“Tây Ban Nha là đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không tham gia và không đóng góp. Tôi không muốn liên quan gì tới Tây Ban Nha. Hãy cắt đứt toàn bộ hoạt động thương mại với họ, kể cả các chuyến thăm”, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 8/7, trong cuộc họp báo chung với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Nguyên nhân dẫn đến lời đe dọa được cho là vì chính quyền Thủ tướng Pedro Sanchez đã không cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ hải quân Rota và sân bay quân sự Moron để triển khai lực lượng tấn công Iran. Lãnh đạo Mỹ còn bất bình vì Tây Ban Nha từ chối tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP như mục tiêu mà NATO đề ra.
Trong nỗ lực nhằm hàn gắn bất đồng, Thủ tướng Sanchez khẳng định quan hệ giữa Tây Ban Nha và Mỹ vẫn “rất tích cực” và ông đã trao đổi với Tổng thống Trump, trong đó hai bên thảo luận về World Cup 2026. “Hoàn toàn không có căng thẳng gì cả, trái lại còn rất thân thiện”, Thủ tướng Sanchez nói.
Đài BBC dẫn các nguồn tin từ chính phủ Tây Ban Nha cho biết Madrid “không có kế hoạch thay đổi mối quan hệ kinh tế, văn hóa, xã hội tuyệt vời” với Washington.
Đây không phải lần đầu Tổng thống Trump dọa cắt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Lãnh đạo Mỹ từng đưa ra tuyên bố tương tự vào tháng 3, nhằm phản ứng lại quan điểm của Thủ tướng Sanchez về xung đột Trung Đông. Không có gì thay đổi đối với quan hệ thương mại song phương sau đó.
Giới chuyên gia nhận định những lời đe dọa của ông Trump khó trở thành hiện thực, do Mỹ sẽ đối mặt với nhiều nguy cơ nếu quyết tâm làm điều đó. “Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất sẽ là mất quyền sử dụng căn cứ Rota và Moron”, Thomas Newdick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.
Trong hai cơ sở này, quân cảng Rota ở tỉnh Cadiz, miền nam Tây Ban Nha, có vị trí chiến lược gần “cửa ngõ Địa Trung Hải”, tuyến hàng hải kết nối Địa Trung Hải và Đại Tây Dương. Đây là một trong những căn cứ quân sự quan trọng nhất của Washington ở châu Âu, đóng vai trò then chốt trong nhiệm vụ hỗ trợ hoạt động của hải quân Mỹ và các đồng minh trên nhiều khu vực khác nhau.
Căn cứ Rota là trung tâm hậu cần kết nối Bắc Mỹ với châu Âu, Địa Trung Hải, châu Phi và Trung Đông. Cơ sở này hỗ trợ hoạt động vận chuyển nhân lực, thiết bị, nhiên liệu và vật tư thông qua 3 cầu cảng, một sân bay và những kho chứa vũ khí thuộc diện lớn nhất châu Âu.
Đơn vị đồn trú đáng chú ý nhất của Mỹ tại Rota là Hải đoàn Khu trục hạm số 60, một trong 3 hải đoàn tàu khu trục được triển khai thường trực ngoài lục địa Bắc Mỹ và là đơn vị tàu chiến tiền phương duy nhất của hải quân Mỹ ở châu Âu.
Mỹ cũng dự kiến triển khai Lực lượng Hải quân Tiền phương ở châu Âu với tổng cộng 6 chiến hạm đóng quân tại Rota. Tất cả đều được chỉnh sửa đáng kể và trang bị những hệ thống phòng vệ đặc biệt, được tối ưu hóa cho môi trường tác chiến ở châu Âu.
Các đơn vị quan trọng khác của hải quân Mỹ tại Rota là Phi đoàn Trực thăng Chiến đấu Hàng hải số 79, lực lượng vận hành trực thăng săn ngầm MH-60R Seahawk, và Đơn vị Xử lý Vật liệu nổ Lưu động số 8.
Trong khi đó, căn cứ không quân Moron nằm ở phía đông nam thành phố Seville tại miền nam Tây Ban Nha, đóng vai trò là một trong những điểm tập kết và triển khai lực lượng Mỹ tại châu Âu.
Vị trí chiến lược khiến Moron trở thành căn cứ tiền phương phục vụ các hoạt động không quân, nhiệm vụ phản ứng nhanh và cung cấp hỗ trợ trong trường hợp xảy ra tình huống bất ngờ trên khắp châu Âu, châu Phi và Trung Đông.
“Căn cứ này có thể tiếp nhận và hỗ trợ lượng lớn máy bay, thực hiện hoạt động hậu cần, bảo dưỡng, liên lạc, an ninh với sự hỗ trợ từ nước chủ nhà. Tất cả đều nhằm giúp lực lượng Mỹ có thể triển khai nhanh chóng, duy trì hoạt động ở mọi thời điểm và địa điểm cần thiết”, Newdick cho biết.
Trong số đơn vị Mỹ đồn trú tại Moron có Phi đoàn Căn cứ Không quân số 496, trực thuộc Không đoàn Vận tải số 86, được biên chế vận tải cơ C-130J và máy bay chở khách C-21A, C-37A. Không quân Mỹ cũng thường triển khai nhiều loại khí tài quan trọng đến Moron, trong đó có oanh tạc cơ chiến lược.
Moron còn là mắt xích quan trọng trong mạng lưới tiếp dầu trên không xuyên Đại Tây Dương và xuyên châu Âu của Mỹ. “Đây là cửa ngõ hậu cần then chốt cho các đợt điều chuyển lực lượng quy mô lớn nhằm tăng cường hiện diện quân sự ở châu Âu và Trung Đông, cũng như những đợt triển khai xuyên Đại Tây Dương”, Newdick nhận xét.
Moron và Rota đều nằm trong khuôn khổ Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Mỹ – Tây Ban Nha, trong đó cho phép lực lượng hai nước cùng vận hành căn cứ và chia sẻ cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Cả hai cơ sở là đầu mối quan trọng trong mạng lưới quân sự toàn cầu của Mỹ, đóng vai trò là cầu nối chiến lược giữa châu Âu, châu Phi và Trung Đông, cho phép quân đội Mỹ cơ động và bố trí lực lượng trên nhiều chiến trường khác nhau.
Lực lượng Mỹ vẫn có thể tiếp tục hoạt động nhờ các cơ sở khác ở châu Âu, ngay cả khi bị cấm sử dụng căn cứ Moron và Rota. Dù vậy, họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn và tiêu tốn thời gian nếu muốn thay thế các năng lực mà Rota và Moron mang lại.
“Quyền tiếp cận các căn cứ trên, đặc biệt là Rota, có thể là quân bài mạnh nhất để Tây Ban Nha sử dụng trong trường hợp ông Trump hiện thực hóa lời đe dọa của mình”, Newdick nhận định.
Đoàn kỵ binh hộ tống xe của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiến vào Phủ Tổng thống Ấn Độ sáng nay, với 21 loạt đại bác chào mừng vang lên. Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại nơi đỗ xe, theo TTXVN.
Tại lễ đón chính thức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Tổng thống Murmu và Thủ tướng Modi bước lên bục danh dự làm lễ chào cờ và chứng kiến nghi thức diễu binh của đội danh dự quân đội Ấn Độ.
Kết thúc lễ đón, hai lãnh đạo Ấn Độ mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chụp ảnh với các sinh viên, người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ ngày 5-7/5. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Ấn Độ trên cương vị mới, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Trong những thập kỷ qua, quan hệ song phương đã đạt những bước tiến mạnh mẽ trên các lĩnh vực.
Hợp tác kinh tế - thương mại tăng trưởng rất tích cực, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 15-16 tỷ USD/năm trong giai đoạn gần đây. Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Đầu tư hai chiều tiếp tục mở rộng với gần 500 dự án, đồng thời còn nhiều dư địa để hai nước tiếp tục có những bước hợp tác bứt phá.
Đặc biệt, Việt Nam và Ấn Độ đang mở rộng mạnh hợp tác sang các lĩnh vực mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và dữ liệu vệ tinh.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ là minh chứng rõ nét của đường lối đối ngoại của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đó là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Trong một thông báo qua Telegram, quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez cho biết, bé Klieber Mora, 3 tuổi, đã được các nhân viên cứu hộ đến từ Jordan đưa ra khỏi tòa nhà Los Corales Garden 1 ở bang La Guaira, sau khi bị mắc kẹt suốt 6 ngày dưới đống đổ nát.
Đây là người sống sót duy nhất được ghi nhận trong ngày thứ 6 của chiến dịch cứu hộ sau động đất kép ở Venezuela.
Theo các nhà chức trách và các đội cứu hộ, Venezuela đã bị rung chuyển bởi hai trận động đất có cường độ lớn 7,2 và 7,5 cách nhau chưa đầy một phút vào ngày 24 tháng 6, làm sập nhiều tòa nhà và khiến hàng nghìn người bị mắc kẹt dưới các khối bê tông vụn.
Thông báo cho biết thêm, bé Moran sau đó đã được đưa đi điều trị y tế.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez cho hay, bé Moran mới 2 tuổi. Ông nói: “Chúng ta phải giữ vững hy vọng tiếp tục tìm thấy những người còn sống dưới đống đổ nát. Vào rạng sáng nay, một cậu bé hai tuổi đã được giải cứu và hiện đang được chăm sóc tại một trung tâm y tế ở Caracas”.
Chủ tịch Quốc hội Jorge Rodriguez nói thêm, hơn 6.000 người đã được giải cứu và hàng chục nghìn gia đình đã nhận được viện trợ sau trận động đất.
“6.461 người đã được giải cứu và 80.870 gia đình đã được giúp đỡ”, ông Rodriguez nói. Ông lưu ý thêm rằng có 28.380 nạn nhân của trận động đất đang được chăm sóc y tế tại các bệnh viện và các trại dã chiến.
Ông cho biết thêm, hơn 26.000 quân nhân và 15.467 tình nguyện viên, cùng với 3.660 nhân viên cứu hộ từ các quốc gia đang tham gia hỗ trợ khắc phục hậu quả của thảm họa.
Theo dữ liệu chính thức mới nhất, đã có 1.943 người thiệt mạng và 10.571 người bị thương tại Venezuela do động đất kép.
Người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric cho biết một chuyến hàng từ UNICEF mang theo 47 tấn vật tư nhân đạo đã đến Venezuela vào ngày 30/6, số trang thiết bị này sẽ giúp hỗ trợ trẻ em và các gia đình đang gặp khó khăn.
Ông Dujarric nói thêm, chuyến hàng bao gồm các bộ dụng cụ y tế khẩn cấp để chăm sóc y tế cấp bách, trong đó có vật tư cho các ca sinh nở an toàn, chăm sóc trẻ sơ sinh, cũng như phòng ngừa và điều trị bệnh tật.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 1/7 thông báo lực lượng nước này đã lần thứ hai trong một tuần tập kích nhà máy lọc dầu Ufa, một trong những cơ sở sản xuất dầu nhớt lớn nhất tại Nga và nằm cách tiền tuyến hơn 1.300 km.
Quân đội Ukraine còn tuyên bố đã tấn công một cơ sở quốc phòng chuyên phát triển và sản xuất linh kiện tên lửa tại tỉnh Penza ở Nga, nằm cách tiền tuyến khoảng 600 km.
"Mỗi ngày, kế hoạch trừng phạt tầm xa của chúng tôi đối với Nga đều được thực hiện. Đây là phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với tất cả những gì Nga đã làm với chúng tôi", ông Zelensky tuyên bố.
Đây là hai trong số hàng loạt đòn đánh tầm xa bằng máy bay không người lái (UAV) mà Ukraine tiến hành nhằm vào các mục tiêu cơ sở quân sự và nhà máy lọc dầu ở Nga hoặc khu vực do Moskva kiểm soát trong thời gian qua, chủ yếu do Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine (USF) thực hiện.
Denys (tên đã được thay đổi), từng phục vụ trong thủy quân lục chiến Ukraine trước khi gia nhập Trung tâm số 1, đơn vị bí mật thuộc USF. Anh đã thực hiện những cuộc tập kích kiểu như vậy kể từ năm 2025, nhưng bạn bè và ngay cả bố mẹ anh cũng không biết điều này, do những quy định hết sức nghiêm ngặt mà đơn vị của Denys áp dụng.
"Đừng khoe khoang hay để người khác chú ý đến mình. Không được phép kể về những gì mình đã làm, ngay cả sau khi chiến sự kết thúc", Denys cho biết trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn AFP.
Đơn vị thuộc diện tuyệt mật của anh đã thực hiện nhiều cuộc tấn công bằng UAV vào lãnh thổ Nga, trong đó có đòn đánh hồi tháng 6 nhằm vào nhà máy lọc dầu ở thủ đô Moskva khiến cho khói đen bao trùm bầu trời thành phố. Lực lượng này sau đó tiến hành đòn tập kích nhằm vào thành phố Saint Petersburg.
"Chúng tôi là mục tiêu ưu tiên và có giá trị rất cao với đối phương", Denys nói.
Tên tuổi của các thành viên trong đơn vị đều được giữ bí mật và không được phép chụp ảnh hay quay phim họ nếu không che mặt. Các phóng viên AFP đã phải tuân thủ quy trình an ninh nghiêm ngặt để trở thành những người hiếm hoi có thể tiếp cận điểm phóng UAV tầm xa của đơn vị.
"Chúng tôi hiểu bản thân và những người thân yêu sẽ phải trả cái giá đắt như thế nào, nên đã chủ đích quyết định sống trong bóng tối nhiều nhất có thể", quân nhân có biệt danh Voron thuộc Trung tâm số 1 cho hay.
Anh cho rằng quân đội Nga sẽ làm "mọi thứ có thể" để săn tìm các đơn vị chuyên tập kích tầm xa của Ukraine. Bản thân Voron cũng từng trực thuộc một đơn vị Ukraine có nhiệm vụ tương tự, đó là tìm kiếm và nhắm mục tiêu các lực lượng vận hành UAV tầm xa của Nga.
Trước khi xung đột bùng phát hồi đầu năm 2022, Voron làm nghề họa sĩ kiêm huấn luyện viên võ thuật. Anh đã kết hôn và có một đứa con. Voron cho hay vợ có những thắc mắc về việc anh làm, song cô "không hỏi gì cả".
Voron không được phép để lộ, dù chỉ là một dấu hiệu nhỏ, cho thấy mình có liên quan đến đơn vị đang phục vụ. Trên mạng xã hội, anh vẫn đăng bài trên trang của đơn vị cũ và chia sẻ ảnh có phù hiệu của lực lượng này, nhằm tạo ấn tượng rằng bản thân vẫn đang là thành viên tại đó.
"Tất cả họ hàng và bạn bè đều nghĩ rằng tôi vẫn còn phục vụ trong lực lượng đặc nhiệm", Voron cho hay.
Theo sĩ quan có hô hiệu Wolf thuộc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR), mọi người sẽ không nhận ra họ trong cuộc sống hàng ngày, do họ luôn cố gắng cư xử như người bình thường.
"Mọi người thường hình dung chúng tôi như kiểu lính biệt kích mặc đồ ngụy trang, song thực tế chúng tôi chỉ mặc quần jean và áo sơ mi", Voron nói.
Khi ở nơi công cộng, họ không được phép nói về nhiệm vụ. Ngay cả những từ như "cất cánh" hay "cánh máy bay", vốn có thể gây liên tưởng đến UAV, cũng bị cấm.
Họ mua mọi thứ bằng tiền mặt và không dùng cố định một máy ATM khi rút tiền để tránh bị theo dõi hoặc truy vết. Những quân nhân này thậm chí còn bị cấm tham gia chương trình dành cho khách hàng thân thiết của các trạm xăng.
Bất kể có đang làm nhiệm vụ hay không, điện thoại của họ cũng luôn phải bật chế độ máy bay và chỉ được kết nối vào bộ định tuyến di động cá nhân. Đối với hoạt động liên lạc quân sự, các binh sĩ sử dụng điện thoại được mã hóa đặc biệt. Mọi thiết bị có chức năng định vị đều bị cấm.
Máy phát hiện nói dối sẽ được sử dụng khi có nghi ngờ về rò rỉ thông tin, hoặc dùng để kiểm tra tân binh.
Trong bối cảnh Ukraine đang tăng cường chiến dịch tập kích tầm xa, Denys cho biết đơn vị của anh đang vấp phải một hạn chế quan trọng. Hạn chế này không phải là thiếu UAV mà là thiếu thời gian, khi các mục tiêu tập kích ngày càng nhiều lên.
Denys ví các cuộc tập kích tầm xa của Ukraine giống như "tảng băng đang nứt dưới chân đối phương" và đơn vị của họ đang cố gắng khoét rộng vết nứt đó. Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 28/6 thừa nhận chiến dịch tập kích tầm xa của Ukraine đã gây ra tình trạng "thiếu hụt nhiên liệu nhất định" trong ngắn hạn ở nhiều vùng tại Nga, thêm rằng chính phủ đang giải quyết vấn đề này.
