Nhiều chuyên gia, luật sư cho rằng việc định danh, xác thực điện tử đối với chủ quản các hội, nhóm trên mạng xã hội là cần thiết, nhằm xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý, nâng cao trách nhiệm của người quản trị và hỗ trợ cơ quan chức năng quản lý hiệu quả hơn.
Vừa qua, tại họp báo quý 1-2026 của Bộ Công an, thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), đã cung cấp thêm thông tin về cơ sở đề xuất quy định xác thực định danh chủ quản các hội, nhóm trên mạng xã hội tại dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân do Bộ Công an chủ trì xây dựng.
Theo đó, về định danh tài khoản mạng xã hội, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã có quy định yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải thực hiện định danh tài khoản khi cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Xu hướng hiện nay là thực hiện định danh thông qua số điện thoại di động.
Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đang chủ trì, phối hợp với Bộ Công an chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông thực hiện đối sánh với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm làm sạch dữ liệu thuê bao di động. Việc quản lý dữ liệu thuê bao bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống” được xác định là nền tảng quan trọng để triển khai định danh các tài khoản trên không gian mạng.
Thượng tá Tùng cũng nhấn mạnh đối với các tài khoản dùng để quản lý, vận hành các hội, nhóm lớn trên các diễn đàn và nền tảng mạng xã hội, người quản trị phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hoạt động quản trị, vận hành của mình. Thực tế cho thấy nhiều nội dung do thành viên đăng tải chưa được kiểm duyệt, quản lý chặt chẽ, gây ra không ít hệ lụy tiêu cực cho xã hội.
Do đó đối với các hành vi như: biết nhưng không ngăn chặn hoặc không xóa bỏ nội dung vi phạm; cho phép, tạo điều kiện để người dùng đăng tải nội dung vi phạm; không thực hiện nghĩa vụ kiểm duyệt theo quy định… cần phải xử lý nghiêm minh. Đồng thời, các hội, nhóm và quản trị viên vận hành cũng phải thực hiện trách nhiệm tương tự như các cơ quan báo chí trong đời sống thực.
Đánh giá về đề xuất này, tiến sĩ, luật sư Đăng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) cho hay thực tiễn thời gian qua xuất hiện rất nhiều các hội nhóm có nội dung tiêu cực, nhiều thông tin bịa đặt, xuyên tạc, sai sự thật gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân…
Bởi vậy, việc định danh, xác thực điện tử, tăng cường quản lý các chủ quản hội, nhóm trên mạng xã hội là đòi hỏi cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
Luật sư Cường đánh giá việc dự thảo nghị định quy định rõ trách nhiệm của người quản lý các hội, nhóm trên mạng xã hội, bao gồm xác thực danh tính, xây dựng nội quy, quy chế hoạt động và rà soát, kiểm soát nội dung là cần thiết, nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích và nâng cao trách nhiệm của chủ quản hội, nhóm đối với thông tin được đăng tải.
Đồng thời, việc bắt buộc xác thực danh tính đối với chủ quản các hội, nhóm được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng ẩn danh trong quá trình điều phối và kiểm soát nội dung. Từ đó, mỗi hội, nhóm sẽ có cá nhân cụ thể đứng tên, chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung và hoạt động vận hành.
“Khi nghị định này được hoàn thiện và được ban hành sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc quản lý các nền tảng mạng xã hội, phòng ngừa tội phạm sử dụng nghệ cao và các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng”, luật sư Cường nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Lê Trọng Minh, giảng viên Trường ĐH Luật Hà Nội, cho rằng hiện nay mới chỉ có cơ chế cung cấp thông tin định danh của các chủ quản hội nhóm mạng xã hội khi có sự kiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật và theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, chứ không quy định cơ chế công khai dữ liệu thông tin cá nhân khi họ không đồng ý.
Hiện nay với đề xuất của Bộ Công an về việc định danh, xác thực điện tử thông tin chủ quản hội, nhóm theo quy định của pháp luật là “quy định cần thiết và phù hợp với các luật liên quan”.
“Quy định này cần phải sớm được ban hành để bảo đảm hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, ông Minh nói.
Những ngày qua, video ghi cảnh một cô gái khiếm thị bị xe điện tông rồi bỏ mặc trên làn đường dành cho người mù gây phẫn nộ tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cảnh sát nhanh chóng xác định đây là màn dàn dựng nhằm câu lượt xem và kiếm tiền trên mạng xã hội.
Theo SCMP, clip được tài khoản @baobaomangtu đăng tải hôm 9/5 và nhanh chóng lan truyền với hơn 100 triệu lượt xem.
Theo nội dung đoạn video, sau khi người điều khiển xe đạp điện đâm ngã người phụ nữ khiếm thị tại Bắc Kinh, anh ta không hề xin lỗi. Thay vào đó, người này còn đổ lỗi ngược cho nạn nhân: "Tại sao cô đi đứng không biết nhìn đường?".
Sau đó, người đàn ông phóng xe đi mất, bỏ mặc cô gái phải ngồi thụp xuống để mò mẫm tìm lại chiếc gậy dò đường.
Đoạn video nhanh chóng "gây sốt", thậm chí đã thu hút sự chú ý của cơ quan Cảnh sát giao thông Bắc Kinh. Đơn vị này đã để lại bình luận yêu cầu blogger gửi lại video gốc của vụ việc để họ có thể truy tìm người vi phạm.
Tuy nhiên, chỉ 1 ngày sau, clip bất ngờ bị xóa. Nữ TikToker giải thích vụ việc đã xảy ra từ lâu và tài xế đã xin lỗi nên không muốn theo đuổi thêm.
Lời giải thích này nhanh chóng bị cư dân mạng nghi ngờ. Nhiều người phát hiện dữ liệu video trên điện thoại cùng các biển quảng cáo xuất hiện trong clip cho thấy sự việc thực tế diễn ra vào ngày 1/5.
Ngày 16/5, Cảnh sát Bắc Kinh xác nhận toàn bộ vụ tai nạn là cảnh quay dàn dựng nhằm thu hút tương tác và kiếm lợi nhuận. Hai người liên quan gồm người đàn ông họ Lưu, 26 tuổi và cô gái họ Giang, 24 tuổi, đã bị tạm giữ.
Sự việc này đã thổi bùng cơn thịnh nộ của công chúng, khiến nhiều người đặt dấu hỏi về danh tính thực sự của vlogger.
Trong khi đó, một nhiếp ảnh gia chia sẻ với truyền thông rằng người phụ nữ này thực sự bị mù. Cô đã mất đi thị lực vào năm 2023 do các biến chứng từ căn bệnh liên quan đến hệ miễn dịch.
Điều này khiến nhiều người cho rằng nhóm thực hiện đã cố tình khai thác sự thương cảm dành cho cộng đồng người khiếm thị để tạo nội dung gây sốc.
Wang Taifan, một người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội - người từng ngó lơ căn bệnh về mắt khi còn trẻ, cho biết anh cảm thấy bàng hoàng và lo lắng về những tác động tiêu cực mà vụ việc có thể gây ra đối với cái nhìn của xã hội hướng về người khiếm thị.
"Vấn đề này sẽ không kết thúc ngay cả khi @baobaomagntu bị xử phạt. Nó có thể sẽ bào mòn lòng tốt mà công chúng dành cho cộng đồng của chúng tôi", Wang bày tỏ.
Zhang Shuxun, một giáo viên khiếm thị tại một trường giáo dục chuyên biệt, chia sẻ: "Chúng tôi đã nỗ lực suốt nhiều năm qua để xã hội thấu hiểu hơn về cộng đồng người khiếm thị. Thế nhưng những cố gắng đó đã bị giáng một đòn nặng nề chỉ vì tin tức này."
Một giáo viên khiếm thị khác là Zheng Jianwei cho biết, khi người khiếm thị đi ra đường, họ thường xuyên gặp phải rắc rối với những chiếc xe máy đỗ trên lối đi dành riêng cho mình.
Zheng cũng nói thêm rằng vì nhiều người nghĩ người mù không thể sử dụng điện thoại thông minh, nên họ thường mặc định bất kỳ video nào do người khiếm thị làm ra đều là giả mạo.
Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến chỉ trích gay gắt hành vi dàn dựng. "Dùng lòng tốt làm mồi câu còn đáng sợ hơn cả cái ác", một tài khoản bình luận. Người khác viết: "Giờ tôi không còn biết điều gì trên mạng là thật nữa".
Trong vụ án sai phạm về quan trắc môi trường do Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Công an TP Hà Nội và Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp làm rõ, cơ quan điều tra đã khởi tố 74 bị can.
Trong đó, sai phạm tại Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc được xác định là nghiêm trọng nhất, bởi đây là đơn vị được giao quản lý các trạm quan trắc môi trường nước.
Tại Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án về các tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, cùng với đó khởi tố 13 bị can.
Theo cơ quan điều tra, các hành vi vi phạm được thực hiện đan xen, có sự cấu kết chặt chẽ giữa một số cán bộ nhà nước và doanh nghiệp nhằm thao túng hoạt động đấu thầu, trục lợi hàng chục tỷ đồng.
Kết quả điều tra xác định, ông Hoàng Văn Thức, thời điểm đó là Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, sau khi sắp xếp tổ chức là Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng Trần Thị Minh Hương, Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, hiện là Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường miền Bắc, đã chỉ đạo cấp dưới cung cấp thông tin nội bộ, tạo điều kiện cho liên danh Công ty Seiki và Công ty Toàn Cầu tiếp cận, chuẩn bị hồ sơ và tham gia đấu thầu từ rất sớm.
Theo hồ sơ điều tra, ông Thức không chỉ dừng ở việc tạo điều kiện mà còn trực tiếp tham gia điều phối, dàn xếp để các doanh nghiệp liên danh với nhau nhằm hợp thức hóa năng lực, bảo đảm khả năng trúng thầu.
Cơ quan điều tra cho rằng, lợi dụng quá trình triển khai các dự án lớn như Đầu tư xây dựng mạng lưới quan trắc môi trường không khí giai đoạn 1 và Nâng cấp hệ thống quan trắc môi trường giai đoạn 1, các đối tượng đã hình thành mối quan hệ “cộng sinh” giữa cán bộ quản lý và doanh nghiệp.
Với vai trò là người đứng đầu Ban Quản lý dự án, ông Thức nắm quyền quyết định và trực tiếp chỉ đạo, định hướng toàn bộ quá trình đấu thầu.
Trong khi đó, Trần Thị Minh Hương được xác định là người tổ chức thực hiện, chỉ đạo cấp dưới cung cấp cho doanh nghiệp các thông tin nội bộ như danh mục thiết bị, cấu hình kỹ thuật, giá dự toán để tiếp cận từ sớm. Một trong những thủ đoạn then chốt của nhóm bị can là can thiệp sâu vào quá trình lập hồ sơ mời thầu.
Thông qua Công ty Deahan, doanh nghiệp nằm trong hệ sinh thái của Công ty Seiki, các đối tượng đã móc nối với đơn vị tư vấn để chỉnh sửa hồ sơ mời thầu theo hướng có lợi cho liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu.
Cơ quan điều tra làm rõ, khi tổ chức mời thầu, ông Thức đã chỉ đạo “cài cắm” tiêu chí để chỉ liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu có thể đáp ứng, như yêu cầu phải có giấy phép bán hàng từ hãng, đưa ra các thông số kỹ thuật đặc thù, đồng thời điều chỉnh tiêu chí đánh giá theo hướng phù hợp với năng lực của Công ty Seiki.
Những điều kiện này trở thành “hàng rào kỹ thuật”, khiến các doanh nghiệp khác không thể tham gia hoặc không đủ điều kiện trúng thầu.
Từ việc dàn xếp này, cả 3 gói thầu lớn đều chỉ có liên danh Công ty Seiki - Công ty Toàn Cầu tham gia và trúng thầu, với tổng giá trị hơn 473 tỷ đồng.
Theo kết quả điều tra, ngay từ khi tiếp cận dự án, các doanh nghiệp đã chủ động “đặt vấn đề” với lãnh đạo.
Cụ thể, Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch Công ty Seiki, và Lê Đức Chiến, Chủ tịch Công ty Toàn Cầu, đã gặp nguyên Cục trưởng Thức và thống nhất chi 8% giá trị trước thuế của gói thầu để được tạo điều kiện trúng thầu. Do Công ty Toàn Cầu không đủ năng lực thực hiện độc lập, Hoàng Văn Thức đã chỉ đạo để doanh nghiệp này liên danh với Công ty Seiki nhằm hợp thức hóa hồ sơ.
Sau đó, ông Thức tiếp tục chỉ đạo Trần Thị Minh Hương tạo điều kiện để liên danh này tham gia và trúng cả 3 gói thầu. Khi các gói thầu được thanh toán, các doanh nghiệp đã chi tiền “lại quả”.
Theo cơ quan điều tra, Hoàng Văn Thức nhận tổng cộng khoảng 34,9 tỷ đồng, còn Trần Thị Minh Hương nhận khoảng 6,41 tỷ đồng. Ngoài ra, một số cá nhân khác cũng được chi tiền để tạo điều kiện trong quá trình thực hiện dự án. Các khoản tiền này được chuyển nhiều lần, bám theo tiến độ thanh toán hợp đồng nhằm tránh bị phát hiện.
Theo Dân trí, ngày 24/4, Cơ quan điều tra VKSND Tối cao đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Phan Thị Trúc Ly, nguyên Phó Viện trưởng VKSND huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long và Lê Phong Cảnh, nguyên Kiểm sát viên VKSND huyện Trà Ôn.
Hai người bị khởi tố về tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội.
Theo kết quả điều tra ban đầu, bà Ly và ông Cảnh được phân công thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm liên quan vụ tai nạn giao thông xảy ra ngày 9/4/2024 trên tỉnh lộ 901, đoạn qua ấp Vĩnh Lợi, xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long.
Thông tin thêm trên tờ Dân Việt, quá trình kiểm sát, mặc dù xác định hành vi của Nguyễn Văn Bảo Trung (tài xế xe tải) đã đủ yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về giao thông đường bộ, nhưng các bị can nêu trên đã đồng thuận với Lê Quốc Việt, nguyên Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT và Nguyễn Quốc Khanh, nguyên Điều tra viên Công an huyện Trà Ôn (cũ) trong việc không khởi tố vụ án hình sự để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Trước đó, ngày 26/3, Cơ quan điều tra VKSND tối cao bắt tạm giam Lê Quốc Việt và Nguyễn Quốc Khanh, cũng về tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội.
Cơ quan điều tra của viện kiểm sát cho rằng, các bị can Việt, Khanh có sai phạm trong quá trình giải quyết vụ tai nạn giao thông xảy ra ngày 9/4/2024 tại tỉnh lộ 901 đoạn đường thuộc ấp Vĩnh Lợi, xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long, khiến nữ sinh 14 tuổi tử vong.
Mặc dù có căn cứ xác định tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung "vượt xe không đảm bảo an toàn" là lỗi chính gây ra vụ tai nạn nhưng ông Việt và Khanh đã có hành vi vi phạm pháp luật, nhằm mục đích không xử lý hình sự tài xế.
