Tổng thống Donald Trump ngày 7/7 tới Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ trên chuyên cơ VC-25B mới, được hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh “cung điện bay” mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái. Tuy nhiên, đến ngày 8/7, sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh NATO tại đây, ông rời đi trên chiếc VC-25A cũ đã hoạt động gần 40 năm.
Ông Trump khi đó không giải thích rõ lý do đổi chuyên cơ, chỉ nói rằng mình “muốn hoài niệm”. Chuyên cơ cũ chở ông rời Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia có chung biên giới với Iran, rồi tới căn cứ không quân Hoàng gia Mildenhall ở Suffolk, Anh. Tại đây, ông Trump lại chuyển sang chuyên cơ mới để về Washington.
NY Times dẫn nguồn thạo tin cho biết trước khi ông Trump rời Ankara, Sở Mật vụ Mỹ đã khuyến cáo Tổng thống sử dụng chiếc chuyên cơ cũ như biện pháp an ninh, trong bối cảnh Mỹ đang leo thang xung đột với Iran.
Các nguồn tin nói thêm rằng chiếc chuyên cơ VC-25B mới, được hoán cải trong thời gian ngắn, không được trang bị một số tính năng an ninh và khả năng liên lạc như chiếc Không lực Một cũ. Quyết định đổi máy bay chỉ để phòng ngừa rủi ro chứ không phải để đối phó với mối đe dọa cụ thể nào.
Ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chưa đầy một ngày sau khi quân đội Mỹ tiến hành loạt cuộc không kích quy mô lớn vào Iran để đáp trả các vụ tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz, cũng như ngay trước khi Mỹ tiến hành đợt không kích mới rạng sáng 8/7. Iran sau đó đã tập kích loạt căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh để đáp trả.
Tổng thống Mỹ dường như cũng thừa nhận những rủi ro nhất định về an ninh. “Tôi luôn bị đe dọa. Tôi là mục tiêu số một của họ”, ông nói trên chuyên cơ khi được các phóng viên hỏi liệu ông có biết về mối đe dọa nào từ phía Iran có thể nhắm vào máy bay của ông hay không.
Chiếc Không lực Một cũ của Tổng thống Mỹ được cho là trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cũng như tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại có thể “làm mù” tên lửa phòng không đang bay tới, cùng với hệ thống phòng thủ “mồi nhử” có thể được triển khai để đánh lạc hướng tên lửa.
Còn chuyên cơ mới được đánh giá là tiện nghi, rộng rãi hơn, nhưng dường như không có các hệ thống phòng thủ tiên tiến như vậy, cũng như không có khả năng tiếp dầu trên không. Hai cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói với MS Now rằng máy bay này cũng không được trang bị hệ thống liên lạc bảo mật cần thiết để Tổng thống Mỹ có thể nhanh chóng quản lý tình hình đang ngày càng căng thẳng với Iran.
Một cựu quan chức nói rằng trên chiếc Không lực Một cũ từ Ankara tới căn cứ không quân Hoàng gia Mildenhall, ông Trump đã liên lạc với quân đội và ra lệnh tiến hành đợt không kích thứ hai vào Iran.
Trong những tình huống căng thẳng như vậy, chuyên cơ Không lực Một cũ có thể đóng vai trò là “Phòng Tình huống trên không”, giúp Tổng thống có thể nhận được các thông tin mật, duy trì đường dây liên lạc bảo mật với quân đội và ra lệnh cho các tướng lĩnh.
Trong khi đó, chiếc VC-25B, vốn được chế tạo cho mục đích chở khách, không thể đảm bảo khả năng chỉ huy và kiểm soát như vậy. Các tính năng của nó sau khi hoán cải cũng chưa được kiểm nghiệm đầy đủ, theo các nguồn tin.
“Máy bay này được chế tạo để đảm bảo tính thẩm mỹ, không phải để thực thi nhiệm vụ”, một cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói. “Chúng ta thấy màu sơn, những chiếc ghế da sang trọng của nó, nhưng không thể biết rõ năng lực của nó tới đâu”.
Theo Văn phòng Ủy viên cứu trợ bang Uttar Pradesh ngày 14.5, ít nhất 104 người thiệt mạng tại khoảng 12 quận khi cơn bão quét qua. Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là vùng quanh thành phố Prayagraj, một địa điểm hành hương quan trọng của người Hindu, Reuters đưa tin.
Bão thường xuất hiện tại miền bắc Ấn Độ trong mùa nóng từ tháng 3 đến tháng 6, trước khi mưa gió mùa giúp hạ nhiệt. Tuy nhiên, trận bão tối 13.5 gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, khiến 59 người bị thương, 87 ngôi nhà hư hại và 114 gia súc chết, theo nhà chức trách.
Một quan chức cứu hộ bang cho biết nhiều nạn nhân thiệt mạng do cây đổ và tường sập. Hình ảnh lan truyền cho thấy cây cối bật gốc, biển quảng cáo bị gió cuốn đè lên ô tô, trong khi nhiều quầy hàng ven đường bị phá hỏng.
"Cả khu vực chúng tôi sống tối đen như mực trong khoảng nửa giờ", ông Ashok Rai, người dân thị trấn công nghiệp Obra thuộc huyện Sonbhadra, kể lại. Ông cho biết gió mạnh thổi bay biển quảng cáo, bảng hiệu và cuốn bụi than dày đặc từ mặt đất lên không trung.
Tại Prayagraj, người dân bày tỏ sự hoảng loạn khi gió mạnh càn quét các khu dân cư. "Cơn bão ập đến bất ngờ và bầu trời tối sầm lại chỉ trong vài phút. Mái tôn bay tứ tung và mọi người chạy vào nhà. Chúng tôi nghe thấy tiếng cây đổ suốt buổi tối", theo cư dân Ram Kishore.
Một đoạn video phát trên truyền hình cho thấy một người đàn ông bị gió hất lên không trung khi đang bám vào một tấm tôn tại quận Bareilly. Người này bị thương và may mắn sống sót.
Thủ hiến bang Uttar Pradesh Yogi Adityanath đã chỉ đạo các quan chức khẩn trương hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng và phân phát viện trợ tài chính trong vòng 24 giờ.
Vụ cháy bùng phát hôm nay tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến mức độ an toàn của nhà máy điện, cũng không tác động đến những hệ thống thiết yếu, toàn bộ tổ máy đều hoạt động bình thường. Không có thương vong trong vụ tập kích, nhưng chưa rõ ngọn lửa đã được khống chế hay chưa.
UAE chưa cáo buộc bên nào đứng sau vụ tấn công, cũng chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về sự việc.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah có trị giá 20 tỷ USD, là dự án hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc, bắt đầu hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và duy nhất trên bán đảo Arab, cung cấp khoảng 1/4 nhu cầu điện cho UAE.
Cuộc tập kích ngày 17/5 đánh dấu lần đầu nhà máy Barakah bị nhắm mục tiêu từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Sự việc xảy ra giữa lúc căng thẳng giữa UAE và Iran đang ở mức cao.
Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả nhằm vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là "thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế - xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định".
Iran vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển trọng yếu tại khu vực. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran để đáp trả, trong khi đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt được tiến triển mới.
Một số cuộc giao tranh và tập kích đã nổ ra xung quanh eo biển Hormuz trong vài tuần qua, làm dấy lên lo ngại xung đột quy mô lớn có thể bùng phát trở lại nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Iran và Mỹ sụp đổ.
