Chuyên gia chỉ ra 3 kỹ năng cốt lõi để làm chủ AI

Chuyên gia chỉ ra 3 kỹ năng cốt lõi để làm chủ AI

Ngày 14.7, Đại học Duy Tân phối hợp với STEAM for Vietnam tổ chức sự kiện “AI for Impact 2026 – Khởi động hành trình phổ cập trí tuệ nhân tạo (AI) tại miền Trung”, chính thức triển khai chương trình đào tạo kỹ năng AI quy mô lớn tại khu vực miền Trung, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên AI.

AI for Impact là chương trình đào tạo kỹ năng AI hướng đến mục tiêu phổ cập kiến thức AI cho 100.000 người Việt Nam, tập trung vào 3 lĩnh vực có tác động lớn đến sự phát triển của xã hội gồm giáo dục, y tế, truyền thông.

Theo ban tổ chức, chương trình không chỉ trang bị kiến thức nền tảng về AI mà còn giúp học viên hình thành tư duy sử dụng AI như một “trợ lý thông minh”, biết khai thác hiệu quả các công cụ AI trong học tập, nghiên cứu và công việc. Đồng thời, khóa học chú trọng nâng cao nhận thức về đạo đức nghề nghiệp, bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và trách nhiệm khi ứng dụng AI.

Ở lĩnh vực giáo dục, chương trình tập trung nâng cao năng lực giảng dạy, thiết kế học liệu, xây dựng bài giảng và quản lý đào tạo thông qua ứng dụng AI tạo sinh (Generative AI – GenAI). Trong lĩnh vực y tế, AI được giới thiệu như công cụ hỗ trợ tóm tắt bệnh án, hỗ trợ ra quyết định lâm sàng, cá nhân hóa thông tin chăm sóc người bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả chuyên môn.

Đối với lĩnh vực truyền thông, học viên được trang bị kỹ năng ứng dụng AI trong sản xuất nội dung, kiểm chứng thông tin, nhận diện nội dung giả mạo (deepfake) và sử dụng AI có trách nhiệm trong hoạt động báo chí, truyền thông số.

Trong khuôn khổ sự kiện, tọa đàm giữa các chuyên gia AI với đông đảo giảng viên, sinh viên cũng thu hút nhiều trao đổi sôi nổi.

Các chuyên gia thống nhất rằng AI là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ nhưng không thể thay thế hoàn toàn tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và trách nhiệm của con người. Việc ứng dụng AI cần đi kèm với ý thức tôn trọng bản quyền, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm chứng thông tin và tuân thủ các chuẩn mực đạo đức trong học tập cũng như hoạt động nghề nghiệp.

Giải đáp câu hỏi của sinh viên về những kỹ năng cần có để làm chủ AI, TS Trần Việt Hùng, nhà sáng lập kiêm CEO STEAM for Vietnam, cho rằng trong kỷ nguyên AI, điều quan trọng nhất không phải là sử dụng thành thạo một công cụ cụ thể mà là sở hữu 3 kỹ năng cốt lõi gồm xác định đúng mục tiêu, biết giao việc cho AI, biết đánh giá kết quả.

Theo ông, kỹ năng đầu tiên là xác định đúng bài toán và mục tiêu cần giải quyết. “AI có giỏi đến đâu thì cũng được đào tạo từ dữ liệu chung của thế giới. Nó không thể hiểu bài toán của Đà Nẵng, của Đại học Duy Tân hay của doanh nghiệp mình bằng chính những người đang làm việc ở đó”, ông nói.

Vì vậy, con người vẫn là người hiểu rõ nhất bối cảnh, nhu cầu và mục tiêu của công việc. Nhiệm vụ của người sử dụng AI là xác định đúng vấn đề, định hướng tổng thể và đưa ra yêu cầu rõ ràng để AI triển khai. Khi người dùng mô tả đúng yêu cầu, AI sẽ tiếp tục tương tác để làm rõ những thông tin còn thiếu trước khi thực hiện nhiệm vụ.

“Khi mình hiểu rõ mục tiêu, đề xuất được hướng đi ở mức tổng thể thì phía dưới có thể coi như có hàng nghìn “nhân viên AI” đang làm việc cho mình. Điều quan trọng là mình phải biết giao đúng việc”, TS Hùng chia sẻ.

Đặc biệt, TS Trần Việt Hùng nhấn mạnh kỹ năng thứ 3 – cũng là kỹ năng nhiều người thường bỏ qua: đánh giá và kiểm chứng kết quả do AI tạo ra. “AI dù rất mạnh thì vẫn chỉ là mô hình xác suất. Nó vẫn có thể đưa ra những câu trả lời chưa chính xác hoặc “bị ngáo” như mọi người vẫn hay nói”, ông nhận định.

Ông ví việc sử dụng AI giống như giao việc cho một em bé 6 tuổi. “Em bé 6 tuổi ấy nói “con làm xong rồi” thì mình không thể tin ngay được. Mình phải kiểm tra rất kỹ, phải hỏi lại, phản biện, thậm chí “tra tấn” bằng nhiều câu hỏi cho đến khi thực sự yên tâm thì mới chấp nhận kết quả”, ông nói.

  Tư vấn trực tuyến: Chọn trường lớp 10, chuẩn bị tuyển sinh lớp 1 và 6 tại TP.HCM

Theo TS Trần Việt Hùng, đây là năng lực quyết định hiệu quả của người sử dụng AI bởi AI không thể thay thế hoàn toàn tư duy phản biện của con người.

Trả lời câu hỏi về việc sử dụng AI để sản xuất video ngắn và những rủi ro liên quan đến bản quyền, tiêu chuẩn cộng đồng hay quy định pháp luật, TS Trần Việt Hùng cho rằng AI hoàn toàn có thể trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho người sáng tạo nội dung; có khả năng rà soát nội dung trước khi xuất bản, phát hiện nguy cơ vi phạm bản quyền, điều khoản sử dụng của các nền tảng hoặc những quy định pháp luật liên quan.

AI cũng có thể đóng vai trò như một “cố vấn” giúp người sáng tạo kiểm tra kịch bản, hình ảnh, âm thanh, câu chữ và các yếu tố có nguy cơ vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng trước khi đăng tải.

Tuy nhiên, TS Hùng khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung nên xem AI là một “trợ lý pháp lý và biên tập”, giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm; không nên phụ thuộc hoàn toàn vào những kết quả mà AI tạo ra.

Tin Gốc: Thanh Niên