Trong bối cảnh nắng nóng kỷ lục tại châu Âu và nhiều nơi trên thế giới vào tháng 7 này, giới khoa học đánh giá dưa hấu là “giải pháp vàng” cho hệ tuần hoàn.
Tiến sĩ Linia Patel, tác giả cuốn sách “Cuộc sống sau khi dùng thuốc giảm cân”, cùng chuyên gia dinh dưỡng Sophie Trotman (Anh) khẳng định loại quả bình dân này là lựa chọn lý tưởng để thay thế các loại siêu thực phẩm đắt đỏ nhằm nâng cao sức khỏe mạch máu.
Lợi ích hàng đầu của dưa hấu là khả năng bù nước tối ưu. Khi nhiệt độ tăng cao, cơ thể mất nhiều mồ hôi dẫn đến mệt mỏi, đau đầu, thậm chí tổn thương thận. Bà Patel nhấn mạnh một phần ăn 200 g dưa hấu cung cấp khoảng 180 ml nước, đóng góp đáng kể vào lượng chất lỏng cần thiết mỗi ngày. Đặc biệt, loại quả này hỗ trợ hệ tuần hoàn nhờ hợp chất citrulline. Khi vào cơ thể, citrulline chuyển hóa thành L-arginine, kích thích sản sinh oxit nitric giúp thư giãn và giãn nở mạch máu. Quá trình này cải thiện dòng chảy của máu, thúc đẩy vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các cơ bắp hiệu quả hơn.
Nhiều nghiên cứu công bố năm 2017 và 2020 chỉ ra rằng việc tiêu thụ dưa hấu giúp hạ huyết áp và cải thiện hiệu suất vận động. Thành phần lycopene – chất chống oxy hóa tạo nên màu đỏ của dưa – đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tim mạch, kiểm soát cholesterol và duy trì độ bền mạch máu.
Bên cạnh đó, hàm lượng vitamin C dồi dào trong dưa hấu giúp tăng cường miễn dịch và kích thích sản sinh collagen, trong khi vitamin A hỗ trợ nuôi dưỡng làn da và bảo vệ thị lực.
Dưa hấu cũng là nguồn điện giải tự nhiên lý tưởng cho người tập luyện thể thao. Với hàm lượng kali đạt khoảng 110 mg trên mỗi 100 g nhưng lại chứa rất ít natri, loại quả này giúp duy trì huyết áp ổn định và hỗ trợ dẫn truyền thần kinh. Tuy nhiên, do dưa hấu có chỉ số đường huyết (GI) cao, những người mắc bệnh tiểu đường hoặc kiểm soát glucose kém cần điều tiết khẩu phần vừa phải.
Các chuyên gia gợi ý kết hợp dưa hấu cùng sữa chua Hy Lạp hoặc phô mai để làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Người có hội chứng ruột kích thích (IBS) cũng nên lưu ý vì hàm lượng fructose cao trong dưa có thể gây đầy hơi, khó tiêu.
Để tận dụng tối đa dinh dưỡng, người tiêu dùng nên ăn khoảng 150-200 g mỗi lần. Hợp chất L-citrulline tập trung nhiều nhất ở phần cùi trắng, do đó người dùng có thể xay nhuyễn cả vỏ hoặc chế biến cùi dưa thành các món ăn kèm. Việc kết hợp dưa hấu với phô mai, rau húng quế và dầu ô liu không chỉ tăng hương vị mà còn giúp kéo dài cảm giác no nhờ bổ sung thêm protein.
Để sống khỏe và thọ hơn, người sau tuổi 50 cần có những điều chỉnh sau trong chế độ ăn.
Khi lớn tuổi, nhu cầu năng lượng giảm nhưng nhu cầu về dinh dưỡng lại không giảm. Điều này có nghĩa là mỗi bữa ăn cần chất lượng hơn thay vì chỉ đơn giản là ăn ít lại, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ăn quá nhiều có thể dẫn đến tăng cân, béo phì và bệnh chuyển hóa, trong khi ăn quá ít lại dễ gây thiếu dinh dưỡng, suy yếu cơ thể và giảm chức năng nhận thức. Vì vậy, điều quan trọng là cân bằng, ưu tiên các món giàu dưỡng chất có lợi như trái cây, rau củ, trứng và cá béo.
Ăn nhiều rau củ, trái cây và các món có nguồn gốc thực vật là một trong những thay đổi đơn giản nhưng hiệu quả nhất để kéo dài tuổi thọ. Các nghiên cứu khoa học cho thấy những người ăn nhiều rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên cám có nguy cơ tử vong thấp hơn.
Sau tuổi 50, tăng tỷ lệ thực vật trong khẩu phần ăn mang lại lợi ích kép, vừa giúp kiểm soát cân nặng, vừa cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống ô xy hóa. Đồng thời, giảm ăn thịt đỏ và thịt chế biến cũng giúp hạn chế nguy cơ viêm mạn tính, tiểu đường hay mỡ máu.
Một vấn đề lớn sau tuổi 50 là khối cơ suy giảm dần theo tuổi tác. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến yếu cơ, giảm khả năng vận động và tăng nguy cơ té ngã.
Khác với người trẻ, người trên 50 tuổi cần lượng protein cao hơn để duy trì cơ bắp. Nguồn protein tốt là từ cá, trứng, sữa, đậu và thịt nạc. Thay vì ăn tập trung protein vào một bữa, mọi người nên phân bổ protein đều trong các bữa ăn, nhờ đó giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn.
Không phải tất cả chất béo đều có hại. Trên thực tế, lựa chọn đúng loại chất béo có thể giúp bảo vệ tim mạch và não bộ khi lớn tuổi. Chất béo tốt, chẳng hạn chất béo không bão hòa, trong dầu ô liu, cá, các loại hạt, có khả năng giảm cholesterol "xấu" LDL và tăng cholesterol "tốt" HDL.
Thực tế, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Việc giữ lại phần nước này giúp bạn nhận đủ các dưỡng chất có trong sữa chua, theo tờ Hindustan Times.
Ông Joseph Salhab, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại bang Florida (Mỹ), cho biết lớp nước tách ra trên bề mặt sữa chua không phải dấu hiệu sữa chua bị hỏng. Đó là whey, hay còn gọi là huyết thanh sữa, được hình thành tự nhiên trong quá trình lên men.
Trong quá trình bảo quản, nhất là khi để trong tủ lạnh, whey có thể tách khỏi phần sữa chua đặc. Đây là hiện tượng bình thường và không ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm.
Ông Salhab cho biết lớp nước này là một phần tự nhiên của quá trình làm sữa chua, vì vậy không cần đổ bỏ khi mở hộp.
Theo ông Salhab, whey là phần giàu dinh dưỡng của sữa chua. Thành phần này chứa protein cùng vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Vì vậy, khi đổ bỏ lớp nước trên bề mặt, người dùng cũng vô tình làm mất đi một phần dưỡng chất vốn có của sữa chua. Điều này khiến giá trị dinh dưỡng của khẩu phần ăn giảm đi so với khi sử dụng toàn bộ sản phẩm.
Ông Salhab cho biết whey là một trong những phần bổ dưỡng nhất của sữa chua. Đổ bỏ phần nước này đồng nghĩa với việc bỏ đi lượng protein cùng các vitamin và khoáng chất đi kèm.
Ông Salhab khuyến nghị chỉ cần dùng thìa khuấy đều lớp nước trở lại với phần sữa chua trước khi ăn. Cách làm này giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng và tạo kết cấu sánh mịn hơn.
Khuyến nghị này áp dụng với nhiều loại sữa chua, gồm sữa chua Hy Lạp, sữa chua chứa men vi sinh và các loại sữa chua có hương vị.
Ông Salhab nhấn mạnh hiện tượng tách nước xảy ra tự nhiên trong quá trình bảo quản, đặc biệt sau khi để trong tủ lạnh. Vì vậy, khi mở hộp sữa chua và thấy lớp nước trên bề mặt, bạn chỉ cần khuấy đều rồi sử dụng để nhận trọn lượng protein và các dưỡng chất có trong sản phẩm.
Mùa thu hoạch thanh long thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 12 hàng năm, trong đó giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 11 là thời kỳ cao điểm nhất. Tùy thuộc vào từng giống cây, độ ngọt và hương thơm của quả sẽ có sự khác biệt đôi chút.
Không chỉ có hương vị thơm ngon, thanh long những năm gần đây luôn được nhiều chuyên gia dinh dưỡng xếp vào nhóm "trái cây vàng" nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội. Với lượng nước dồi dào, giàu chất xơ hòa tan và các hợp chất thực vật (phytochemicals), loại quả này vừa giúp cấp nước, chống oxy hóa lại vừa hỗ trợ quá trình chuyển hóa của cơ thể.
Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn mới đây đã chia sẻ trên trang cá nhân rằng, thanh long rất giàu chất xơ và oligosaccharide. Các thành phần này có tác dụng thúc đẩy nhu động ruột mạnh mẽ, từ đó cải thiện tình trạng táo bón và giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn. Đây là lý do nhiều người nhận thấy hiệu quả đi tiêu rõ rệt ngay ngày hôm sau sau khi ăn thanh long.
Bên cạnh đó, các hoạt chất như anthocyanin, betalain, vitamin C có trong phần thịt quả, cùng vitamin E nằm trong các hạt nhỏ màu đen, đều là những chất chống oxy hóa mạnh mẽ. Trong đó, thanh long ruột đỏ sở hữu hàm lượng hợp chất thực vật tương đối cao hơn. Với tỷ lệ nước chiếm hơn 80% và hàm lượng calo thấp, thanh long mang lại cảm giác thanh mát, không bị ngọt gắt, trở thành loại trái cây lý tưởng được nhiều người lựa chọn để bù nước sau khi tập thể dục.
Về thắc mắc loại thanh long nào bổ dưỡng hơn, chuyên gia Cao Mẫn Mẫn cho biết sự khác biệt giữa hai loại thực tế không quá lớn:
Dù thanh long có giá trị dinh dưỡng cao, chuyên gia cũng đưa ra lời cảnh báo đối với một số nhóm đặc biệt. Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, dễ bị đầy hơi, người có chức năng thận kém hoặc bệnh nhân tiểu đường cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng ăn vào. Việc nạp quá nhiều thanh long có thể gây khó chịu cho cơ thể do hàm lượng chất xơ, kali hoặc lượng đường tích tụ.
Một mẹo nhỏ được chuyên gia chia sẻ là các hợp chất thực vật thực chất tập trung nhiều nhất ở phần màng sát vỏ quả. Do đó, khi gọt vỏ, chúng ta không cần gọt quá sát hoặc quá sạch. Chỉ cần rửa sạch phần vỏ bên ngoài là có thể an tâm cắt miếng và thưởng thức trọn vẹn giá trị dinh dưỡng của quả.
