Cây viết mảng du lịch Eva Sandoval tờ BBC chia sẻ câu chuyện người bạn Mỹ nhờ tư vấn nên mặc gì cho chuyến bay đầu tiên đến châu Âu để vừa thoải mái vừa thời thượng. Khi đi du lịch, Eva Sandoval thường xuất hiện trong hai trạng thái, tác nghiệp với đôi giày leo núi, vác ba lô; hoặc di chuyển gọn nhẹ với tủ đồ tối giản 5 món màu trung tính, để dành chỗ chứa quà lưu niệm.
Nhiều du khách thông thường lại chọn váy hoa, đồ trắng mùa hè hoặc những bộ đồ thoải mái như đồ ngủ. Sự khác biệt này đặt ra câu hỏi tại sao nhiều người lại thay đổi phong cách hoàn toàn khi đi du lịch, như thể biến thành một con người khác.
Bà Marta Franceschini, trưởng bộ phận truyền thông tại Hiệp hội Di sản Thời trang Châu Âu, cho biết tủ đồ du lịch ra đời cùng với sự xuất hiện của ngành du lịch giải trí vào thế kỷ 19.
“Trước thời kỳ này, trang phục dịch chuyển chủ yếu mang tính thực dụng, gắn liền với các cuộc di cư, hành hương, quân sự hoặc giao thương”, bà giải thích.
Theo bà Franceschini, sự phát triển của tầng lớp trung lưu và mạng lưới đường sắt ở châu Âu vào giữa thế kỷ 19 đã biến các thị trấn ven biển thành điểm đến phổ biến. Điều này thúc đẩy sự ra đời của những tủ đồ du lịch kết hợp giữa sự thanh lịch và thoải mái. Thời tiết ấm áp đòi hỏi chất liệu nhẹ, thoáng khí như lụa và lanh. Đến giai đoạn giữa hai cuộc Thế chiến, các nhà thiết kế như Coco Chanel đã tiên phong thúc đẩy phong cách phóng khoáng như đồ len dệt kim giản dị, quần ống rộng và đồ bơi.
Sự bùng nổ kinh tế sau Thế chiến II cùng sự ra đời của hàng không thương mại đã bình dân hóa việc đi du lịch. Từ thập niên 1950 đến 1970, thời trang nghỉ dưỡng phát triển thành một phân khúc riêng biệt với quần lửng Capri, họa tiết resort, áo kaftan và các bộ sưu tập du thuyền. Việc mặc phù hợp với thời tiết ở nơi xa lạ cũng cho phép du khách nới lỏng các quy tắc trang phục xã hội thông thường.
Nhiều người không muốn mình trông giống một khách du lịch rập khuôn. Các tạp chí lối sống thường xuyên đăng tải bài viết tránh phối đồ theo công thức áo thun, ba lô và mũ lưỡi trai, thay vào đó gợi ý những tủ đồ tối giản lấy cảm hứng từ chính điểm đến.
Bà Vanessa Friedman, giám đốc phê bình thời trang của tờ New York Times, cho biết khi nhận được câu hỏi làm thế nào để không trông giống khách du lịch, bà thường tham khảo ý kiến của người bản địa.
“Tôi nghĩ mọi người mặc đồ để thuộc về nơi đó, khi đi du lịch, họ không muốn mình bị lạc lõng hay quá nổi bật”, bà chia sẻ.
Tiến sĩ Charlotte Russell, người sáng lập chuyên trang The Travel Psychologist, nhận định khái niệm khách du lịch thường đi kèm một số định kiến tiêu cực như sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm, vụng về trong ứng xử văn hóa hoặc dễ bị ép giá. Do đó, việc du khách muốn tách mình ra khỏi hình ảnh này bằng cách thay đổi trang phục là điều dễ hiểu.
Trong mùa hai của loạt phim The White Lotus lấy bối cảnh tại Sicily, Italy, nhân vật Tanya McQuoid diện chiếc váy hồng thướt tha, quấn khăn lụa và đeo kính râm bản lớn để bắt chước minh tinh Italy Monica Vitti khi đi xe Vespa. Tuy nhiên, người quản lý khách sạn bản địa lại ví bà với nhân vật hoạt hình Peppa Pig.
Chi tiết này lột tả khoảng cách giữa trang phục du khách mặc và những gì họ nghĩ người bản xứ sẽ mặc. Nhiều người sống tại miền Nam Italy khẳng định, những người diện váy maxi thướt tha và đội mũ rộng vành đi lại trên phố hầu hết là khách du lịch.
Bà Franceschini gọi đây là hiện tượng “bắt chước qua trang phục”. Lựa chọn quần áo bị ảnh hưởng bởi mong muốn đồng hóa hoặc tham gia một cách biểu tượng vào nền văn hóa bản địa. Những món đồ như quần short Bermuda hay áo sơ mi họa tiết Hawaii tuy rập khuôn nhưng là biểu hiện của khát vọng văn hóa và mong muốn hòa nhập.
Sự phát triển của mạng xã hội cũng định hình cách ăn mặc khi dịch chuyển. Trên Internet tràn ngập hình ảnh các influencer diện đồ lộng lẫy trước các kỳ quan thế giới hoặc các thắng cảnh tự nhiên.
Tiến sĩ Andrew Stevenson, tác giả cuốn The Psychology of Travel (Tâm lý học Du lịch), nhận định, trước đây, người ta đi du lịch để chụp ảnh phong cảnh và sự vật. “Hiện, nhiều người chụp chính mình, phong cảnh chỉ làm nền”, Tiến sĩ Andrew Stevenson nói. Kết quả là địa danh trở thành phông nền, còn trang phục như công cụ định hình thương hiệu cá nhân của du khách.
Ở góc độ tích cực, việc đặt chân đến một vùng đất mới mang lại sự phấn khích và trang phục là cách phản chiếu niềm vui đó.
Bà Franceschini phân tích, trang phục du lịch đóng vai trò như một sự giải thoát tạm thời khỏi những quy chuẩn của cuộc sống thường nhật. Khi đi nghỉ, mọi người tự cho phép mình mặc những bộ đồ vốn bị coi là quá đà hoặc bất tiện ở môi trường làm việc hằng ngày. Hành động biểu hiện tinh thần tự do và sự nuông chiều bản thân.
Tiến sĩ Russell cho rằng phần lớn mọi người phải làm việc cả ngày với máy tính hoặc mặc đồng phục cố định, đề cao tính công năng và sự tiện dụng. Kỳ nghỉ là cơ hội để họ khám phá một khía cạnh khác của bản thân, một phiên bản thư thái và tự do hơn.
“Nếu bạn muốn diện một chiếc váy đẹp hay một chiếc áo sơ mi rực rỡ và cảm thấy thoải mái với nó, điều đó hoàn toàn ổn, cuộc đời quá ngắn để bận tâm đến những phán xét của người khác”, Tiến sĩ Russell đúc kết.
Phản ánh với báo Dân trí, chị Mỹ Hạnh (sống ở Hà Nội) cho biết, tối 29/6, chị cùng 3 người bạn đến ăn tại quán bánh tráng Mộc Vị (đường Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội).
Đây là lần đầu tiên chị ăn ở quán này, theo lời giới thiệu của một người bạn.
Nhóm khách gọi bánh tráng heo quay, bánh tráng heo hấp, chim câu quay, sụn gà rang muối, lẩu tôm bầu. Về đồ uống, chị Hạnh gọi nước ép dưa hấu, còn bạn uống trà quất nha đam hạt chia, trà chanh nha đam hạt chia.
Theo chị Hạnh, sau khi gọi trà quất nha đam hạt chia, bạn cùng bàn phát hiện một vật nghi là bọ. Cả nhóm nghĩ quán sơ suất nên không bận tâm.
Khoảng 20h30, uống gần hết cốc nước ép dưa hấu, cô gái dùng ống hút quấy lên thì phát hiện vật màu đen. Ban đầu, nữ khách hàng nghĩ đó là hạt dưa hấu.
"Càng quấy mạnh lên, tôi xác định đó là một con gián", chị nhớ lại.
Nhận được thông tin về sự việc, 2 người tự xưng là quản lý trao đổi với khách, giải thích gián chui qua ống hút vào cốc, đồng thời đề nghị giảm 50% hoá đơn phải thanh toán. Tuy nhiên chị Hạnh không chấp nhận.
"Tôi không đồng ý với cách giải thích này. Ống hút nhỏ, gián không thể chui vào được. Giả sử gián chui vào, từ lần uống đầu tiên, tôi đã phát hiện", chị bày tỏ.
Bức xúc trước sự việc này, nữ khách hàng đăng tải sự việc lên mạng xã hội và báo cáo với cơ quan chức năng qua ứng dụng trên điện thoại.
Không biết gián chui vào cốc từ đâu
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chị Nguyệt - chủ nhà hàng nơi nhóm khách phản ánh phát hiện dị vật trong đồ uống - cho hay, quá trình dùng bữa, 4 vị khách có gọi thêm một số đồ uống trong đó có ly trà quất hạt chia và nước ép dưa hấu.
Với ly trà quất hạt chia, quán đã giải thích vật thể màu đen mà khách nhìn thấy thực chất là hạt chia, dính trên phần lá dứa trang trí, không phải bọ. Với ly nước ép dưa hấu, nhóm khách phản ánh có một con gián trong cốc.
"Chúng tôi chưa thể xác định con gián xuất hiện trong cốc bằng cách nào. Nếu gián bò vào trong quá trình ép thì không thể còn nguyên vẹn. Con gián cũng khá to, nên khó có thể chui trong ống hút”, nữ chủ quán nói.
Cũng theo chị Nguyệt, ngay khi nhận được phản ánh, quản lý nhà hàng đã chủ động xin lỗi khách, thừa nhận đây là sự cố ngoài mong muốn và không né tránh trách nhiệm.
Nhà hàng đề xuất không tính tiền 2 ly đồ uống, đồng thời giảm 50% tổng hóa đơn bữa ăn vì trải nghiệm của khách không được trọn vẹn.
Ngoài ra, nếu khách có nhu cầu kiểm tra sức khỏe hoặc phát sinh vấn đề liên quan sau bữa ăn, nhà hàng cam kết chịu toàn bộ chi phí. Tuy nhiên, nhóm khách không đồng ý với phương án trên và yêu cầu miễn phí 100% bữa ăn. Hai bên không đạt được tiếng nói chung nên khách đã thanh toán toàn bộ hóa đơn rồi rời đi.
"Trải nghiệm không tốt của khách xuất phát từ đồ uống, còn các món ăn của nhà hàng vẫn đảm bảo. Bởi vậy, chúng tôi không thể miễn phí 100% bữa ăn”, đại diện quán nói.
Nữ chủ quán cũng chia sẻ, việc để dị vật xuất hiện trong đồ uống là thiếu sót trong quá trình phục vụ và sẵn sàng chịu trách nhiệm. Cơ sở vẫn duy trì việc vệ sinh, khử khuẩn, song không rõ con gián xuất hiện từ đâu nên dẫn đến sự cố ngoài ý muốn.
Theo ghi nhận của Dân trí, trên nền tảng Google, quán thu hút gần 300 lượt đánh giá, nhận về 3,9 sao/5 sao.
Trong đó, phần lớn các ý kiến chia sẻ nhận định về chất lượng món ăn và giá thành với nhiều ý kiến trái chiều.
Một số người dành lời khen cho không gian quán, hương vị một số món ăn. Bên cạnh đó, nhiều người phàn nàn về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, một số phản hồi chia sẻ về việc phát hiện gián xuất hiện trong mẹt đồ ăn, rau nhúng lẩu.
"Tôi không thể đến chỗ bạn, bạn cần đi bộ ra chỗ tôi đang đỗ", Katie Williams, khách Australia nhận được tin nhắn chỉ vài giây sau khi tài xế Grab nhận cuốc xe ở khu vực Canggu. Dù Katie giải thích bố mẹ cô đã lớn tuổi, tài xế vẫn từ chối tiến vào khách sạn với lý do "quá nguy hiểm".
Sau hai lần bị hủy chuyến, gia đình Katie đành chấp nhận trả mức giá cao gấp đôi để sử dụng dịch vụ xe của người địa phương. Khách sạn cô lưu trú nằm trong "vùng cấm" không chính thức đối với các ứng dụng gọi xe tại hòn đảo này.
Thực chất, đây là cuộc tranh chấp địa bàn giữa các hãng gọi xe công nghệ và quyền lực của các banjar (hội đồng cộng đồng làng). Tại Bali, các đơn vị tự quản này có quyền đặt ra mức giá cước taxi đối với tài xế hoạt động trong địa phận của họ.
Các tài xế địa phương áp mức giá không thể thương lượng và luôn tính cước hai chiều. Nyoman, một lái xe bản địa, cho biết anh giữ lại 70% doanh thu mỗi chuyến, phần còn lại nộp cho quỹ từ thiện của banjar. Anh mô tả các ứng dụng gọi xe là "mối đe dọa" hạ giá thị trường mà không đóng góp cho cộng đồng.
"Ở Bali, chúng tôi bảo vệ truyền thống và đất đai của mình", anh nói.
Thông thường, chuyến đi từ sân bay quốc tế Denpasar đến thành phố Singaraja có giá từ 800.000 đến một triệu rupiah (45-56 USD). Nếu dùng ứng dụng công nghệ, du khách chỉ trả mức phí bằng hai phần ba.
Sự chênh lệch này dẫn đến cạnh tranh gay gắt và kéo theo các vụ bạo lực. Tháng 1/2023, một tài xế xe công nghệ bị đánh gục vì đón khách bên ngoài nhà hàng. Cuối năm ngoái, cảnh sát Canggu đã bắt giữ một tài xế địa phương vì hành vi chặn xe và tống tiền du khách 150.000 rupiah (khoảng 10 USD) trên đường ra sân bay.
"Bạo lực không phải là giải pháp tốt, tôi không thích điều đó", Nyoman nói dù anh biết điều này khó tránh và vẫn xảy ra.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, tình trạng này bị nhiều du khách bức xúc gọi là "mafia taxi". Một số người cho biết từng bị tài xế say xỉn dọa giết nếu từ chối dịch vụ.
Trước tình trạng này, chính quyền đảo Bali năm 2024 đã phải lên tiếng cảnh báo du khách quốc tế nên tìm hiểu kỹ "các quy định nội bộ" tại nơi lưu trú và khuyến nghị các khách sạn phải minh bạch thông tin về dịch vụ vận chuyển để tránh xung đột.
Trong ba tháng đầu năm nay, số lượng khách quốc tế đến Bali đã giảm khoảng 800 lượt mỗi ngày, theo Thống đốc Bali Wayan Koster tiết lộ. Tuy nhiên, nguyên nhân giảm phần lớn đến từ xung đột Trung Đông khiến các chuyến bay bị cắt giảm.
Với ngành dịch vụ khách sạn của Bali, sự cạnh tranh ngầm này đã trở thành một gánh nặng gây thiệt hại tới công việc kinh doanh.
Theo Wayan Kariasa, quản lý khu nghỉ dưỡng The Ariras ở Candidasa phía đông Bali, các ứng dụng gọi xe hầu như không hoạt động ở đây, tài xế địa phương chiếm ưu thế. Để đến bãi biển chính trong khu vực, du khách cần di chuyển thêm 8 km. Họ khó gọi taxi công nghệ và thường phải dùng dịch vụ của các lái xe địa phương. Kariasa nói khách của ông "không hài lòng lắm về giá cả của tài xế".
Giá một chuyến Grab ước tính từ khu nghỉ dưỡng của Kariasa đến bãi biển Virgin là khoảng 30.000 rupiah (2 USD). Tài xế địa phương tính phí gấp 10 lần số đó, hoặc đôi khi lên đến 500.000 rupiah (28 USD) nếu họ thấy có thể ép giá được du khách.
Tuy nhiên, Kariasa không thể phàn nàn. Chính quyền địa phương kiểm soát các con đường bên ngoài cổng khu nghỉ dưỡng và mối quan hệ với các tài xế địa phương là điều ông phải bảo vệ cẩn thận như bất kỳ đánh giá nào trên TripAdvisor.
Những tình huống khó xử tương tự diễn ra ở Sanur, một phần của Ubud, Uluwatu và Canggu, buộc du khách phải cân nhắc giữa các ứng dụng, giá cả địa phương và việc tự đi bộ.
Tuy nhiên, thích nghi không phải giải pháp. Các khu vực cấm vào trên đảo vẫn còn tồn tại và cuộc chiến taxi ở Bali "còn lâu mới kết thúc" theo nhận định của nhiều người.
Với chủ đề “Tinh hoa áo dài Việt - Sắc lụa sông Hàn”, Lễ hội Áo dài Đà Nẵng 2026 lần đầu tiên được thành phố tổ chức, hướng đến việc tôn vinh và lan tỏa giá trị áo dài trong đời sống đương đại.
Lễ hội diễn ra từ ngày 24 đến 26-4 tại nhiều không gian trung tâm thành phố Đà Nẵng và kết nối với đô thị cổ Hội An
Tại đêm khai mạc tối 24-4, các tiết mục trình diễn hát múa kết hợp thời trang áo dài đại diện cho các vùng miền, dân tộc Việt Nam đã tạo nên một không gian nghệ thuật đặc sắc. Đồng thời, màn giới thiệu bộ sưu tập “Tinh hoa miền di sản” của nhà thiết kế Tuấn Nguyễn trên nền ca khúc “Dáng lụa Hà Đông”, mang đến nhiều cảm xúc cho khán giả.
Lễ hội là bước đi mới của Đà Nẵng trong cách tiếp cận áo dài, chuyển từ giá trị biểu trưng sang giá trị ứng dụng, đưa trang phục truyền thống từ không gian trình diễn đến gần hơn với đời sống thường nhật.
Qua đó, thành phố hướng tới xây dựng hình ảnh điểm đến văn hóa sáng tạo, thân thiện và giàu bản sắc, đồng thời khuyến khích cộng đồng, doanh nghiệp, nhà thiết kế và nghệ nhân cùng tham gia phát triển, quảng bá áo dài.
Bên cạnh lễ khai mạc, chuỗi hoạt động phong phú của lễ hội mang đến nhiều trải nghiệm cho người dân và du khách như diễu hành áo dài “Dấu ấn Đà Nẵng”, chương trình trình diễn “Hội An - Sắc màu của lụa”, không gian trải nghiệm và may đo tại chỗ, chương trình nghệ thuật “Hội tụ sông Hàn” diễn ra tại cầu Nguyễn Văn Trỗi...
Bà Nguyễn Thị Hội An - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng - cho biết lễ hội hướng đến việc tiếp tục tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị áo dài Việt Nam trong đời sống đương đại.
Thành phố cũng kỳ vọng từng bước xây dựng lễ hội trở thành hoạt động văn hóa thường niên mang bản sắc riêng, góp phần phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút du khách trong và ngoài nước. Đồng thời, đây cũng là dịp để khơi dậy niềm tự hào về di sản dân tộc, tạo không gian kết nối, sáng tạo giữa các nhà nghiên cứu, nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng.
Thông qua lễ hội, hình ảnh áo dài Việt Nam được kỳ vọng sẽ hiện diện sâu rộng hơn trong đời sống, từ trường học, công sở đến các hoạt động du lịch và giao lưu quốc tế, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại.
Mỗi bộ áo dài mang một dấu ấn riêng, tái hiện nét đẹp văn hóa của từng vùng miền qua chất liệu, họa tiết. Tất cả tạo nên một bức tranh đầy màu sắc và đậm nét ... của phục truyền thống Việt Nam.
Du khách nước ngoài thích thú theo dõi buổi trình diễn áo dài - Ảnh: THANH NGUYÊN
