Giải thưởng Khoa học và Công nghệ quốc gia của Trung Quốc năm 2025 được công bố ngày 8/7. Theo website Đại học Bắc Kinh – nơi Wei Dongyi đang là phó giáo sư (associate professor), anh cùng cộng sự Zhang Zhifei đã đoạt giải nhì ở hạng mục Khoa học Tự nhiên.
Công trình giúp cả hai đoạt giải là một nghiên cứu toán học về cơ chế chuyển tiếp của dòng chảy. Nó cung cấp các công cụ lý thuyết mới để hiểu quá trình chuyển đổi từ dòng chảy tầng sang dòng chảy rối.
Trước đó, cả hai là đồng tác giả hàng loạt bài báo trên các tạp chí toán học hàng đầu thế giới về phương trình Navier-Stokes, phương trình Euler và lý thuyết phương trình vi phân phi tuyến.
Wei Dongyi (Vi Đông Dịch) sinh năm 1991, từng là “hiện tượng mạng” tại Trung Quốc sau một video phỏng vấn ngẫu nhiên trên đường phố, năm 2021. Khi đó, anh xuất hiện với vẻ ngoài giản dị đến mức tuềnh toàng, tay cầm chai nước khoáng lớn và một túi bánh bao, nói năng có phần ngượng ngùng.
Tuy nhiên, hồ sơ cá nhân của anh khiến dư luận ngỡ ngàng. Wei hai lần giành điểm tuyệt đối ở Olympic Toán học quốc tế (IMO) năm 2008 và 2009. Thời trung học, anh từng khiến thầy giáo “sốc” vì giải được 23,5 trong 24 bài ở 8 cuộc thi tuyển chọn học sinh giỏi. Điểm đặc biệt là Wei dùng phương pháp riêng thay vì theo cách thông thường.
Sau kỳ tích IMO, Wei từ chối lời mời nhập học kèm học bổng toàn phần từ Đại học Harvard để tới Đại học Bắc Kinh và hoàn thành chương trình tiến sĩ tại đây. Wei được giới học thuật lẫn công chúng ưu ái gọi bằng biệt danh “Vi thần” (God Wei) vì tài năng xuất chúng.
Ra đời năm 1999, giải thưởng Khoa học và Công nghệ quốc gia là một trong những giải thưởng cấp nhà nước quan trọng nhất của Trung Quốc, tôn vinh các phát hiện có tính đột phá trong nghiên cứu cơ bản ở các lĩnh vực như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và kỹ thuật.
Giải chỉ có hai mức là nhất và nhì, với ba hạng mục là giải Khoa học Tự nhiên, Phát minh công nghệ và giải Tiến bộ Khoa học và Công nghệ. Tổng cộng hơn 250 dự án được xướng tên năm nay.
Tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 tại Đắk Lắk, các trường THPT công lập sẽ xét tuyển; riêng 5 trường đặc thù tổ chức thi tuyển gồm: THPT chuyên Nguyễn Du, THPT chuyên Lương Văn Chánh, Phổ thông dân tộc nội trú THPT N'Trang Lơng, Phổ thông dân tộc nội trú THPT Đam San và Phổ thông dân tộc nội trú THPT Phú Yên.
Ông Nguyễn Đăng Bồng, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Du, cho biết có 1.317 thí sinh đăng ký dự thi và chỉ tiêu của trường là 10 lớp chuyên với 350 em.
Trong đó, môn tiếng Anh có 274 thí sinh dự thi, tỷ lệ 1 "chọi" gần 8 em; toán 231 em, tỷ lệ 1"chọi" hơn 6 em; hóa 175 em; ngữ văn 177 em; sinh 124 em; lý 114 em; tin học 90 em; sử 65 em; Địa 45 em và tiếng Pháp 22 em.
Còn tại Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, có 928 thí sinh đăng ký dự thi, chọn 350 em vào các lớp chuyên.
Cụ thể, lớp chuyên tiếng Anh có 204 thí sinh dự thi, tỷ lệ 1 "chọi" gần 7; toán 220 thí sinh dự thi vào 2 lớp chọn (mỗi lớp 35 em); ngữ văn 147 em; hóa 110 em; lý 83 em; sinh 72 em; địa 30 em và sử 24 em.
Theo ông Huỳnh Tấn Châu, Hiệu trưởng nhà trường, với các môn có số lượng thí sinh đăng ký thấp như sử, địa, nhà trường sẽ xét nguyện vọng 2 của các thí sinh đăng ký các môn chuyên (theo thứ tự từ trên xuống) để đảm bảo chỉ tiêu của các lớp.
Ông Châu cho rằng sau khi Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, các học sinh đăng ký dự thi môn khoa học tự nhiên tại trường tăng hơn những năm học trước.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại các trường chuyên biệt ở Đắk Lắk diễn ra ngày 31/5-2/6.
Năm 2026 là năm đầu tiên Bộ Quốc phòng tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực (kỳ thi QDA) phục vụ tuyển sinh 23 trường đại học, cao đẳng khối các trường quân đội năm 2026.
Đây không phải là kỳ thi bắt buộc, thí sinh có thể lựa chọn thêm các phương thức tuyển sinh khác nếu không tham dự kỳ thi như: xét điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM, xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Thí sinh xem đề thi tham khảo kỳ thi QDA tại đây.
Cấu trúc bài thi QDA gồm 3 phần: Toán học và xử lý số liệu/tư duy định lượng; văn học - ngôn ngữ/tư duy định tính; khoa học hoặc tiếng Anh.
Trong phần thi khoa học, thí sinh cũng có thể lựa chọn 1 trong 4 tổ hợp gồm: Vật lý và hóa học, hóa học và sinh học, vật lý và sinh học, lịch sử và địa lý.
Phần thi tiếng Anh có 50 câu hỏi trắc nghiệm khách quan 4 lựa chọn, trong đó có 35 câu hỏi đơn và 3 chùm câu hỏi (mỗi chùm liên quan tới 1 ngữ cảnh, các câu hỏi về từ vựng, ngữ pháp, diễn đạt trong văn bản viết, đọc hiểu văn bản, câu hỏi tình huống).
Thí sinh sẽ làm bài thi trực tiếp trên máy tính tại các phòng thi đủ tiêu chuẩn. Điểm bài thi của thí sinh được chấm tự động bằng phần mềm thi đánh giá năng lực. Kết quả thi được hiển thị trên màn hình máy tính sau khi thí sinh kết thúc bài làm hoặc hết thời gian quy định.
Chi tiết 5 mã bài thi QDA như sau:
Thí sinh xem dạng thức và đề cương chi tiết bài thi đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh đại học, cao đẳng khối các trường quân đội năm 2026 tại đây.
Năm nay, 23 trường quân đội tuyển sinh hệ đại học, cao đẳng. Tổng chỉ tiêu 5.420 học viên đại học, tăng hơn 1.000 với năm ngoái.
Trong lễ tốt nghiệp tại trường Y thuộc Đại học Harvard, Mỹ, mới đây, Joel Tan, tân tiến sĩ ngành Khoa học Sinh học và Y sinh, gây chú ý khi kể lại hành trình của mình trong bài phát biểu trước cựu sinh viên.
Tan kể có một khởi đầu gian nan từ thời trung học ở Singapore. Anh muốn đăng ký lớp Sinh học, nhưng bị ngăn cản vì điểm cấp hai không đủ cao. Tan đành phải học những lớp khác mà không thấy hứng thú, nên tốt nghiệp trung học với bảng điểm toàn C và D.
Nhiều người lúc ấy tin rằng anh không đủ sức học đại học. Tan cũng từng nghĩ như vậy, vì hai năm liền nộp hồ sơ vào tất cả trường trong nước nhưng không được nơi nào nhận. Đến năm thứ ba, anh quyết định đi du học, đến Đại học Toronto ở Canada.
Đây cũng là nơi cuộc đời của Tan thay đổi. Anh được học lớp Sinh học đầu tiên, có người hướng dẫn, được vào phòng thí nghiệm, tham gia cộng đồng nghiên cứu và hình dung được bản thân nhờ khoa học. Tan sau đó học tiếp lên thạc sĩ, rồi tới Harvard lấy bằng tiến sĩ.
"Tôi có được ngày hôm nay là vì mọi người đã mở ra những cơ hội cho tôi. Tôi hy vọng chúng ta sẽ trở thành những người mở ra cơ hội cho người khác", Tan nói, chia sẻ vui rằng thời gian đầu, anh còn phải lén tra Google trong giờ học vì "không hiểu enzyme giới hạn là cái gì".
Từ đó, Tan đã suy ngẫm về vai trò của cộng đồng và cơ hội mở trong sự nghiệp khoa học. Anh tin rằng tài năng ở mọi nơi, nhưng cơ hội thì không. Theo Tan, nhiệm vụ quan trọng nhất của các tiến sĩ tốt nghiệp là đảm bảo những người khác cũng có được những cơ hội mà họ đã có, bằng sự kiên nhẫn và cởi mở, thay vì chỉ trích và đánh giá.
Bài phát biểu dài 11 phút của Tan được đăng trên YouTube của trường, nhanh chóng nhận nhiều bình luận chúc mừng, nhưng cũng thổi bùng làn sóng tranh luận tại quê nhà, theo SCMP.
Đảo quốc sư tử vốn nổi tiếng có hệ thống giáo dục đạt thành tích cao nhưng áp lực cạnh tranh khốc liệt. Nhiều chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất đối với các nhà giáo dục Singapore hiện nay là đảm bảo cơ hội tiến bộ không bị khép lại với những học sinh bộc lộ năng khiếu và đam mê muộn hơn bạn đồng trang lứa.
Theo bảng xếp hạng thế giới năm 2027 của QS công bố hôm 18/6, Đại học Quốc gia Singapore là đại diện châu Á duy nhất trong top 10. Một trường danh tiếng khác của nước này là Đại học Công nghệ Nanyang đứng ở vị trí thứ 12.
