Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch sáng 14-7, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã tăng hơn 2% lên mức 85,11 USD/thùng, giá dầu WTI (Mỹ) cũng tăng tương tự lên 79,91 USD.
Đặc biệt, xu hướng này nối tiếp cú tăng gần 10% của phiên trước đó – mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ tháng 5-2020.
Đây cũng là mức giá mới cao nhất kể từ sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ (MoU) tạm ngừng xung đột hôm 17-6.
Theo truyền thông Mỹ, đợt tăng giá lần này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 13-7 tuyên bố sẽ khôi phục phong tỏa các cảng của Iran gần eo biển Hormuz.
Ông cũng tuyên bố sẽ thu phí 20% đối với mọi hàng hóa vận chuyển qua tuyến hàng hải này, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã đổ vỡ.
Ông Trump nói Mỹ là “người bảo vệ” eo biển Hormuz và các nước sử dụng tuyến đường này cần trả phí bảo vệ. Ngay sau đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng xác nhận việc tái áp đặt phong tỏa sẽ có hiệu lực từ chiều 14-7 (giờ Mỹ).
Không chỉ các động thái từ phía Mỹ, những diễn biến quân sự mới tại Trung Đông cũng làm dấy lên lo ngại tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới sẽ tiếp tục bị gián đoạn.
Những ngày gần đây, Mỹ và Iran liên tục đáp trả nhau bằng các cuộc tấn công tại khu vực vùng Vịnh.
Bộ Quốc phòng UAE cũng xác nhận hai tàu chở dầu của nước này bị tên lửa Iran bắn trúng tại vùng biển Oman, khiến một thủy thủ thiệt mạng.
Cùng lúc, lực lượng Houthi ở Yemen tiếp tục phóng tên lửa nhắm vào Saudi Arabia, làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng sang các quốc gia sản xuất dầu lớn ở Trung Đông.
Theo giới chuyên gia, thị trường đang quay trở lại trạng thái phải cộng thêm “phần bù rủi ro địa chính trị” vào giá dầu.
Điều này khiến kịch bản giá dầu vượt 100 USD/thùng không còn là điều quá xa vời nếu xung đột tiếp tục mở rộng và nhắm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu.
Theo Hãng tin Reuters, các động thái quân sự mới không chỉ tác động tâm lý thị trường. Chúng còn làm tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thực sự, khi Mỹ tái phong tỏa các cảng Iran tại eo Hormuz. Động thái này có thể khiến Tehran đáp trả.
Ngay cả khi eo biển này chưa đóng hoàn toàn, việc tàu đổi tuyến, tăng phí bảo hiểm hoặc trễ hành trình cũng đủ khiến chi phí vận chuyển dầu tăng mạnh.
Nếu Mỹ áp mức phí 20% như đề xuất của Tổng thống Trump, một tàu chở dầu siêu lớn có thể phải trả tới 32 triệu USD mỗi chuyến – cao hơn nhiều so với mức phí Iran từng áp dụng. Khoản này nhiều khả năng sẽ được tính vào giá dầu.
Nhiều chuyên gia cho rằng giá dầu tăng chủ yếu do thị trường lo ngại rủi ro địa chính trị, hơn là do nguồn cung sụt giảm thực sự.
Nhưng nếu xung đột lan rộng hoặc eo Hormuz bị phong tỏa, nguy cơ này có thể nhanh chóng biến thành tình trạng thiếu hụt nguồn cung thật sự.
Trước động thái này, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã lên tiếng phản đối việc thu phí đối với hoạt động đi lại qua các eo biển quốc tế.
Theo báo Economic Times, các nhà phân tích cho biết tương lai của giá dầu thế giới hiện đang căng thẳng tột độ, phụ thuộc đáng kể vào mức độ leo thang xung đột tại vùng Vịnh.
Chuyên gia Bjarne Schieldrop của Ngân hàng SEB nhận định: nếu eo Hormuz không đóng cửa hoàn toàn, nhưng tình trạng mất an ninh kéo dài và đàm phán Mỹ – Iran (dự kiến 60 ngày) bị đóng băng, giá dầu có thể neo ở mức 80 USD/thùng, khó quay lại mức 70 USD như trước.
Ở kịch bản khác, theo chuyên gia Saul Kavonic của MST Marquee, nếu Iran hoặc các lực lượng do Iran hậu thuẫn mở rộng tấn công, nhắm trực tiếp vào hạ tầng năng lượng chiến lược khắp vùng Vịnh, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 100 USD/thùng.
Nuvama Institutional Equities phân tích kịch bản xấu nhất: nếu eo biển này bị phong tỏa kéo dài, khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày có thể không ra được thị trường, gây khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng.
Trước đó, Giám đốc điều hành (CEO) Saudi Aramco, ông Amin Nasser, cảnh báo gián đoạn kéo dài có thể ảnh hưởng gần 100 triệu thùng dầu mỗi tuần. Ông cho rằng phải đến năm 2027 thị trường mới bình ổn trở lại, khi đó giá dầu thậm chí bị đẩy lên mức 110 – 150 USD/thùng.
Trong khi đó, ngay cả khi xung đột sớm hạ nhiệt, giới vận tải biển lưu ý hoạt động qua eo Hormuz cũng khó phục hồi ngay. Nguyên nhân là vì còn phải rà phá thủy lôi, sửa chữa hạ tầng, khôi phục sản xuất dầu và quan trọng nhất là lấy lại niềm tin của các hãng tàu.
Ngày 18-6, Chủ tịch Miguel Diaz-Canel thừa nhận nền kinh tế Cuba cần "những thay đổi khẩn cấp" để vượt qua cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.
"Tình hình đòi hỏi những thay đổi khẩn cấp và cần thiết", Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Cuba. Ông kêu gọi đẩy nhanh cải cách nhằm thúc đẩy khu vực tư nhân và thu hút thêm vốn từ bên ngoài.
Chủ tịch Miguel Diaz-Canel nhấn mạnh một số cải cách "sẽ không có sự đồng thuận tuyệt đối nhưng không thể trì hoãn". Ông chỉ ra "sự chậm chạp, quan liêu và các quy tắc cản trở những người muốn sản xuất".
Trong đó, Chủ tịch Cuba coi Trung Quốc và Việt Nam là những hình mẫu khả thi để mở cửa nền kinh tế Cuba với thế giới nhằm "tạo ra của cải kinh tế và phân phối nó một cách bình đẳng".
Lệnh phong tỏa dầu mỏ do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt vào tháng 1-2026 đã đẩy nền kinh tế vốn đang suy yếu của Cuba rơi vào khủng hoảng, với tình trạng mất điện đôi khi kéo dài và thiếu hụt nhiên liệu, thuốc men.
Những cải cách đã được Đảng Cộng sản Cuba thông qua ngày 17-6 và nhận được sự ủng hộ của cựu Chủ tịch Raul Castro. Dự kiến cải cách sẽ được Quốc hội nước này phê duyệt trong một cuộc bỏ phiếu vào giữa tuần sau.
Tầng lớp doanh nghiệp nhỏ của Cuba hoan nghênh những thay đổi này. Các doanh nghiệp tư nhân ngày càng trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế của hòn đảo.
Mario Gonzales, quản lý 32 tuổi của một nhà hàng ở khu phố cổ lịch sử Havana, nơi đông đúc khách du lịch cách đây một thập kỷ và giờ chỉ còn vài bàn ăn tối, cho biết những cải cách này "mang lại hy vọng".
Trong khi các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner của Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tập trung cho cuộc đàm phán với Iran, thì cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine cùng lúc đã leo thang dữ dội. Rạng sáng 2.7, Nga oanh tạc thủ đô Kyiv và các vùng khác của Ukraine, tuyên bố nhằm đáp trả các đợt tấn công của đối phương đối với hạ tầng Nga. Các quan chức Kyiv hôm qua cho biết ít nhất 30 người thiệt mạng, hơn 90 người bị thương, hơn 100 ngôi nhà bị hư hại trong vụ tấn công chết chóc nhất từ đầu năm, theo Reuters. Moscow tuyên bố chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự.
Sau thời gian hứng chịu các đòn tấn công tầm xa từ Nga, Ukraine đã xây dựng được năng lực tương tự để nhắm vào hạ tầng năng lượng của đối phương. Các cuộc tấn công của máy bay không người lái Ukraine đã gây ra cuộc khủng hoảng sâu sắc tại Nga khi làm gián đoạn nguồn cung xăng dầu, buộc quốc gia xuất khẩu dầu lớn thứ ba thế giới này phải đàm phán nhập khẩu xăng.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những đợt tấn công qua lại dù gây ra ảnh hưởng nhất định nhưng không đủ để buộc các bên chịu ngồi vào bàn đàm phán. Tiến trình đàm phán đã bị gián đoạn bởi chiến sự Iran và cuộc gặp mặt gần nhất giữa Nga và Ukraine là vào tháng 2 tại Thụy Sĩ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2.7 cho biết Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Rustem Umerov đã đối thoại với bộ đôi đặc phái viên của Mỹ trong 2 ngày trước đó, song ông cũng bày tỏ sự thất vọng vì các nhà đàm phán này trước nay vẫn chưa sang Kyiv, dù nhiều lần đến Moscow.
Theo tờ The New York Times, ông Witkoff và ông Kushner - con rể ông Trump - đều là những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn, có thể kết nối trực tiếp đến chủ nhân Nhà Trắng. Họ trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán cấp cao và đã đạt được một số bước tiến nhất định. Tuy nhiên, cách tiếp cận của họ mang phong cách của giới kinh doanh hơn là ngoại giao truyền thống. Họ ôm đồm nhiều cuộc đàm phán cùng lúc, dẫn đến việc tập trung vào hồ sơ này thì sẽ bỏ bẵng hồ sơ khác. Tờ báo dẫn lời các quan chức Mỹ và các nhà cựu ngoại giao cho hay Moscow cũng tỏ ra thất vọng trước sự thất thường trong các chuyến thăm và liên lạc tiếp sau đó của hai quan chức Mỹ và muốn một quy trình ngoại giao chặt chẽ hơn.
Do ông Trump áp dụng mô hình ngoại giao tinh gọn, vị trí đại sứ Mỹ tại Moscow đã bị bỏ trống hơn một năm, còn quyền đại sứ tại Ukraine cũng đã từ chức hồi tháng 4. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và các nhà ngoại giao cấp cao khác đóng vai trò hạn chế trong vấn đề Ukraine, khiến cho ông Witkoff và ông Kushner vô tình trở thành những nhân vật then chốt duy nhất, thiếu các đầu mối ngoại giao chuyên nghiệp để tiền trạm và duy trì liên lạc liên tục. Khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang mạnh dẫn đến lo ngại làm chậm hoặc phức tạp hóa nỗ lực hòa bình cho Ukraine.
Trả lời phỏng vấn AFP về cuộc tấn công ngày 2.7 của Nga, một quan chức Mỹ khẳng định Tổng thống Trump và đội ngũ đã rất nỗ lực để chấm dứt xung đột tại Ukraine và nhà lãnh đạo vẫn lạc quan sẽ đạt một thỏa thuận hòa bình. Tổng thống Zelensky sẽ dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 7 - 8.7 và có thể sẽ gặp Tổng thống Trump tại đây.
Sự việc xảy ra tối 3/5, khi Thủ tướng Pedro Sanchez đang trên đường tới Armenia tham dự cuộc họp của Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC). "Phái đoàn sẽ qua đêm tại Thổ Nhĩ Kỳ trước khi tiếp tục hành trình tới Armenia vào buổi sáng", chính phủ Tây Ban Nha cho biết, nhưng không tiết lộ cụ thể về sự cố.
Hãng thông tấn EFE trước đó dẫn các nguồn tin từ Văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha cho biết máy bay Airbus A310 chở ông Sanchez phải hạ cánh khẩn cấp xuống thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do trục trặc kỹ thuật. Sự cố được miêu tả là "nhỏ", song tổ bay đã hành động theo đúng quy trình.
Thủ tướng Tây Ban Nha từng không thể đến dự hội nghị về Ukraine được tổ chức tại Pháp vào tháng 9/2025 với lý do tương tự. Máy bay dòng Falcon chở ông Sanchez khi đó phải quay đầu giữa hành trình và trở về Madrid do sự cố kỹ thuật, khiến Thủ tướng Tây Ban Nha phải tham dự sự kiện theo hình thức trực tuyến.
Airbus A310 là máy bay thân rộng, có chiều dài 47 m, sải cánh 44 m, khối lượng cất cánh tối đa 164 tấn, tầm bay 9.540 km và có thể chở theo 243 hành khách. Phi cơ cất cánh lần đầu vào năm 1982 và đã ngừng sản xuất từ năm 1998, với tổng cộng 255 chiếc xuất xưởng.
Chiếc A310 chở ông Sanchez thuộc biên chế Không đoàn 45 của không quân Tây Ban Nha, đơn vị chịu trách nhiệm cho hoạt động đi lại của hoàng gia, thủ tướng và các quan chức cấp cao. Không đoàn 45 còn vận chuyển nhân sự, vật tư trong các nhiệm vụ quốc tế, cũng như đảm nhận vai trò tiếp dầu trên không.
Đơn vị này vận hành hai phi cơ A310 đã được tùy chỉnh, 5 chiếc Dassault Falcon 900 và ba máy bay A330.
Các lãnh đạo thế giới bắt đầu tới thủ đô Yerevan của Armenia từ hôm 3/5 để tham dự hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của EPC, với khẩu hiệu "Xây dựng tương lai: Đoàn kết và Ổn định ở châu Âu".
Sự kiện bắt đầu hôm nay và có sự tham gia của các lãnh đạo đến từ gần 50 quốc gia, trong đó có toàn bộ thành viên Liên minh châu Âu (EU). Họ sẽ thảo luận trực tiếp về các vấn đề quan trọng, như căng thẳng Trung Đông.
