Sinh viên Sư phạm TP.HCM hỗ trợ 50.000 lượt người dân tiếp cận công nghệ số

Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật là một cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh tật, bao gồm: bệnh tim mạch, béo phì và tiểu đường loại 2. Mặc dù tất cả các loại trái cây đều được coi là tốt cho sức khỏe ở một mức độ nào đó, nhưng theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), có một loại trái cây được coi là tốt nhất cho sức khỏe!

Theo phân tích của CDC Hoa Kỳ, bảng xếp hạng được xây dựng dựa trên mật độ các dưỡng chất thiết yếu như: chất xơ, kali, vitamin A, vitamin C, protein và axit folic trên mỗi đơn vị calo. Trong nhóm trái cây, cà chua đạt điểm số cao nhất. Điều này đồng nghĩa: chỉ với lượng calo thấp, cà chua vẫn cung cấp "gói dinh dưỡng cô đặc" giúp cơ thể hoạt động hiệu quả hơn.

Lycopene – "vệ sĩ" thầm lặng bảo vệ cơ thể: Yếu tố giúp cà chua vượt lên trên nhiều loại trái cây khác chính là lycopene – một chất chống oxy hóa mạnh thuộc nhóm carotenoid.

Hoạt chất này được nghiên cứu với nhiều lợi ích đáng chú ý: Hỗ trợ giảm cholesterol xấu (LDL), bảo vệ tim mạch. Giảm viêm, ổn định mảng xơ vữa động mạch. Bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do. Có liên quan đến việc giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính. Không chỉ vậy, lycopene còn có khả năng "xuyên màng tế bào", giúp bảo vệ cơ thể ở cấp độ sâu hơn so với nhiều chất chống oxy hóa thông thường.

Tăng miễn dịch, tốt mắt, ổn định huyết áp: Ngoài lycopene, cà chua còn chứa tổ hợp vitamin và khoáng chất quan trọng. Vitamin C giúp tăng sức đề kháng. Beta-carotene (tiền vitamin A) giúp bảo vệ thị lực. Vitamin K hỗ trợ đông máu và xương. Kali giúp cân bằng điện giải, ổn định huyết áp. Sự kết hợp này giúp cà chua không chỉ tốt cho một cơ quan riêng lẻ mà còn tác động toàn diện đến hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể.

Để tận dụng tối đa lợi ích của loại quả này, bạn có thể thử những món ăn đơn giản nhưng giàu dinh dưỡng dưới đây:

Canh cà chua trứng – thanh mát, dễ tiêu: Nguyên liệu cần cà chua chín, trứng gà, hành lá. Bạn phi nhẹ hành, cho cà chua xào mềm, thêm nước đun sôi rồi đổ trứng đánh tan vào. Nêm gia vị vừa ăn. Món này giúp giải nhiệt, phù hợp ngày nóng hoặc khi cơ thể mệt mỏi.

Sốt cà chua nấu cá – tốt tim mạch: Nguyên liệu cần có cá (cá thu/cá rô phi), cà chua, hành, thì là. Bạn cho cà chua xào mềm, thêm nước tạo sốt, cho cá vào nấu chín. Nêm gia vị và thêm rau thơm. Kết hợp omega-3 từ cá và lycopene từ cà chua, rất tốt cho tim mạch.

Cà chua xào trứng – món quốc dân dễ ăn: Nguyên liệu cần có là cà chua, trứng, hành lá. Bạn nên xào cà chua chín mềm rồi cho trứng vào đảo đều. Cách này vừa nhanh, vừa giúp hấp thu tốt lycopene nhờ dầu ăn.

Nước ép cà chua – tăng cường miễn dịch: Nguyên liệu cần có là cà chua chín, một chút muối hoặc mật ong. Bạn cho vào xay nhuyễn, lọc nhẹ nếu cần. Loại nước này thích hợp uống buổi sáng để bổ sung vitamin C.

Để biến loại quả bình dân này thành "liều thuốc quý" cho sức khỏe, cách chế biến và lựa chọn đóng vai trò quyết định đến lượng hoạt chất bạn thực sự hấp thụ:

- Ưu tiên nấu chín để giải phóng lycopene: Khác với hầu hết các loại trái cây, cà chua càng nấu chín càng tốt. Nhiệt độ cao giúp phá vỡ các liên kết tế bào cứng, giải phóng hàm lượng lycopene cao gấp nhiều lần so với khi ăn sống. Các món súp, sốt hoặc canh cà chua chín kỹ là cách tốt nhất để cơ thể hấp thụ được mức dinh dưỡng tối đa.

- Kết hợp với chất béo lành mạnh để tăng thẩm thấu: Lycopene là một hoạt chất tan trong dầu. Việc chế biến cà chua cùng một ít dầu ô liu hoặc các chất béo tốt không chỉ làm tăng hương vị mà còn là điều kiện bắt buộc để cơ thể thẩm thấu các vitamin và lycopene vào máu. Nếu không có chất béo, phần lớn lượng lycopene quý giá sẽ bị đào thải ra ngoài mà không phát huy được tác dụng bảo vệ tế bào.

- Tuyệt đối không ăn cà chua xanh để tránh độc tố solanine: Cà chua khi còn xanh chứa lượng lớn alkaloid gọi là solanine. Chất này có thể gây ngộ độc với các triệu chứng như: buồn nôn, chóng mặt, thậm chí ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Chỉ khi chín đỏ hoàn toàn, các độc tố này mới bị phân hủy, nhường chỗ cho các dưỡng chất bảo vệ sức khỏe như vitamin c và carotenoid.

- Những nhóm người cần thận trọng khi tiêu thụ cà chua: Dù là loại quả tốt nhất thế giới, cà chua vẫn có những lưu ý y khoa riêng biệt. Do có tính axit cao, những người đang bị loét miệng, viêm loét dạ dày hoặc trào ngược thực quản nên hạn chế tiêu thụ quá nhiều để tránh kích ứng niêm mạc. Ngoài ra, do hàm lượng kali trong cà chua rất cao, những người mắc bệnh thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh lượng dùng phù hợp, tránh gây áp lực lên quá trình lọc máu của thận.

Ngoài ra, trong chế độ ăn đa dạng, bạn có thể bổ sung thêm dâu tây, cam hoặc bưởi. Đây cũng là những loại quả nằm trong nhóm ưu tiên của CDC Hoa Kỳ nhờ hàm lượng vitamin C và anthocyanin cao, giúp hỗ trợ kháng viêm tương tự như cơ chế của cà chua.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Giữa trưa ngày cuối tháng 4, ông Quân gặp một thanh niên dắt xe máy trên đoạn đường vắng qua khu công nghiệp thuộc huyện Đức Hòa, Long An. Ông lái xe tải tấp vào lề, hỏi thăm. Chàng trai cho biết xe máy cán phải đinh, xịt lốp. Khu vực này không có tiệm sửa nên anh phải đi bộ hơn hai km.

Người đàn ông 56 tuổi mở thùng xe tải lấy túi đồ nghề dụng cụ tháo bánh. Xác định vết thủng quá lớn không thể vá, ông thay săm mới và bàn giao xe sau 15 phút. Người thanh niên ngỏ ý gửi tiền nhưng ông Quân từ chối.

Hơn một năm qua hàng trăm trường hợp tương tự đã được ông Nguyễn Đức Quân giúp đỡ trên nhiều tuyến đường của TP HCM.

Việc làm thiện nguyện xuất phát từ một vụ tai nạn của chính ông. Quê Phú Thọ, ông nhập ngũ năm 1988, sau đó chuyển vào phường Dĩ An, TP HCM lập nghiệp bằng nghề vận tải. Đầu năm 2025, xe tải của ông cán phải đinh tại ngã tư Bình Phước (TP Thủ Đức), mất lái và tông vào dải phân cách.

"Sau lần suýt mất mạng, tôi nghĩ cần làm gì đó để không ai gặp nạn giống mình nữa", ông nói.

Ông Quân mua nam châm gắn vào hai thanh sắt dài 1,8 m dưới gầm xe để tự động hút các vật sắc nhọn trên mặt đường mỗi khi xe di chuyển. Tận dụng kinh nghiệm sửa xe máy, ông mua thêm vỏ và ruột xe để thay, vá miễn phí cho người đi đường. Giá ruột xe 40.000-45.000 đồng mỗi cái với xe máy và 30.000 đồng với xe đạp. Ông cũng mang theo một can xăng để hỗ trợ người hết xăng, mỗi tháng dành hai triệu cho các chi phí này.

Tháng 4/2025, chiếc xe tải 4,5 tấn của gia đình được dán dòng chữ "Hút đinh từ thiện, vá vỏ thay ruột Honda miễn phí". Mỗi tuần năm ngày, ông chở hàng đến các khu công nghiệp ở TP HCM, Bình Dương, Vũng Tàu, Long An và Đồng Nai, kết hợp việc hút đinh dọc đường. Mỗi tháng, ông thu gom khoảng 30 kg sắt vụn, đinh và hỗ trợ hàng chục trường hợp hư xe.

Thời gian đầu, bạn bè gọi ông là "Quân khùng" vì làm việc không công. Bà Phạm Thị Vân, vợ ông, cho biết ban đầu gia đình lo lắng khi ông đi sớm về khuya. Nhưng sau vài chuyến đi cùng, bà thay đổi suy nghĩ.

Bà kể, trong một lần hai vợ chồng dừng giúp một nam thợ hồ bị thủng lốp trên đường Lê Thị Riêng, quận 12 lúc 22h trong khi điện thoại hết pin, túi không có tiền. Khi được sửa xong, anh tặng lại vợ chồng ông Quân chai nước ngọt đang cầm trên tay. "Khoảnh khắc đó khiến chúng tôi rất hạnh phúc", bà nói.

Bà Xuân Thu, 70 tuổi, hàng xóm ông Quân thường xuyên thấy vợ chồng ông mang túi đồ nghề lên xe từ sáng sớm. Chiều về, họ lại mang bao tay đứng bên bãi đất trống gỡ đinh, mảnh sắt bám vào nam châm dưới gầm xe. Bà cũng chứng kiến ông Quân nhiều lần giúp học sinh trường THCS gần đó vá hoặc thay ruột xe đạp miễn phí để các em kịp giờ học.

Ông Trần Vụ, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Dĩ An, cho biết việc làm của ông Quân diễn ra đều đặn, tự nguyện và tạo ảnh hưởng tích cực trong khu vực, nên hội đã ghi nhận và động viên. Thời điểm dịch Covid-19, ông cùng gia đình tham gia chở lương thực, nhu yếu phẩm vào các điểm phong tỏa.

Giữa năm ngoái, trong một chuyến chở hàng lúc 20h, ông Quân gặp một thợ hàn dắt xe máy trên đường vắng. Ông dừng xe và ngỏ ý thay săm mới, nhưng người thợ chỉ xin vá tạm để kịp về nhà và từ chối nhận săm mới, muốn nhường phần đó cho người khác cần hơn.

"Tôi học được nhiều điều từ những người tốt xung quanh và trân trọng cách họ biết nghĩ cho người khác", ông Quân nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều người có thói quen phân tích quá kỹ mọi chuyện (overthinking). Tuy nhiên, theo Tiến sĩ tâm lý học Mark Travers (ĐH Cornell, Mỹ) nếu được định hướng một cách tích cực, thói quen này là biểu hiện của người có trí tuệ cảm xúc (EQ) cao. Dưới đây là 3 thói quen phổ biến:

Liên tục "tua lại" các cuộc trò chuyện

Nhiều người thường tái hiện các cuộc đối thoại trong đầu sau khi kết thúc. Người có EQ cao sẽ tự đặt câu hỏi về việc họ có hiểu sai giọng điệu đối phương hay phản ứng của bản thân đã phù hợp chưa.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Personality and Individual Differences cho biết người có EQ cao thường thực hiện "đánh giá cảm xúc". Họ phân tích lại các tín hiệu phi ngôn ngữ như giọng điệu, biểu cảm và ngữ cảnh. Khả năng nhìn lại các tương tác cũ giúp họ nhận ra những ẩn ý bị bỏ lỡ lúc đầu.

Xem xét kỹ trước mỗi hành động

Người có EQ cao thường giả định các kịch bản trước khi đưa ra quyết định để xem hành động của mình tác động thế nào đến người xung quanh.

Nghiên cứu trên tạp chí Early Child Development and Care năm 2015 cho biết khả năng thấu hiểu góc nhìn của người khác là kỹ năng cốt lõi giúp tăng cường sự hợp tác và giảm xung đột. Việc chậm trễ đưa ra quyết định là cách họ cân nhắc đến người khác trước khi hành động.

Tự gọi tên cảm xúc cá nhân

Người có EQ cao luôn phân tích phản ứng của chính họ. Khi cáu gắt hoặc bất an, họ không phớt lờ mà tìm hiểu nguyên nhân thực sự.

Theo nghiên cứu trên tạp chí Emotion Review năm 2018, các nhà khoa học cho biết quá trình này là "gọi tên cảm xúc" (emotion labeling). Việc nhận diện chính xác cảm xúc giúp con người làm dịu sự tiêu cực và kiểm soát hành vi tốt hơn.

Ranh giới của suy nghĩ nhiều

Tiến sĩ Mark Travers cho biết ranh giới giữa việc phản tỉnh và suy nghĩ tiêu cực nằm ở mục đích. Tư duy phản tỉnh hướng đến sự thấu hiểu và rút kinh nghiệm. Ngược lại, suy nghĩ miên man khiến con người mắc kẹt trong vòng lặp lo âu.

"Người EQ cao biết cách chuyển từ suy ngẫm sang hành động khi tìm ra bản chất vấn đề. Họ hiểu việc chìm đắm trong quá khứ không thể thay đổi thực tại hay cải thiện hành vi", ông Travers nói.

Tin Gốc: Vnexpress