Theo báo cáo xu hướng công nghệ smartphone từ hãng nghiên cứu thị trường Omdia, sản lượng điện thoại giá dưới 400 USD ước tính giảm mạnh 22% năm nay. Sự suy thoái ở phân khúc giá rẻ được đánh giá sẽ khiến thị trường di động toàn cầu nói chung giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tom’s Hardware cho biết nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ việc giá hợp đồng của chip nhớ DRAM và NAND Flash liên tục tăng phi mã. Chi phí linh kiện thô “bị đẩy lên mức không tưởng”, biến bài toán duy trì biên lợi nhuận vốn đã mỏng của điện thoại giá rẻ trở thành nhiệm vụ bất khả thi.
Theo dữ liệu của Omdia, giai đoạn từ quý III/2025 đến quý I/2026, tỷ trọng chi phí dành cho chip nhớ bên trong các thiết bị dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi, chiếm tới 60% tổng chi phí cấu thành máy. Đáng sợ hơn, ở phân khúc siêu rẻ dưới 99 USD, linh kiện lưu trữ chiếm tới 64% ngân sách sản xuất. Khi bộ nhớ chiếm tới 2/3 giá trị phần cứng, các nhà sản xuất hầu như không còn ngân sách để chi trả cho chip xử lý, màn hình, pin, cảm biến camera hay bộ khung vỏ.
Tình trạng khan hiếm chip nhớ cực đoan này là do các ông lớn bán dẫn như Samsung, SK hynix và Micron đã đồng loạt quay lưng với dòng chip nhớ thương mại thông thường để dồn toàn lực, chuyển đổi dây chuyền sang sản xuất bộ nhớ băng thông cao phục vụ cho các trung tâm dữ liệu AI, nơi mang lại biên lợi nhuận khổng lồ.
Trong các chu kỳ thị trường trước đây, các hãng di động thường bù đắp chi phí bằng cách cắt giảm các linh kiện khác. Tuy nhiên, các dòng điện thoại giá rẻ của các ông vua cấu hình đến từ Trung Quốc như Xiaomi, Oppo, Vivo hay Transsion vốn đã bị cắt giảm đến mức tối đa và không còn dư địa để tối ưu. Ông Zaker Li, nhà phân tích trưởng tại Omdia, cho biết các hãng buộc phải tăng giá bán lẻ để duy trì mức lợi nhuận siêu nhỏ. Nhưng do khách hàng bình dân vốn cực kỳ nhạy cảm về giá, việc một chiếc điện thoại từ 150 USD đột ngột tăng lên 220 USD sẽ khiến nhu cầu mua sắm lập tức biến mất. Trước thực tế này, nhiều ông lớn đang âm thầm rút lui khỏi thị trường, khai tử các dòng máy siêu rẻ để tập trung vào phân khúc mang lại lợi nhuận tốt hơn.
Trái ngược với sự sụp đổ của nhóm dưới 400 USD, phân khúc smartphone trung và cao cấp, trên 400 USD được dự báo vẫn tăng trưởng ổn định ở mức 5,7%. Dù vậy, để sống sót qua cơn bão giá chip nhớ, các dòng máy mang danh flagship killer cũng đang phải thực hiện những cuộc cắt giảm phần cứng. Nhiều thương hiệu Trung Quốc đã phải hạ cấp từ màn hình LTPO OLED tiên tiến xuống tấm nền LTPS OLED đời cũ để tiết kiệm 3-5 USD mỗi máy. Thậm chí, để giảm 30-40% chi phí chip, các hãng chấp nhận tái sử dụng bộ vi xử lý thuộc thế hệ cũ, đồng thời loại bỏ các camera phụ như ống kính macro, góc siêu rộng hoặc hạ kích thước cảm biến ảnh.
Đối với phân khúc cao cấp như iPhone 17 Pro hay Galaxy S26 Ultra, do giá trị máy nằm ở khung viền titanium, chip tùy biến hay camera tiềm vọng đắt đỏ, tỷ trọng của chip nhớ trong tổng chi phí sản xuất là không quá lớn. Tuy nhiên, mức chênh lệch sẽ vẫn được các hãng tính thẳng vào giá bán, biến việc tăng giá bán lẻ dòng cao cấp trở thành một “bình thường mới” trên thị trường.
Giới phân tích nhận định người dùng sẽ phải kiên nhẫn nếu muốn đợi giá điện thoại hạ nhiệt. Theo Bloomberg, ngày 29/6, Bộ trưởng Công nghiệp Hàn Quốc cho biết Samsung và SK Hynix sẽ xây dựng mỗi công ty hai nhà máy sản xuất chip, tổng vốn đầu tư 800.000 tỷ won (518 tỷ USD) với mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng chip nhớ quốc gia. Micron cũng đang mở rộng các tổ hợp sản xuất tại Mỹ và Nhật Bản.
Tuy nhiên, việc xây dựng, lắp đặt thiết bị và vận hành một nhà máy bán dẫn cần lộ trình tính bằng vài năm. Nguồn cung chip nhớ cho thiết bị tiêu dùng chỉ có thể được giải tỏa sớm nhất giữa 2027 và phải đến 2028 thị trường mới có thể bình ổn. Cho đến lúc đó, khủng hoảng “RAMaggedon” sẽ vẫn tiếp tục.
Video do Viện Công nghệ Bắc Kinh (BIT) công bố cho thấy hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS) gắn trên ba xe tải được kết nối để phóng một máy bay không người lái cánh cố định - Video: Reddit
Theo báo SCMP ngày 3-7, đoạn video được đăng tải cho thấy ba xe tải 8 bánh có sàn phẳng di chuyển đến một đường băng, sau đó kết nối với nhau bằng các khớp cơ khí để tạo thành một bệ phóng liên tục. Một máy bay không người lái (UAV) cánh cố định dùng động cơ cánh quạt sau đó tăng tốc trên bệ phóng và cất cánh.
Video do khoa cơ khí thuộc Viện Công nghệ Bắc Kinh (BIT) đăng trên mạng xã hội ngày 1-7, khoảng 6 tháng sau khi hệ thống này lần đầu được phát hiện trên tàu chở hàng Zhong Da 79 tại một xưởng đóng tàu ở thành phố Thượng Hải.
Bài đăng sau đó được cho là đã bị xóa.
Cuối tháng 12 năm ngoái, hình ảnh tàu Zhong Da 79 thu hút sự chú ý khi cho thấy nhiều thiết bị quân sự được tích hợp trong các container cải tiến, như bệ phóng tên lửa thẳng đứng, radar và hệ thống phòng thủ tầm gần.
Video mới cũng cho thấy các mô-đun container, trong đó có hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS), được đưa lên tàu Zhong Da 79.
Theo thông tin từ BIT, mỗi xe tải được thiết kế để đặt vừa trong một container tiêu chuẩn và là một phần của dự án "bộ mô-đun vũ khí container hóa", do BIT chủ trì với sự tham gia của hơn 70 đơn vị nghiên cứu tại Trung Quốc.
Dự án còn có ít nhất 10 mô-đun khác, gồm hệ thống UAV triển khai trên tàu, phòng không, chống hạm, chống ngầm, tấn công mặt đất, radar trinh sát, phòng thủ tầm gần, tác chiến điện tử, tác chiến dưới nước, chỉ huy - điều khiển và hậu cần.
Mục tiêu sản xuất hằng năm của các hệ thống này là 2.000 đơn vị, nhằm hỗ trợ triển khai mô-đun quy mô lớn theo cơ chế "cắm là chạy" trên biển và trên bộ.
Đơn vị này cho rằng năng lực đó sẽ tạo ra khả năng tác chiến mới với chi phí thấp, năng lực sản xuất lớn và phạm vi triển khai rộng.
Nhà phân tích quân sự Phó Tiền Thiệu cho rằng hệ thống EMALS đặt trong container giúp UAV có thể cất cánh từ địa hình phức tạp hoặc tàu mặt nước. Theo ông, chỉ cần ghép vài xe tải là có thể tạo bệ phóng điện từ di động, cho phép phóng máy bay từ hầu như bất kỳ địa điểm nào.
Theo Newsweek, thành phố nổi từ lâu được xem như giải pháp triệt để nhằm giải quyết áp lực về đất đai, tiêu thụ điện và nước trong thế kỷ 21. Thiết kế nổi trên biển cung cấp nơi ở mới cho vùng duyên hải đông đúc và dân cư phải di dời do biến đổi khí hậu, hứa hẹn mang đến cuộc sống bền vững với hệ thống thực phẩm, năng lượng và nước uống phù hợp môi trường đại dương. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ, hầu hết dự án thành phố nổi vẫn chưa vượt qua giai đoạn thiết kế do một số rào cản từ thiếu vốn đầu tư, phản đối của cộng đồng địa phương đến vấn đề quản lý.
Tàu Freedom
Theo công ty Freedom Cruise Line International, tàu Freedom là thành phố di động trên biển với sức chứa 80.000 người, đi liên tục vòng quanh thế giới đồng thời hỗ trợ đời sống thường ngày. Được giới thiệu lần đầu tiên trong thập niên 1990, con tàu sẽ dài gần 1,8 km, bao gồm nhà ở, bệnh viện, trường học, khách sạn và khu thương mại, tạo thành một đô thị tự túc giữa đại dương. Hành khách có thể di chuyển quanh tàu qua hệ thống xe điện và ra vào đất liền bằng phà cùng với 8 bãi đáp trực thăng tích hợp trên tàu. Con tàu cần 4 năm để thi công nhưng những cư dân đầu tiên có thể chuyển lên tàu trong quá trình hoàn thiện.
Roger Gooch, giám đốc điều hành Freedom Cruise Line International, chia sẻ công ty đã xác định một địa điểm xây dựng ở Indonesia, nhưng vốn đầu tư là yếu tố then chốt. Dự án bị đình trệ nhiều lần do chi phí leo thang tới 16 tỷ USD và khó khăn trong việc đảm bảo tài chính.
Thành phố nổi Maldives
Dự án Thành phố nổi Maldives do công ty Hà Lan Dutch Docklands kết hợp phát triển cùng với chính phủ Maldives, là một trong số ít dự án đã bước vào giai đoạn triển khai ban đầu với kế hoạch xây dựng theo từng giai đoạn ngoài khơi thủ đô Malé. Được thiết kế bởi Waterstudio, đây là thành phố nổi đầu tiên với quy mô hàng nghìn ngôi nhà nhận được hỗ trợ hoàn toàn từ chính phủ.
Kiến trúc sư người Hà Lan Koen Olthuis, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Waterstudio, cho biết các nguyên mẫu đầu tiên đã được xây ở Maldives. Họ đã sẵn sàng mở rộng quy mô dự án nhưng tiến độ bị chậm do vấn đề ở Trung Đông. Việc mở rộng dự án kiểu này thành đô thị đầy đủ chưa chắc chắn do chi phí, yêu cầu về cơ sở hạ tầng và khả năng tồn tại lâu dài.
Oceanix Busan
Dự án Oceanix Busan được công bố lần đầu vào tháng 4/2022, hướng tới trở thành nguyên mẫu thành phố nổi đầu tiên trên thế giới. Oceanix, công ty thiết kế bền vững có trụ sở tại New York, hợp tác với UN-Habitat và thành phố Busan, Hàn Quốc để phát triển dự án.
Oceanix Busan sẽ có sức chứa khoảng 12.000 người trước khi tăng lên 100.000 người ở giai đoạn sau, sử dụng giàn module nổi sản xuất 100% năng lượng hoạt động cần thiết tại chỗ. Giai đoạn 1 trong quá trình xây dựng bắt đầu vào năm 2023, và dự án đang được triển khai ngoài khơi Busan. Tuy nhiên, chi phí cao và quy định pháp lý tiếp tục làm chậm tiến độ ứng dụng các giải pháp kỹ thuật.
Dự án của Seasteading
Viện Seasteading có trụ sở tại California, Mỹ, đề xuất xây dựng một thành phố đảo nổi ngoài khơi Tahiti ở vùng Polynesia thuộc Pháp nhằm cung cấp chỗ ở mới cho những người bị đe dọa bởi mực nước biển dâng cao, quá tải dân số hoặc các điều kiện nguy hiểm khác. Theo New Atlas, thành phố này sẽ được xây trên mạng lưới 11 mặt sàn hình vuông và ngũ giác, có thể sắp xếp lại hình dạng theo nhu cầu của các cư dân. Mặt sàn được xây bằng bê tông cốt thép, đủ kiên cố để làm nền móng cho những tòa nhà ba tầng trong thời gian lên tới 100 năm.
Dù có tiến triển vào năm 2017, dự án bị trì hoãn vô thời hạn do vấp phải sự phản đối của chính quyền và phản ứng dữ dội từ người dân địa phương.
Siêu du thuyền Pangeos
Năm 2022, Lazzarini Design Studio, công ty thiết kế có trụ sở tại Rome, Italy, công bố ý tưởng đóng siêu du thuyền hình rùa Pangeos, đặt theo tên siêu lục địa Pangea tồn tại hàng triệu năm trước. Du thuyền dài 550 m, chiều ngang lên tới 610 m ở đoạn rộng nhất. Nếu trở thành hiện thực, đây có thể trở thành công trình kiến trúc lớn nhất thế giới từng được xây dựng.
Theo Design Boom, Pangeos trang bị 9 động cơ HTS, mỗi động cơ điện có công suất 16.800 mã lực, giúp phương tiện chạy trên mặt nước với tốc độ hơn 9 km/h. Trong lúc di chuyển, đôi cánh lớn sẽ nhận năng lượng từ sóng, cho phép Pangeos chạy trên đại dương mà thải khí. Bên cạnh đó, phần mái cũng phủ pin mặt trời, cung cấp một phần năng lượng sạch cần thiết cho siêu du thuyền.
Tuy nhiên, dự án vẫn chưa vượt qua giai đoạn phát triển. Pangeos có chi phí ước tính khoảng 8 tỷ USD và cần xây một nhà máy đóng tàu hoàn toàn mới có sức chứa tàu lớn như vậy. Nếu có thể vượt qua những rào cản về tài chính và hậu cần, quá trình xây dựng sẽ bắt đầu vào năm 2033.
Hoàn thành chuyến bay có người lái đầu tiên vượt khỏi quỹ đạo Trái Đất thấp sau 54 năm, tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển và đáp xuống Thái Bình Dương an toàn hôm 10/4.
Phi hành đoàn, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), sau đó đến sân bay Ellington tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA trong sự chào đón nhiệt liệt. Họ cũng gặp lại gia đình sau hành trình lịch sử kéo dài 10 ngày.
Tại cuộc họp báo do NASA tổ chức, Koch kêu gọi mọi người trân trọng thế giới chung. "Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là Trái Đất, mà còn là toàn bộ không gian tối đen xung quanh. Trái Đất giống như chiếc thuyền cứu sinh đang lơ lửng yên bình trong vũ trụ", Koch nói, gọi hành tinh xanh là một "phi hành đoàn".
Trong khi đó, Glover chia sẻ: "Điều lớn hơn cả sự khó khăn khi diễn tả những gì chúng tôi trải qua là lòng biết ơn khi được thấy những gì đã thấy, làm những gì đã làm và ở bên các đồng đội".
Còn Hansen bày tỏ, chuyến bay là trải nghiệm phi thường với ông cùng đồng đội. Ông vui mừng khi biết những người theo dõi sứ mệnh dưới Trái Đất cũng có cảm nhận tương tự. "Những gì các bạn thấy là một nhóm người yêu thích cống hiến, tạo ra những cống hiến ý nghĩa và tìm thấy niềm vui trong đó. Chúng tôi nghe được rằng đó cũng là điều đặc biệt với các bạn. Tôi muốn nói khi nhìn lên đây, các bạn không chỉ đang nhìn chúng tôi. Chúng tôi là tấm gương phản chiếu các bạn", ông nói
Xuyên suốt chuyến đi, các phi hành gia có thể trò chuyện với người thân qua cuộc gọi ngắn từ xa. Wiseman nhận xét, việc lắng nghe những cuộc trò chuyện của đồng đội khi cùng chen chúc trên tàu vũ trụ Orion rộng 5 m là trải nghiệm gắn kết đáng nhớ.
"Victor, Christina và Jeremy, chúng tôi sẽ mãi mãi gắn kết với nhau, và không ai ở đây biết được những gì bốn chúng tôi vừa trải qua. Đó sẽ là điều đặc biệt nhất xảy ra trong cuộc đời tôi", ông nói.
Wiseman thừa nhận, việc cách xa nhà hơn 300.000 km không dễ dàng. "Trước khi phóng, cảm giác như đó là giấc mơ tuyệt vời nhất trên đời, nhưng khi ở ngoài đó, bạn lại muốn trở về với gia đình và bạn bè. Được làm người là một điều đặc biệt, sống trên hành tinh Trái Đất cũng vậy", Wiseman xúc động chia sẻ. Bốn phi hành gia sau đó cùng ôm nhau trên sân khấu.
Đề cập đến công cuộc khám phá không gian trong tương lai, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II cho rằng đã đến lúc phải sẵn sàng và lên đường. "Điều đó cần lòng dũng cảm và sự quyết tâm. Các bạn rồi sẽ lên đường, còn chúng tôi sẽ ở đó, hỗ trợ các bạn trên mỗi bước đi bằng mọi cách có thể".
Jared Isaacman, Giám đốc NASA, đánh giá Artemis II sẽ luôn được ghi nhớ vì đánh dấu thời khắc phi hành đoàn và mọi người trên khắp thế giới nhìn thấy Mặt Trăng một lần nữa, khi "giấc mơ thời thơ ấu trở thành những sứ mệnh". Artemis II cũng mở đường cho các nhiệm vụ tương lai như Artemis III, dự kiến triển khai năm 2027.
Theo Isaacman, việc lắp ráp phương tiện và công bố phi hành đoàn cho Artemis III sẽ sớm diễn ra. "Phi hành đoàn tiếp theo sẽ bắt đầu chuẩn bị thực hiện vai trò của mình khi chúng ta quay lại bề mặt Mặt Trăng, xây dựng căn cứ và không bao giờ từ bỏ Mặt Trăng nữa", ông tuyên bố.
Vanessa Wyche, Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson, cho rằng niềm hạnh phúc mà phi hành đoàn lan tỏa sẽ tiếp thêm sức mạnh và truyền cảm hứng cho một thế hệ mới tin giấc mơ của họ hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
"Chuyến bay này sẽ giúp vô số học sinh trở thành nhà khoa học, kỹ sư, nhà phát minh, nhà toán học và phi hành gia tương lai, những người dám khai phá chân trời mới trong không gian và mở rộng giới hạn của những điều có thể vì lợi ích chung cho tất cả", Wyche nói.