Thị trường tài chính luôn biến động trước hàng loạt thông tin về lãi suất, kết quả kinh doanh doanh nghiệp hay các yếu tố địa chính trị. Trong bối cảnh đó, không ít nhà đầu tư cá nhân bị cuốn theo từng nhịp tăng giảm của thị trường và đưa ra quyết định cảm tính.
Thay vì cố gắng dự báo chính xác đâu là đỉnh hay đáy (điều mà ngay cả những nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng khó có thể làm được), việc kiên định với các nguyên tắc đã được kiểm chứng qua thời gian thường mang lại hiệu quả tốt hơn trong dài hạn.
Dưới đây là 5 nguyên tắc được các chuyên gia từ The Smart Investor khuyến nghị, giúp nhà đầu tư xây dựng danh mục bền vững bất kể thị trường đang hưng phấn hay suy giảm.
Tư duy như một chủ doanh nghiệp
Khi mua cổ phiếu, nhà đầu tư không chỉ sở hữu một mã chứng khoán mà đang trở thành cổ đông của một doanh nghiệp. Vì vậy, giá trị khoản đầu tư về dài hạn sẽ phụ thuộc vào khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, thay vì những biến động giá trong ngắn hạn.
Nhìn cổ phiếu dưới góc độ của một người đồng sở hữu doanh nghiệp cũng giúp nhà đầu tư bớt bị chi phối bởi những nhịp tăng giảm hàng ngày và tập trung nhiều hơn vào chất lượng hoạt động kinh doanh.
Đầu tư dài hạn thay vì cố bắt đúng nhịp thị trường
Không ít nhà đầu tư dành nhiều thời gian để tìm cách mua đúng đáy và bán đúng đỉnh. Tuy nhiên, việc dự báo chính xác diễn biến thị trường trong ngắn hạn gần như là bất khả thi.
Thay vì chờ đợi thời điểm hoàn hảo, nhiều chuyên gia khuyến nghị duy trì giải ngân định kỳ (DCA). Chiến lược này giúp hạn chế rủi ro lựa chọn sai thời điểm, đồng thời phát huy sức mạnh của lãi kép khi đầu tư trong thời gian dài.
Nói cách khác, việc duy trì hiện diện trên thị trường thường quan trọng hơn việc cố gắng tìm ra thời điểm hoàn hảo để tham gia.
Mua đúng giá quan trọng không kém chọn đúng doanh nghiệp
Một doanh nghiệp tốt vẫn có thể trở thành khoản đầu tư kém hiệu quả nếu cổ phiếu đã được định giá quá cao.
Đó là lý do nhà đầu tư cần quan tâm đến biên an toàn, tức mua tài sản với mức giá thấp hơn giá trị hợp lý để tạo dư địa bảo vệ nếu triển vọng kinh doanh không diễn ra như kỳ vọng.
Các chỉ số như P/E hay P/B có thể là điểm khởi đầu trong quá trình định giá, nhưng không nên sử dụng một cách đơn lẻ. Việc đánh giá doanh nghiệp cần đặt trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng, chất lượng tài sản, khả năng tạo dòng tiền và vị thế cạnh tranh trên thị trường.
Đa dạng hóa để kiểm soát rủi ro
Không doanh nghiệp nào miễn nhiễm trước suy thoái kinh tế, thay đổi công nghệ hay những cú sốc bất ngờ của thị trường. Vì vậy, việc phân bổ danh mục vào nhiều doanh nghiệp hoặc nhiều nhóm ngành có thể giúp giảm rủi ro.
Tuy nhiên, đa dạng hóa không đồng nghĩa với việc nắm giữ quá nhiều cổ phiếu mà bản thân không hiểu rõ. Một danh mục hiệu quả nên tập trung vào những doanh nghiệp chất lượng và phù hợp với khẩu vị rủi ro của từng nhà đầu tư.
Kỷ luật giúp hạn chế quyết định cảm tính
Sợ hãi và tham lam là hai cảm xúc dễ khiến nhà đầu tư mắc sai lầm. Khi thị trường tăng nóng, nhiều người mua đuổi vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Ngược lại, khi giá giảm mạnh, không ít người bán ra trong hoảng loạn.
Một quy trình đầu tư rõ ràng với tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, kế hoạch giải ngân và thời gian nắm giữ sẽ giúp hạn chế tác động của cảm xúc. Khi đã có chiến lược phù hợp, nhà đầu tư sẽ ít bị ảnh hưởng hơn bởi những biến động ngắn hạn.
Trong giai đoạn thị trường thuận lợi, việc kiếm lợi nhuận có thể khiến nhiều người lầm tưởng thành công đến từ khả năng dự báo xu hướng. Nhưng khi thị trường bước vào giai đoạn biến động, chính sự kiên định với các nguyên tắc đầu tư mới tạo nên khác biệt.
Điều tạo nên khác biệt trên thị trường không phải là khả năng đoán đúng mọi nhịp tăng giảm, mà là sự kỷ luật trong việc lựa chọn doanh nghiệp tốt, mua đúng giá và kiên nhẫn nắm giữ.
Sáng 24/4, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế, với hơn 93% đại biểu có mặt tán thành.
Theo đó, ưu đãi thuế với ôtô điện dưới 24 chỗ tiếp tục thêm 3 năm nữa. Trong đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện dưới 9 chỗ duy trì ở mức 3% tới hết 2030.
Từ năm 2031, thuế này với các loại xe điện dự kiến tăng gấp 3,5-4 lần. Cụ thể:
Trước đó, đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện dưới 24 chỗ là cần thiết, góp phần chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cân nhắc thời gian kéo dài chính sách để đảm bảo các mục tiêu, hài hòa lợi ích.
Tại báo cáo tiếp thu và chỉnh lý trước khi Quốc hội bấm nút thông qua luật, Chính phủ cho biết việc kéo dài chính sách đến hết năm 2030 giúp người dân chuyển đổi phương tiện.
Với doanh nghiệp, việc kéo dài ưu đãi thuế giúp họ chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư trung và dài hạn với dây chuyền sản xuất, phát triển sản phẩm, hạ tầng trạm sạc và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Theo Chính phủ, Trung Quốc là quốc gia phát triển ngành công nghiệp xe điện mạnh nhất. Nước này đã hỗ trợ 903 tỷ USD cho ngành xe điện trong 3 năm để ưu đãi đầu tư trạm sạc, hỗ trợ người mua, giảm thủ tục hành chính.
Tương tự, Mỹ cũng hỗ trợ 5.000 USD một xe điện, tương tự với EU. Tuy nhiên, Việt Nam đến nay vẫn chưa có cơ chế hỗ trợ xe điện toàn diện.
Ngoài ra, nhà điều hành cho rằng việc tiếp tục gia hạn ưu đãi thuế có thể giúp Việt Nam giảm chi phí tuân thủ các cam kết quốc tế đã tham gia, nhất là liên quan đến phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.
Theo báo cáo Electric Vehicle Outlook 2025 của BloombergNEF, lượng ôtô điện bán ra ở Việt Nam tăng hơn 10 lần, từ dưới 10.000 chiếc năm 2022 lên hơn 100.000 vào năm ngoái. Tốc độ này giúp thị trường xe điện Việt Nam bắt kịp Thái Lan cùng khả năng vượt nhiều nền kinh tế đang phát triển khác.
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô và Dự báo ngắn hạn (TsMAKP, trụ sở tại Nga), dự báo tăng trưởng của Nga năm nay giảm về 0,5-0,7%. Tốc độ này hạ hơn so với dự báo đưa ra một tháng trước đó, là 0,9-1,3%.
TsMAKP giải thích rằng giá dầu cao sẽ không hỗ trợ nhiều cho tăng trưởng kinh tế Nga, khi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine và lệnh trừng phạt mới từ phương Tây gây sức ép lên sản lượng và xuất khẩu dầu thô của nước này.
"Dự báo về xuất khẩu dầu và các sản phẩm từ dầu của Nga giai đoạn 2026-2029 đã được điều chỉnh giảm. Năm nay, xuất khẩu được dự báo thấp hơn 2025", các nhà phân tích tại TsMAKP cho biết trong báo cáo, nhưng không nêu số liệu cụ thể.
Tháng trước, Nga buộc phải giảm sản lượng dầu do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào cảng biển và nhà máy lọc dầu nước này. Họ cũng phải dừng cung cấp dầu thô qua đường ống duy nhất tới châu Âu.
Trước đó, nhiều tổ chức từng dự báo Nga là một trong những nước hưởng lợi chính từ việc giá dầu tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Moskva hiện là một trong những nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới. Dầu Brent đã tăng gần 60% trong hai tháng qua.
"Khi cập nhật bối cảnh bên ngoài cho kịch bản cơ sở của tăng trưởng kinh tế - xã hội, yếu tố được cân nhắc chính là rủi ro sản lượng và xuất khẩu dầu mỏ của Nga suy giảm, do các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng cảng và nhà máy lọc dầu", báo cáo viết.
Dự báo chính thức của chính phủ Nga là kinh tế tăng trưởng 1,3% năm nay. Dù vậy, giới chức cũng cho biết đây là số liệu lạc quan và sẽ được điều chỉnh. Dự báo mới có thể công bố cuối tháng này.
Trong quý I, GDP Nga giảm 0,3%, đánh dấu quý đầu tiên nền kinh tế đi xuống kể từ đầu năm 2023. Tổng thống Nga Vladimir Putin tháng trước đã khiển trách các quan chức cấp cao, yêu cầu họ đưa ra ý tưởng mới để thúc đẩy tăng trưởng.
Dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov tuần trước cho biết ngân sách nhà nước đã có thêm 200 tỷ ruble nhờ giá dầu tăng cao. Con số này bù đắp được phần nào khoản thâm hụt ngân sách trong hai tháng trước đó.
Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), trong tháng 5, cơ quan này đã ghi nhận nhiều phản ánh và thông tin về việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh các mức phí cũ và/hoặc áp dụng các chính sách phí mới.
"Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng trên nền tảng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực này", cơ quan chức năng đánh giá.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã làm việc với một số người bán hàng trên nền tảng Shopee và TikTok Shop để ghi nhận những bất cập, khó khăn phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Theo phản ánh, người bán đang đối mặt với việc điều chỉnh phí cố định, phí xử lý giao dịch cùng nhiều loại phí dịch vụ mới mà Shopee và TikTok Shop đã hoặc dự kiến áp dụng trong tháng 5.
Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và làm việc với đại diện một số nền tảng, trong đó có Shopee nhằm làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng và môi trường cạnh tranh.
Cơ quan này đặc biệt lưu ý việc Shopee dự kiến áp dụng Chương trình Duy trì hiển thị từ ngày 29/5. Theo đó, sàn sẽ tự động trích một phần doanh thu từ các đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản quảng bá, hiển thị sản phẩm trên nền tảng.
Mức trích tiêu chuẩn là 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa gồm VAT), song người bán có thể tùy chỉnh từ 1-50% theo nhu cầu. Khoản phí này sẽ được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu chuyển về tài khoản người bán.
Qua rà soát, cơ quan này đã yêu cầu Shopee đánh giá lại cơ sở áp dụng và tác động tới người bán. Ngày 27/5, Shopee đã báo cáo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị.
Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục giám sát việc điều chỉnh phí của các sàn thương mại điện tử, đồng thời đề nghị nhà bán hàng cung cấp thêm thông tin, phản ánh thực tế phát sinh.
