Nhiều năm qua, quan hệ xuyên Đại Tây Dương vẫn được xem là nền tảng của cấu trúc an ninh phương Tây. Tuy nhiên, theo The Wall Street Journal (WSJ), hàng loạt cuộc họp kín giữa các nhà lãnh đạo châu Âu trong năm 2026 đã phản ánh một thực tế mới: ngày càng nhiều quốc gia bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản giảm sự phụ thuộc vào Mỹ trong các lĩnh vực quốc phòng, công nghệ và chuỗi cung ứng.
Điều đáng chú ý là một trong những nhân vật được nhắc đến nhiều nhất trong quá trình này không phải là lãnh đạo của một cường quốc châu Âu, mà là Thủ tướng Canada Mark Carney.
Theo WSJ, ông Carney đã nhiều lần trao đổi với lãnh đạo các nước châu Âu, cho rằng họ cần nhìn nhận sự thay đổi trong chính sách của Washington như một xu hướng mang tính cấu trúc thay vì chỉ là hiện tượng nhất thời.
Nguồn tin của báo trên cho biết, ông Carney lập luận rằng các nước châu Âu nên từng bước xây dựng năng lực tự chủ về kinh tế, công nghệ và quốc phòng, thay vì tiếp tục đặt phần lớn kỳ vọng vào vai trò truyền thống của Mỹ. Quan điểm này được cho là ngày càng nhận được sự đồng tình trong bối cảnh nhiều đồng minh xuất hiện khác biệt về cách tiếp cận đối với các vấn đề an ninh và thương mại.
Theo WSJ, các cuộc thảo luận nội bộ đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực vốn trước đây ít được đặt ra. Một số quốc gia châu Âu bắt đầu xem xét giảm mức độ phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ của Mỹ, thúc đẩy sử dụng phần mềm nguồn mở do châu Âu phát triển, đồng thời tăng đầu tư cho trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và ngành công nghiệp không gian của khu vực.
Ở lĩnh vực quốc phòng, các nước cũng nghiên cứu khả năng tăng cường năng lực tự chủ nếu môi trường an ninh tiếp tục biến động. Song song với đó là những cuộc đánh giá về chuỗi cung ứng, hệ thống thanh toán và hạ tầng dữ liệu nhằm giảm rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào một đối tác duy nhất.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng tiến trình này sẽ không diễn ra trong thời gian ngắn. Mỹ vẫn là đối tác quốc phòng quan trọng nhất của châu Âu thông qua NATO, đồng thời hai bên còn gắn kết sâu rộng về kinh tế, đầu tư và công nghệ. Việc tách rời hoàn toàn được đánh giá là rất khó xảy ra trong tương lai gần.
Bản thân Canada cũng ở trong tình thế đặc biệt. Dù chính phủ của Thủ tướng Carney thúc đẩy đa dạng hóa quan hệ kinh tế và tăng cường hợp tác với châu Âu, nền kinh tế Canada vẫn có mức độ gắn kết rất lớn với Mỹ. Ottawa đang theo đuổi chiến lược mở rộng không gian hợp tác quốc tế nhằm giảm thiểu rủi ro từ những biến động trong quan hệ với đối tác láng giềng, thay vì cắt đứt mối liên kết vốn đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ.
Theo các chuyên gia, những cuộc trao đổi kín được báo Mỹ tiết lộ cho thấy châu Âu đang bước vào giai đoạn đánh giá lại cách thức bảo đảm an ninh và phát triển kinh tế trong bối cảnh môi trường địa chính trị thay đổi nhanh chóng. Dù vậy, quá trình này nhiều khả năng sẽ hướng tới việc tăng khả năng tự chủ chiến lược hơn là thay thế hoàn toàn quan hệ đồng minh với Mỹ.
Tin Gốc: Dân Trí
