Thông tin được GS Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Quốc tế Khoa học, Giáo dục liên ngành (ICISE) đề cập trong buổi làm việc cùng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chiều 13/7.
Tại đây, GS Trần Thanh Vân bày tỏ mong muốn Việt Nam ngày càng phát triển, có vị thế xứng đáng trên bản đồ khoa học thế giới. Ông cho rằng Việt Nam có rất nhiều tiềm năng, song “cần tạo dựng một môi trường và cơ chế phù hợp để các nhà khoa học phát huy hết năng lực sáng tạo”.
Ông kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét cơ chế hỗ trợ ổn định, trung và dài hạn cho Trung tâm ICISE, thông qua Quỹ Nafosted. Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để tổ chức các hội nghị quốc tế, thu hút chuyên gia nước ngoài và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, sinh viên Việt Nam.
Một đề xuất khác là việc bảo trợ hai sự kiện khoa học quốc tế do ICISE tổ chức, gồm Hội nghị Khoa học và công nghệ vì phát triển bền vững và Diễn đàn Đối thoại Quy Nhơn về Khí hậu và Chuyển đổi. Theo GS Vân, mục tiêu tổ chức hai diễn đàn nhằm thu hút các nhà lãnh đạo, nhà khoa học và tổ chức quốc tế đến Việt Nam, cùng trao đổi những vấn đề ở tầm chiến lược như AI, lượng tử, năng lượng hạt nhân và biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, ông đề nghị Bộ quan tâm, đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Những trung tâm khám phá khoa học cần được đặt ở các thành phố lớn, để học sinh có thể dễ dàng đến trải nghiệm. “Niềm đam mê nghiên cứu cần được khơi dậy trong các em ngay từ khi còn nhỏ”, ông nói.
Đánh giá cao những đóng góp của GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ quan điểm của Bộ trong việc đồng hành, hỗ trợ các nhà khoa học, những người về Việt Nam cống hiến cho đất nước. “Đó là trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ”, ông khẳng định.
Với các đề xuất của GS Trần Thanh Vân, Bộ trưởng cho biết sẽ trao đổi với Sở Khoa học và Công nghệ cùng Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, TP HCM để nghiên cứu phát triển các trung tâm khám phá khoa học tương tự cơ sở GS Vân phát triển tại Quy Nhơn. Ông cho rằng, “tương lai của khoa học và công nghệ Việt Nam phụ thuộc vào thế hệ trẻ”, do đó cần truyền đam mê cho các em từ nhỏ.
Bộ trưởng cũng nhận lời tham gia Hội nghị Khoa học và Công nghệ vì phát triển bền vững do ICISE tổ chức. Với diễn đàn Đối thoại Quy Nhơn về Khí hậu và Chuyển đổi, ông sẽ báo cáo Chính phủ do nội dung này vượt thẩm quyền của Bộ.
Về đề xuất hỗ trợ ICISE, Bộ trưởng cho biết, các đơn vị trong Bộ sẽ phối hợp, hướng dẫn trung tâm xây dựng đề án tổng thể, làm cơ sở xem xét bố trí nguồn lực ổn định trong ba hoặc năm năm tới.
Đối với đề xuất phát triển IFIRSE thành một viện nghiên cứu xuất sắc về vật lý, Bộ trưởng cho rằng cần thực hiện từng bước, bắt đầu từ một chương trình nghiên cứu cơ bản xuất sắc về vật lý. Nhóm nghiên cứu này có thể là cơ sở hình thành một viện hoặc một trung tâm về vật lý quốc gia. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hỗ trợ kinh phí, nếu đề án có sản phẩm, lộ trình rõ ràng trong 5-10 năm tới. Ông cũng lưu ý, với nghiên cứu cơ bản, sản phẩm chính là các bài báo, công trình khoa học quốc tế và danh tiếng khoa học.
GS Trần Thanh Vân là nhà vật lý người Pháp gốc Việt. Ông là bậc thầy trong lĩnh vực lý thuyết vật lý nguyên tử, một trong ba người châu Á được trao Huy chương Tate của Hội Vật lý Mỹ.
Năm 1993, ông sáng lập Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam nhằm hỗ trợ quê hương trong lĩnh vực khoa học và giáo dục. Hai mươi năm sau, Trung tâm Khoa học quốc tế và Giáo dục liên ngành (ICISE) tại Quy Nhơn do ông sáng lập được khánh thành.
Đến nay, trung tâm ICISE đã tổ chức gần 200 sự kiện khoa học quốc tế, thu hút khoảng 12.000 nhà khoa học từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thông qua mạng lưới của GS Trần Thanh Vân, 19 nhà khoa học đoạt giải Nobel đã đến giao lưu, chia sẻ với giới khoa học trong nước.
Các loài động vật đều tìm kiếm nơi trú ẩn và với bản năng sinh tồn mạnh mẽ, chuột thường chọn các công trình của con người làm nơi cư trú. Không phân biệt tài sản cá nhân hay công cộng, chuột có xu hướng gặm nhấm mọi thứ, từ thực phẩm đến cáp internet.
Một ví dụ điển hình vào đầu năm 2026, G.Network, một nhà cung cấp dịch vụ internet tại London (Anh) đã phải nộp đơn xin phá sản do thiệt hại nặng nề từ một đàn chuột đã gặm nát cáp internet của họ. Mặc dù đối thủ Community Fibre đã có ý định mua lại G.Network, nhưng sau đó rút lại đề nghị do mức độ thiệt hại quá lớn.
Đây không phải là lần đầu tiên chuột gây ra sự cố liên quan đến internet. Năm 2023, khu vực Tring ở Hertfordshire (Anh) đã mất hoàn toàn kết nối internet vì chuột gặm nhấm nhiều dây cáp. Theo các kỹ sư từ Openreach, việc sửa chữa không hề đơn giản do lớp vỏ cáp quá cứng. Vào tháng trước, một sự cố tương tự đã xảy ra tại Doncaster (Anh), khi chuột lại tiếp tục làm hỏng dây cáp.
Theo BGR, chuột không chỉ gây thiệt hại cho cáp quang thông thường mà còn đặc biệt nhắm đến các loại cáp tự phân hủy sinh học, như loại mà G.Network sử dụng, được làm từ vật liệu gốc đậu nành hoặc ngô. Với khứu giác nhạy bén, chuột có thể dễ dàng phát hiện và gặm nhấm các loại cáp này, dẫn đến nhiều sự cố mất kết nối hơn.
Mặc dù Openreach cho biết sự việc chuột gặm nhấm cáp "hiếm khi xảy ra", nhưng CEO Community Fibre Graem Oxby khẳng định chuột vẫn thường tìm đến cáp vì chúng "rất ngon". Nếu các công ty tiếp tục sử dụng vỏ cáp tự phân hủy sinh học, hiện tượng chuột gặm nhấm có thể trở thành vấn đề thường xuyên và tốn kém.
Ngoài chuột, còn nhiều loài gặm nhấm khác cũng gây hại cho cơ sở hạ tầng cáp. Với sức sống mãnh liệt, chuột chũi đã gây thiệt hại cho mùa màng và các loại cáp điện, trong khi sóc cũng là một mối đe dọa lớn với khả năng leo trèo và gặm nhấm lớp cách điện của dây dẫn. Một sự cố nổi bật xảy ra vào năm 1987, khi một con sóc làm mất điện tại NASDAQ, gây gián đoạn công việc của các nhà giao dịch trong hơn một tiếng rưỡi.
Rõ ràng, chuột và các loài gặm nhấm khác đang trở thành những kẻ phá hoại ngầm của hệ thống internet, đặt ra thách thức lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng của họ.
Trái với các dự báo về sự bão hòa của thị trường "đồ trắng" (nhóm thiết bị gia dụng cỡ lớn như tủ lạnh, máy giặt…), ngành công nghiệp này vẫn duy trì sức hút. Theo dữ liệu được công bố từ Hội nghị Đối tác toàn cầu TCL 2026 (GPC 2026 - diễn ra ở Thâm Quyến, Trung Quốc), AI đang định hình lại toàn bộ thị trường, biến các sản phẩm điện máy thụ động thành một hệ sinh thái vận hành chủ động.
Chia sẻ tại sự kiện, bà Eileen Sun, Phó chủ tịch TCL Industries kiêm Giám đốc phụ trách mảng kinh doanh Thiết bị gia dụng của TCL, thị trường toàn cầu cho tủ lạnh và máy giặt tiếp tục tăng trưởng với tốc độ hơn 60% mỗi năm. Sức bật này xuất phát từ việc thay đổi bản chất của thiết bị. AI giúp chuyển dịch từ cơ chế "phản ứng thụ động" theo lệnh người dùng sang "nhận thức chủ động".
“Một chiếc máy giặt thế hệ mới có khả năng tự phân tích chất liệu sợi vải, hay mẫu tủ lạnh năm 2026 có thể nhận biết chính xác tình trạng sinh học của thực phẩm lưu trữ”, bà Eileen Sun nêu ví dụ.
Cốt lõi của sự thay đổi là năng lực cá nhân hóa vi mô. Thay vì sử dụng chương trình cài đặt sẵn, kiến trúc "Tác nhân AI phân tán" (Distributed AI Agents) cho phép thiết bị thu thập dữ liệu thời gian thực và tự chủ ra quyết định. Thống kê năm 2026 cho thấy khoảng 73% thiết bị gia dụng cỡ lớn mới ra mắt đã tích hợp AI, đánh dấu quá trình chuyển đổi từ thiết bị độc lập thành hệ thống thông minh tự vận hành.
Để khai thác tối đa sức mạnh của AI, chiến lược phát triển của các tập đoàn công nghệ hiện xoay quanh ba trụ cột.
Đầu tiên là thay đổi kiến trúc hệ thống. Việc bổ sung tính năng thông minh đơn lẻ không còn hiệu quả. Ngành công nghiệp thiết bị gia dụng chuyển sang xây dựng mạng lưới tác nhân AI phân tán. Tại đây, các thiết bị giao tiếp, chia sẻ dữ liệu và phối hợp nhằm tối ưu hóa hiệu suất, mức tiêu thụ năng lượng.
Thứ hai là công nghệ vị nhân sinh nhằm đơn giản hóa trải nghiệm, triệt tiêu tối đa "chi phí quản lý" của con người, giải phóng họ khỏi thao tác thiết lập thủ công như đong lượng nước, chỉnh nhiệt độ… Cuối cùng là dung hòa giữa toàn cầu hóa và bản địa hóa. AI giúp thiết bị tự thích nghi với thói quen sinh hoạt và đặc thù văn hóa của từng khu vực. Cùng một sản phẩm, hệ thống AI tại châu Á sẽ ưu tiên thuật toán bảo quản thực phẩm tươi sống, trong khi tại châu Âu, thiết bị tự động siết chặt các tiêu chuẩn về tiết kiệm điện năng.
Trợ lực cho ba trụ cột công nghệ trên là năng lực tự chủ hoàn toàn về phần cứng và chuỗi cung ứng. TCL hiện sở hữu nhà máy CSOT chuyên cung cấp tấm nền hiển thị cao cấp (ví dụ QD-Mini LED) cho hàng loạt thương hiệu lớn như Samsung, LG và Sony, làm chủ từ khâu nghiên cứu đến quy trình chế tạo. Lợi thế này giúp họ dễ dàng tích hợp các màn hình giao diện AI trực quan lên thiết bị gia dụng cỡ lớn với mức chi phí tối ưu, tạo nền tảng phần cứng vững chắc để hiện thực hóa một hệ sinh thái thông minh đồng bộ.
Sự chuyển mình của ngành đồng thời được cụ thể hóa qua các tác nhân AI chuyên trách, can thiệp trực tiếp vào từng khía cạnh sinh hoạt hằng ngày. Lấy ví dụ, trong mảng bảo quản thực phẩm, AI kiểm soát chặt vòng tuần hoàn sinh học, sử dụng hệ thống cảm biến để vi chỉnh nhiệt độ và luồng khí giúp ngăn chặn sự phân hủy của thực phẩm nhạy cảm như nấm, trái cây. Hay ở lĩnh vực giặt ủi, công nghệ SuperDrum AI áp dụng thuật toán nhận diện tải trọng và trọng lực để giải quyết bài toán hao mòn quần áo. Máy giặt tự động tính toán lượng hóa chất và tùy chỉnh nhịp độ lồng giặt theo từng chất liệu vải, giúp làm sạch hiệu quả đồng thời kéo dài tuổi thọ trang phục.
Về môi trường và năng lượng, AI giúp thiết bị tự thích nghi với lưới điện và tối ưu hóa mức tiêu thụ theo thời gian thực. Nhiều thiết bị gia dụng thế hệ mới đạt mức tiết kiệm điện vượt tiêu chuẩn truyền thống, mang lại hiệu quả kinh tế dài hạn.
Dù sở hữu tiềm năng lớn, quá trình thương mại hóa AI trong mảng gia dụng vẫn đối diện với rào cản không dễ giải quyết ngay. Theo lãnh đạo TCL, vấn đề đầu tiên là nghịch lý niềm tin. Nghiên cứu năm 2026 của hãng chỉ ra 66% người dùng tiếp xúc thường xuyên với AI, nhưng chỉ 46% thực sự tin tưởng công nghệ này. Việc giao phó quyền quản lý sinh hoạt, chi tiêu năng lượng và dữ liệu cá nhân cho máy móc vẫn gặp phải sự e dè từ phía người tiêu dùng.
Tiếp đó là bài toán hoàn vốn đầu tư (ROI). Ngân sách dành cho Nghiên cứu và Phát triển (R&D) rất lớn. Đơn cử, TCL duy trì đội ngũ R&D chiếm tới 45% tổng nhân sự. Chi phí này gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận, buộc các doanh nghiệp phải tìm cách chuyển hóa nhanh chóng các thử nghiệm công nghệ thành doanh thu.
Rào cản thứ ba là sự phân mảnh hạ tầng. AI cần một hệ sinh thái kết nối đồng bộ và sự hợp tác chặt chẽ giữa các hãng sản xuất phần cứng với các nhà cung cấp nền tảng đám mây. Nếu thiếu sự đồng bộ, các thiết bị sẽ không thể giao tiếp, làm giảm hiệu quả vận hành thực tế.
Theo các chuyên gia, tiềm năng dài hạn của AI là xây dựng mối quan hệ gắn kết với khách hàng. Quyết định nâng cấp sản phẩm trong tương lai sẽ không phụ thuộc vào tuổi thọ vật lý của thiết bị bởi người tiêu dùng sẽ thay mới sản phẩm khi có nhu cầu sở hữu một hệ thống AI quản lý ưu việt hơn, đáp ứng những chuẩn mực mới về chất lượng sống.
Theo SamMobile, Samsung đang tiến hành phát triển bản cập nhật One UI 9 beta cho dòng Galaxy Z, không lâu sau khi triển khai bản cập nhật beta cho dòng Galaxy S26. Không chỉ Galaxy Z Fold7, nhiều mẫu Galaxy khác cũng đang được chạy thử One UI 9, bao gồm cả những mẫu giá rẻ như Galaxy A16 5G cho đến mẫu đời cũ hơn như Galaxy S23.
Mặc dù Samsung chưa công bố việc triển khai One UI 9 beta đến dòng Galaxy Z, tuy nhiên dữ liệu từ một bản firmware dành cho Galaxy Z Fold7 với giao diện One UI 9 đã được phát hiện trên máy chủ của Samsung. Điều đó cho thấy hãng điện thoại Hàn Quốc đã bắt đầu làm việc để hoàn thiện dần bản cập nhật cho mẫu điện thoại cao cấp này. Cũng theo báo cáo, firmware này có phiên bản F966USQUACZF3.
Hiện tại, Galaxy Z Fold7 đang sử dụng One UI 8.5, dựa trên Android 16 QPR2, mang lại nhiều thay đổi về giao diện và tính năng so với One UI 8.0. Trong khi One UI 9 sẽ dựa trên hệ điều hành Android 17, nhưng không có nhiều thay đổi đáng kể về giao diện hay tính năng mới so với phiên bản trước. Đây là chiến lược mà công ty Hàn Quốc đang theo đuổi trong thời gian gần đây, trong đó các bản nâng cấp lớn thường được phát hành trong các phiên bản One UI X.5 thay vì One UI X.0.
Theo dự kiến, phiên bản ổn định của One UI 9 sẽ được Samsung ra mắt cùng Galaxy Z Fold8 Ultra, Galaxy Z Fold8 và Galaxy Z Flip8 tại sự kiện Galaxy Unpacked vào tháng tới. Sau đó, bản cập nhật sẽ bắt đầu được phát hành cho các thiết bị cũ hơn đủ điều kiện.
