Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Tinh thần xuyên suốt phải được quán triệt là xây dựng luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù vượt trội, có tính dẫn dắt đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho thủ đô. Đồng thời vẫn phải bảo đảm kỷ cương kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
“Yêu cầu đặt ra rất rõ là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải rõ trách nhiệm, giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ hơn. Giao quyền rồi nhưng phải có cơ chế kiểm soát chứ không buông lỏng, phải hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Thực tiễn cho thấy điểm nghẽn lớn của thủ đô hiện nay, đặc biệt trong một số lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… chưa được giải quyết căn bản. Vì thế, luật phải quy định để tháo gỡ được các điểm nghẽn này.
Dẫn ra vấn đề quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại trong mấy nhiệm kỳ ông góp ý cho quy hoạch Hà Nội nhưng không được quan tâm, từ thời Chủ tịch Hà Nội là một kiến trúc sư (ông Nguyễn Thế Thảo – PV).
Theo ông, “quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn nghèo như thế, 10 năm sau thế nào. Hoặc quy hoạch 100 năm thành thành phố phát triển thế nào, thậm chí phải đập đi xây lại”. Khi quy hoạch rõ ràng thì người dân và doanh nghiệp sẽ vui vẻ ủng hộ.
Tuy nhiên, “quy hoạch phải có tính bền vững, không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại. Để thấy Hà Nội 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào”.
“Tôi cảm giác hình như không có quy hoạch, một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường xá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Cho biết đây là vấn đề bức xúc từ lâu, theo ông, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, bao nhiêu khu mới hiện đại đầy đủ tiêu chuẩn bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa. Hay đi bằng đường gì, tàu điện ngầm, đường sắt đô thị, phải kết nối từ các thành phố đó về trung tâm trong vòng 30 phút.
Có quy hoạch rõ thì “dân người ta thích, sẵn sàng từ bỏ gác xép phố cổ để ra bên ngoài. Nếu đi vào trung tâm trong vòng 30 phút thì người dân sẵn sàng vui vẻ rời khỏi nội đô”.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, tư duy xây dựng luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định, còn những gì mang tính linh hoạt biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí giao cho chính quyền thành phố quy định để bảo đảm thích ứng với thực tiễn. Nếu đưa vào luật những việc cụ thể thì 1 năm sau đã khác rồi, lại phải sửa luật, sức bền của luật không được bao lâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải quy định rất rõ cơ chế phân cấp phân quyền phải rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. Dự thảo luật thiết kế theo hướng phân quyền mạnh hơn cho thủ đô, điều này đúng nhưng phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, rất rủi ro cho quản lý.
Cần có cơ chế thí điểm và thử nghiệm chính sách mới (sandbox). Hà Nội là nơi thử nghiệm những chính sách tốt để nhân rộng cả nước. Cơ chế này phải được thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Không thể để thí nghiệm trở thành kéo dài không kiểm soát, hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý. Đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi kèm với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng, không được bị lợi dụng.
Về liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rất quan trọng, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, quy hoạch như đường Vành đai 4, 5, sân bay… Như Vành đai 4, 5 nằm ở đất các tỉnh khác, hay sân bay của thủ đô nhưng đặt ở tỉnh khác, nếu không liên kết phối hợp sẽ không làm được.
“Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả. Việc xây dựng luật phải dứt khoát không nửa vời, nêu vấn đề ra để lưng chừng rất khó làm, phân quyền phải thực chất, giao quyền phải ràng buộc trách nhiệm, đã thí điểm phải kiểm soát rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu. Hà Nội phải đi đầu nhưng không thể đứng ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Chiều 23/5, kiểm tra thực địa dự án đường trục Tây Thăng Long, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng ghi nhận nỗ lực của UBND thành phố và các đơn vị trong triển khai dự án, song cho rằng tuyến đường hiện chưa được đầu tư đồng bộ. Cả tuyến chia cắt thành nhiều đoạn và nhiều chủ đầu tư khác nhau, làm giảm hiệu quả kết nối tổng thể.
Bí thư Hà Nội yêu cầu Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai toàn tuyến, bảo đảm đầu tư đồng bộ, kết nối liên thông đến Vành đai 5 tại cầu Vĩnh Thịnh, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.
Ông cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư các đoạn còn lại, đồng thời thống nhất giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố làm đầu mối triển khai dự án tổng thể.
Theo báo cáo của các đơn vị liên quan, hiện khoảng 6 km tuyến đường đã được đưa vào khai thác, khoảng 9 km đang thi công. Hầm chui nút giao Tây Thăng Long - Vành đai 3 dự kiến khởi công vào tháng 8. Các đoạn còn lại đang được chuẩn bị đầu tư.
Tại khu vực trung tâm, đoạn từ Vành đai 3 đến đường Văn Tiến Dũng cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, thi công đạt khoảng 65% khối lượng. Đoạn từ Vành đai 3.5 đến kênh Đan Hoài đã hoàn thành khoảng 95,5% giải phóng mặt bằng, thi công đạt khoảng 21% khối lượng.
Đường trục Tây Thăng Long dài hơn 34 km, điểm đầu tại đường Võ Chí Công, điểm cuối kết nối quốc lộ 32, đi qua 10 xã, phường. Tuyến được chia thành 9 đoạn đầu tư, gồm 3 đoạn đã khai thác, 2 đoạn đang thi công, một đoạn chuẩn bị khởi công và 3 đoạn đang nghiên cứu đầu tư. Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đoạn ngoài Vành đai 4 được điều chỉnh mặt cắt ngang từ 40 m lên 80 m.
Cùng ngày, Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng nghe báo cáo về tuyến đường trục Hồ Tây - Ba Vì, tuyến hướng tâm Đông - Tây dài gần 40 km kết nối trung tâm Thủ đô với khu vực phía Tây.
Ông Trần Đức Thắng cho rằng việc sớm đầu tư hoàn thiện toàn tuyến là cần thiết để tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô, mở rộng không gian đô thị và tăng cường kết nối vùng phía Tây. Bí thư Hà Nội yêu cầu các sở, ngành rà soát tổng thể hướng tuyến, hoàn thiện quy hoạch và đề xuất hình thức đầu tư phù hợp.
Chiều 2.6, tiếp tục chương trình tại kỳ họp thứ 3 (kỳ họp chuyên đề), các đại biểu HĐND TP.Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố; chức danh, số lượng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố.
Theo nghị quyết vừa được thông qua, thôn ở Hà Nội phải có 500 hộ trở lên; tổ dân phố phải có 700 hộ trở lên. Đối với thôn, tổ dân phố đặc thù như miền núi thì số hộ gia đình có thể thấp hơn.
Mỗi thôn có trưởng thôn và phó trưởng thôn; mỗi tổ dân phố có tổ trưởng và phó tổ trưởng. Căn cứ số hộ hoặc địa bàn, mỗi thôn, tổ dân phố có 1 - 2 phó thôn hoặc phó tổ trưởng.
Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm: trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố; bí thư chi bộ; trưởng ban công tác mặt trận; phó trưởng thôn hoặc phó tổ trưởng tổ dân phố.
Về phụ cấp, thôn có từ 800 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên hoặc đơn vị trọng điểm về quốc phòng, an ninh, trật tự, thôn đặc biệt khó khăn được áp dụng quỹ phụ cấp hằng tháng bằng 12 lần mức lương cơ sở.
Trong đó, bí thư chi bộ, trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố hưởng 2,8 lần mức lương cơ sở; trưởng ban công tác mặt trận hưởng 2,4 lần; phó trưởng thôn hoặc phó tổ trưởng tổ dân phố hưởng 2 lần.
Thôn, tổ dân phố không thuộc quy định trên được áp dụng quỹ phụ cấp hằng tháng bằng 9 lần mức lương cơ sở.
Trình bày báo cáo thẩm tra tại kỳ họp, Ban Pháp chế HĐND TP.Hà Nội đã đề nghị UBND thành phố làm rõ hơn về hiện trạng thôn, tổ dân phố hiện nay. Đồng thời, làm rõ về số lượng, chất lượng và tình hình bố trí người hoạt động không chuyên trách trên địa bàn thành phố, mức khoán quỹ phụ cấp...
Báo cáo giải trình, UBND TP.Hà Nội cho biết, thành phố có 5.467 thôn, tổ dân phố; phương án sau sắp xếp dự kiến còn 2.755 thôn, tổ dân phố, giảm 2.712 đơn vị so với hiện trạng.
Cạnh đó, tổng số người hoạt động không chuyên trách và phó trưởng thôn, tổ phó tổ dân phố là 17.696. Theo phương án tại dự thảo nghị quyết, tổng số người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố là 12.909 người, giảm 4.787 người.
Như vậy, chính sách không làm tăng cơ học số người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, mà thực chất là sắp xếp lại đầu mối thôn, tổ dân phố...
Ngày 1.6, Công an xã Ngãi Giao cho biết, đơn vị đang phối hợp các phòng nghiệp vụ Công an TP.HCM củng cố hồ sơ, xử lý nhiều đối tượng liên quan các hành vi mua bán trái phép chất ma túy và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo đó, thực hiện đợt cao điểm 45 ngày đêm trấn áp tội phạm ma túy theo chỉ đạo của Giám đốc Công an TP.HCM, thời gian qua, Công an xã Ngãi Giao liên tiếp phát hiện, triệt phá nhiều vụ án phức tạp liên quan ma túy.
Trước đó, tối 10.5, trong quá trình tuần tra kiểm soát địa bàn, Tổ công tác 363 Công an xã Ngãi Giao phát hiện Võ Văn Hoàn (35 tuổi, ở xã Nghĩa Thành) có biểu hiện nghi vấn nên mời về trụ sở làm việc.
Qua kiểm tra nhanh, Hoàn dương tính với ma túy loại Methamphetamine. Cơ quan công an cho hay, để đối phó, trước khi test ma túy, Hoàn đã giấu chai nước trong quần lót nhằm tráo đổi khi kiểm tra nước tiểu, song vẫn bị phát hiện.
Mở rộng điều tra, công an xác định ngày 5.5, Đồng Thế Tuấn (bạn của Hoàn) đã rủ Hoàn hùn tiền mua ma túy đá sử dụng. Cả 2 dùng một tài khoản Zalo ảo liên hệ với tài khoản tên "Cu Anh" để đặt mua gói ma túy đá giá 800.000 đồng.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, công an truy xét bắt giữ Nguyễn Doãn Anh (35 tuổi, quê Hà Tĩnh) là đối tượng bán ma túy. Để đối phó cơ quan chức năng, Doãn Anh yêu cầu người mua chuyển tiền trước vào tài khoản Momo với tên ảo rồi hẹn giao ma túy tại một bãi xe ở phường Tân Thành.
Tiếp đó, ngày 18.5, qua công tác kiểm tra, Công an xã Ngãi Giao phát hiện Phùng Đình Dũng (32 tuổi, ở xã Ngãi Giao) dương tính với ma túy Methamphetamine.
Quá trình điều tra mở rộng, công an phát hiện một đường dây mua bán và tổ chức sử dụng ma túy, bắt thêm 13 đối tượng.
Theo điều tra ban đầu, các đối tượng liên lạc với nhau thông qua các ứng dụng mạng xã hội, thường xuyên xóa dữ liệu sau khi giao dịch. Việc thanh toán mua bán ma túy được thực hiện qua ví điện tử, trong khi ma túy được cất giấu tại các địa điểm đã hẹn trước, địa bàn giáp ranh thay vì giao nhận trực tiếp nhằm tránh bị phát hiện.
Cơ quan công an nhận định phần lớn các đối tượng trong đường dây còn trẻ tuổi, có mối quan hệ quen biết nhau.
Hiện Công an TP.HCM tiếp tục mở rộng điều tra, củng cố chứng cứ để xử lý các đối tượng theo quy định pháp luật.