Để sống khỏe và thọ hơn, người sau tuổi 50 cần có những điều chỉnh sau trong chế độ ăn.
Khi lớn tuổi, nhu cầu năng lượng giảm nhưng nhu cầu về dinh dưỡng lại không giảm. Điều này có nghĩa là mỗi bữa ăn cần chất lượng hơn thay vì chỉ đơn giản là ăn ít lại, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ăn quá nhiều có thể dẫn đến tăng cân, béo phì và bệnh chuyển hóa, trong khi ăn quá ít lại dễ gây thiếu dinh dưỡng, suy yếu cơ thể và giảm chức năng nhận thức. Vì vậy, điều quan trọng là cân bằng, ưu tiên các món giàu dưỡng chất có lợi như trái cây, rau củ, trứng và cá béo.
Ăn nhiều rau củ, trái cây và các món có nguồn gốc thực vật là một trong những thay đổi đơn giản nhưng hiệu quả nhất để kéo dài tuổi thọ. Các nghiên cứu khoa học cho thấy những người ăn nhiều rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên cám có nguy cơ tử vong thấp hơn.
Sau tuổi 50, tăng tỷ lệ thực vật trong khẩu phần ăn mang lại lợi ích kép, vừa giúp kiểm soát cân nặng, vừa cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống ô xy hóa. Đồng thời, giảm ăn thịt đỏ và thịt chế biến cũng giúp hạn chế nguy cơ viêm mạn tính, tiểu đường hay mỡ máu.
Một vấn đề lớn sau tuổi 50 là khối cơ suy giảm dần theo tuổi tác. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến yếu cơ, giảm khả năng vận động và tăng nguy cơ té ngã.
Khác với người trẻ, người trên 50 tuổi cần lượng protein cao hơn để duy trì cơ bắp. Nguồn protein tốt là từ cá, trứng, sữa, đậu và thịt nạc. Thay vì ăn tập trung protein vào một bữa, mọi người nên phân bổ protein đều trong các bữa ăn, nhờ đó giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn.
Không phải tất cả chất béo đều có hại. Trên thực tế, lựa chọn đúng loại chất béo có thể giúp bảo vệ tim mạch và não bộ khi lớn tuổi. Chất béo tốt, chẳng hạn chất béo không bão hòa, trong dầu ô liu, cá, các loại hạt, có khả năng giảm cholesterol “xấu” LDL và tăng cholesterol “tốt” HDL.
Ngoài ra, cần tránh các loại chất béo có hại như đồ chiên ngập dầu, thịt mỡ, da động vật và thức ăn nhanh, theo Eating Well.
Theo CNN hôm 18/5, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã kích hoạt Điều khoản 42, một điều luật y tế công cộng cho phép hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong thời gian bùng phát các bệnh truyền nhiễm, có hiệu lực trong ít nhất 30 ngày.
Điều khoản 42 được ban hành từ năm 1944 nhưng mới chỉ được áp dụng hai lần. Lần đầu tiên là từ tháng 3/2020 đến tháng 5/2023, trong đại dịch Covid-19. Động thái ứng phó với dịch Ebola hôm qua là lần thứ hai điều luật được sử dụng.
Bộ Y tế Việt Nam hôm 17/5 cũng phát đi khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày nếu trở về từ vùng dịch.
CDC châu Phi hôm qua công bố đợt bùng phát hiện gây ra 395 ca nghi nhiễm và 106 trường hợp tử vong tại Congo và Uganda. Tổng giám đốc CDC châu Phi Jean Kaseya đánh giá con số thương vong này là "không thể chấp nhận".
Ngay khi Uganda phát hiện hai ca bệnh xâm nhập cuối tuần qua, WHO lập tức ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Chính phủ Uganda sau đó quyết định hoãn sự kiện tôn giáo lớn nhằm ngăn rủi ro đám đông hành hương lây lan mầm bệnh.
Giới chức y tế Mỹ xác định ít nhất 6 công dân nước này đã phơi nhiễm virus Ebola trong quá trình làm việc tại châu Phi. Tổ chức từ thiện Serge xác nhận bác sĩ truyền giáo Peter Stafford dương tính với Ebola sau khi tiếp xúc nguồn bệnh tại Congo. Chính phủ Mỹ đang điều động phương tiện sơ tán nam bác sĩ cùng vợ, 4 người con và một đồng nghiệp tới Trung tâm Y tế Khu vực Landstuhl (Đức) để cách ly và điều trị.
Đây là bệnh viện lớn nhất của Mỹ ngoài lãnh thổ, đồng thời là trung tâm sơ tán và điều trị trọng yếu cho các thương bệnh binh thuộc quân đội Mỹ tại khu vực châu Phi, châu Âu và Trung Đông. Cơ sở y tế 65 giường bệnh này từng đảm nhận vai trò tương tự trong giai đoạn bùng phát Ebola tại Tây Phi năm 2014-2015, thời điểm Mỹ triển khai 3.000 quân nhân để hỗ trợ kiểm soát dịch bệnh.
Nhằm kiểm soát rủi ro, Bộ Ngoại giao Mỹ cảnh báo công dân tránh đến Congo và Uganda, đồng thời cử chuyên gia y tế hỗ trợ các nước truy vết dịch tễ.
Các chuyên gia xác định chủng virus Bundibugyo khiến đợt dịch bùng phát là hiếm gặp, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm hoặc vật dụng bị ô nhiễm. Loại virus này chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, tỷ lệ tử vong 25-40%. Nguyên thị trưởng Mongbwalu Jean Pierre Badombo cho biết dịch bùng phát từ giữa tháng 4 sau một đám tang lớn ở tỉnh Ituri và âm thầm lây lan suốt nhiều tuần.
Chuyên gia y tế công cộng Ahmed Ogwell nhận định thói quen sinh hoạt gắn liền với rừng rậm khiến người dân dễ tiếp xúc với loài dơi quả mang mầm bệnh. Các tổ chức quốc tế hiện gấp rút chi viện nhân lực và vật tư đến tâm dịch để khắc phục rào cản từ tình trạng nghèo đói và bất ổn an ninh tại khu vực.
Hành tây không chỉ là nguyên liệu chủ chốt quen thuộc trong gian bếp mà còn là loại rau bảo vệ thận đã được khoa học chứng minh. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, cho hay các tài liệu y khoa đã chứng minh hành tây chứa lượng lớn các hợp chất chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất này giúp ổn định huyết áp và đường huyết, từ đó gián tiếp giảm bớt áp lực làm việc cho thận.
Khả năng bảo vệ thận của hành tây nằm ở hai thành phần chủ chốt là quercetin và các hợp chất lưu huỳnh. Quercetin là chất chống oxy hóa tự nhiên cực mạnh, tập trung nhiều nhất ở lớp vỏ ngoài và phần gốc của hành tây. Nghiên cứu cho thấy Quercetin giúp giảm căng thẳng oxy hóa, ngăn ngừa tình trạng xơ hóa cầu thận và bảo vệ các tế bào thận không bị tổn thương sớm. Đặc biệt, chất này còn có khả năng ức chế quá trình tổng hợp axit uric và thúc đẩy đào thải chúng ra ngoài. Điều này mang lại lợi ích lớn cho những người có axit uric cao hoặc đang điều trị bệnh thận do biến chứng gout.
Trong khi đó, các hợp chất lưu huỳnh, tác nhân gây cay mắt khi thái hành, lại đóng vai trò kháng viêm và làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận mạn tính. Nhờ sự kết hợp của các hoạt chất này, việc bổ sung hành tây vào chế độ ăn có thể giúp giảm tình trạng tiểu đạm (protein niệu) và trì hoãn quá trình suy giảm chức năng thận. Đây được xem là một trợ thủ đắc lực trong thực đơn của những bệnh nhân thận mạn tính.
Bên cạnh công dụng bảo vệ thận, tờ Verywell Health còn chỉ ra hàng loạt công dụng khác của hành tây như bảo vệ tim mạch bằng cách giảm cholesterol xấu, ổn định đường huyết cho bệnh nhân tiểu đường và nâng cao mật độ xương khi duy trì thói quen ăn hành tây thường xuyên. Các hợp chất lưu huỳnh và quercetin trong các loại rau họ hành có khả năng ức chế sự hình thành khối u và ngăn chặn tế bào ác tính di căn, đặc biệt là đối với ung thư dạ dày và đại trực tràng.
Đối với người bệnh tiểu đường, hành tây hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả bằng cách cải thiện tình trạng kháng insulin. Đồng thời, đây còn là một loại "kháng sinh tự nhiên" giúp ức chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại như vi khuẩn gây tiêu chảy E. coli, tụ cầu vàng hay vi khuẩn HP gây loét dạ dày. Một lợi ích khác của hành tây là giúp duy trì sức khỏe xương khớp. Các nghiên cứu cho thấy ăn hành tây giúp cải thiện mật độ xương và giảm thiểu tình trạng mất xương do lão hóa. Đối với hệ tiêu hóa, thành phần inulin trong hành tây đóng vai trò là tiền lợi khuẩn (prebiotic), tạo môi trường lý tưởng cho các lợi khuẩn đường ruột phát triển mạnh mẽ và hỗ trợ quản lý cân nặng hiệu quả.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng quercetin có khả năng hỗ trợ giảm trọng lượng và mỡ thừa cơ thể. Nửa bát hành tây sống chỉ chứa khoảng 30 calo nhưng lại cung cấp dồi dào Vitamin C, B6, Kali, Folate cùng các vi lượng thiết yếu như kẽm và selen cho cơ thể.
Theo bác sĩ, nhiều người băn khoăn về việc nên ăn hành tây sống hay chín. Thực tế, ăn sống giúp bảo vệ thận tốt nhất vì giữ trọn được nhiều quercetin và hợp chất lưu huỳnh. Tuy nhiên, do vị hăng nồng đặc trưng có thể gây khó ăn, việc nấu chín là một lựa chọn thay thế nhẹ nhàng hơn, dù cách này sẽ làm hao hụt đi một phần giá trị dinh dưỡng.
Về liều lượng, việc duy trì tiêu thụ từ 1/4 đến 1/2 củ hành cỡ vừa mỗi ngày là mức lý tưởng để bồi bổ cơ thể. Hành tây có thể được chế biến linh hoạt trong các món salad, nấu súp hoặc xào cùng các thực phẩm có khả năng chống oxy hóa mạnh như súp lơ xanh và dầu ô liu. Sự kết hợp này không chỉ làm phong phú hương vị mà còn tạo ra tác động cộng hưởng, giúp tăng cường hiệu quả bảo vệ thận một cách toàn diện. Những người suy thận giai đoạn cuối, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh lý dạ dày nặng nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tránh ăn quá nhiều.
Nỗi lo lớn nhất khi chế biến hành tây chính là tình trạng "cay xè mắt". Theo các chuyên gia nông nghiệp, bí quyết nằm ở việc hạn chế làm tổn thương tế bào hành để ngăn chặn sự giải phóng các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Khi thái hành, nên sử dụng một con dao thật sắc và thực hiện các đường cắt dứt khoát.
Cách cắt dọc hay ngang hành cũng quyết định đến hương vị món ăn. Nếu thái dọc theo thớ vải của củ hành, các sợi chất xơ được giữ nguyên sẽ tạo cảm giác giòn sần sật và vị cay nồng đặc trưng, hợp cho các món chiên xào. Ngược lại, nếu thái ngang (cắt đứt sợi xơ), hành sẽ mềm và ngọt hơn, là lựa chọn hoàn hảo cho các món hầm hoặc súp.
Để đảm bảo an toàn vệ sinh, người tiêu dùng nên chọn mua những củ hành còn nguyên vẹn, lớp vỏ ngoài khô ráo, chắc tay và chưa nảy mầm. Việc mua hành tây nguyên củ thay vì các loại đã cắt sẵn không chỉ giúp giữ được độ tươi ngon lâu hơn mà còn hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn, giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng từ loại "siêu thực phẩm" này.
Theo Cục An toàn thực phẩm, đơn vị nhận được thông tin từ ngày 29-4 đến ngày 1-5 trên địa bàn xã Tân Lập, tỉnh Quảng Trị ghi nhận 46 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng… và đang được điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa (đến 15h ngày 1-5 có tổng cộng 64 người nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì).
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc. Lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn Thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Thời gian qua, tại nhiều tỉnh, thành phố liên tiếp ghi nhận ca ngộ độc sau khi ăn bánh mì. Mới đây, 29-4 Sở Y tế tỉnh Nghệ An tìm ra nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc khiến 62 người nhập viện điều trị sau khi ăn bánh mì có vi khuẩn Salmonella.
Trước đó, đầu tháng 4, tại Vũng Tàu cũng xảy ra vụ ngộ độc bánh mì khiến 108 người (bao gồm trẻ em, người già, phụ nữ mang thai) đến khám và điều trị tại các bệnh viện Vũng Tàu, Bà Rịa và Tâm Anh.
Kết quả xét nghiệm bước đầu từ Sở Y tế TP.HCM cho thấy 28/51 mẫu phân (chiếm 54,9%) dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.
