọng chính sách này sẽ chấm dứt tình trạng bệnh nhân Mỹ phải chi trả tiền thuốc cao gấp 3 lần so với các quốc gia phát triển khác.
Dù vậy, Liên minh Công nghệ sinh học quy mô vừa của Mỹ (MBAA) cảnh báo sắc lệnh nêu trên chỉ có lợi cho các tập đoàn lớn, trong khi các công ty tầm trung khó trụ vững trước sự gia tăng chi phí đột ngột này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENCOMT) cho biết, họ đã “phát động một đợt tấn công chống lại Iran” bắt đầu vào lúc 15h giờ địa phương ngày 17/7 (nửa đêm theo giờ Iran), đánh dấu đêm tấn công thứ bảy liên tiếp của Mỹ.
Theo quân đội Mỹ, các cuộc không kích nhằm “tiếp tục làm suy giảm các năng lực quân sự của Iran”. CENTCOM không cung cấp thêm thông tin chi tiết về các mục tiêu hoặc quy mô của các cuộc tấn công.
Ngay sau đó, truyền thông Iran đưa tin về các tiếng nổ được nghe thấy hoặc các cuộc tấn công được thực hiện tại các thành phố Sirik, Ahvaz và Yazd.
Truyền thông nhà nước Iran trước đó cho biết ít nhất 5 cây cầu đã bị tấn công ở miền Nam. Báo cáo ghi nhận có 7 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào những cây cầu ở cảng phía nam Bandar Khamir. Các video cho thấy đống đổ nát, các thanh lan can bị gãy và một phương tiện bị hư hỏng trên một cây cầu trúng hỏa lực ở Bandar Khamir. Một sân bay xa hơn về phía đông, thuộc một tỉnh giáp biên giới với Pakistan, cũng bị tấn công.
Trong các đợt không kích gần đây, Mỹ đã tấn công các cây cầu và sân bay ở Iran, trong khi Tehran đã đáp trả bằng việc nhắm vào các hạ tầng phi quân sự ở Vùng Vịnh như một nhà máy điện và khử muối ở Kuwait.
Giới quan sát cảnh báo, hai bên có nguy cơ đẩy leo thang đi xa hơn bằng việc mở rộng các mục tiêu bao gồm cả cơ sở hạ tầng dân sự.
Trên biển, nơi cuộc xung đột mới bùng phát đã một lần nữa cắt đứt nguồn cung cấp năng lượng từ Vùng Vịnh, Thủy quân lục chiến Mỹ đã đột kích một tàu chở dầu gần eo biển Hormuz. Trong khi đó, các tay súng có vũ trang cũng đã chiếm giữ một con tàu khác ngoài khơi Yemen, làm dấy lên lo ngại về an ninh tại một điểm nghẽn lớn khác đối với các chuyến vận chuyển dầu của Trung Đông ở cửa ngõ biển Đỏ.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin ngày 17/7 rằng hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã "nhắm mục tiêu" vào một con tàu treo cờ Thái Lan đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz.
Washington và Tehran đã và đang thử nghiệm các giới hạn của sự leo thang kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ vào tuần trước, làm dấy lên nguy cơ xung đột toàn diện quay trở lại và lan rộng ra toàn khu vực.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa phát động các cuộc không kích trên diện rộng vào cơ sở hạ tầng của Iran dù bác khả năng thực hiện một cuộc tấn công trên bộ vào bờ biển hoặc các hòn đảo của Iran. Các quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công vào miền Nam Iran hiện nay một phần được thiết kế để cung cấp cho ông Trump các lựa chọn.
Những động thái như vậy có nguy cơ kích động Iran leo thang đáp trả bằng cách tấn công vào cơ sở hạ tầng quan trọng của các quốc gia Vùng Vịnh dễ bị tổn thương, hoặc để các đồng minh của họ ở Yemen làm gián đoạn thêm nguồn cung năng lượng toàn cầu bằng cách tấn công vào hoạt động vận tải hàng hải từ biển Đỏ.
Iran dọa đáp trả toàn diện
Ông Mohsen Rezaei, một cố vấn của lãnh đạo tối cao Iran, hôm qua cảnh báo: “Nếu các cuộc tấn công của Mỹ tiếp tục diễn ra trong vài ngày tới, chúng tôi sẽ chuyển sang giai đoạn của các chiến dịch tấn công toàn diện”.
“Sẽ không có biên giới chính trị nào được an toàn trước các lực lượng tấn công của Iran”, ông Rezaei nói và cho biết thêm rằng Mỹ cần phải có nghĩa vụ bồi thường tài chính cho các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự - điều mà phía Mỹ đã phủ nhận.
Những lời đe dọa của ông Rezaei phần lớn tương tự như những tuyên bố gần đây của Tổng thống Trump, người tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn và bản ghi nhớ hiểu biết giữa Mỹ và Iran đã “kết thúc” khi Mỹ phát động các cuộc tấn công mới vào quốc gia này. Iran đã đáp trả bằng cách tấn công các căn cứ của Mỹ nằm trong lãnh thổ của một số đồng minh Ả rập, bao gồm Qatar, Kuwait và Bahrain.
Trong diễn biến mới nhất, IRGC tuyên bố đã phá hủy một kho chứa các xuồng không người lái của Mỹ và trung tâm trí tuệ nhân tạo ở Bahrain để trả đũa làn sóng tấn công của Mỹ vào các cây cầu và cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran. Tehran cho biết, “một số lượng lớn” các xuồng này đã bị thiêu rụi và phá hủy.
“Hơn nữa, trung tâm trí tuệ nhân tạo chính ở Bahrain, nơi đang được Mỹ sử dụng để định vị mục tiêu đối phương đã bị phá hủy hoàn toàn bởi một số tên lửa hành trình và hàng chục máy bay không người lái”, lực lượng này tuyên bố.
Cả Mỹ và Bahrain đều chưa chính thức xác nhận bất kỳ thiệt hại nào do các cuộc tấn công được báo cáo gây ra.
Bahrain là nơi đặt trụ sở của Hạm đội 5 thuộc Hải quân Mỹ và là một trong những trung tâm quân sự chính của Washington ở vùng Vịnh Ba Tư.
